حضرت موسی علیه‌السلام
۱۱۴ حدیث
احادیثی که از «حضرت موسی علیه‌السلام» نقل شده‌اند
الدرّ المنثور عن ابن دينار:أوحَى اللّهُ إلى موسى عليه السلام: أنِ اتَّخِذ نَعلَينِ مِن حَديدٍ وعَصًا، ثُمَّ سِح فِي الأَرضِ، فَاطلُبِ الآثارَ وَالعِبَرَ، حَتّى تَحفُوَ النَّعلانِ وتَنكَسِرَ العَصا. ۱
الدرّ المنثورـ به نقل از ابن دينار ـ: خداوند به موسى عليه السلام وحى كرد: «كفش هايى آهنى و عصايى بردار، آن گاه در زمين گردش كن و از عبرت ها و نشانه ها [ى گذشتگان]جستجو كن تا كفش هايت ساييده شود و عصايت بشكند».
۱.الدرّ المنثور: ج 6 ص 61 نقلاً عن ابن أبي الدنيا في كتاب التفكّر.
إرشادُ القُلوبِ:في تَوراةِ موسى عليه السلام: لا عَقلَ كَالدّينِ. ۱
إرشاد القلوب:در تورات موسى عليه السلام، چنين نقل شده است كه: هيچ خردى، مانند ديندارى نيست.
۱.إرشاد القلوب: ص 74.
فِي التَّوراةِ قالَ اللّهُ تَعالى لِموسى عليه السلام:عَظِّمِ الحِكمَةَ، فَإِنّي لا أجعَلُ الحِكمَةَ في قَلبِ أحَدٍ إلاّ وأرَدتُ أن أغفِرَ لَهُ، فَتَعَلَّمها ثُمَّ اعمَل بِها، ثُمَّ ابذِلها كَي تَنالَ بِذلِكَ كَرامَتي فِي الدُّنيا والآخِرَةِ ۱.
خداوند متعال در تورات به موسى عليه السلام مى فرمايد:حكمت را بزرگ دار كه من حكمت را در دل كسى نمى نهم، جز آنكه مى خواهم وى را ببخشايم. پس حكمت آموز و سپس بدان عمل كن و پس از آن، به ديگران بياموز تا به كرامت من در دنيا و آخرت نايل شوى.
۱.منية المريد: 120.
ابنُ دينار:أوحَى اللّهُ إلى موسى عليه السلام: أنِ اتَّخِذ نَعلَينِ مِن حَديدٍ وعَصًا، ثُمَّ سِح فِي الأَرضِ، فَاطلُبِ الآثارَ والعِبَرَ، حَتّى تَحفُوَ النَّعلانِ وتَنكَسِرَ العَصا ۱.
ابن دينار:خداوند به موسى عليه السلام وحى كرد كه دو كفش و عصاى آهنين برگير و آنگاه در زمين سياحت كن و آثار و عبرتها را بجوى؛ تا آنكه كفشها پاره و عصا شكسته شود.
۱.الدرّ المنثور: 6 / 61 نقلاً عن ابن أبي الدنيا في كتاب التفكّر، وراجع ص 395 ح 1686.
مِن وَصايَا الخِضرِ لِموسى عليهماالسلام ـ:أشعِر قَلبَكَ التَّقوى تَنَلِ العِلم ۱.
از سفارشهاى خضر به موسى عليه السلام:بر دلت جامه پرهيزگارى بپوشان تا به دانش برسى.
۱.المعجم الأوسط: 7 / 79 / 6908 عن عمر بن الخطّاب.
تفسير الطبري عن ابن عبّاس:سَأَلَ موسى رَبَّهُ وقالَ: ربِّ، أيُّ عِبادِكَ أحَبُّ إلَيكَ؟
قالَ: الَّذي يَذكُرُني ولا يَنساني. ۱
تفسير الطبرى به نقل از ابن عبّاس:موسى عليه السلام از پروردگارش پرسيد و گفت: «پروردگارا! كدام يك از بندگانت نزدت محبوب تر است؟».
