فیلترها
نتایج جستجو برای «حدود»: ۸۱۱ حدیث
عنه عليه السلامـ مِن كِتابِهِ لِشُرَيحِ بنِ الحارِثِ ـ: بَلَغَني أنَّكَ ابتَعتَ دارًا بِثَمانينَ دينارًا، وكَتَبتَ لَها كِتابًا، وأشهَدتَ فيهِ شُهودًا.
يا شُرَيحُ، أما إنَّهُ سَيَأتيكَ مَن لا يَنظُرُ في كِتابِكَ ولا يَسأَلُكَ عَن بَيِّنَتِكَ، حَتّى يُخرِجَكَ مِنها شاخِصًا ويُسلِمَكَ إلى قَبرِكَ خالِصًا. فَانظُر يا شُرَيحُ لا تَكونُ ابتَعتَ هذِهِ الدّارَ مِن غَيرِ مالِكَ، أو نَقَدتَ الثَّمَنَ مِن غَيرِ حَلالِكَ، فَإِذا أنتَ قَد خَسِرتَ دارَ الدُّنيا ودارَ الآخِرَةِ! أما إنَّكَ لَو كُنتَ أتَيتَني عِندَ شِرائِكَ مَا اشتَرَيتَ لَكَتَبتُ لَكَ كِتابًا عَلى هذِهِ النُّسخَةِ فَلَم تَرغَب في شِراءِ هذِهِ الدّارِ بِدِرهَمٍ فَما فَوقُ!
وَالنُّسخَةُ هذِهِ: «هذا مَا اشتَرى عَبدٌ ذَليلٌ مِن مَيِّتٍ
امام على عليه السلامـ در نامه اى به شُرَيح بن حارث ـ: به من خبر رسيده كه خانه اى را به هشتاد دينار خريده اى و اين را مكتوب كرده اى و بر آن، گواه گرفته اى.
اى شريح! بدان كه به زودى، كسى نزد تو مى آيد كه نوشته ات را نگاه نمى كند و از گواهت نمى پرسد، تا اين كه تو را از آن خانه يكسره بيرون برده و از همه چيز جدا كرده، به گورت بسپارد.
پس ـ اى شريح ـ بنگر كه مبادا اين خانه را از مالِ ديگرى، خريده باشى، يا بهاى آن را از غيرِ حلال داده باشى كه در اين صورت، سراى دنيا و سراى آخرت را از دست داده اى.
آگاه باش كه اگر هنگام خريد خانه نزد من آمده بودى، براى تو قباله اى مى نوشتم كه به خريد اين خانه با يك درهم ـ چه رسد كه بيشتر ـ رغبت نمى كردى و [آن]قباله اين است:
«اين، خانه اى است كه بنده اى خوار،
عنه صلى الله عليه و آله:إنَّ اللّهَ تَعالى حَدَّ لَكُم حُدودًا فَلا تَعتَدوها، وفَرَضَ عَلَيكُم فَرائِضَ فَلا تُضَيِّعوها، وسَنَّ لَكُم سُنَنًا فَاتَّبِعوها، وحَرَّمَ عَلَيكُم حُرُماتٍ فَلا تَهتِكوها، وعَفا لَكُم عَن أشياءَ رَحمَةً مِنهُ (لَكُم) مِن غَيرِ نِسيانٍ فَلا تَتَكَلَّفوها ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند متعال حدودى را براى شما تعيين نموده است. از آنها فراتر نرويد و واجباتى را بر شما واجب ساخته، پس آنها را تباه مكنيد و سنّتهايى را براى شما بنا نهاده، پس از آنها پيروى كنيد و حرامهايى را بر شما حرام كرده، پس آنها را هتك نكنيد و پاره اى چيزها را از روى رحمتش به شما بخشيده است؛ بى آنكه فراموش كرده باشد، پس درباره آنها خود را به زحمت ميندازيد.
۱.أمالي المفيد: 159 / 1، أمالي الطوسي: 510 / 1116 كلاهما عن عليّ بن ربيعة الوالبي عن الإمام عليّ عليه السلام، خصائص الأئمّة عليهم السلام: 97، نهج البلاغة: الحكمة 105 كلاهما عن الإمام عليّ عليه السلامنحوه؛ المستدرك على الصحيحين: 4 / 129 / 7114 عن أبي ثعلبة الخشني، سنن الدارقطني: 4 / 298 / 104 عن أبي الدرداء وكلاهما نحوه.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +4 مورد دیگر
الإمام عليّ عليه السلام:وأمّا ما فَرَضَهُ اللّهُ عز و جل مِنَ الفَرائِضِ في كِتابِهِ فَدَعائِمُ الإِسلامِ، وهِيَ خَمسُ دَعائِمَ، وعَلى هذِهِ الفَرائِضِ بُنِيَ الإِسلامُ، فَجَعَلَ سُبحانَهُ لِكُلِّ فَريضَةٍ مِن هذِهِ الفَرائِضِ أربَعَةَ حُدودٍ، لا يَسَعُ أحَدًا جَهلُها، أوَّلُهَا الصَّلاةُ، ثُمَّ الزَّكاةُ، ثُمَّ الصِّيامُ، ثُمَّ الحَجُّ، ثُمَّ الوَلايَةُ وهِيَ خاتِمَتُها والحافِظَةُ لِجَميعِ الفَرائِضِ والسُّنَنِ ۱.
امام على عليه السلام:و امّا آن فرايضى كه خداوند در كتابش واجب كرده است، پايه هاى اسلام هستند كه پنج عددند و اسلام بر اين فرايض بنا شده است. خداوند سبحان براى هريك از اين فريضه ها چهار حد معيّن كرده است كه كسى نمى تواند آنها را ناديده انگارد. نخستين آنها نماز، سپس زكات و پس از آن روزه و حجّ و در پايان ولايت است كه نگاهبان همه فرايض و سنّتهاست.
۱.وسائل الشيعة: 1 / 28 / 35 نقلاً عن المحكم والمتشابه عن تفسير النعماني.
