امام على عليه السلام:و اگر [مردم] در نيروى سترگ و بخشش بزرگ [خدا]مى انديشيدند، به راه مى آمدند و از عذاب سوزان مى هراسيدند؛ امّا دل ها بيمار و ديده ها عيبناك است. آيا به آفريده كوچكش نمى نگرند كه چه سان خلقت آن را استوار كرده و تركيبش را محكم ساخته و برايش گوش و چشم پديد آورده و استخوان و پوست، ترتيب داده است؟! به مورچه بنگريد كه با كوچكى جثّه و نازكى اندامش كه به چشم نمى آيد و به انديشه ره نمى برد، چگونه بر زمين مى رود و به روزى اش مى رسد، دانه ها را به لانه اش منتقل و آنها را در جايگاه خود، آماده مى كند، در گرما براى سرمايش جمع مى كند و هنگام يافتن، براى روز مبادايش، روزى اش تضمين شده و متناسب با اوست. خداى منّان ديّان، در روزى اش را نبسته و محرومش نكرده است، حتى در [زير] صخره بى آب و

امام صادق عليه السلامـ به مفضّل بن عمر ـ: به اين ملخ بنگر كه چه ناتوان و چه نيرومند است. هر گاه تو در آفرينش او تأمّل كنى، او را چون ناتوان ترين چيزها مى بينى و [در عين حال]اگر لشكرهاى او به سوى شهرى از شهرها روى آورند، كسى را ياراى آن نيست كه در برابر آنها از آن دفاع كند. آيا نمى بينى كه اگر پادشاهى از پادشاهان زمين، سواره نظام و پياده نظام خود را گرد آورد تا از شهرهاى خود در برابر ملخ دفاع كند، از آن [كار] ناتوان باشد؟ آيا از نشانه هاى توانايى آفريدگار نيست كه ناتوان ترين آفريده هاى خود را به سوى نيرومندترينِ آفريدگانش روانه كند و او نتواند آن را براند؟ بنگر به او كه چگونه بر روى زمين، مانند سيلاب روان است و دشت و كوه و باديه و آبادى را فرو مى پوشانَد تا آن جا كه فروغ آفتاب را با

كنز العمّالـ به نقل از ابو اسحاق ـمردى به براء گفت: اى ابو مارّه! ۳ آيا در جنگ حُنَين گريختيد؟ او گفت: گواهى مى دهم كه پيامبر صلى الله عليه و آله نگريخت؛ بلكه مسلمانان، شتابان و بى زره به سوى اين تيره هَوازِن، كه مردمانى تيرانداز بودند، ره سپار شدند. آنان، مسلمانان را تيرباران كردند، به طورى كه انبوه تيرهاى آنان، همچون هجوم دسته هاى ملخ بود. لذا مسلمانان پراكنده شدند و گريختند. دشمن به طرف پيامبر خدا هجوم آوردند، در حالى كه ابو سفيان بن حارث، لگام اَستر پيامبر صلى الله عليه و آله را گرفته بود. پيامبر خدا، از استر فرود آمد و از خداوند، طلب نصرت كرد و دعا نمود و مى گفت: «من، پيامبر هستم و اين، دروغ نيست. من پور عبد المطّلبم. خدايا! نصرت و يارى ات را فرو فرست». براء مى گويد: به خدا

الملهوف:ياران عمر بن سعد، بر مَركب هايشان، سوار شدند. حسين عليه السلام، بُرَير بن حُصَين را روانه كرد تا آنان را اندرز دهد؛ امّا گوش ندادند. او به آنها يادآورى كرد؛ امّا سودى نبخشيد. حسين عليه السلام، بر شترش (/ اسبش) سوار شد و از آنان خواست كه ساكت شوند. ساكت شدند. پس از حمد و ثناى الهى و ياد خدا، آن گونه كه شايسته او بود، و درود فرستادن بر محمّد و فرشتگان و پيامبران و فرستادگان، با گفتارى رسا، چنين فرمود: «مرگ و اندوهتان باد، اى جماعت! با شيدايى، ما را به فريادرسى خوانديد و ما، به سرعت، به فريادتان رسيديم؛ [امّا]شما شمشيرى را كه براى ما بود، به روىِ خود ما بركشيديد و آتشى را كه عليه دشمن مشترك ما و شما افروخته بوديم، بر ضدّ خود ما افروختيد و همدست دشمنانتان، عليه دوستانتان شديد، بى آن كه