فرمود: «آن كه به ياد من است و فراموشم نمى كند».
۱.تفسير الطبري: 9 / الجزء 15 / 277، تفسير البيضاوي: 3 / 27، تفسير الدرّ المنثور: 5 / 419 نقلاً عن الخطيب وابن عساكر؛ بحار الأنوار: 13 / 281.
علل الشرائع عن عبد اللّه بن سلام:في صُحُفِ موسَى بنِ عِمرانَ عليه السلام: يا عِبادي، إِنّي لَم أَخلُق لِأَستَكثِرَ بِهِم مِن قِلَّةٍ، ولا لاِنَسَ بِهِم من وَحشَةٍ، ولا لِأَستَعينَ بِهِم عَلى شَيءٍ عَجَزتُ عَنهُ، ولا لِجَرِّ مَنفَعَةٍ ولا لِدَفعِ مَضَرَّةٍ، ولَو أَنَّ جَميعَ خَلقي مِن أَهلِ السَّماواتِ وَالأَرضِ اجتَمَعوا عَلى طاعَتي وعِبادَتي لا يَفتُرونَ عَن ذلِكَ لَيلاً ولا نَهارا ما زادَ ذلِكَ في مُلكي شَيئا، سُبحاني وتَعالَيتُ عَن ذلِكَ. ۱
علل الشرائعـ به نقل از عبد اللّه بن سلاّم ـ: در صُحُف (نوشته هاى وحيانىِ) موسى بن عمران عليه السلاماست: اى بندگان من! من نيافريده ام كه به وسيله ايشان، از كمى به فراوانى در آيم و نه براى آن كه با ايشان از تنهايى انس گيرم و نه براى آن كه از ايشان، بر چيزى كه از [انجام] دادن آن ناتوان گشته ام، يارى بجويم، و نه براى كشاندن سودى و يا راندن زيانى.
و اگر تمام آفريدگانم از اهل آسمان ها و زمين، بر طاعت و بندگى من گِرد آيند و در شب و روز، از آن سستى نورزند، باز در فرمان روايى من، چيزى افزون نمى كند. منزّهم من و از آن، برترم.
۱.علل الشرائع: ص 13 ح 9، بحار الأنوار: ج 5 ص 313 ح 4.
ربيع الأبرار:قالَ موسى عليه السلام: يا رَبِّ أَينَ أَجِدُكَ؟
قالَ: يا موسى، إِذا قَصَدتَ إِلَيَّ فَقَد وَصَلتَ. ۱
ربيع الأبرار:موسى عليه السلام گفت: اى پروردگار من! تو را كجا بيابم؟
فرمود: «اى موسى! هر گاه آهنگ من نمودى، هر آينه رسيده اى».
۱.ربيع الأبرار: ج 2 ص 63.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +3 مورد دیگر
مسند أَبي يعلى عن أَبي هريرة:سَمِعتُ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله يَحكي موسى عليه السلام عَلَى المِنبَرِ، فَقالَ: وَقَعَ في نَفسِهِ هَل يَنامُ اللّهُ عز و جل، فَأَرسَلَ اللّهُ إِلَيهِ مَلَكا فَأَرَّقَهُ ثَلاثا، ثُمَّ أَعطاهُ قارورَتَينِ في كُلِّ يَدٍ قارورَةٌ، وأَمَرَهُ أَن يَحتَفِظَ بِهِما.
