دعاى جوشن كبير
2 حدیث
الإمام زين العابدين عن أبيه عن جدّه عليهم السلام: نَزَلَ جَبرَئيلُ عليه السلام عَلَى النَّبِيِ صلى الله عليه و آلهوهُوَ في بَعضِ غَزَواتِهِ وعَلَيهِ جَوشَنٌ ثَقيلٌ آلَمَهُ ثِقلُهُ، وقالَ: «يا مُحَمَّدُ رَبُّكَ يُقرِئُكَ السَّلامَ ويَقولُ لَكَ: اِخلَع هذَا الجَوشَنَ وَاقرَأ هذَا الدُّعاءَ، فَهُوَ أمانٌ لَكَ ولاُِمَّتِكَ؛ فَمَن قَرَأَهُ عِندَ خُروجِهِ مِن مَنزِلِهِ أو حَمَلَهُ، حَفِظَهُ اللّهُ وأوجَبَ حَقَّهُ عَلَيهِ، ووَفَّقَهُ اللّهُ تَعالى لِصالِحِ الأَعمالِ.
ومَن دَعا بِهِ بِنِيَّةٍ خالِصَةٍ في أوَّلِ شَهرِ رَمَضانَ رَزَقَهُ اللّهُ تَعالى لَيلَةَ القَدرِ، وخَلَقَ لَهُ سَبعينَ ألفَ مَلَكٍ يُسَبِّحونَ اللّهَ ويُقَدِّسونَهُ، وجَعَلَ ثَوابَهُم لَهُ. [يا مُحَمَّدُ، مَن دَعا بِهِ لَم يَبقَ
امام سجّاد عليه السلام ـ به نقل از پدرش، از جدّش عليهماالسلام ـ:در يكى از جنگ ها كه پيامبر خدا زره سنگينى در بر داشت و سنگينىِ آن آزارش مى داد، جبرئيل بر ايشان نازل شد و گفت: «اى محمّد! پروردگارت سلام مى رساند و مى فرمايد: اين زره را بر كن و اين دعا را بخوان، كه براى تو و امّت تو، مايه ايمنى است.
هر كس آن را در هنگام بيرون آمدن از خانه بخواند يا با خود داشته باشد، خداوندْ او را حفظ مى كند و حقّ او را بر خود لازم مى سازد و او را به كارهاى شايسته موفّق مى دارد.
و هر كس با نيّت خالص، آن را در آغاز ماه رمضان بخواند، خداوند متعال، شب قدر را روزىِ او مى كند و برايش هفتاد هزار فرشته مى آفريند كه خدا را تسبيح مى گويند و تقديس مى كنند و پاداش آنان را براى او قرار مى دهد.
اى محمّد! هر كس اين
۱.ما بين المعقوفين أثبتناه من بحار الأنوار.
۲.ما بين المعقوفين أثبتناه من بحار الأنوار.
۳.المصباح للكفعمي: 332 أورده في الحاشية، بحار الأنوار: 94 / 382 وج 81 / 331 / 32.
۴.ما بين المعقوفين أثبتناه من بحار الأنوار.
۵.به نظر مى رسد كه اين دعا، مخصوص ماه رمضان نيست؛ ليكن بر خواندن آن در اوّل ماه رمضان، همچنين سه بار خواندنش در اين ماه، تأكيد شده است. از اين رو، دليلى بر قرار دادن اين دعا در اعمال شب هاى قدر نيست. البتّه علاّمه مجلسى در زاد المعاد (ص 176) چنين گفته است: «در برخى روايات، خواندن دعاى جوشن كبير در هر يك از اين سه شب، آمده است». گفتنى است كه مرحوم شيخ عبّاس قمى در مفاتيح الجنان مى فرمايند: «در روايات، چيزى نيست كه به استحباب خواندن اين دعا در شب هاى قدر اشاره كند؛ ليكن سخن علاّمه مجلسى در زاد المعاد در اين زمينه كافى است». نگارنده گويد: بعيد است كه علاّمه مجلسى در اين باره به روايت ديگرى دست يافته باشد و به نظر مى رسد كه ايشان، جمله: «هر كس آن را در ماه رمضان سه بار بخواند» را بر شب هاى قدر تطبيق كرده است كه اشكال آن، پوشيده نيست. روشن است كه خواندن اين دعا در شب هاى قدر، به قصد قربت مطلق، كارى پسنديده است، همان گونه كه در ايران معمول است.