تاريخ دمشقـ به نقل از ابو بكر بن دُرَيد ـ: آن گاه كه لشكر، حسين عليه السلام را احاطه كردند، بر اسبش سوار شد و از آنان خواست كه ساكت شوند. آنان، ساكت شدند. آن گاه، پس از حمد و ثناى الهى و ياد خدا و درود فرستادن بر محمّد، چنين فرمود: «مرگ و اندوهتان باد، اى جماعت! حيران و سرگردان، ما را به فريادرسى خوانديد و ما، به سرعت، به فريادتان رسيديم؛ [امّا] شما، شمشيرى را كه در دستان ما بود، به روىِ خود ما بر كشيديد و آتشى را كه بر دشمن مشترك ما و شما افروخته بوديم، بر ضدّ خود ما افروختيد و همدستِ دشمنانتان، عليه دوستانتان شديد، بى آن كه عدالت را ميان شما بگسترنَد و اميدى به آنها داشته باشيد، و بدون آن كه كارى از ما سر زده باشد و يا انديشه ناصوابى داشته باشيم. اى واى بر شما! ما را خوش نداشتيد و وا

مقتل الحسين عليه السلام، خوارزمىـ به نقل از عبد اللّه بن حسن ـ: حسين عليه السلام، از ميان يارانش بيرون آمد و به سوى لشكر [كوفه]رفت و از آنان خواست كه ساكت شوند؛ امّا آنان، ساكت نشدند. به آنان فرمود: «واى بر شما! چه مى شود اگر ساكت شويد و به سخنان من، گوش فرا دهيد، كه من شما را به راه درست، فرا مى خوانم. هر كس از من اطاعت كند، از راه يافتگانْ خواهد بود و هر كس سرپيچى كند، از هلاك شوندگان است و [مى دانم] همه شما از فرمان من، سرپيچى كرده، به سخنم گوش نخواهيد داد. [آرى!] همه بخشش و پاداش هاى شما، از حرام فراهم شده و شكم هايتان هم از حرام، پُر شده است و خداوند، بر دل هايتانْ مُهر زده است. واى بر شما! آيا ساكت نمى شويد؟ آيا گوش نمى دهيد؟». ياران عمر بن سعد، همديگر را سرزنش كرده، گفتند: ساكت

الملهوف:راوى مى گويد: آن گاه حسين عليه السلام، دشمن را به نبردِ تن به تن فرا خواند و همه كسانى را كه به جنگش مى آمدند، از ميان بر مى داشت تا آن جا كه تعداد فراوانى از آنها را كُشت و در اين حال، مى فرمود: «مرگ، از ننگ، بهتر استو ننگ، از ورود به آتش». يكى از راويان مى گويد: به خدا سوگند، تا كنون شكست خورده اى را نديده بودم كه فرزندان و خاندان و يارانش كشته شده باشند؛ امّا اين گونه استوار و پُردل مانده باشد. پيادگان، بر او يورش مى بُردند واو هم بر آنان، يورش مى بُرد و آنان، مانند فرار بُزها به هنگام حمله گرگ، از هم شكافته مى شدند. او بر آنان، حمله مى بُرد و در حالى كه آنان، بالغ بر سى هزار نفر بودند، از پيشِ پاى او، مانند ملخ هاى پراكنده، مى گريختند و او، دوباره به جاى خويش، باز مى

