كتاب سُلَيم بن قيس:يك سال پيش از مرگ معاويه، امام حسين عليه السلام حج گزارد و عبد اللّه بن عباس و عبد اللّه بن جعفر نيز با او بودند. امام حسين عليه السلام همه هاشميان، مرد و زن، و وابستگان و پيروانشان را كه به حج آمده بودند، گِرد آورد و نيز هر كس از انصار را كه امام حسين عليه السلام و خاندانش را مى شناخت. سپس، پيك هايى فرستاد كه: «همه ياران پيامبر خدا را كه امسال حج گزارده اند به شايستگى و درستكارى معروف هستند، برايم گِرد آوريد و كسى را فرو مگذاريد». بيش از هفتصد تن در خيمه و خرگاه امام عليه السلام در مِنا گِرد آمدند كه بيشترِ آنان از تابعيان و حدود دويست مرد هم از ياران پيامبر صلى الله عليه و آله و غير ايشان بودند. امام حسين عليه السلام در ميان ايشان به سخن ايستاد و پس از حمد و ثناى

الطبقات الكبرى:در شعبان سال ششم پس از هجرت پيامبر خدا، على بن ابى طالب عليه السلام در فَدَك به بنى سعد بن بكر، حمله كرد. [راويان] مى گويند: به پيامبر خدا خبر رسيد كه گروهى از آنان (بنى سعد)، قصد كمك به يهوديان خيبر را دارند. پس على بن ابى طالب عليه السلام را با يكصد مرد به سوى آنان فرستاد. على عليه السلام، شب ها راه مى رفت و روزها پنهان مى شد تا به آبى ميان خيبر و فدك به نام «هَمَج» رسيد، و ميان فدك و مدينه، شش شبْ راه بود. آنان، مردى را در هَمَج يافتند و درباره بنى سعد از او پرسيدند. گفت: به شما خبر مى دهم، به شرط آن كه امانم دهيد. امانش دادند و او هم راهنمايى شان كرد. پس بر آنان تاختند و پانصد شتر و دو هزار گوسفند را به غنيمت گرفتند و بنى سعد، با زنانشان و به رهبرى وَبَر بن عُلَيم

المغازىـ به نقل از يعقوب بن عُتبه ـ: پيامبر خدا، على عليه السلام را با يكصد مرد به عشيره سعد در فدك فرستاد؛ چون به پيامبر خدا خبر رسيده بود كه گروهى از آنان، قصد كمك به يهوديان خيبر را دارند. على عليه السلام، شب ها راه مى رفت و روزها پنهان مى شد تا به هَمَج رسيد. پس به جاسوسى برخورد و از او پرسيد: «تو كيستى؟ آيا از گروه بنى سعد كه پشت سر گذاشته اى اطّلاعى دارى؟». گفت: اطّلاعى ندارم. بر او سخت گرفتند تا اقرار كرد كه جاسوس آنهاست و وى را به سوى يهوديان خيبر فرستاده اند تا به آنان بگويد كه بنى سعد، آماده كمك كردن به آنها هستند و به آنان مى پيوندند، به شرط آن كه مقدارى خرما كه به ديگران داده اند، به آنان هم بدهند. از او پرسيدند: اين گروه، كجا هستند؟ گفت: هنگامى كه من آنان را ترك مى

السيرة النبويّة، ابن هشامـ به نقل از سفيان بن فَروه اسلمى، از سلمة بن عمرو بن اَكوع ـ: پيامبر خدا، ابو بكر صدّيق را با پرچم سفيدش به سوى برخى دژهاى خيبر فرستاد. او جنگيد و كوشيد و بدون پيروزى بازگشت. فرداى آن روز، عمر بن خطّاب را فرستاد. او هم جنگيد و كوشيد و بدون پيروزى بازگشت. پس پيامبر خدا فرمود: «فردا، پرچم را به دست مردى مى سپارم كه خدا و پيامبرش را دوست دارد و خداوند با دست او فتح مى كند و گريزنده نيست». پس پيامبر خدا، على عليه السلام را فرا خواند و چون چشمْ درد داشت، آب دهان خود را بر چشمان او نهاد و سپس فرمود: «اين پرچم را بگير و پيش ببر تا خداوند، پيروزى را نصيب تو كند». به خدا سوگند، [على عليه السلام] نفس زنان، هَروَله كنان و پرچم به دست، حركت كرد و ما از پشت سر، دنبالش مى