المصباح للكفعمي:دُعاءُ الجَوشَنِ الكَبيرِ مَروِيٌ عَنِ النَّبِيِ صلى الله عليه و آله وهُوَ مِئَةُ فَصلٍ كُلُّ فَصلٍ عَشَرَةُ أسماءٍ، وتَقولُ في آخِرِ كُلِّ فَصلٍ مِنها:
سُبحانَكَ يا لا إلهَ إلاّ أنتَ الغَوثَ الغَوثَ خَلِّصنا مِنَ النّارِ يا رَبِّ.
الأَوَّل: اللّهُمَّ إنّي أسأَلُكَ بِاسمِكَ يا أللّهُ، يا رَحمانُ، يا رَحيمُ، يا كَريمُ، يا مُقيمُ، يا عَظيمُ، يا قَديمُ، يا عَليمُ، يا حَليمُ، يا حَكيمُ.
الثّاني: يا سَيِّدَ السّاداتِ، يا مُجيبَ الدَّعَواتِ، يا رافِعَ الدَّرَجاتِ، يا وَلِيَ الحَسَناتِ، يا غافِرَ الخَطيئاتِ، يا مُعطِيَ المَسأَلاتِ، يا قابِلَ التَّوباتِ، يا سامِعَ الأَصواتِ، يا عالِمَ الخَفِيّاتِ، يا دافِعَ البَلِيّاتِ.
الثّالِث: يا خَيرَ الغافِرينَ، يا خَيرَ الفاتِحينَ، يا
المصباح كفعمى ۱۱: دعاى جوشن كبير، از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است و صد بخش است و هر بخشى ده نام است و در آخر هر بخش آن، مى گويى: «سبحانك يا لا إله إلاّ أنت! الغَوث، الغَوث، الغَوث، خَلِّصنا مِنَ النّار يا ربّ؛ منزّهى تو، اى آن كه معبودى جز تو نيست! به فرياد رس، به فرياد رس، به فرياد رس. پروردگارا! ما را از آتش، نجات بده».
يكم. «خداوندا! تو را به نامت مى خوانم: اى خداوند، اى بخشايشگر، اى مهربان، اى بزرگوار، اى برپادارنده، اى بزرگ، اى ديرين، اى دانا، اى بردبار، اى حكيم!».
دوم. «اى سَرور سَروران، اى اجابت كننده دعاها، اى بالابرنده رتبه ها، اى سرپرست نيكى ها، اى آمرزنده خطاها، اى برآورنده خواسته ها، اى پذيرنده توبه ها، اى شنواى صداها، اى داناى نهان ها، اى زداينده بلاها!».
۱.في المصدر: «الفضل»، والتصويب من البلد الأمين.
۲.في المصدر: «المزيدون»، والتصويب من البلد الأمين.
۳.في نسخة: «الخائفون».
۴.في البلد الأمين: «يا رجاء المذنبين».
۵.في نسخة: «السماء».
۶.في نسخة: «أعمال».
۷.في البلد الأمين: «يا فاصل، يا واصل» بدل «يا فاضل، يا فاصل».
۸.أي لا يغيب عن علمه ولا يخفى (مجمع البحرين: 2 / 1206).
۹.أثبتناها من البلد الأمين وبحار الأنوار، وفي المصدر: «بادئ» وفي الطبعة القديمة: «مبدئ».
۱۰.المصباح للكفعمي: 334، البلد الأمين: 402، بحار الأنوار: 94 / 384.
۱۱.در البلد الأمين آمده است: «دعاى جوشن كبير، از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است و صد بخش دارد و هر بخشى، ده نام است. در آغاز هر بخش، بسم اللّه الرحمن الرحيم مى گويى و در آخر هر بخش مى گويى: سبحانك يا لا إله إلاّ أنت، الغوث، الغوث، صلّ على محمّد و آله و خلّصنا من النار يا ربّ، يا ذا الجلال و الإكرام، يا أرحم الراحمين».
۱۲.برج هاى آسمان، منزلگاه هاى ماه و خورشيد است. بروج، به معناى ستارگان بزرگ نيز آمده است (ر. ك: مجمع البحرين: 1 / 132).