امام عسكرى عليه السلام:به پدرم امام هادى عليه السلام گفتم: آيا رسول خدا با يهوديان و مشركان، زمانى كه وى را مورد عتاب قرار مى دادند، مناظره مى كرد و آيا [هنگامى كه آنان محاجّه مى كردند] با آنان محاجّه مى نمود؟ فرمود: «بلى، بارها و بارها! از جمله آنها همانى است كه خدا از قول مشركان نقل كرده است: و گفتند: اين چه پيامبرى است كه غذا مى خورد و در بازارها راه مى رود. چرا فرشته اى به سوى او نازل نشده؟ تا آن جا كه مى فرمايد: مردى افسون شده؛ و گفتند: چرا اين قرآن، مردى بزرگ از [آن] دو شهر، فرود نيامده است. و نيز قول خداوند ـ عزّوجل ـ كه مى فرمايد: و گفتند: تا از زمين، چشمه اى بر ما نجوشانى، هرگز به تو ايمان نخواهيم آورد… تا آن جا كه مى فرمايد: كتابى بخوانيم آن را…. و در پايان به وى گفته شد:

امام رضا عليه السلام ـ به نقل از پدرانش عليهم السلام، از امام على عليه السلام ـ: روزى، پيامبر خدا براى ما خطبه خواند و فرمود: «اى مردم! همانا ماه خدا، همراه با بركت و رحمت و آمرزش، به شما روى آورده است؛ ماهى كه نزد خدا برترينِ ماه هاست و روزهايش برترينِ روزها، شب هايش برترينِ شب ها و ساعاتش برترينِ ساعات است. ماهى است كه در آن به ميهمانى خدا دعوت شده ايد و از شايستگانِ كرامت الهى قرار داده شده ايد. نَفَس هايتان در آن، تسبيح است، خوابتان در آن، عبادت، عملتان در آن، پذيرفته و دعايتان در آن، مورد اجابت است. پس با نيّت هاى راست و دل هاى پاك، از پروردگارتان بخواهيد تا براى روزه دارىِ آن و تلاوت كتاب خويش، توفيقتان دهد؛ چرا كه بدبخت، كسى است كه در اين ماه بزرگ، از آمرزش الهى محروم بماند.

امام باقر عليه السلام:پيامبر خدا در آخرين جمعه شعبان، خطبه خواند. خدا را حمد و ثنا گفت و سپس فرمود: «اى مردم! ماهى بر شما سايه افكنده كه در آن، شبى است بهتر از هزار ماه، و آن، ماه رمضان است. خداوند، روزه اش را واجب ساخته و نماز در شبش را مستحب قرار داده است. پس هر كس يك شب در آن، نماز مستحب بخواند، گويا هفتاد شب نماز مستحب در ماه هاى ديگر خوانده است. و براى كسى كه در آن، كار نيك مستحبّى از كارهاى نيك انجام دهد، پاداشى همچون پاداش كسى قرار داده كه واجبى از واجبات الهى را انجام داده است، و هر كس در آن، واجبى از واجبات خداوند را ادا كند، همچون كسى خواهد بود كه در ماه هاى ديگر، هفتاد واجب از واجبات الهى را انجام داده است. اين ماه، ماه صبر است و پاداش صبر، بهشت است. اين ماه، ماه مواسات

الإقبال ـ در بخشى از دعايى ديگر براى هر شب ـ :خداوندا! به رحمتت، ما را در جمع شايستگان، وارد كن و در بهشت برين، بالايمان ببر و به ما جامى گوارا از چشمه سلسبيل، بنوشان و به رحمتت، از حوريان بهشتى همسرمان گردان و از پسركانِ جاودان [در بهشت،] كه همچون لؤلؤِ پوشيده اند، به خدمت ما بگمار و از ميوه هاى بهشتى و گوشت هاى پرندگان، غذايمان ده و از جامه هاى ديبا و پرنيان و زربفت بر ما بپوشان و توفيق درك شب قدر و حجّ خانه خودت و شهادت در راهت را به ما بده و دعا و خواسته شايسته ما را اجابت كن ـ اى آفريدگار ما! بشنو و اجابت كن ـ و آن گاه كه در روز قيامت، اوّلين و آخرين را گرد آورى، بر ما ترحّم كن و امان نامه نجات از آتش را برايمان بنويس و ما را در جهنّم به غل و زنجير مكش و ما را دچار عذاب و خوارى از سوى

مصباح المتهجّد ـ به نقل از ابو حمزه ثمالى ـ :امام سجّاد عليه السلام در ماه رمضان، همه شب را نماز مى خواند و چون سحر مى شد، اين دعا را مى خواند: «خدايا! مرا با كيفرت ادب نكن و با عقوبت غافلگيركننده ات، به من نيرنگ مزن. پروردگارا! برايم از كجا خير تواند بود، با آن كه جز از پيش تو يافت نمى شود؛ و برايم از كجا رهايى خواهد بود، با آن كه جز به يارى ات، در توان نيست؟ نه آن كه نيكى كند، از يارى و رحمتت بى نياز است و نه آن كه بدى كند و بر تو گستاخ شود و تو را ناخرسند سازد، از قلمرو قدرتت بيرون. اى پروردگار من، اى پروردگار من، اى پروردگار من!.». بگويد تا آن كه نفَس قطع شود. «تو را با تو شناختم و تو خود، مرا بر خودت راهنمايى كردى و به سويت خواندى و اگر تو نبودى، نمى دانستم كه تو چيستى. سپاس،

