فیلترها
نتایج جستجو برای «به هم رسیدن»: ۱۵ حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:كانَ فِي الدُّنيا حَكيمانِ يَلتَقِيانِ فِي السَّنَةِ مَرَّةً، فَيَعِظُ أحَدُهُما صاحِبَهُ، فَالتَقَيا فَقالَ أحَدُهُما لِصاحِبِهِ: عِظني واجمَع وأوجِز، لا أقدِرُ أن أقِفَ عَلَيكَ مِنَ العِبادَةِ، فَقالَ: يا أخي، اُنظُر أن لا يَراكَ اللّهُ حَيثُ نَهاكَ، ولا يَفقِدَكَ حَيثُ أمَرَكَ ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دو حكيم در دنيا بودند كه در سال يك بار همديگر را مى ديدند و يكى ديگرى را پند مى داد. پس چون به هم رسيدند، يكى از آن دو به ديگرى گفت: پند ده و جامع و مختصر بگو كه نمى توانم به خاطر تو از عبادت بازمانم. پس او گفت: برادر من! بنگر تا خداوند در آنجا كه تو را بازت داشته، نبيند و در آنجا كه فرمانت داده بيابد.
۱.الفردوس: 3 / 275 / 4825 عن أنس بن مالك.
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:كانَ فِي الدُّنيا حَكيمانِ يَلتَقِيانِ فِي السَّنَةِ مَرَّةً فَيَعِظُ أحَدُهُما صاحِبَهُ، فَالتَقَيا فَقالَ أحَدُهُما لِصاحِبِهِ: عِظني وَاجمَع وأوجِز، لا أقدِرُ أن أقِفَ عَلَيكَ مِنَ العِبادَةِ.
فَقالَ: يا أخي، اُنظُر أن لا يَراكَ اللّهُ حَيثُ نَهاكَ، ولا يَفقِدَكَ حَيثُ أمَرَكَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دو حكيم در دنيا بودند كه در سال، يك بار همديگر را مى ديدند و يكى، ديگرى را پند مى داد. پس چون به هم رسيدند، يكى از آن دو به ديگرى گفت: پند ده و جامع و مختصر بگو كه نمى توانم به خاطر تو از عبادت، بازمانم.
پس او گفت: برادر من! بنگر تا خداوند در آن جا كه تو را باز داشته، نبيند و در آن جا كه فرمانت داده، بيابد.
۱.الفردوس: ج 3 ص 275 ح 4825 عن أنس.
الفتوح:أرسَلَ الحُسَينُ عليه السلام إلى عُمَرَ بنِ سَعدٍ أنّي اُريدُ أن اُكَلِّمَكَ فَالقَنِي اللَّيلَةَ بَينَ عَسكَري وعَسكَرِكَ، فَخَرَجَ إلَيهِ عُمَرُ بنُ سَعدٍ في عِشرينَ فارِسا، وأقبَلَ الحُسَينُ عليه السلام في مِثلِ ذلِكَ، فَلَمَّا التَقَيا أمَرَ الحُسَينُ عليه السلام أصحابَهُ فَتَنَحَّوا عَنهُ، وبَقِيَ مَعَهُ أخوهُ العَبّاسُ وَابنُهُ عَلِيٌّ الأَكبَرُ، وأمَرَ عُمَرُ بنُ سَعدٍ أصحابَهُ فَتَنَحَّوا عَنهُ، وبَقِيَ مَعَهُ حَفصٌ ابنُهُ وغُلامٌ لَهُ يُقالُ لَهُ لاحِقٌ.
فَقالَ لَهُ الحُسَينُ عليه السلام: وَيحَكَ يَابنَ سَعدٍ، أما تَتَّقِي اللّهَ الَّذي إلَيهِ مَعادُكَ أن تُقاتِلَني وأنَا ابنُ مَن عَلِمتَ يا هذا مِن رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله؟ فَاترُك هؤُلاءِ وكُن مَعي، فَإِنّي
الفتوح:حسين عليه السلام به عمر بن سعد، پيغام داد كه: «مى خواهم با تو سخن بگويم. پس امشب ميان اردوگاه من و خودت به ملاقاتم بيا».