قالَ: فَجَعَلَ يَنامُ وتَكادُ يَداهُ تَلتَقِيانِ، ثُمَّ استَيقَظَ فَيَحبِسُ إِحداهُما عَنِ الأُخرى حَتّى نامَ نَومَةً، فَاصطَفَقَت يَداهُ، فَانكَسَرَتِ القارورَتانِ، قالَ: ضَرَبَ اللّهُ لَهُ مَثَلاً أَنَّ اللّهَ عز و جللَو كانَ يَنامُ لَم يَستَمسِكِ السَّماءَ وَالأَرضَ. ۱
مسند أبى يعلىـ به نقل از ابو هريره ـ: از پيامبر خدا شنيدم كه روى منبر از موسى عليه السلامحكايت كرده، مى فرمود: «در دل موسى عليه السلامگذشت كه: آيا خداى بزرگ مى خوابد؟
پس خدا فرشته اى به سوى او فرستاد و فرشته، سه بار موسى را گرفت و فشار داد. پس از آن، دو شيشه به او داد كه در هر دست خود، يكى را بگيرد و به او فرمان داد تا از آنها نگهدارى كند. [پس از مدّتى]خواب موسى را فرا گرفت و نزديك بود كه دو دستش به هم بخورند [و شيشه ها بشكنند]. ناگهان از خواب پريد و و يكى از آنها را از ديگرى دور نگه داشت و جلوى به هم خوردن دست ها و شيشه ها را گرفت. كمى بعد، دوباره به خواب رفت و [پس از مدّتى]دو دستش به هم برخورد كرد و شيشه ها شكست».
پيامبر خدا فرمود: «خدا براى موسى اين مثال را زد [و به او فهماند]كه اگر
۱.مسند أبي يعلى: ج 6 ص 131 ح 6639، الأسماء والصفات: ج 1 ص 133 ح 79، تاريخ بغداد: ج 1 ص 268 الرقم 102، تفسير الطبري: ج 3 الجزء 3 ص 8، الفردوس: ج 4 ص 387 ح 7126، كنز العمّال: ج 10 ص 371 ح 29852.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت صفت های سلبی +1 مورد دیگر
الكافي عن عليّ بن عيسى رفعه:فيما ناجَى اللّهُ عز و جل بِهِ موسى عليه السلام: يا موسى لا تُطَوِّل فِي الدُّنيا أملَكَ فَيَقسُوَ قَلبُكَ، وَالقاسِي القَلبِ مِنّي بَعيدٌ. ۱
الكافىـ به نقل از على بن عيسى، كه سندش را به معصوم عليه السلام مى رساند ـ: از نجواهاى خداوند عز و جل با موسى عليه السلام اين بود: «اى موسى! در دنيا، آرزوىِ دراز در سر مپروران، كه دلت سخت مى شود و سخت دل، از من دور است».
۱.الكافي: ج 2 ص 329 ح 1، تحف العقول: ص 490، عدّة الداعي: ص 155، بحار الأنوار: ج 73 ص 398 ح 3.
عدّة الداعي:رُوِيَ أنَّ اللّهَ تَعالى أوحى إلى موسى عليه السلام: يا موسَى، ادعُني عَلى لِسانٍ لَم تَعصِني بِهِ. فَقالَ عليه السلام: أنّى لي بِذلِكَ؟ فَقالَ: اُدعُني عَلى لِسانِ غَيرِكَ. ۱
عدة الداعى:روايت شده است كه خداى متعال به موسى عليه السلام وحى فرمود: «اى موسى! مرا با زبانى بخوان كه با آن معصيتم نكرده اى».
موسى عليه السلام گفت: از كجا چنين زبانى بياورم؟
فرمود: «با زبانِ ديگران، مرا بخوان».
۱.عدّة الداعي: ص 170 و ص 120، عوالي اللآلي: ج 4 ص 21 ح 61، بحار الأنوار: ج 93 ص 11342 و ص 360 ح 23.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکردعا کردن برای دیگران +2 مورد دیگر
قصص الأنبياء عن ابن عبّاس:إنَّ يوشَعَ بنَ نونٍ بَوَّأَ ۱ بَني إسرائيلَ الشّامَ بَعدَ موسى عليه السلام، وقَسَّمَها بَينَهُم، فَصارَ مِنهُم سِبطٌ بِبَعلَبَكَّ بِأَرضِها، وهُوَ السِّبطُ الَّذي مِنهُ إلياسُ النَّبِيُّ عليه السلام.