مصباح المتهجّد:نيز در سحر، اين دعا را بخواند: «اى پشتوانه من در پريشانى ام! اى همراه من در سختى ام! اى سرپرست من در برخوردارى ام! اى منتهاى اشتياقم! تويى پوشاننده عيبم و ايمنى بخش هراسم و درگذرنده از خطايم. پس، گناهم را بيامرز! خداوندا! از تو فروتنىِ ايمان را پيش از خوارى و ذلّت آتش، مى طلبم. اى يگانه! اى يكتا! اى بى نياز! اى آن كه نزاده است و زاده كسى نيست و هيچ همتايى ندارد! اى آن كه از روى مهربانى و رحمت خويش، به هر كه از او بخواهد، عطا مى كند و از روى فضل و بزرگوارى، هر كه را هم كه از او درخواست نكند، بى تقاضا عطايش مى كند! به حقّ كَرَم دائمت، بر محمّد و خاندانش درود فرست و مرا رحمتى گسترده و فراگير ببخش كه با آن به خير دنيا و آخرت برسم! خداوندا! از تو به خاطر گناهى كه از آن به

المصباح كفعمى:دعاى جوشن كبير، از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است و صد بخش است و هر بخشى ده نام است و در آخر هر بخش آن، مى گويى: «سبحانك يا لا إله إلاّ أنت! الغَوث، الغَوث، الغَوث، خَلِّصنا مِنَ النّار يا ربّ؛ منزّهى تو، اى آن كه معبودى جز تو نيست! به فرياد رس، به فرياد رس، به فرياد رس. پروردگارا! ما را از آتش، نجات بده». يكم. «خداوندا! تو را به نامت مى خوانم: اى خداوند، اى بخشايشگر، اى مهربان، اى بزرگوار، اى برپادارنده، اى بزرگ، اى ديرين، اى دانا، اى بردبار، اى حكيم!». دوم. «اى سَرور سَروران، اى اجابت كننده دعاها، اى بالابرنده رتبه ها، اى سرپرست نيكى ها، اى آمرزنده خطاها، اى برآورنده خواسته ها، اى پذيرنده توبه ها، اى شنواى صداها، اى داناى نهان ها، اى زداينده بلاها!». سوم. «اى

المصباح كفعمى:مستحب است كه در روزهاى ماه رمضان، اين دعاها خوانده شوند، براى هر روز، از اوّل تا آخر ماه، دعايى جداگانه، در كتاب الذخيرة آمده كه ابن عبّاس از پيامبر صلى الله عليه و آله، چنين روايت كرده است: در روز اول مى گويى: «خداوندا! روزه مرا در اين روز، روزه روزه داران [واقعى]قرار بده و در آن، خطايم را ببخش ـ اى معبود جهانيان ـ و از من در گذر ـ اى بخشاينده مجرمان ـ!» تا هزار هزار حسنه داده شود. و در روز دوم [مى گويى]: «خداوندا! در اين روز، مرا به موجبات خرسندى ات نزديك گردان و مرا از خشم و كيفر خويش دور ساز و مرا در آن، توفيق خواندن آياتت عطا كن، به رحمتت، اى مهربان ترينِ مهربانان!» تا در برابر هر گامش در تمام عمرش، پاداش عبادت يك سال را، در حالى كه روزش را روزه و شبش را به عبادت

امام سجّاد عليه السلام:خداوندا! اى آن كه [در برابر عطاهايت،] چشمداشت پاداش ندارى، و اى آن كه از بخششْ پشيمان نمى شوى، و اى آن كه بنده ات را برابر كرده اش پاداش نمى دهى [و بيشتر مى دهى]! نعمت بخشى تو آغازگرانه است و بخشايشت، از روى تفضّل و احسان. كيفر تو عدالت است و داورى ات بهترين. اگر عطا كنى، آن را به منّت نمى آميزى و اگر محروم كنى، ندادنت از روى تجاوز نيست. هر كه سپاست گويد، پاداشش مى دهى، در حالى كه شكرگزارى او نيز با الهام توست و هر كه ستايشت كند، جزايش مى دهى، با اين كه تو او را آموخته اى كه ستايشت كند. بر گناه كسى پرده مى افكنى كه اگر مى خواستى، رسوايش مى كردى و بر كسى بخشش مى كنى كه اگر مى خواستى، محرومش مى ساختى، در حالى كه هر دو از سوى تو شايسته رسوا ساختن و محروم كردن اند، جز

امام على عليه السلام ـ در خطبه خويش در اوّلين روز ماه رمضان ـ:اى مردم! اين ماه، ماهى است كه خداوند، آن را بر ماه هاى ديگر برترى داده است، همچون برترى ما بر ديگر مردم. و ماهى است كه درهاى آسمان و درهاى رحمت، در آن گشوده مى شوند و درهاى دوزخ در آن بسته مى شوند. و ماهى است كه نِدا [ى خداوند متعال] در آن شنيده مى شود، دعا در آن مستجاب مى گردد و گريه مورد ترحّم قرار مى گيرد. و ماهى است كه در آن، شبى وجود دارد كه فرشتگان در آن شب از آسمان فرود مى آيند و بر مردان و زنان روزه دار، به اذن پروردگارشان، تا دميدن صبح، سلام مى دهند. اى مردم! خورشيد و ماه هاى ماه رمضان بر مردان و زنان روزه دار، با رحمت مى تابد و هيچ روز و شبى از اين ماه نيست، مگر آن كه از سوى خداى متعال، بر اين امّت، نيكى فرو مى بارد.