محمّد بن عبداللّه الخراسانيّ، خادم الرضا عليه السلام:دَخَلَ رَجُلٌ مِنَ الزَّنادِقَةِ عَلَى الرِّضا عليه السلام وعِندَهُ جَماعَةٌ. فَقالَ لَهُ أبُوالحَسَنِ عليه السلام: أيُّهَا الرَّجُلُ أرَأَيتَ إن كانَ القَولُ قَولَكُم ولَيسَ هُوَ كَما تَقولونَ ـ أ لَسنا وإيّاكُم شِرعا سِواءً، ولا يَضُرُّنا ما صَلَّينا وصُمنا وزَكَّينا وأقرَرنا؟ فَسَكَتَ.
فَقالَ أبُوالحَسَنِ عليه السلام: وإن يَكُن القَولُ قَولَنا وهُوَ كَما نَقولُ ـ أ لَستُم قَد هَلَكتُم ونَجَونا؟
فَقالَ: رَحِمَكَ اللّهُ فَأَوجِدني كَيفَ هُوَ، وأينَ هُوَ؟
فَقالَ: وَيلَكَ! إنَّ الَّذي ذَهَبتَ إلَيهِ غَلَطٌ، هُوَ أيَّنَ الأَينَ وكانَ ولا أينَ، وهُوَ كَيَّفَ الكَيفَ وكانَ ولا كَيفَ، ولا يُعرَفُ بِكَيفوفِيَّةٍ، ولا بِأَينونِيَّةٍ، ولا
محمد بن عبداللّه خراسانىـ خادم امام رضا عليه السلامـ: مردى از زنديق ها بر امام رضا عليه السلام وارد شد، در حالى كه نزد حضرت، گروهى حضور داشتند. امام رضا عليه السلام فرمود: «اى مرد! به نظر شما، اگر سخن شما درست باشد ـ كه البتّه چنان كه مى گوييد نيست ـ ما و شما همگون نيستيم؟ و بنابراين، از نمازى كه خوانديم، روزه اى كه گرفتيم و زكاتى كه پرداختيم و اقرارى كه كرديم، زيانى به ما نخواهد رسيد؟». مرد سكوت كرد.
امام رضا عليه السلام فرمود: ولى اگر سخن ما درست باشد ـ كه چنين است ـ آيا شما نابود و ما رستگار نخواهيم گشت؟».
وى پرسيد: خدا رحمتت كند! به من بگو او كجا و چگونه است؟
امام عليه السلامفرمود: «واى بر تو! پندار تو اشتباه است. او مكان را به وجود آورد و وجود داشت، در حالى كه مكانى نبود او
۱.كذا في المصدر، وفي المصادر الاُخرى:. أنّه ربّنا وأنّه شيء بخلاف الأشياء.
۲.التوحيد: 250 / 3، عيون أخبار الرضا عليه السلام: 1 / 131 / 28، الاحتجاج: 2 / 354 / 281، بحارالأنوار: 3 / 36 / 12.
۳.در اين منبع، روايت چنين است؛ ولى در ديگر منابع، اين عبارت وجود دارد: «انّه ربّنا وانّه شيء بخلاف الأشياء؛ او پروردگار ماست و او چيزى برخلاف چيزهاست».
عنه صلى الله عليه و آله:مَن صامَ رَمَضانَ؛ وعَرَفَ حُدودَهُ؛ وتَحَفَّظَ مِمّا كانَ يَنبَغي لَهُ أن يَتَحَفَّظَ فيهِ، كَفَّرَ ما قَبلَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس رمضان را روزه بدارد و حدود آن را بشناسد و خود را از آنچه سزاوار خويشتندارى در اين ماه است، نگه بدارد، گناهان پيشين را پاك كرده است.
۱.مسند ابن حنبل: ج 4 ص 110 ح 11524؛ فضائل الأشهر الثلاثة: ص 131 ح 138.
الإمام زين العابدين عليه السلام ـ في دُعائِهِ إذا دَخَلَ شَهرُ رَمَضانَ ـ :الحَمدُ للّهِِ الَّذي هَدانا لِحَمدِهِ، وجَعَلَنا مِن أهلِهِ؛ لِنَكونَ لاِءِحسانِهِ مِنَ الشّاكِرينَ، ولِيَجزِيَنا عَلى ذلِكَ جَزاءَ المُحسِنينَ.
وَالحَمدُ للّهِِ الَّذي حَبانا بِدينِهِ، وَاختَصَّنا بِمِلَّتِهِ، وسَبَّلَنا في سُبُلِ إحسانِهِ، لِنَسلُكَها بِمَنِّهِ إلى رِضوانِهِ؛ حَمدا يَتَقَبَّلُهُ مِنّا، ويَرضى بِهِ عَنّا.
وَالحَمدُ للّهِِ الَّذي جَعَلَ مِن تِلكَ السُّبُلِ شَهرَهُ رَمَضانَ؛ شَهرَ الصِّيامِ، وشَهرَ الإِسلامِ، وشَهرَ الطَّهورِ، وشَهرَ التَّمحيصِ، وشَهرَ القِيامِ «الَّذِى أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْءَانُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَ بَيِّنَـتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ». ۱
فَأَبانَ فَضيلَتَهُ عَلى سائِرِ
امام سجّاد عليه السلام ـ در دعاى خويش، آن گاه كه ماه رمضان وارد مى شد ـ :سپاس، خدايى را كه ما را به حمد خويش راه نمود و ما را از ستايشگران خود قرار داد تا از سپاس گزاران نعمتش باشيم و براى آن، به ما پاداش نيكوكاران را بدهد.
ستايش، خدايى را كه دينش را به ما ارزانى داشت و ما را ويژه آيين خود ساخت و ما را در راه هاى احسان خويش راهى ساخت تا با منّت او آن را به سوى رضايتش بپوييم؛ ستايشى كه از ما بپذيرد و آن را از ما بپسندد. و ستايش، براى خدايى است كه يكى از آن راه ها را، ماه خودش رمضان قرار داد، ماه روزه دارى، ماه اسلام، ماه پاك كننده، ماه آزمون و پاكى، و ماه عبادت «كه در آن قرآن نازل شده است، براى هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان».