تاريخ الطبرىـ به نقل از مسلم بن عبد اللّه ضِبابى، در باره حوادث سال 66 هجرى ـ: وقتى شمر بن ذى الجوشن بيرون آمد، من هم با او بودم، در آن هنگامى كه مختار، ما را شكست داد و يمنى ها را در جَبّانةُ السَّبيع كشت و غلامش زِربى را در پى شمر فرستاد و شمر ـ چنان كه اتّفاق افتاد ـ، او را كشت. شمر رفت تا به ساتيدَما ۹ رسيد. از آن جا هم گذشت تا به روستاى كَلتانيّه ۱۰ ـ كه در ساحل رودخانه و در كنار تپّه اى است ـ رسيد. آن گاه [كسى را] به كَلتانيّه فرستاد و مردى عِلج ۱۱ را از آن جا گرفت و او را زد و به او گفت: راه رهايى ات، اين است كه نامه مرا به مُصعَب بن زبير برسانى. و در بالاى نامه نوشت: به امير مُصعَب بن زبير، از شمر بن ذى الجوشن. مرد عِلج، رفت و وارد روستايى شد كه خانه هايى داشت و خانه ابو عَمره

الملهوف:ياران عمر بن سعد، بر مَركب هايشان سوار شدند. امام حسين عليه السلام بُرَير بن حُصَين (/ خُضَير) را روانه كرد تا آنان را اندرز دهد؛ امّا گوش ندادند. به آنها تذكّر داد؛ امّا سودى نكرد. امام حسين عليه السلام بر شترش (/ اسبش) سوار شد و از آنان خواست كه ساكت شوند. ساكت شدند. پس از حمد و ثناى خداوند و ياد كردن از او بِدان گونه كه شايسته او بود، و درود فرستادن بر محمّد صلى الله عليه و آله و فرشتگان و پيامبران و فرستادگان، با گفتارى رسا، چنين فرمود: «مرگ و اندوهتان باد، اى جماعت! حيران و سرگردان، ما را به فريادرسى خوانديد و ما به تاخت، به فريادتان رسيديم؛ [امّا] شما شمشيرى را كه ما به دستتان داده بوديم، به روىِ خود ما بركشيديد و آتشى را كه بر ضدّ دشمن مشتركِ ما و شما افروخته بوديم، بر ضدّ

راوى گفت كه: مردى به خدمت امام محمد باقر عليه السلام عرض كرد كه: يا ابن رسول اللّه، بر من غضب مكن. حضرت فرمود كه:«براى چه غضب كنم؟» عرض كرد كه: به جهت آنچه مى خواهم كه تو را از آن سؤال كنم. فرمود كه: «آنچه مى خواهى سؤال كنى، بگو». عرض كرد كه: غضب نمى فرمايى؟ فرمود كه: «سؤال كن كه غضب نمى كنم». آن مرد عرض كرد كه: مرا خبر ده از فرموده خويش در باب شب قدر و فرود آمدن فرشتگان و روح به سوى اوصياى پيغمبر، كه آيا آن امرى را كه پيغمبر خدا صلى الله عليه و آله نمى دانسته، به نزد ايشان مى آورند، يا امرى را كه رسول خدا صلى الله عليه و آله مى دانسته، به نزد ايشان مى آورند و حال آن كه من مى دانم يا تو مى دانى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله از دنيا رفت و چيزى از علم آن حضرت نبود كه على عليه السلام آن را

بعضى از اصحاب ما، از محمد بن على، از يحيى بن مساور، از سعد اِسكاف روايت كرده است كه گفت: به خدمت امام محمد باقر عليه السلام آمدم در بعضى از اوقات كه به خدمتش رسيدم، و چون رخصت طلبيدم، شروع فرمود كه مى فرمود:«شتاب مكن»، و آن قدر ماندم كه آفتاب گرم شد و گرمى آن در من تأثير كرد، و شروع كردم به اين طرف و آن طرف مى دويدم و پى سايه مى گرديدم. پس زمانى نشد كه گروهى از خانه حضرت بيرون آمدند رو به من، با رنگ هاى شكسته كه گويا ايشان ملخ هاى زرد بودند، و طيلسان ها پوشيده، عبادت، ايشان را بسيار ضعيف و لاغر كرده بود. سعد مى گويد: به خدا سوگند كه هيأت نيك آن قوم، آنچه را كه در آن بودم از مشقت حرارت آفتاب، از ياد من برد. پس چون بر آن حضرت داخل شدم، فرمود كه: «خود را چنان مى بينم كه تو را در زحمت و مشقت