عمر بن سعد، با بيست سوار به سوى او رفت و حسين عليه السلام نيز به همين گونه. چون به هم رسيدند، حسين عليه السلام به همراهانش دستور داد كه از او فاصله گرفتند و تنها برادرش عبّاس و پسرش على اكبر با او ماندند. عمر بن سعد نيز به همراهانش دستور داد كه از او فاصله گرفتند و فقط فرزندش حفص و غلامش لاحق با وى ماندند.
حسين عليه السلام به او فرمود: «واى بر تو اى پسر سعد! آيا از خدايى كه بازگشتت به سوى اوست، نمى ترسى كه با من بجنگى، در حالى كه مى دانى من فرزند پيامبر خدا هستم؟ پس، اينان را رها كن و با من باش؛ چرا كه من، تو را به خداوند عز و جلنزديك مى گردانم».
عمر بن سعد
۱.الفتوح: ج 5 ص 92، مقتل الحسين للخوارزمي: ج 1 ص 245، تاريخ الطبري: ج 5 ص 413 نحوه؛ بحار الأنوار: ج 44 ص 388.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرنفرین کردن به دیگران +2 مورد دیگر
تاريخ اليعقوبي:وَجَّهَ مُعاوِيَةُ بُسرَ بنَ أبي أرطاةَ، وقيلَ: ابنَ أرطاةَ العامِرِيَّ مِن بَني عامِرِ بنِ لُؤَيٍّ ـ في ثَلاثَةِ آلافِ رَجُلٍ، فَقالَ لَهُ: سِر حَتّى تَمُرَّ بِالمَدينَةِ، فَاطرُد أهلَها، وأخِف مَن مَرَرتَ بِهِ، وَانهَب مالَ كُلِّ مَن أصَبتَ لَهُ مالاً مِمَّن لَم يَكُن دَخَلَ في طاعَتِنا.
وأوهِم أهلَ المَدينَةِ أنَّكَ تُريدُ أنفُسَهُم، وأنَّهُ لا بَراءَةَ لَهُم عِندَكَ، ولا عُذرَ.
وسِر حَتّى تَدخُلَ مَكَّةَ، ولا تَعَرَّض فيها لِأَحَدٍ. وَأرهِبِ النّاسَ فيما بَينَ مَكَّةَ وَالمَدينَةِ، وَاجعَلهُم شَرّاداتٍ، ثُمَّ امضِ حَتّى تَأتِيَ صَنعاءَ؛ فَإِنَّ لَنا بِها شيعَةً، وقَد جاءَني كِتابُهُم.
فَخَرَجَ بُسرٌ، فَجَعَلَ لا يَمُرُّ بِحَيٍّ مِن أحياءِ العَرَبِ إلّا فَعَلَ ما
تاريخ اليعقوبى:معاويه، بُسْر بن ابى اَرطات را ـ بسر بن ارطات عامرى از بنى عامر هم گفته اند ـ با سه هزار نفر فرستاد و به او گفت: برو تا به مدينه بگذرى. اهل مدينه را آواره كن، به هر كه گذشتى او را بهراسان و به هر كس رسيدى كه مالى داشت و در اطاعت ما نبود، غارتش كن. به مردم مدينه چنين وانمود كن كه قصد جانشان را كرده اى و هيچ برائت و عذرى نزد تو ندارند. پيش برو تا به مكّه برسى. در مكّه متعرّض كسى نشو. مردم بين مكّه و مدينه را به وحشت بينداز و آنان را آواره و پراكنده ساز. سپس پيش برو تا به صنعا برسى، كه آن جا پيروانى داريم و نامه آنان به من رسيده است.