ثُمَّ أوحَى اللّهُ تَعالى إلى إلياسَ بَعدَ سَبعِ سِنينَ مِن يَومَ أحيَا اللّهُ يونُسَ عليه السلام: سَلني اُعطِكَ. فَقالَ: تُميتُني فَتُلحِقُني بِآبائي؛ فَإِنّي قَد مَلِلتُ بَني إسرائيلَ وأبغَضتُهُم فيكَ.
فَقالَ تَعالى جَلَّت قُدرَتُهُ: ما هذا بِاليَومِ الَّذي اُعري مِنكَ الأَرضَ وأهلَها، وإنَّما قِوامُها بِكَ، ولكِن سَلني اُعطِكَ. فَقالَ إلياسُ: فَأَعطِني ثاري مِنَ الَّذينَ أبغَضوني فيكَ، فَلا تُمطِر عَلَيهِم سَبعَ سِنينَ قَطرَةً إلاّ بِشَفاعَتي.
فَاشتَدَّ عَلى
قصص الأنبياءـ به نقل از ابن عبّاس ـ: يوشع بن نون، بعد از موسى عليه السلام بنى اسرائيل را در شام اسكان داد و آن را ميانشان پخش كرد و طايفه اى از ايشان در بعلبك، از سرزمين شام، جاى گرفت و اين، همان طايفه اى بود كه الياس نبى عليه السلام از آن برخاست.
سپس، خداى متعال، هفت سال پس از روزى كه يونس عليه السلام را زنده كرد، به الياس عليه السلام وحى فرمود كه: «از من بخواه تا عطايت كنم».
الياس عليه السلام گفت: مى خواهم كه مرا بميرانى و به پدرانم ملحق كنى؛ زيرا از دست بنى اسرائيل خسته شده ام و در خاطر، آنان را دشمن مى دارم.
خداوند متعال فرمود: «امروز، روزى نيست كه زمين و مردمِ آن را از وجود تو محروم سازم، بلكه قوام آن به توست؛ امّا [هر چه دوست دارى] از من بخواه تا عطايت كنم».
الياس عليه السلام
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرنفرین کردن به دیگران +2 مورد دیگر
تاريخ الطبري عن خالد بن جابر:سَمِعتُ الحَسَنَ يَقولُ ـ لَمّا قُتِلَ عَلِيٌّ عليه السلام وقَد قامَ خَطيبا، فَقالَ ـ: لَقَد قَتَلتُمُ اللَّيلَةَ رَجُلاً في لَيلَةٍ فيها نَزَلَ القُرآنُ، وفيها رُفِعَ عيسَى بنُ مَريَمَ عليهاالسلام، وفيها قُتِلَ يوشَعُ بنُ نونٍ فَتى موسى عليهماالسلام.
وَاللّهِ ما سَبَقَهُ أحَدٌ كانَ قَبلَهُ، ولا يُدرِكُهُ أحَدٌ يَكونُ بَعدَهُ، وَاللّهِ إن كانَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله لَيَبعَثُهُ فِي السَّرِيَّةِ وجَبريلُ عَن يَمينِهِ وميكائيلُ عَن يَسارِهِ، وَاللّهِ ما تَرَكَ صَفراءَ ولا بَيضاءَ إلّا ثَمانُمِئَةٍ ـ أو سَبعُمِئَةٍ ـ أرصَدَها لِخادِمِهِ. ۱
تاريخ الطبرىـ به نقل از خالد بن جابر ـ: شنيدم حسن عليه السلام پس از كشته شدن على عليه السلام به خطبه ايستاد و فرمود: «ديشب مردى را كشتيد، در شبى كه قرآن نازل شده و در اين شب، عيسى بن مريم عليهماالسلام به آسمان رفته است و در اين شب، يوشع بن نون، وصىّ موسى عليه السلام كشته شده است. به خدا سوگند، كسى پيش از او به اين شرافت دست نيافته و آيندگان نيز اين شرافت را نخواهند يافت. به خدا سوگند، پيامبر خدا او را به جنگ مى فرستاد، در حالى كه جبرئيل در سمت راست او و ميكائيل در سمت چپ او بود. به خدا، درهم و دينارى از خود به جا نگذاشت، مگر هشتصد (يا هفتصد) درهم كه آن را براى [خريدنِ] خادم ذخيره كرده بود».
