المصباح كفعمى:دعاى جوشن كبير، از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است و صد بخش است و هر بخشى ده نام است و در آخر هر بخش آن، مى گويى: «سبحانك يا لا إله إلاّ أنت! الغَوث، الغَوث، الغَوث، خَلِّصنا مِنَ النّار يا ربّ؛ منزّهى تو، اى آن كه معبودى جز تو نيست! به فرياد رس، به فرياد رس، به فرياد رس. پروردگارا! ما را از آتش، نجات بده». يكم. «خداوندا! تو را به نامت مى خوانم: اى خداوند، اى بخشايشگر، اى مهربان، اى بزرگوار، اى برپادارنده، اى بزرگ، اى ديرين، اى دانا، اى بردبار، اى حكيم!». دوم. «اى سَرور سَروران، اى اجابت كننده دعاها، اى بالابرنده رتبه ها، اى سرپرست نيكى ها، اى آمرزنده خطاها، اى برآورنده خواسته ها، اى پذيرنده توبه ها، اى شنواى صداها، اى داناى نهان ها، اى زداينده بلاها!». سوم. «اى

المصباح كفعمى ۱۱: دعاى جوشن كبير، از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است و صد بخش است و هر بخشى ده نام است و در آخر هر بخش آن، مى گويى: «سبحانك يا لا إله إلاّ أنت! الغَوث، الغَوث، الغَوث، خَلِّصنا مِنَ النّار يا ربّ؛ منزّهى تو، اى آن كه معبودى جز تو نيست! به فرياد رس، به فرياد رس، به فرياد رس. پروردگارا! ما را از آتش، نجات بده». يكم. «خداوندا! تو را به نامت مى خوانم: اى خداوند، اى بخشايشگر، اى مهربان، اى بزرگوار، اى برپادارنده، اى بزرگ، اى ديرين، اى دانا، اى بردبار، اى حكيم!». دوم. «اى سَرور سَروران، اى اجابت كننده دعاها، اى بالابرنده رتبه ها، اى سرپرست نيكى ها، اى آمرزنده خطاها، اى برآورنده خواسته ها، اى پذيرنده توبه ها، اى شنواى صداها، اى داناى نهان ها، اى زداينده بلاها!».

شرح نهج البلاغة:در هنگامه نبرد صِفّين و بلكه در اواخر آن، معاويه به امام على عليه السلام نوشت: از بنده خدا، معاوية بن ابى سفيان، به على بن ابى طالب. امّا بعد؛ همانا خداى تعالى در آيه هاى استوار كتاب خويش مى فرمايد: «به تو و آنان كه پيش از تو بودند، وحى شده است كه اگر شرك ورزى، هر آينه، كارت تباه خواهد گشت و بى شك از خسرانكاران خواهى بود» . و من تو را پرهيز مى دهم از اين كه با شكستن وحدت اين امّت و گسستنِ پيوستگى شان [به حق]، عمل و پيشينه خود را تباه سازى. پس، از خدا پروا كن و توقّفگاهِ قيامت را ياد آور و از ريختنِ خون مسلمانان كه در آن به زياده روى افتاده اى، دست بردار. من از پيامبر خدا شنيدم كه مى فرمود: «اگر مردمِ صَنعا و عَدَن به قتل يك مرد مسلمان، هم دستى كنند، خداوند، ايشان را

وقعة صِفّينـ به نقل از قَعقاع بن اَبرَد طُهَوى ـ: به خدا سوگند، من در روز پيكار پنج شنبه، نزديكِ على عليه السلام ايستاده بودم. [مردمِ] مَذحِج كه در جناح راست سپاه على عليه السلام بودند، با [مردمِ]عَك و جُذام و لُخم و نيز اشعرى ها ـ كه بصيرت يافته بودند ـ و همراه على عليه السلام مى جنگيدند، رويارو شدند. خداى را سوگند، آن روز چنان نبردى ديدم و از فرود آمدنِ شمشيرها بر سرها و برخوردِ سُمِ اسبان با زمين و كشتگان، چنان صدايى شنيدم كه هرگز به صدايى دلهره انگيزتر از آن، كوه ها فرو نريخته اند و آذرخش ها نغريده اند. على عليه السلام را ديدم كه ايستاده بود. به وى نزديك شدم و شنيدم كه مى گفت: «لا حَوْلَ وَل_'c7 قُوَّةَ إلّا بِاللّه؛ قدرت و قوّتى جز به اتّكاى خدا نيست، و يارى دهنده خداست». سپس،