بُسر خارج شد. به هيچ قبيله اى از قبايل عرب نمى گذشت، مگر آن كه طبق دستور معاويه با آنان رفتار مى كرد تا آن كه به مدينه رسيد. فرماندار مدينه ابو
المعجم الأوسط عن ابن بريدة عن أبيه:بَعَثَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله عَلِيّا أميرا عَلَى اليَمَنِ، وبَعَثَ خالِدَ بنَ الوَليدِ عَلَى الجَبَلِ، فَقالَ: «إنِ اجتَمَعتُما فَعَلِيٌّ عَلَى النّاسِ» فَالتَقَوا، وأصابوا مِنَ الغَنائِمِ ما لَم يُصيبوا مِثلَهُ، وأخَذَ عَلِيٌّ جارِيَةَ مِنَ الخُمسِ، فَدَعا خالِدُ بنُ الوَليدِ بُرَيدَةَ، فَقالَ: اِغتَنِمها، فَأخبِرِ النَّبِيَّ صلى الله عليه و آله بِما صَنَعَ.
فَقَدِمتُ المَدينَةَ، ودَخَلتُ المَسجِدَ، ورَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله في مَنزِلِهِ، وناسٌ مِن أصحابِهِ عَلى بابِهِ، فَقالوا: مَا الخَبَرَ يا بُرَيدَةُ؟ فَقُلتُ: خَيرٌ؛ فَتَحَ اللّهُ عَلَى المُسلِمينَ، فَقالوا: ما أقدَمَكَ؟ قالَ: جارِيَةٌ أخَذَها عَلِيٌّ مِنَ الخُمسِ، فَجِئتُ
المعجم الأوسطـ به نقل از عبد اللّه بن بُرَيده، از پدرش ـ: پيامبر خدا على عليه السلام را به حكومت يمن و خالد بن وليد را به حكومت جَبَل فرستاد و [قبل از رفتن آن دو]فرمود: «اگر شما دو نفر به هم برخورديد، على فرمانده سپاه است».
دو گروه به هم رسيدند و غنايم بسيارى به دست آوردند كه همانند آن را پيش تر به دست نياورده بودند و على عليه السلام كنيزى را به عنوان خمس برداشت. خالد بن وليد، مرا فرا خواند و گفت: فرصت را غنيمت شمار و كارى را كه على انجام داده است، به پيامبر صلى الله عليه و آله خبر بده.
به مدينه رفتم و وارد مسجد شدم. پيامبر خدا در منزلش بود و جمعى از يارانش بر درِ منزل ايشان ايستاده بودند. گفتند: اى بريده! چه خبر؟
پاسخ دادم: خير است. خداوندْ مسلمانان را پيروز كرد.
پرسيدند: چرا به
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:إذَا التَقَى المُسلِمانِ فَتَصافَحا، وحَمِدَا اللّهَ عز و جل وَاستَغفَراهُ، غَفَرَ لَهُما. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر گاه دو مسلمان به هم مى رسند، با هم دست بدهند و خداوند عز و جلرا ستايش گويند و از او آمرزش بطلبند، خدا آن دو را مى آمرزد.
۱.سنن أبي داوود: ج 4 ص 354 ح 5211، كنز العمّال: ج 9 ص 130 ح 25343.