دعائم الإسلام: از امام صادق عليه ‏السلام روايت شده است كه فرمود: «پدرم عليه ‏السلام هرگاه تكّه نانى را در منزلش مى‏ديد كه دور انداخته شده است، به همان اندازه، از خوراكِ اعضاى خانواده‏اش كم مى‏كرد». و درباره اين سخن خداوند عز و جل: «و خدا، آبادى‏اى را نمونه آورد كه امن و آرام بود و روزى‏اش از هر جا فراوان مى‏رسيد. پس نعمت‏هاى خدا را ناسپاسى كردند و خدا هم به سزاى كارى كه كردند، طعمِ گرسنگى و ناامنى را به ايشان چشانيد» ، مى‏فرمود: «خداوند عز و جل به زندگى مردم اين آبادى، چندان گشايش داد كه استنجا كردن با سنگ را زِبْر و خشن يافتند و به استفاده از نان به جاى سنگ رو آوردند و با آن، استنجا مى‏كردند. لذا خداوند، حشراتى كوچك‏تر از ملخ به سراغشان فرستاد و آن حشرات، هر درخت و گياهى را كه خداوند

امام صادق عليه السلامـ به مُفَضَّل بن عمر ـ:. سپس اين آفت ها كه ياد كرديم (از قبيل وبا و [هجوم]ملخ و همانند اينها)، چگونه است كه دوام ندارند.؟! گاهى با اين آفت هاى ناچيز، آزار مى رسد تا مردم، تربيت شوند و مقاوم گردند. سپس اين آفت ها باقى نمى مانند؛ بلكه هنگام نوميدى، ابتلا به آنها نيز از آنان برداشته مى شود تا معلوم گردد كه گرفتارى به آفات، براى آنان پند و برداشته شدن آنها از آنان، مهربانى بوده است. پس هر گاه سختى ها دامنش را گرفتند و دردِ آنها را چشيد، پند مى گيرد و نسبت به بسيارى از چيزهايى كه نمى دانست و غفلت داشت، آگاه مى گردد و به سوى بسيارى از چيزهايى كه بر او واجب بوده اند، باز مى گردد. هر چند اين آفت ها، هم به نيكوكاران و هم به بدكاران مى رسند، ولى خداوند، آنها را براى هر دو گروه،

الملهوف:ياران عمر بن سعد، بر مَركب هايشان سوار شدند. امام حسين عليه السلام بُرَير بن حُصَين (/ خُضَير) را روانه كرد تا آنان را اندرز دهد؛ امّا گوش ندادند. به آنها تذكّر داد؛ امّا سودى نكرد. امام حسين عليه السلام بر شترش (/ اسبش) سوار شد و از آنان خواست كه ساكت شوند. ساكت شدند. پس از حمد و ثناى الهى و ياد خدا، آن گونه كه شايسته خدا بود، و درود بر محمّد صلى الله عليه و آله و فرشتگان و پيامبران و فرستادگان، با گفتارى رسا، چنين فرمود: «مرگ و اندوهتان باد، اى جماعت! حيران و سرگردان، ما را به فريادرسى خوانديد و ما به تاخت، به فريادتان رسيديم؛ [امّا] شما شمشيرى را كه ما به دستتان داده بوديم، به روىِ خود ما بركشيديد و آتشى را كه بر دشمن مشترك ما و شما افروخته بوديم، بر ضدّ خود ما افروختيد و هم