۱.تاريخ الطبري: ج 5 ص 157، مقتل أمير المؤمنين: ص 95 ح 88 عن جابر وفيه إلى «فتى موسى»؛ روضة الواعظين: ص 154 عن حبيب بن عمرو نحوه.
فتح الباري عن عروة بن الزبير:إنَّ اللّهَ لَمّا أمَرَ موسى بِالمَسيرِ بِبَني إسرائيلَ أمَرَهُ أن يَحمِلَ تابوتَ يوسُفَ فَلَم يُدَلَّ عَلَيهِ حَتّى كادَ الفَجرُ أن يَطلُعَ، وكانَ وعَدَ بَني إسرائيلَ أن يَسيرَ بِهِم إذا طَلَعَ الفَجرُ، فَدَعا رَبَّهُ أن يُؤَخِّرَ الطُّلوعَ حَتّى يَفروغَ ۱ مِن أمرِ يوسُفَ، فَفَعَلَ. ۲
فتح البارىـ به نقل از عروة بن زبير ـ: هنگامى كه خداوند به موسى عليه السلام فرمان داد كه بنى اسرائيل را حركت دهد، دستور داد تا تابوت يوسف عليه السلام را هم ببرد؛ ولى تابوت، پيدا نشد تا اين كه طلوع خورشيد، نزديك شد و او به بنى اسرائيل، وعده داده بود، كه آنان را به هنگام طلوع فجر، حركت دهد. بنا بر اين، از خدا خواست كه طلوع را به تأخير اندازد تا از كار يوسف عليه السلام فارغ شود، وخداچنين كرد.
تاريخ الطبري عن ابن عبّاس:سَأَلَ موسى عليه السلام رَبَّهُ عز و جل فَقالَ: أي رَبِّ، أيُّ عِبادِكَ أحَبُّ إلَيكَ؟
قالَ: الَّذي يَذكُرُني ولا يَنساني. ۱
تاريخ الطبرىـ به نقل از ابن عبّاس ـ: موسى عليه السلام از پروردگارش عز و جلپرسيد و گفت: اى پروردگار من! كدام بنده ات نزد تو محبوب تر است؟
فرمود: «آن كه به ياد من باشد و فراموشم نكند».
۱.تاريخ الطبري: ج 1 ص 371، الدرّ المنثور: ج 5 ص 419 نقلاً عن ابن جرير وابن المنذر وابن أبي حاتم والخطيب وابن عساكر عن ابن عبّاس؛ بحار الأنوار: ج 13 ص 281 ح 1 نقلاً عن البيضاوي.
مستدرك الوسائلـ به نقل از لبّ اللّباب ـ: موسى عليه السلام گفت: معبودا! خانواده تو چه كسانى هستند؟
فرمود: «آنان كه در دين با يكديگر دوستى مى ورزند، مسجدهاى مرا [از وجود و ذكر خود] آباد مى كنند و سحرگاهان، آمرزش مى طلبند؛ آنان كه هر گاه ياد من به ميان آيد، ياد كنند و آنان كه به ياد من باز آيند، چنان كه عقاب ها به لانه هايشان باز مى گردند. آنان كه هر گاه حرام هاى من روا شمرده شود، به خشم مى آيند».
قصص الأنبياءـ في ذِكرِ العَشرِ الآياتِ الَّتي نَزَلَت عَلى موسى عليه السلام ـ: بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ: هذا كِتابٌ مِنَ اللّهِ المَلِكِ الجَبّارِ العَزيزِ القَهّارِ لِعَبدِهِ ورَسولِهِ موسَى بنِ عِمرانَ، أن سَبِّحني وقَدِّسني، لا إلهَ إلّا أنَا فَاعبُدني، ولا تُشرِك بي شَيئا، وَاشكُر لي ولِوالِدَيكَ إلَيَّ المَصيرُ. ۱
قصص الأنبياءـ در بيان آيات دهگانه اى كه بر موسى عليه السلام نازل شد ـ: به نام خداوند مهرگستر مهربان. اين نبشته اى است از سوى خداوند، آن پادشاه مقتدر شكست ناپذير چيره [بر عالم هستى]، به بنده اش و فرستاده اش موسى بن عمران: مرا تسبيح گوى و تقديس كن. معبودى جز من نيست. پس مرا بندگى كن و چيزى را انباز من مگردان، و از من و پدر و مادرت سپاس گزارى نما. حركت به سوى من است.