مقتل الحسين عليه السلام للخوارزمي:ثُمَّ خَرَجَ [مُسلِمُ بنُ عَقيلٍ] عَلى مَسجِدِ الأَنصارِ حَتّى أحاطَ بِالقَصرِ، ولَيسَ فِي القَصرِ إلّا نَحوٌ مِن ثَلاثينَ رَجُلاً مِنَ الشُّرَطِ، ومِقدارُ عِشرينَ مِنَ الأَشرافِ، وأهلُ بَيتِهِ ومَواليهِ، ورَكِبَ أصحابُ ابنُ زِيادٍ، وَاختَلَطَ القَومُ فَاقتَتَلوا قِتالاً شَديدا، وَابنُ زِيادٍ في جَماعَةٍ مِنَ الأَشرافِ قَد وَقَفوا عَلى جِدارِ القَصرِ يَنظُرونَ إلى مُحارَبَةِ النّاسِ. ۱
مقتل الحسين عليه السلام، خوارزمى:آن گاه مسلم بن عقيل از طرف بالاى مسجد انصار، حركت كرد تا قصر را محاصره كرد و در قصر، جز سى نگهبان و حدود بيست تَن از بزرگان كوفه و خانواده و غلامان عبيد اللّه، كسى نبود. ياران ابن زياد، سوار شدند و جمعيت به هم رسيدند و نبرد سنگينى رخ داد. ابن زياد در ميان گروهى از بزرگان كوفه در كنار ديوار قصر ايستاده بود و جنگ مردم را تماشا مى كردند.
۱.مقتل الحسين عليه السلام للخوارزمي: ج 1 ص 206، الفتوح: ج 5 ص 49 نحوه.
الملهوف:لَمّا رَجَعَ نِساءُ الحُسَينِ عليه السلام وعِيالُهُ مِنَ الشّامِ وبَلَغوا إلَى العِراقِ، قالوا لِلدَّليلِ: مُرَّ بِنا عَلى طريقِ كَربَلاءَ، فَوَصَلوا إلى مَوضِعِ المَصرَعِ، فَوَجَدوا جابِرَ بنَ عَبدِ اللّهِ الأَنصارِيَّ رَحِمَهُ اللّهُ وجَماعَةً مِن بَني هاشِمٍ ورِجالاً مِن آلِ الرَّسولِ صلى الله عليه و آله قَد وَرَدوا لِزِيارَةِ قَبرِ الحُسَينِ عليه السلام، فَوافَوا في وَقتٍ واحِدٍ، وتَلاقَوا بِالبُكاءِ وَالحُزنِ وَاللَّطمِ، وأقامُوا المَآتِمَ المُقرِحَةَ لِلأَكبادِ، وَاجتَمَعَت إلَيهِم نِساءُ ذلِكَ السَّوادِ ۱، وأقاموا عَلى ذلِكَ أيّاما. ۲
الملهوف:هنگامى كه زنان و خاندان امام حسين عليه السلام از شام باز گشتند و به عراق رسيدند. به راه نمايشان گفتند: «ما را از راه كربلا ببر». آنان به قتلگاه [شهدا] رسيدند و جابر بن عبد اللّه انصارى ـ كه خدا رحمتش كند ـ و گروهى از بنى هاشم و مردانى از خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله را ديدند كه براى زيارت قبر حسين عليه السلام آمده بودند.
پس در يك زمان، در آن جا گرد آمدند و با گريه و اندوه و بر سر و صورت زنان، به هم رسيدند و مجلس هاى عزايى بر پا داشتند كه جگر را آتش مى زد. زنان حاضر در آن جا هم گِرد آمدند و چندين روز، همين گونه ماندند.