پس، برترى آن را بر ماه هاى ديگر، با احترام هاى
کلیدواژه‌ها روزهحکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعاهای آمادگی برای میهمانی خدا +2 مورد دیگر
الإقبال:دُعاءٌ آخَرُ إن دَعَوتَ بِهِ أوَّلَ لَيلَةٍ في شَهرِ الصِّيامِ فَقَدِّم لَفظَ: «لَيلَتي هذِهِ» عَلى «يَومي هذا»، وإن دَعَوتَ بِهِ أوَّلَ يَومٍ مِنَ الشَّهرِ فَادعُ بِاللَّفظَةِ الَّتي يَأتي فيهِ، وَالَّذي رَجَحَ في خاطِري أنَّ الدُّعاءَ بِهِ في أوَّلِ يَومٍ مِنهُ. رَوَيناهُ بِإِسنادِنا إلى أبي مُحَمَّدٍ هارونَ بنِ موسَى التَّلَّعُكبَرِيِّ، بِإِسنادِهِ إلى أبي عَبدِ اللّهِ عليه السلامقالَ: يَقولُ عِندَ حُضورِ شَهرِ رَمَضانَ:
اللّهُمَّ هذا شَهرُ رَمَضانَ المُبارَكُ الَّذي أنزَلتَ فيهِ القُرآنَ وجَعَلتَهُ هُدىً لِلنّاسِ وبَيِّناتٍ مِنَ الهُدى وَالفُرقانِ قَد حَضَرَ، فَسَلِّمنا فيهِ وسَلِّمهُ لَنا وتَسَلَّمهُ مِنّا في
يُسرٍ مِنكَ وعافِيَةٍ.
وأسأَلُكَ اللّهُمَّ أن تَغفِرَ لي في
الإقبال [سيّد ابن طاووس گويد]:دعاى ديگرى است كه اگر در شب اوّل ماهِ روزه خواندى، لفظِ «امشبم» را بر «امروزم» مقدّم بدار و اگر در نخستين روز از ماه خواندى، به همان لفظى بخوان كه در دعا آمده است. آنچه در نظر من برتر است، اين است كه اين دعا در اوّلين روز ماه رمضان خوانده شود. اين دعا را با سند خود به ابو محمّد هارون بن موسى تَلَّعُكبرى و با سندش به امام صادق عليه السلام، روايت كرده ايم كه فرمود: «چون ماه رمضان فرا رسد، مى گويى:
خداوندا! اين ماه مبارك رمضان، كه در آن قرآن را فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيده است. پس، ما را در آن و آن را براى ما سلامت بدار و آن را همراه با آسانى و عافيت از سوى خودت، از ما دريافت كن!
خداوندا! از
۱.الإقبال: ج 1 ص 119، بحار الأنوار: ج 97 ص 326 ح 1.
کلیدواژه‌ها روزهحکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعاهای آمادگی برای میهمانی خدا +2 مورد دیگر
الإقبال:دُعاءُ الحَسَنِ بنِ عَلِيٍّ عليهماالسلام في لَيلَةِ القَدرِ:
يا باطِنا في ظُهورِهِ ويا ظاهِرا في بُطونِهِ، يا باطِنا لَيسَ يَخفى يا ظاهرا لَيسَ يُرى، يا مَوصوفا لا يَبلُغُ بَكَينونِيَّتِهِ مَوصوفٌ ولا حَدٌّ مَحدودٌ، يا غائِبا غَيرَ مَفقودٍ ويا شاهِدا غَيرَ مَشهودٍ يُطلَبُ فَيُصابُ، ولَم يَخلُ مِنهُ السَّمَاواتُ وَالأَرضُ وما بَينَهُما طَرفَةَ عَينٍ، لا يُدرَكُ بِكَيفٍ، ولا يُؤَيَّنُ بِأَينٍ، ولا بِحَيثٍ.
أنتَ نورُ النّورِ ورَبُّ الأَربابِ، أحَطتَ بِجَميعِ الاُمورِ، سُبحانَ مَن لَيسَ كَمِثلِهِ شَيءٌ وهُوَ السَّميعُ البَصيرُ، سُبحانَ مَن هُوَ هكَذا ولا هكَذا غَيرُهُ.
ثُمَّ تَدعوهُ بِما تُريدُ. ۱
الإقبال ـ در بيان دعاى امام حسن مجتبى عليه السلام در شب قدر ـ :«اى آن كه در آشكارى اش پنهان است! اى آن كه در نهان بودنش آشكار است! اى پنهانى كه نهان نيست! اى آشكارى كه ديده نمى شود! اى آن كه هيچ توصيفگرى به حقيقتِ هستى اش نمى رسد و به حدّى محدود نيست! اى غايبى كه گم شده نيست! اى حاضرى كه ديده نمى شود: طلبش مى كنند و به او مى رسند؛ آسمان ها و زمين و آنچه ميان آنهاست، حتّى چشم بر هم زدنى، تهى از او نيست؛ نه به چگونگى، درك مى شود و نه به كجايى، جايى براى او بيان مى گردد!
تو فروغ فروغ ها و پروردگار پروردگارانى. تو بر همه چيز، احاطه دارى. منزّه است آن كه چيزى همچون او نيست، و او شنواى بيناست. منزّه است آن كه اين گونه است و جز او چنين نيست».
سپس هر چه خواستى دعا مى كنى و از او مى خواهى.
۱.الإقبال: ج 1 ص 382، بحار الأنوار: ج 98 ص 165 ح 5 وفيه «دعاء عليّ بن الحسين عليهماالسلام».
الإمام زين العابدين عليه السلام:اللّهُمَّ يا مَن لايَرغَبُ فِي الجَزاءِ، ويا مَن لايَندَمُ عَلَى العَطاءِ، ويا مَن لا يُكافِئُ
عَبدَهُ عَلَى السَّواءِ، مِنَّتُكَ ابتِداءٌ، وعَفوُكَ تَفَضُّلٌ، وعُقوبَتُكَ عَدلٌ، وقَضاؤُكَ خِيَرَةٌ، إن أعطَيتَ لَم تَشُب عَطاءَكَ بِمَنٍّ، وإن مَنَعتَ لَم يَكُن مَنعُكَ تَعَدِّياً، تَشكُرُ مَن شَكَرَكَ وأنتَ ألهَمتَهُ شُكرَكَ، وتُكافِئُ مِن حَمدِكَ وأنتَ عَلَّمتَهُ حَمدَكَ.