۱.قصص الأنبياء (عرائس المجالس): ص 204.
مسند أبي يعلى عن أبي هريرة:سَمِعتُ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله يَحكي موسى عليه السلام عَلَى المِنبَرِ، قالَ: وَقَعَ في نَفسِهِ هَل يَنامُ اللّهُ عز و جل، فَأَرسَلَ اللّهُ إِلَيهِ مَلَكا فَأَرَّقَهُ ثَلاثا، ثُمَّ أَعطاهُ قارورَتَينِ في كُلِّ يَدٍ قارورَةٌ، وأَمَرَهُ أَن يَحتَفِظَ بِهِما.
قالَ: فَجَعَلَ يَنامُ وتَكادُ يَداهُ تَلتَقِيانِ، ثُمَّ استَيقَظَ فَيَحبِسُ إِحداهُما عَنِ الأُخرى حَتّى نامَ نَومَةً، فَاصطَفَقَت يَداهُ، فَانكَسَرَتِ القارورَتانِ. قالَ: ضَرَبَ اللّهُ لَهُ مَثَلاً أَنَّ اللّهَ عز و جل لَو كانَ يَنامُ لَم يَستَمسِكِ السَّماءَ وَالأَرضَ. ۱
مسند أبى يعلىـ به نقل از ابُو هُرَيره ـ: از پيامبر خدا شنيدم كه روى منبر از موسى عليه السلام حكايت كرده، مى فرمود: «در دل موسى عليه السلام گذشت كه: آيا خداى بزرگ مى خوابد؟
پس خدا، فرشته اى به سوى او فرستاد و فرشته، سه بار موسى عليه السلام را گرفت و فشار داد. پس از آن، دو شيشه به او داد كه در هر دست خود، يكى از آنها را بگيرد و به او فرمان داد تا از آنها نگهدارى كند. [پس از مدّتى] خواب، موسى عليه السلام را فرا گرفت و نزديك بود كه دو دستش به هم بخورند [و شيشه ها بشكنند]. ناگهان از خواب پريد و و آنها را از يگديگر دور نگه داشت و جلوى به هم خوردن دست ها و شيشه ها را گرفت. كمى بعد، دوباره به خواب رفت و [پس از مدّتى] دو دستش به هم برخورد كرد و شيشه ها شكست.