الكامل فى التاريخـ به نقل از بُرَيده اَسلَمى ـ: گاه، پيامبر خدا سردرد مى گرفت و يكى دو روز بيرون نمى آمد، و چون به خيبر رسيد، سردرد گرفت و به ميان مردم نيامد. ابو بكر، پرچم را از پيامبر خدا گرفت و آماده شد و به جنگ سختى پرداخت. سپس، بازگشت و عمر، آن را گرفت و جنگ سختى كرد كه از پيكار قبلى، سخت تر بود. سپس بازگشت و خبر [شكست خود]را به پيامبر خدا داد. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «آگاه باشيد! به خدا سوگند، فردا پرچم را به دست مردى مى سپارم كه خدا و پيامبرش را دوست دارد و خدا و پيامبرش هم او را دوست دارند و آن جا را با قدرت، فتح مى كند» و على عليه السلام آن جا نبود و به دليل چشمْ درد، در مدينه مانده بود. چون پيامبر خدا چنين فرمود، قريش براى آن، گردن كشيدند. صبحگاهان، على عليه السلام

صحيح البخارىـ به نقل از سهل بن سعد ـ: پيامبر خدا در جنگ خيبر فرمود: «فردا، اين پرچم را به دست مردى مى سپارم كه خدا با دستان او فتح مى كند. او خدا و پيامبرش را دوست دارد و خدا و پيامبرش هم او را دوست دارند». لشكر، شب را در اين گفتگو به سر بردند كه [فردا]پرچم به چه كسى داده مى شود. چون صبح شد، به نزد پيامبر خدا آمدند و هر كس اميد داشت كه [پرچم] به او داده شود. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «على بن ابى طالب كجاست؟». گفته شد: اى پيامبر خدا! او از چشمْ درد مى نالد. فرمود: «كسى را به سراغ او بفرستيد [تا او را بياورد]». [چون على عليه السلام را آوردند،] پيامبر صلى الله عليه و آله آب دهان خود را بر چشمانش نهاد و برايش دعا كرد. چنان بهبود يافت كه گويى دردى نداشته است. پيامبر صلى الله

صحيح مسلمـ به نقل از ابو هُرَيره ـ: پيامبر خدا در جنگ خيبر فرمود: «اين پرچم را به دست مردى مى سپارم كه خدا و پيامبرش را دوست دارد. خداوند با دستان او پيروزى مى آورَد». عمر بن خطّاب گفت: من فرماندهى را جز در آن روز، دوست نداشتم و گردن مى كشيدم، به اميد آن كه خوانده شوم. پيامبر خدا، على بن ابى طالب عليه السلام را فرا خواند و پرچم را به او سپرد و فرمود: «برو و باز مگرد تا خداوند، پيروزت كند». على عليه السلام، اندكى رفت و ايستاد و بى آن كه رويش را برگردانَد، صدا زد: اى پيامبر خدا! بر سر چه با مردم [قلعه]بجنگم؟ پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «با آنان بجنگ تا آن كه گواهى دهند كه خداوند، يكتاست و محمّد، پيامبر خداست. و چون اين گواهى را دادند، جان و مال خود را ـ جز آن كه حقّى در آن باشد

الإرشادـ به نقل از عبد الملك بن هشام و محمّد بن اسحاق و ديگر راويان تاريخ ـ: پيامبر خدا، خيبر را بيست و چند شب در محاصره گرفت و در اين روزها پرچم به دست امير مؤمنان بود كه چشمْ دردى بر او عارض شد و از حضور در جنگ ناتوانش كرد. مسلمانان در جلوى در و كناره هاى دژهاى يهوديان با آنها مى جنگيدند تا اين كه يكى از روزها درِ دژ را باز كردند و مرحب، پياده براى جنگ، پيش آمد و از خندقِ گرداگرد دژ كه خودشان كَنده بودند، گذشت. پس پيامبر خدا، ابو بكر را فرا خواند و به او فرمود: «پرچم را بگير!». آن را گرفت و با گروهى از مهاجران كوشيد و كارى از پيش نبرد و بازگشت، در حالى كه [او] همراهانش را سرزنش مى كرد و همراهانش او را ملامت مى كردند. فرداى آن روز، عمر پيش آمد و اندكى پيش نرفته، بازگشت. او يارانش را