تَستُرُ عَلى مَن لَو شِئتَ فَضَحتَهُ، وتَجودُ عَلى مَن لَو شِئتَ مَنَعتَهُ، وكِلاهُما أهلٌ مِنكَ لِلفَضيحَةِ وَالمَنعِ، غَيرَ أنَّكَ بَنَيتَ أفعالَكَ عَلَى التَّفَضُّلِ، وأجرَيتَ قُدرَتَكَ عَلَى التَّجاوُزِ، وتَلَقَّيتَ مَن عَصاكَ بِالحِلمِ، وأمهَلتَ مَن قَصَدَ لِنَفسِهِ بِالظُّلمِ،
امام سجّاد عليه السلام:خداوندا! اى آن كه [در برابر عطاهايت،] چشمداشت پاداش ندارى، و اى آن كه از بخششْ پشيمان نمى شوى، و اى آن كه بنده ات را برابر
كرده اش پاداش نمى دهى [و بيشتر مى دهى]! نعمت بخشى تو آغازگرانه است و بخشايشت، از روى تفضّل و احسان. كيفر تو عدالت است و داورى ات بهترين. اگر عطا كنى، آن را به منّت نمى آميزى و اگر محروم كنى، ندادنت از روى تجاوز نيست. هر كه سپاست گويد، پاداشش مى دهى، در حالى كه شكرگزارى او نيز با الهام توست و هر كه ستايشت كند، جزايش مى دهى، با اين كه تو او را آموخته اى كه ستايشت كند.
بر گناه كسى پرده مى افكنى كه اگر مى خواستى، رسوايش مى كردى و بر كسى بخشش مى كنى كه اگر مى خواستى، محرومش مى ساختى، در حالى كه هر دو از سوى تو شايسته رسوا ساختن و محروم كردن اند، جز
مصباح المتهجّد عن جندب بن عبد اللّه الأزدي عن أبيه:إنَّ عَلِيّاً عليه السلام كانَ يَخطُبُ يَومَ الفِطرِ، فَيَقولُ:
«الحَمدُ للّهِِ الَّذي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرضَ، وجَعَلَ الظُّلُماتِ وَالنّورَ، ثُمَّ الَّذين كَفَروا بِرَبِّهِم يَعدِلونَ، لا نُشرِكُ بِاللّهِ شَيئاً، ولا نَتَّخِذُ مِن دونِهِ وَلِيّاً، وَالحَمدُ للّهِِ الَّذي لَهُ ما فِي السَّماواتِ وما فِي الأَرضِ، ولَهُ الحَمدُ فِي الآخِرَةِ وهُوَ الحَكيمُ الخَبيرُ، يَعلَمُ ما يَلِجُ فِي الأَرضِ وما يَخرُجُ مِنها، وما يَنزِلُ مِنَ السَّماءِ وما يَعرُجُ فيها وهُوَ الرَّحيمُ الغَفورُ، كَذلِكَ رَبُّنا جَلَّ ثَناؤُهُ لا أمَدَ ولا غايَةَ ولا نِهايَةَ ولا إلهَ إلاّ هُوَ وإلَيهِ المَصيرُ، وَالحَمدُ للّهِِ الَّذي يُمسِكُ السَّماءَ أن تَقَعَ
مصباح المتهجّد ـ به نقل از جندب بن عبد اللّه اَزدى، از پدرش ـ :على عليه السلامروز عيد فطر خطبه مى خواند و مى فرمود:
«ستايش، خداوندى را كه آسمان ها و زمين را آفريد و تاريكى ها و روشنايى را پديد آورد. سپس آنان كه به پروردگارشان كفر ورزيدند، از حق
روى گردان مى شوند. چيزى را براى خداوند، شريك قرار نمى دهيم و جز او، سرپرستى نمى گيريم.
ستايش، خداوندى را كه آنچه در آسمان ها و آنچه در زمين است، براى اوست، و نيز ستايش در آخرت، از آنِ اوست و او حكيم آگاه است و آنچه را در زمين فرو مى رود و آنچه را از آن برمى آيد و آنچه را از آسمان فرود مى آيد و آنچه را در آن بالا مى رود، مى داند و او مهربان آمرزنده است. چنين است پروردگار ما، كه ثناى او شكوهمند است. بى پايان و بى سرانجام و بى نهايت است و معبودى
۱.مصباح المتهجّد: ص 659 ص 728، بحارالأنوار: ج 91 ص 29 ح 5.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن صامَ رَمَضانَ؛ وعَرَفَ حُدودَهُ؛ وتَحَفَّظَ مِمّا كانَ يَنبَغي لَهُ أن يَتَحَفَّظَ فيهِ، كَفَّرَ ما قَبلَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس رمضان را روزه بدارد و حدود آن را بشناسد و خود را از آنچه سزاوار خويشتندارى در اين ماه است، نگه بدارد، گناهان پيشين را پاك كرده است.
۱.مسند ابن حنبل: 4 / 110 / 11524، صحيح ابن حبّان: 8 / 220 / 3433، السنن الكبرى: 4 / 501 / 8505، مسند أبي يعلى: 2 / 19 / 1053 كلّها عن أبي سعيد الخدري، الزهد لابن المبارك (الملحقات): 24 / 98 عن عطاء بن يسار، كنز العمّال: 8 / 481 / 23727؛ فضائل الأشهر الثلاثة: 131 / 138 عن أبي سعيد الخدري.
الإمام زين العابدين عليه السلام ـ في دُعائِهِ إذا دَخَلَ شَهرُ رَمَضانَ ـ:الحَمدُ للّهِِ الَّذي هَدانا لِحَمدِهِ، وجَعَلَنا مِن أهلِهِ؛ لِنَكونَ لاِءِحسانِهِ مِنَ الشّاكِرينَ، ولِيَجزِيَنا عَلى ذلِكَ جَزاءَ المُحسِنينَ.
وَالحَمدُ للّهِِ الَّذي حَبانا بِدينِهِ، وَاختَصَّنا بِمِلَّتِهِ، وسَبَّلَنا في سُبُلِ إحسانِهِ، لِنَسلُكَها بِمَنِّهِ إلى رِضوانِهِ؛ حَمدا يَتَقَبَّلُهُ مِنّا، ويَرضى بِهِ عَنّا.