پيامبر خدا فرمود: «خدا براى موسى عليه
۱.مسند أبي يعلى: ج 6 ص 131 ح 6639.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت صفت های سلبی +1 مورد دیگر
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَكِيمٍ، قَالَ:قُلْتُ لِأَبِي الْحَسَنِ مُوسى عليه السلام: جُعِلْتُ فِدَاكَ، فُقِّهْنَا فِي الدِّينِ، وَأَغْنَانَا اللّهُ بِكُمْ عَنِ النَّاسِ، حَتّى أَنَّ الْجَمَاعَةَ مِنَّا لَتَكُونُ فِي الْمَجْلِسِ مَا يَسْأَلُ رَجُلٌ صَاحِبَهُ تَحْضُرُهُ الْمَسْأَلَةُ وَيَحْضُرُهُ جَوَابُهَا فِيمَا مَنَّ اللّهُ عَلَيْنَا بِكُمْ، فَرُبَّمَا وَرَدَ عَلَيْنَا الشَّيْءُ لَمْ يَأْتِنَا فِيهِ عَنْكَ وَلَا عَنْ آبَائِكَ شَيْءٌ، فَنَظَرْنَا إِلى أَحْسَنِ مَا يَحْضُرُنَا، وَأَوْفَقِ الْأَشْيَاءِ لِمَا جَاءَنَا عَنْكُمْ، فَنَأْخُذُ بِهِ؟
فَقَالَ: «هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ، فِي ذلِكَ وَاللّهِ هَلَكَ مَنْ هَلَكَ يَا ابْنَ
على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عُمير، از محمد بن حكيم روايت كرده است كه گفت: به خدمت ابوالحسن حضرت امام موسى عليه السلام عرض كردم كه: فداى تو گردم، در دين فقيه و دانا شديم و خدا ما را به واسطه شما از مردمان بى نياز گردانيد، تا آن كه گروهى از ما در مجلسى مى باشند و آنچه مردم از صاحب خويش مى پرسند از مسأله و جواب آن، در نزد او حاضر است، وليكن در هر چيزى وارد مى شود كه در باب آن از تو و پدران تو چيزى به ما نرسيده، پس نظر مى كنيم به سوى نيكوتر از آنچه در نزد ما حاضر باشد، و موافقش به آنچه از جانب شما به ما رسيده، بيشتر باشد، آن را مى گيريم و به آن عمل مى نماييم. حضرت فرمود كه:«دور است، دور، آنچه مى كنيد از قياس كردن. اى پسر حكيم، به خدا سوگند، در اين باب هلاك شد هر كه هلاك شد». حضرت بعد از
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى بْنِ عُبَيْدٍ، عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمنِ، عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ، عَنْ أَبِي الْحَسَنِ مُوسى عليه السلام، قَالَ:قُلْتُ: أَصْلَحَكَ اللّهُ، إِنَّا نَجْتَمِعُ فَنَتَذَاكَرُ مَا عِنْدَنَا، فَلَا يَرِدُ عَلَيْنَا شَيْءٌ إِلَا وَعِنْدَنَا فِيهِ شَيْءٌ مُسَطَّرٌ، وَذلِكَ مِمَّا أَنْعَمَ اللّهُ بِهِ عَلَيْنَا بِكُمْ، ثُمَّ يَرِدُ عَلَيْنَا الشَّيْءُ الصَّغِيرُ لَيْسَ عِنْدَنَا فِيهِ شَيْءٌ، فَيَنْظُرُ بَعْضُنَا إِلى بَعْضٍ وَعِنْدَنَا مَا يُشْبِهُهُ، فَنَقِيسُ عَلى أَحْسَنِهِ؟
فَقَالَ: «وَمَا لَكُمْ وَلِلْقِيَاسِ؟ إِنَّمَا هَلَكَ مَنْ هَلَكَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِالْقِيَاسِ».
ثُمَّ قَالَ: «إِذَا جَاءَكُمْ مَا تَعْلَمُونَ،
على بن ابراهيم، از محمد بن عيسى بن عُبيد، از يونس بن عبدالرحمان، از سَماعه بن مهران، از ابوالحسن حضرت امام موسى عليه السلام روايت كرده است كه گفت: گفتم كه: خدا تو را به اصلاح آورد. به درستى كه ما جمع مى شويم و آنچه را كه در نزد ما است، با يكديگر ياد مى نماييم. پس چيزى بر ما وارد نمى شود، مگر آن كه در نزد ما در باب آن چيزى هست كه نوشته شده است، و اين از جمله آنها است كه خدا بر ما به آن، انعام فرموده به واسطه شما. بعد از آن مسأله جزيى بر ما وارد مى شود كه در باب آن، چيزى در نزد ما نيست. پس بعضى از ما در بعضى مى نگرد و در نزد ما چيزى هست كه به آن، شباهت دارد. آيا جايز است كه بر نيكوتر آن قياس كنيم؟ حضرت فرمود كه:«شما را به قياس چه كار؟ جز اين نيست كه هلاك شد هر كه پيش از شما هلاك شد به واسطه
نمایش ۱ تا ۲۰ از ۱۱۴