البداية والنهاية:ثُمَّ دَخَلَت سَنَةُ سَبعٍ وسِتّينَ، فَفيها كانَ مَقتلُ عُبَيدِ اللّهِ بنِ زِيادٍ عَلى يَدَي إبراهيمَ بنِ الأَشتَرِ النَّخَعِيِّ، وذلِكَ أنَّ إبراهيمَ بنَ الأَشتَرِ خَرَجَ مِنَ الكوفَةِ يَومَ السَّبتِ لِثَمانٍ بَقينَ مِن ذِي الحِجَّةِ فِي السَّنَةِ الماضِيَةِ، ثُمَّ استَهَلَّت هذِهِ السَّنَةُ وهُوَ سائِرٌ لِقَصدِ ابنِ زِيادٍ في أرضِ المَوصِلِ، فَكانَ اجتِماعُهُما بِمَكانٍ يُقالُ لَهُ الخازِرُ، بَينَهُ وبَينَ المَوصِلِ خَمسَةٌ فَراسِخَ، فَباتَ ابنُ الأَشتَرِ تِلكَ اللَّيلَةَ ساهِرا لا يَستَطيعُ النَّومَ، فَلَمّا كانَ قَريبُ الصُّبحِ نَهَضَ، فَعَبّى جَيشَهُ، وكَتَّبَ كَتائِبَهُ، وصَلّى بِأَصحابِهِ الفَجرَ في أوَّلِ وَقتٍ، ثُمَّ رَكِبَ، فَناهَضَ جَيشَ ابنَ زِيادٍ، وزَحَفَ
البداية و النهاية:سال 67 [هجرى] شد. در اين سال، عبيد اللّه بن زياد به دست ابراهيم بن مالكِ اشترِ نخعى كشته شد. ماجرا چنين بود كه ابراهيم بن مالك، در روز شنبه ماه ذى حجّه، هشت روز به پايان سال مانده، به قصد ابن زياد از كوفه به موصل رفت. آن دو در جايى به نام خازِر در پنج فرسخى موصل، به هم رسيدند.
ابراهيم، آن شب را نتوانست بخوابد و تا صبح، بيدار بود. سحرگاهان بود كه برخاست و سپاهش را آماده باش و نظام داد و نماز صبح را در اوّل وقت با يارانش خواند. سپس سوار شد و به سوى سپاه ابن زياد به حركت در آمد. او لشكرش را آرام آرام به راه انداخت، در حالى كه خود در ميان پياده نظام، در حركت بود، تا اين كه از فراز تپّه اى بر سپاه ابن زياد، مُشْرف شد؛ ولى هنوز از سپاه عبيد اللّه، كسى نجنبيده بود. وقتى آنها
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ السِّمْطِ، قَالَ:
سَأَلَ رَجُلٌ أَبَا عَبْدِ اللّهِ عليه السلام عَنِ الْاءِسْلَامِ وَالْاءِيمَانِ: مَا الْفَرْقُ بَيْنَهُمَا؟ فَلَمْ يُجِبْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ، فَلَمْ يُجِبْهُ، ثُمَّ الْتَقَيَا فِي الطَّرِيقِ وَ قَدْ أَزِفَ مِنَ الرَّجُلِ الرَّحِيلُ، فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام:«كَأَنَّهُ قَدْ أَزِفَ مِنْكَ رَحِيلٌ؟» فَقَالَ: نَعَمْ، فَقَالَ: «فَالْقَنِي فِي الْبَيْتِ» فَلَقِيَهُ، فَسَأَلَهُ عَنِ الْاءِسْلَامِ وَالْاءِيمَانِ: مَا الْفَرْقُ بَيْنَهُمَا؟
فَقَالَ: «الْاءِسْلَامُ هُوَ الظَّاهِرُ الَّذِي عَلَيْهِ النَّاسُ، شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلهَ إِلَا اللّهُ، وَأَنَّ
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از على بن حكم، از سفيان بن سمط روايت كرده است كه گفت: مردى امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كرد از اسلام و ايمان، كه فرق ميان اين دو چيست؟ حضرت او را جواب نداد. بعد از آن، از حضرت سؤال نمود و باز او را جواب نفرمود؛ پس در كوچه اى به هم رسيدند، و نزديك شده بود كه آن مرد كوچ كند و از مدينه بيرون رود. حضرت صادق عليه السلام به آن مرد فرمود:«گويا رفتنت نزديك شد». عرض كرد: آرى. فرمود: «پس مرا در خانه ببين».