وَالحَمدُ للّهِِ الَّذي جَعَلَ مِن تِلكَ السُّبُلِ شَهرَهُ رَمَضانَ؛ شَهرَ الصِّيامِ، وشَهرَ الإِسلامِ، وشَهرَ الطَّهورِ، وشَهرَ التَّمحيصِ، وشَهرَ القِيامِ «الَّذِى أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْءَانُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَ بَيِّنَـتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ». ۱
فَأَبانَ فَضيلَتَهُ عَلى سائِرِ
امام سجّاد عليه السلام ـ در دعاى خويش، آن گاه كه ماه رمضان وارد مى شد ـ:سپاس، خدايى را كه ما را به حمد خويش راه نمود و ما را از ستايشگران خود قرار داد تا از سپاس گزاران نعمتش باشيم و براى آن، به ما پاداش نيكوكاران را بدهد.
ستايش، خدايى را كه دينش را به ما ارزانى داشت و ما را ويژه آيين خود ساخت و ما را در راه هاى احسان خويش راهى ساخت تا با منّت او آن را به سوى رضايتش بپوييم؛ ستايشى كه از ما بپذيرد و آن را از ما بپسندد. و ستايش، براى خدايى است كه يكى از آن راه ها را، ماه خودش رمضان قرار داد، ماه روزه دارى، ماه اسلام، ماه پاك كننده، ماه آزمون و پاكى، و ماه عبادت «كه در آن قرآن نازل شده است، براى هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان» .
پس، برترى آن را بر ماه هاى ديگر، با احترام
کلیدواژه‌ها روزهحکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعاهای آمادگی برای میهمانی خدا +2 مورد دیگر
الإقبال:دعاءٌ آخر إن دعوتَ به أوّلَ ليلةٍ في شهر الصيام فقدِّم لفظ: «لَيلَتي هذِهِ» على «يَومي هذا»، وإن دعوتَ به أوّلَ يومٍ من الشهر فَادعُ باللفظة الَّتي يَأتي فيه، والَّذي رَجح في خاطري أنَّ الدعاء به في أوّلِ يومٍ منه. رَويناه بإسنادِنا إلى أبي محمّدٍ هارونَ بن موسى التلعكبريّ، بإسناده إلى أبي عبد اللّه عليه السلامقالَ: يَقولُ عِندَ حُضورِ شَهرِ رَمَضانَ:
اللّهُمَّ هذا شَهرُ رَمَضانَ المُبارَكُ الَّذي أنزَلتَ فيهِ القُرآنَ وجَعَلتَهُ هُدىً لِلنّاسِ وبَيِّناتٍ مِنَ الهُدى وَالفُرقانِ قَد حَضَرَ، فَسَلِّمنا فيهِ وسَلِّمهُ لَنا وتَسَلَّمهُ مِنّا في يُسرٍ مِنكَ وعافِيَةٍ.
وأسأَلُكَ اللّهُمَّ أن تَغفِرَ لي في شَهري هذا، وتَرحَمَني فيهِ، وتُعتِقَ رَقَبَتي مِنَ النّارِ، وتُعطِيَني فيهِ
الإقبال [سيّد ابن طاووس گويد]:دعاى ديگرى است كه اگر در شب اوّل ماهِ روزه خواندى، لفظِ «امشبم» را بر «امروزم» مقدّم بدار و اگر در نخستين روز از ماه خواندى، به همان لفظى بخوان كه در دعا آمده است. آنچه در نظر من برتر است، اين است كه اين دعا در اوّلين روز ماه رمضان خوانده شود. اين دعا را با سند خود به ابو محمّد هارون بن موسى تَلَّعُكبرى و با سندش به امام صادق عليه السلام، روايت كرده ايم كه فرمود: «چون ماه رمضان فرا رسد، مى گويى:
خداوندا! اين ماه مبارك رمضان، كه در آن قرآن را فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيده است. پس، ما را در آن و آن را براى ما سلامت بدار و آن را همراه با آسانى و عافيت از سوى خودت، از ما دريافت كن!
خداوندا! از
۱.قلّة الأهل والمال ليست من الذنوب كما هو واضح، ومن هنا يحتمل التصحيف في هذه الفقرة ولعلّ المراد القلّة الناشئة عن الذنوب.
۲.الإقبال: 1 / 119، بحار الأنوار: 97 / 326 / 1.
۳.آشكار است كه كاستى خانواده و دارايى گناه نيست و از اين رو احتمال تصحيف در متن مى رود و شايد مقصود كاستى هايى باشد كه در اثر گناه پديد مى آيد.
۴.اشاره اى است به آيه 32 سوره نساء «وَلاَ تَتَمَنَّوْاْ مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِى بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ»، يعنى برترى ها و نعمت هايى كه خداوند به برخى عطا كرده است، نبايد موجب برانگيختن آرزوهاى دور و دراز و دست نيافتنى و يا كينه و حسادت شود، اگر چه آرزوى داشتن شبيه آنها، بدون لطمه زدن به نعمت ديگران، غبطه و بى اشكال است.
کلیدواژه‌ها روزهحکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعاهای آمادگی برای میهمانی خدا +2 مورد دیگر
المقنعة:وقَد رُوِيَ أيضا في ذلِكَ أنَّكَ إذا كُنتَ تَتَمَكَّنُ مِنَ الصَّلاةِ وتَعقِلُها وتَأتي بِها عَلى حُدودِها قَبلَ أن تُفطِرَ، فَالأَفضَلُ أن تُصَلِّيَ قَبلَ الإِفطارِ، وإن كُنتَ مِمَّن تُنازِعُكَ نَفسُكَ الإِفطارَ وتَشغَلُكَ شَهوَتُكَ عَنِ الصَّلاةِ فَابدَأ بِالإِفطارِ؛ لِيُذهِبَ عَنكَ وَسواسَ النَّفسِ اللَّوّامَةِ، غَيرَ أنَّ ذلِكَ مَشروطٌ بِأَ نَّهُ لا يَشتَغِلُ بِالإِفطارِ قَبلَ الصَّلاةِ إلى أن يَخرُجَ وَقتُ الصَّلاةِ. ۱
المقنعة:نيز در اين مورد، روايت شده كه: هر گاه مى توانستى نماز را آگاهانه و با همه حدود و آدابش، پيش از آن كه افطار كنى، بخوانى، بهتر آن است كه قبل از افطار كردن، نماز بخوانى؛ و اگر از كسانى بودى كه دلت پيش افطار كردن بود و ميل تو، تو را از نماز مشغول مى كرد، اوّل، افطار كن تا وسوسه نفْسِ ملامتگر از تو برهد، جز اين كه شرط است كه پرداختن به افطار پيش از نماز، سبب نشود كه وقت نماز بگذرد.