وقعة صِفّينـ به نقل از ابراهيم بن اشتر، پس از ذكر نامه معاويه به امام عليه السلام ـ: پس على بن ابى طالب عليه السلام به معاويه نوشت: «از بنده خدا، على امير مؤمنان به معاوية بن ابى سفيان. امّا بعد؛ برترين كارى كه انسان خود را به آن مشغول مى كند، پيروى از شيوه اى است كه با آن، كارش نيك گردد، از فضيلتش بهره گيرد، و از زشتى آن بركنار مانَد. همانا ستم و باطلگرايى، شخص را در دين و دنيا فرومايه مى نمايند و نزد كسى كه آنچه خدا به او وانهاده بى نيازش ساخته، چنان عيوبش را آشكار مى كنند كه هيچ گونه چاره انديشى اش، او را بى نياز نمى كند. پس از دنيا برحذر باش، كه همانا در هيچ چيزش كه بدان دست يافته اى، شادمانى نيست. و به راستى، دريافته اى كه نمى توانى آنچه را از دست رفتنش مقدّر است، به دست آرى.

الأخبار الموفّقيّاتـ به نقل از على بن صالح ـ: چون صف دو سپاه در نهروان آرايش نظامى گرفتند، امير مؤمنان على بن ابى طالب، ميان دو صف آمد و سپس گفت: «امّا بعد؛ اى جماعتى كه رسمِ ستيزه و گم راهى به شورشتان وا داشته و خواهش نَفْس و انحراف، از حق دورتان كرده است! همانا بيمتان مى دهم كه فردا صبحگاهان، بر كناره اين نهر يا كرانه اين صحرا بى جان بيفتيد، بى آن كه از پروردگارتان دليلى روشن و حجّتى آشكار داشته باشيد. آيا من شما را از اين داورى نهى نكردم و برحذر نداشتم و آگاهتان نكردم كه درخواست داورى از سوى اين مردم [شامى]فريبگرى و نيرنگ ورزى است؟ پس، از فرمان من سرپيچيديد و خِردورزى را كنار نهاديد و نافرمانى ام كرديد، چندان كه به داورى تن دادم؛ و از آن دو داور، پيمان و ميثاق ستاندم و فرمانشان دادم كه

الغاراتـ به نقل از محمّد بن مخنف ـ: سفيان بن عوف چون بر شهر انبار شبيخون زد، مرد تنومندى از اهالى آن جا نزد على عليه السلام آمد و خبر داد. حضرت بر منبر رفت و فرمود: «اى مردم! برادر بكرى شما در انبار كشته شده است، شخصى كه بلند همّت و سرفراز و بى باك بود و پاداش الهى را بر دنيا برگزيد. به سوى مهاجمان بشتابيد تا با آنان رو در رو شويد. اگر ضربه اى به آنان بزنيد، براى هميشه آنان را از عراق رانده ايد». آن گاه، به اميد پاسخ مساعد و سخن مناسب آنان سكوت كرد؛ ولى هيچ كس، حتى يك كلمه دم نزد. چون سكوت آنان را بر آنچه در دلشان بود ديد، فرود آمد و پياده به سمت نُخَيله راه افتاد، در حالى كه مردمْ پشت سر او مى رفتند، تا آن كه گروهى از اشراف كوفه بر گرد او جمع شدند و گفتند: اى امير مؤمنان! برگَرد، كه ما