بعد از آن، حضرت را ملاقات كرد، و او را از اسلام و ايمان سؤال كرد كه فرق ميان آنها چيست؟ فرمود: «اسلام همان چيز ظاهرى است كه مردم برآنند، و آن گواهى دادن است به اينكه خدايى نيست، مگر خدا، در حالى كه تنها است و او را شريكى نيست، و آنكه محمد بنده و رسول او است، و
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ صَدَقَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«أَرْسَلَ النَّجَاشِيُّ إِلى جَعْفَرِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَأَصْحَابِهِ، فَدَخَلُوا عَلَيْهِ، وَهُوَ فِي بَيْتٍ لَهُ، جَالِسٌ عَلَى التُّرَابِ، وَعَلَيْهِ خُلْقَانُ الثِّيَابِ». قَالَ: «فَقَالَ جَعْفَرٌ: فَأَشْفَقْنَا مِنْهُ حِينَ رَأَيْنَاهُ عَلى تِلْكَ الْحَالِ، فَلَمَّا رَأى مَا بِنَا وَتَغَيُّرَ وُجُوهِنَا، قَالَ: الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي نَصَرَ مُحَمَّداً وَأَقَرَّ عَيْنَهُ، أَ لَا أُبَشِّرُكُمْ؟ فَقُلْتُ: بَلى أَيُّهَا الْمَلِكُ، فَقَالَ: إِنَّهُ جَاءَنِي السَّاعَةَ مِنْ نَحْوِ أَرْضِكُمْ عَيْنٌ مِنْ عُيُونِي هُنَاكَ، فَأَخْبَرَنِي أَنَّ
على بن ابراهيم، از پدرش، از هارون بن مسلم، از مسعدة بن صدقه، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«نجاشى (يعنى پادشاه حبشه كه اصحمه نام داشت) به سوى جعفر بن ابى طالب و رفقاى او كه در حبشه بودند فرستاد و ايشان را طلبيد؛ پس بر او داخل شدند و ديدند كه در حجره اى از حجره هاى خويش بر روى خاك نشسته و جامه هاى كهنه پوشيده است». حضرت فرمود كه: «جعفر عليه السلام گفت كه: ما از نجاشى ترسيديم، در هنگامى كه او را بر اين حالت ديديم؛ پس چون ديد كه به ما چه رسيد و روى هاى ما متغيّر گرديد و رنگ هاى ما زرد شد، گفت: ستايش از براى خدايى كه محمد را يارى كرد و چشم او را روشن گردانيد. آيا نمى خواهيد كه شما را مژده دهم؟ من گفتم: بلى، اى پادشاه! ما را مژده ده. نجاشى گفت كه: در اين ساعت جاسوسى از
۱.و اراك ـ به فتح همزه ـ درختى است كه از چوب آن سواك گيرند. و بعضى گفته اند: درخت شور و تلخ است.
مجمع البيان عن ابن عبّاس ـ في سورَةِ الكَوثَرِ ـ : نَزَلَتِ السّورَةُ فِي العاصِ بنِ وائِلٍ السَّهمِيِّ، وذلِكَ أنَّهُ رَأى رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله يَخرُجُ مِنَ المَسجِدِ، فَالتَقَيا عِندَ بابِ بَني سَهمٍ وَتَحَدَّثا، وَأُناسٌ مِن صَناديدِ قُرَيشٍ جُلوسٌ فِي المَسجِدِ، فَلَمّا دَخَلَ العاصُ قالوا: مَنِ الَّذي كُنتَ تَتَحَدَّثُ مَعَهُ؟ قالَ: ذلِكَ الأَبتَرُ!