۱.المقنعة: 318.
الإمام زين العابدين عليه السلام ـ كانَ مِمّا يَدعو بِهِ عِندَ خَتمِ القُرآنِ ـ:اللّهُمَّ إنَّكَ أعَنتَني عَلى خَتمِ كِتابِكَ الَّذي أنزَلتَهُ نوراً ۱، وَجَعَلتَهُ مُهَيمِناً عَلى كُلِّ كِتابٍ أنزَلتَهُ، وفَضَّلتَهُ عَلى كُلِّ حَديثٍ قَصَصتَهُ، وفُرقاناً فَرَقتَ بِهِ بَينَ حَلالِكَ وحَرامِكَ، وقُرآناً أعرَبتَ بِهِ عَن شَرائِـعِ أحكامِكَ، وكِتاباً فَصَّلتَهُ لِعِبادِكَ تَفصيلاً، ووَحياً أنزَلتَهُ عَلى نَبِيِّكَ مُحَمَّدٍ صَلَواتُكَ عَلَيهِ وآلِهِ تَنزيلاً، وجَعَلتَهُ نوراً نَهتَدي مِن ظُلَمِ الضَّلالَةِ وَالجَهالَةِ بِاتِّباعِهِ، وشِفاءً لِمَن أنصَتَ ۲ بِفَهمِ التَّصديقِ إلَى استِماعِهِ، وميزانَ قِسطٍ لا يَحيفُ عَنِ الحَقِّ لِسانُهُ، ونورَ هُدىً لا يُطفَأُ عَنِ الشّاهِدينَ بُرهانُهُ، وعَلَمَ
امام سجّاد عليه السلام ـ در دعايش هنگام ختم قرآن ـ:خداوندا! تو مرا بر ختم كتاب خويش يارى كردى؛ كتابى كه آن را روشنگر فرو فرستادى و آن را بر هر كتابى كه نازل كرده اى، گواه و غالب قرار دادى و آن را بر هر سخنى كه برخوانده اى، برترى دادى و آن را معيارى ساختى و با آن ميان حلال و حرامت جدايى انداختى؛ قرآنى كه با آن، قوانين احكام خود را آشكار ساختى و كتابى كه آن را براى بندگانت تفصيل دادى و وحيى كه آن را بر پيامبرت محمّد ـ كه درود تو بر او باد ـ نازل كردى و آن را فروغى قرار دادى كه با پيروى از آن، راه را از تاريكى هاى گم راهى و نادانى باز مى شناسيم، و نيز درمانى براى هر كس كه از سر فهم و تصديق، به آن گوش فرا دهد، و ميزانى براى قسط كه زبانش از حق برنمى گردد و نور هدايتى كه بُرهان آن براى شاهدان،
۱.في مصباح المتهجّد: «نوراً وهدىً».
۲.في الإقبال: «أنعمت».
۳.في مصباح المتهجّد: «ومحكم تبيانه».
۴.في مصباح المتهجّد: «متفرّقاً».
۵.في مصباح المتهجّد: «مجملاً».
۶.في مصباح المتهجّد: «مصباحه».
۷.في الإقبال: «الوصول».
۸.في الإقبال: «ناشداً».
۹.في الإقبال: «الأرض».
۱۰.في الإقبال: «وخضب».
۱۱.في مصباح المتهجّد: «هبوة».
۱۲.إشارة إلى الآيتين 26 و 27 من سورة القيامة.
۱۳.في الإقبال: «ضعاف»، وفي مصباح المتهجّد: «من ذعاف مرارة الموت». والذُّعاف: السمُّ. ومَوتٌ ذُعافٌ: أي سريع يعجِّل القتل (الصحاح: 4 / 1361).
۱۴.الصحيفة السجادية: 157 الدعاء 42، مصباح المتهجّد: 519/603، الإقبال: 1/450 عن محمّد بن عبد اللّه بن المطلب الشيباني بإسناده؛ ينابيع المودة: 3 / 417 مختصراً.
۱۵.روشن است كه آگاهى كامل از تفسير قرآن و حمل حقايق آن ويژه امامان است و همان گونه كه سيّد ابن طاووس در آغاز اين دعا گفته است، اگر ديگرى بخواهد آنها را بخواند، بايد آنها را به تناسب حال خود تغيير بدهد.
۱۶.اشاره است به آيه 26 و 27 سوره قيامت.
کلیدواژه‌ها روزهحکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیکارهایی که بر استحباب آنها تاکید شده است +2 مورد دیگر
السيّد ابن طاووس قدس سره في الإقبال:وها نَحنُ نَبدَأُ بَينَ كُلِّ رَكعَةٍ بِدَعَواتٍ مُختَصَراتٍ ۱، نَنقُلُها مِن خَطِّ جَدّي أبي جَعفَرٍ الطّوسِيِّ، أمَدَّهُ اللّهُ تَعالى بِالرَّحَماتِ وَالعِناياتِ.
فَمِنها في تَهذيبِ الأَحكامِ وغَيرِهِ عَنِ الصّادِقِ عليه السلام:
[1 و 2] «إذا صَلَّيتَ المَغرِبَ ونَوافِلَها فَصَلِّ الثَّمانِيَ رَكَعاتٍ الَّتي بَعدَ المَغرِبِ، فَإِذا صَلَّيتَ رَكعَتَينِ فَسَبِّح تَسبيحَ الزَّهراءِ عليهاالسلام بَعدَ كُلِّ رَكعَتَينِ، وقُل:
اللّهُمَّ أنتَ الأَوَّلُ فَلَيسَ قَبلَكَ شَيءٌ، وأنتَ الآخِرُ فَلَيسَ بَعدَكَ شَيءٌ، وأنتَ الظّاهِرُ فَلَيسَ فَوقَكَ شَيءٌ، وأنتَ الباطِنُ فَلَيسَ دونَكَ شَيءٌ، وأنتَ العَزيزُ الحَكيمُ.
اللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وآلِ
سيّد ابن طاووس ـ در الإقبال ـ:آغاز مى كنيم به بيان دعاهاى كوتاه ۱۱ بين هر ركعت. اينها را از خطّ جدّم ابوجعفر طوسى ـ كه خداوند، پيوسته با رحمت ها و عناياتش او را يارى كند ـ نقل مى كنم. پس، از جمله آنهاست در تهذيب الأحكام و غير آن، از امام صادق عليه السلام كه:
[1 و 2] «چون نماز مغرب و نوافل آن را خواندى، هشت ركعت مربوط به پس از مغرب را بخوان. چون دو ركعت را خواندى، تسبيح [حضرت] زهرا عليهاالسلامرا پس از هر دو ركعت بگو و بگو:
خداوندا! تو نخستينى و پيش از تو چيزى نيست؛ و تو واپسينى و پس از تو چيزى نيست؛ و تو آشكارى و برتر از تو چيزى نيست؛ و تو نهانى و فروتر از تو چيزى نيست؛ و تو توانمند حكيمى.
خداوندا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا در هر خيرى كه محمّد و خاندان محمّد را در آن وارد
۱.أقول: أورد في الإقبال بعد هذه الأدعية المختصرة أدعية اُخرى مفصّلة من كتاب محمّد بن أبي قرّة في عمل شهر رمضان، فمن أرادها فلينظر الإقبال: 1 / 81 ـ 110.
۲.الإقبال: 1 / 81، تهذيب الأحكام: 3 / 71 / 229 عن عليّ بن حسّان عن بعض أصحابه عن رجل، مصباح المتهجّد: 542 / 629 كلاهما نحوه، بحارالأنوار: 97 / 359 / 1.
۳.الإقبال: 1 / 85، تهذيب الأحكام: 3 / 71 / 230 عن عليّ بن حسّان عن بعض أصحابه عن رجل، مصباح المتهجّد: 543 / 630، بحارالأنوار: 97 / 362 / 1.
۴.في تهذيب الأحكام ونسخة اُخرى: «المتنزّهون».
۵.الإقبال: 1 / 87، تهذيب الأحكام: 3 / 72 / 231 عن عيسى بن بشير عن رجل، مصباح المتهجّد: 543 / 631، بحارالأنوار: 97 / 363 / 1.
۶.في المصادر الاُخرى: «لامنّ».
۷.الرعد: 39.
۸.الأعراف: 156.
۹.الإقبال: 1 / 92، تهذيب الأحكام: 3 / 72 / 232 عن ذريح بن محمّد بن يزيد المحاربي، مصباح المتهجّد: 544 / 632، بحارالأنوار: 97 / 367 / 1.
۱۰.الإقبال: 1 / 94، تهذيب الأحكام: 3 / 73 ذيل ح 232، مصباح المتهجّد: 544 / 633 و 634 كلاهما من دون إسناد إلى المعصوم، بحارالأنوار: 97 / 368 / 1.
۱۱.در الإقبال (ج 1، ص 81 ـ 110)، پس از اين دعاهاى كوتاه، دعاهاى مفصّل ديگرى را از كتاب محمّد بن ابى قرّه در اعمال ماه رمضان آورده است.
الإقبال:دُعاءُ الحَسَنِ بنِ عَلِيٍّ عليهماالسلام في لَيلَةِ القَدرِ:
يا باطِنا في ظُهورِهِ ويا ظاهِرا في بُطونِهِ، يا باطِنا لَيسَ يَخفى يا ظاهرا لَيسَ يُرى، يا مَوصوفا لا يَبلُغُ بَكَينونِيَّتِهِ ۱ مَوصوفٌ ولا حَدٌّ مَحدودٌ، يا غائِبا غَيرَ مَفقودٍ ويا شاهِدا غَيرَ مَشهودٍ يُطلَبُ فَيُصابُ، ولَم يَخلُ مِنهُ السَّمَاواتُ وَالأَرضُ وما بَينَهُما طَرفَةَ عَينٍ، لا يُدرَكُ بِكَيفٍ، ولا يُؤَيَّنُ بِأَينٍ، ولا بِحَيثٍ.
أنتَ نورُ النّورِ ورَبُّ الأَربابِ، أحَطتَ بِجَميعِ الاُمورِ، سُبحانَ مَن لَيسَ كَمِثلِهِ شَيءٌ وهُوَ السَّميعُ البَصيرُ، سُبحانَ مَن هُوَ هكَذا ولا هكَذا غَيرُهُ.
ثُمَّ تَدعوهُ بِما تُريدُ. ۲
الإقبال ـ در بيان دعاى امام حسن مجتبى عليه السلام در شب قدر ـ:«اى آن كه در آشكارى اش پنهان است! اى آن كه در نهان بودنش آشكار است! اى پنهانى كه نهان نيست! اى آشكارى كه ديده نمى شود! اى آن كه هيچ توصيفگرى به حقيقتِ هستى اش نمى رسد و به حدّى محدود نيست! اى غايبى كه گم شده نيست! اى حاضرى كه ديده نمى شود: طلبش مى كنند و به او مى رسند؛ آسمان ها و زمين و آنچه ميان آنهاست، حتّى چشم بر هم زدنى، تهى از او نيست؛ نه به چگونگى، درك مى شود و نه به كجايى، جايى براى او بيان مى گردد!
تو فروغ فروغ ها و پروردگار پروردگارانى. تو بر همه چيز، احاطه دارى. منزّه است آن كه چيزى همچون او نيست، و او شنواى بيناست. منزّه است آن كه اين گونه است و جز او چنين نيست».
سپس هر چه خواستى دعا مى كنى و از او مى خواهى.
الإمام زين العابدين عليه السلام:اللّهُمَّ يا مَن لايَرغَبُ فِي الجَزاءِ، ويا مَن لايَندَمُ عَلَى العَطاءِ، ويا مَن لا يُكافِئُ عَبدَهُ عَلَى السَّواءِ، مِنَّتُكَ ابتِداءٌ، وعَفوُكَ تَفَضُّلٌ، وعُقوبَتُكَ عَدلٌ، وقَضاؤُكَ خِيَرَةٌ، إن أعطَيتَ لَم تَشُب عَطاءَكَ بِمَنٍّ، وإن مَنَعتَ لَم يَكُن مَنعُكَ تَعَدِّياً، تَشكُرُ مَن شَكَرَكَ وأنتَ ألهَمتَهُ شُكرَكَ، وتُكافِئُ مِن حَمدِكَ وأنتَ عَلَّمتَهُ حَمدَكَ.