الفتوح:پس از آن كه بُسر بن ارطات بر حَضرَموت شبيخون زد و امام عليه السلام كوفيان را براى جهاد فراخواند، به آنان فرمود: «شما را چه مى شود كه جوابم را نمى دهيد و چيزى نمى گوييد؟ آشكارا و نهانْ شما را به نبرد با دشمنتان فرامى خوانم و فراخوان من جز بر گُريزتان نمى افزايد؟ آيا شعر و رجز مى خوانيد و از عزيمت گريزانيد؟ دستانتان پريشان و بريده باد! جنگ و آمادگى نبرد را از ياد برده ايد و دل هايتان از ياد آن غافل مانده است». كسى چيزى پاسخش نداد. فرمود: «آيا شگفت نيست كه معاويه فرمان مى دهد و مى پذيرند، فرا مى خواند و جواب مى دهند؛ ولى من فرمانتان مى دهم، مخالفت مى كنيد و فرا مى خوانم، جواب نمى دهيد؟! به خدا سوگند، خردمندان و فرزانگان و پرهيزگاران شما رفته اند؛ آنان كه چون سخن مى گفتند، راست مى

امام كاظم عليه السلامـ در بيان وصيّت امير مؤمنان ـ: اين چيزى است كه على بن ابى طالب، فرداى روزى كه به مَسكِن ۲ وارد شد، مقرّر نمود، به خاطر رضاى الهى و براى پاداش سراى آخرت، و در هر حال، استعانت از خداست، و هيچ مسلمانى كه به خدا و روز واپسين ايمان دارد، حق ندارد درباره آنچه در دارايى ام مقرّر كردم، سخنى بگويد يا فرمان مرا مخالفت كند، چه از افراد نزديك باشد يا دور. امّا بعد؛ كنيزانى كه دارم و به آنان سر مى زنم، هفده نفرند. برخى از آنان صاحبان فرزندند كه فرزندانشان همراه آنان اند، برخى از آنان باردارند و برخى فرزندى ندارند. وصيّت من درباره آنان ـ اگر حادثه اى برايم پيش آمد ـ چنين است: هر كدام از آنان كه فرزند ندارد و باردار هم نيست، در راه خدا آزاد است و كسى بر آنها راه و سلطه ندارد. هر

تاريخ الطبرىـ به نقل از سهل بن سعد ـ: چون عثمانْ كشته شد و على بن ابى طالب عليه السلام كار را به دست گرفت، قيس بن سعد انصارى را فرا خواند و به او فرمود: «به سوى مصر، حركت كن كه تو را به حكومت آن جا گماردم، و بار سفر بند و افراد مورد اطمينان را و آنها را كه دوست دارى همراهت باشند، گِرد آور تا با سپاه، وارد مصر شوى؛ چرا كه اين براى دشمنت هراسناك تر و براى دوستت، عزّت بخش تر است، و چون به آن جا درآمدى ـ إن شاء اللّه ـ به نيكوكار، نيكويى كن و بر شبهه افكن، سخت بگير و با عام و خاص، نرم باش كه نرمى، مبارك است». قيس بن سعد به ايشان گفت: اى امير مؤمنان! خدا تو را رحمت كند! آنچه گفتى، فهميدم؛ امّا اين گفته ات كه: «با سپاه به آن جا برو»، به خدا سوگند، اگر نتوانم جز با سپاهى از مدينه به آن جا درآيم،

تاريخ الطبرىـ به نقل از عبد اللّه بن سليم و مَذَرى ـ: آمديم تا به صِفاح ۳ رسيديم. فَرَزدَق بن غالبِ شاعر را ديديم كه مقابل حسين عليه السلام ايستاد و به ايشان گفت: خدا حاجت تو را بدهد و آرزويت را بر آورد! حسين عليه السلام به او فرمود: «خبر مردمى را كه پشت سر نهادى، با ما بگو». فَرَزدَق گفت: از شخصِ آگاهى پرسيدى! دل هاى مردم با توست و شمشيرهايشان با بنى اميّه. تقدير از آسمان مى رسد و خدا هر چه بخواهد، انجام مى دهد». حسين عليه السلام به او فرمود: «راست گفتى. كار، به دست خداست و خدا هر چه بخواهد، انجام مى دهد و هر روزى، پروردگار ما، در كارى است. اگر تقدير، به خواست ما فرود آيد، خدا را بر نعمت هايش سپاس مى گزاريم و او ياور بر سپاس گزارى است و اگر تقدير، مانع خواسته ما شود، كسى كه انگيزه