وَكانَ قَد تُوُفِّيَ قَبلَ ذلِكَ عَبدُ اللّهِ ابنُ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله وَهُوَ مِن خَديجَةَ، وَكانوا يُسَمّونَ مَن لَيسَ لَهُ ابنٌ أبتَرَ، فَسَمَّتهُ قُرَيشٌ عِندَ مَوتِ ابنِهِ أَبتَرَ وَصُنبورا. ۱
مجمع البيان ـ به نقل از ابن عبّاس، در باره سوره كوثر ـ : اين سوره در باره عاص بن وائل سهمى نازل شد و علّتش آن بود كه وى ديد پيامبر خدا صلى الله عليه و آله از مسجد [الحرام]خارج مىشود. جلوى باب بنى سهم به هم رسيدند و به گفتگو پرداختند. عدّهاى از بزرگان قريش در مسجد نشسته بودند. چون عاص وارد مسجد شد، به او گفتند: با كه سخن مىگفتى؟ گفت: با آن اَبتر. ۲ پيامبر خدا صلى الله عليه و آله از خديجه پسرى داشت به نام عبداللّه كه قبلاً از دنيا رفته بود، و آنها به كسى كه پسر نداشت، «ابتر» مىگفتند. از اين رو، زمانى كه عبد اللّه در گذشت، قريش نام اَبتر يا صُنبور ۳ بر پيامبر صلى الله عليه و آله گذاشتند.
۱.. مجمع البيان: ج 10 ص 836، بحار الأنوار: ج 17 ص 203؛ أسباب النزول: ص 494 ح 872، تفسير الثعلبي: ج 10 ص 307.
۲.. بى دنباله؛ اجاقْ كور.
۳.. صُنبور: اَبتر؛ مردى كه نه فرزندى دارد و نه برادرى، به طورى كه با مردن او نامش از بين مىرود؛ فرد ضعيف و خوار و بىكس و بىفرزند و بىياور (لسان العرب مادّه «صنبر»).
عنه صلى الله عليه و آله:كانَ فِي الدُّنيا حَكيمانِ يَلتَقِيانِ فِي السَّنَةِ مَرَّةً فَيَعِظُ أحَدُهُما صاحِبَهُ، فَالتَقَيا فَقالَ أحَدُهُما لِصاحِبِهِ: عِظني وَاجمَع وأوجِز، لا أقدِرُ أن أقِفَ عَلَيكَ مِنَ العِبادَةِ.
فَقالَ: يا أخي، اُنظُر أن لا يَراكَ اللّهُ حَيثُ نَهاكَ، ولا يَفقِدَكَ حَيثُ أمَرَكَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دو حكيم در دنيا بودند كه در سال، يك بار همديگر را مى ديدند و يكى، ديگرى را پند مى داد. پس چون به هم رسيدند، يكى از آن دو به ديگرى گفت: مرا پند ده و جامع و مختصر بگو، كه نمى توانم به خاطر تو، از عبادت باز مانم.
او گفت: «برادر من! مراقب باش تا خداوند در آن جا كه تو را باز داشته، نبيند و در آن جا كه فرمانت داده، بيابد».
۱.الفردوس: ج 3 ص 275 ح 4825 عن أنس.
الإرشاد:اِنصَرَفَ عَمرُو [بنُ مَعديكَرَبَ]مُرتَدّا، فَأَغارَ عَلى قَومٍ مِن بَنِي الحارِثِ بنِ كَعبٍ ومَضى إلى قَومِهِ. فَاستَدعى رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله عَلِيَّ بنَ أبيطالِبٍ عليه السلام فَأَمَّرَهُ عَلَى المُهاجِرينَ، وأنفَذَهُ إلى بَني زُبَيدٍ، وأرسَلَ خالِدَ بنَ الوَليدِ في طائِفَةٍ مِنَ الأَعرابِ وأمَرَهُ أن يَقصِدَ الجُعفِيَّ، فَإِذَا التَقَيا فَأَميرُ النّاسِ عَلِيُّ بنُ أبي طالِبٍ. فَسارَ أميرُ المُؤمِنينَ وَاستَعمَلَ عَلى مُقَدَّمَتِهِ خالِدَ بنَ سَعيدِ بنِ العاصِ، وَاستَعمَلَ خالِدٌ عَلى مُقَدَّمَتِهِ أبا موسَى الأَشعَرِيَّ.
فَأَمّا جُعفِيٌّ فَإِنَّها لَمّا سَمِعَت بِالجَيشِ افتَرَقَت فِرقَتَينِ؛ فَذَهَبَت فِرقَةٌ إلَى اليَمَنِ، وَانضَمَّتِ الفِرقَةُ الاُخرى إلى بَني
الإرشاد:عمرو [بن معديكرب] مرتد شد و بازگشت و قومى از بنى حارث بن كعب را غارت كرد و به سوى قوم خود رفت. پيامبر خدا، على بن ابى طالب عليه السلام را خواست و او را امير مهاجران خواند و به سوى بنى زبيد فرستاد و خالد بن وليد را با گروهى از اعراب، روانه كرد و به او فرمان داد كه به سوى قبيله جُعفى برود و چون دو گروه به هم رسيدند، على بن ابى طالب عليه السلام فرمانده باشد.
امير مؤمنان، حركت كرد و خالد بن سعيد بن عاص را بر پيش قراولان خود گمارد و خالد بن وليد، ابو موسى اشعرى را فرمانده پيش قراولان خود كرد.
قبيله جعفى، چون خبر حركت سپاه را شنيدند، دو دسته شدند: يك دسته به يمن و دسته ديگر به قبيله بنى زبيد ملحق شدند. اين خبر به امير مؤمنان رسيد. پس به خالد بن وليد نوشت كه هر جا پيك من به تو رسيد،
الإرشاد عن سلمة بن كهيل:لَمَّا التَقى أهلُ الكوفَةِ وأميرُ المؤمِنينَ عليه السلام بِذي قارٍ رَحَّبوا بِهِ وقالوا: الحَمدُ للّهِِ الَّذي خَصَّنا بِجِوارِكَ وأكرَمَنا بِنُصرَتِكَ. فَقامَ أميرُ المُؤمِنينَ عليه السلام فيهِم خَطيبا فَحَمِدَ اللّهَ وأثنى عَلَيهِ، ثُمَّ قالَ:
يا أهلَ الكوفَةِ! إنَّكُم مِن أكرَمِ المُسلِمينَ وأقصَدِهِم تَقويما، وأعدَلِهِم سُنَّةً، وأفضَلِهِم سَهما فِي الإِسلامِ، وأجوَدِهِم فِي العَرَبِ مُرَكَّبا ۱ ونِصابا، ۲ أنتُم أشَدُّ العَرَبِ وُدّا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه و آله ولِأَهلِ بَيتِهِ، وإنَّما جِئتُكُم ثِقَةً ـ بَعدَ اللّهِ ـ بِكُم لِلَّذي بَذَلتُم مِن أنفُسِكُم عِندَ نَقضِ طَلحَةَ والزُّبَيرِ وخَلعِهِما طاعَتي، وإقبالِهِما بِعائِشَةَ لِلفِتنَةِ، وإخراجِهِما
الإرشادـ به نقل از سَلَمة بن كَهيل ـ: چون كوفيان با اميرمؤمنان در منطقه ذو قار به هم رسيدند، به وى خوشامد گفته، گفتند: سپاسْ خدا را كه ما را به همراهى تو اختصاص داد و با يارى دادن به تو، ما را گرامى داشت.
آن گاه اميرمؤمنان، براى سخنرانى در ميانشان به پا خاست و سپاس و ثناى خداوند كرد و فرمود:
«اى كوفيان! به راستى كه شما از گرامى ترينِ مسلمانان و ميانه روترينِ آنان در خُلق و خوى، و متعادل ترين آنها در سنّت، و سهيم ترينِ آنها در اسلام و بهترينِ اعراب از جهت تبار و ريشه ايد. شما علاقه مندترين اعراب به پيامبر صلى الله عليه و آله و خاندان او هستيد.
همانا من با اطمينانى كه پس از خداوند به شما دارم ـ به خاطر جانفشانى هايى كه كرديد ـ، به سويتان آمده ام، در اين هنگام كه طلحه و زبير، پيمان