تَستُرُ عَلى مَن لَو شِئتَ فَضَحتَهُ، وتَجودُ عَلى مَن لَو شِئتَ مَنَعتَهُ، وكِلاهُما أهلٌ مِنكَ لِلفَضيحَةِ وَالمَنعِ، غَيرَ أنَّكَ بَنَيتَ أفعالَكَ عَلَى التَّفَضُّلِ، وأجرَيتَ قُدرَتَكَ عَلَى التَّجاوُزِ، وتَلَقَّيتَ مَن عَصاكَ بِالحِلمِ، وأمهَلتَ مَن قَصَدَ لِنَفسِهِ بِالظُّلمِ،
امام سجّاد عليه السلام:خداوندا! اى آن كه [در برابر عطاهايت،] چشمداشت پاداش ندارى، و اى آن كه از بخششْ پشيمان نمى شوى، و اى آن كه بنده ات را برابر كرده اش پاداش نمى دهى [و بيشتر مى دهى]! نعمت بخشى تو آغازگرانه است و بخشايشت، از روى تفضّل و احسان. كيفر تو عدالت است و داورى ات بهترين. اگر عطا كنى، آن را به منّت نمى آميزى و اگر محروم كنى، ندادنت از روى تجاوز نيست. هر كه سپاست گويد، پاداشش مى دهى، در حالى كه شكرگزارى او نيز با الهام توست و هر كه ستايشت كند، جزايش مى دهى، با اين كه تو او را آموخته اى كه ستايشت كند.
بر گناه كسى پرده مى افكنى كه اگر مى خواستى، رسوايش مى كردى و بر كسى بخشش مى كنى كه اگر مى خواستى، محرومش مى ساختى، در حالى كه هر دو از سوى تو شايسته رسوا ساختن و محروم كردن اند، جز
۱.التحريم: 8.
۲.الأنعام: 160.
۳.البقرة: 261.
۴.البقرة: 245.
۵.إشارة إلى قوله تعالى: «فَاذْكُرُونِى أَذْكُرْكُمْ وَ اشْكُرُواْ لِى وَ لاَ تَكْفُرُونِ»(البقرة: 152).
۶.إبراهيم: 7.
۷.غافر: 60.
۸.في نسخة: «كان محموداً فلك الحمد.».
۹.في مصباح المتهجّد: «رعى حرمة هذا الشهر»، وفي المصادر الاُخرى: «رعى حقّ هذا الشهر».
۱۰.الصحيفة السجّاديّة: 171 الدعاء 45، مصباح المتهجّد: 642 / 718، الإقبال: 1 / 422 كلاهما نحوه، المزار الكبير: 619، البلد الأمين: 480، المصباح للكفعمي: 845، بحار الأنوار: 98 / 172 / 1.
مصباح المتهجّد عن جندب بن عبد اللّه الأزدي عن أبيه:إنَّ عَلِيّاً عليه السلام كانَ يَخطُبُ يَومَ الفِطرِ، فَيَقولُ:
«الحَمدُ للّهِِ الَّذي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرضَ، وجَعَلَ الظُّلُماتِ وَالنّورَ، ثُمَّ الَّذين كَفَروا بِرَبِّهِم يَعدِلونَ، لا نُشرِكُ بِاللّهِ شَيئاً، ولا نَتَّخِذُ مِن دونِهِ وَلِيّاً، وَالحَمدُ للّهِِ الَّذي لَهُ ما فِي السَّماواتِ وما فِي الأَرضِ، ولَهُ الحَمدُ فِي الآخِرَةِ وهُوَ الحَكيمُ الخَبيرُ، يَعلَمُ ما يَلِجُ فِي الأَرضِ وما يَخرُجُ مِنها، وما يَنزِلُ مِنَ السَّماءِ وما يَعرُجُ فيها وهُوَ الرَّحيمُ الغَفورُ، كَذلِكَ رَبُّنا جَلَّ ثَناؤُهُ لا أمَدَ ولا غايَةَ ولا نِهايَةَ ولا إلهَ إلاّ هُوَ وإلَيهِ المَصيرُ، وَالحَمدُ للّهِِ الَّذي يُمسِكُ السَّماءَ أن تَقَعَ
مصباح المتهجّد ـ به نقل از جندب بن عبد اللّه اَزدى، از پدرش ـ:على عليه السلامروز عيد فطر خطبه مى خواند و مى فرمود:
«ستايش، خداوندى را كه آسمان ها و زمين را آفريد و تاريكى ها و روشنايى را پديد آورد. سپس آنان كه به پروردگارشان كفر ورزيدند، از حق روى گردان مى شوند. چيزى را براى خداوند، شريك قرار نمى دهيم و جز او، سرپرستى نمى گيريم.
ستايش، خداوندى را كه آنچه در آسمان ها و آنچه در زمين است، براى اوست، و نيز ستايش در آخرت، از آنِ اوست و او حكيم آگاه است و آنچه را در زمين فرو مى رود و آنچه را از آن برمى آيد و آنچه را از آسمان فرود مى آيد و آنچه را در آن بالا مى رود، مى داند و او مهربان آمرزنده است. چنين است پروردگار ما، كه ثناى او شكوهمند است. بى پايان و بى سرانجام و بى نهايت است و معبودى جز
۱.مصباح المتهجّد: 659/728، كتاب من لا يحضره الفقيه: 1/514/1482 نحوه، بحارالأنوار: 91/29/5.
مصباح الزائر ۱: ذَكَرَ بَعضُ أصحابِنا ۲: قالَ مُحَمَّدُ بنُ عليِّ بنِ أبي قُرَّةَ: نَقَلتُ مِن كِتابِ مُحمَّدِ بنِ الحُسَينِ بنِ سِنانٍ البَزوفَريِّ دُعاءَ النُّدبَةِ، وَذَكَرَ أ نَّهُ الدُّعاءُ لِصاحِبِ الزَّمانِ صَلَواتُ اللّهِ عَلَيهِ، ويُستَحَبُّ أن يُدعى بِهِ فِي الأعيادِ الأربَعَةِ وَهُوَ:
الحَمدُ للّهِِ رَبِّ العالَمينَ وصَلَّى اللّهُ عَلى سَيِّدِنا مُحَمَّدٍ نَبِيِّهِ وآلِهِ وسَلَّمَ تَسليماً.
اللّهُمَّ لَكَ الحَمدُ عَلى ما جَرى بِهِ قَضاؤُكَ في أولِيائِكَ الَّذينَ استَخلَصتَهُم لِنَفسِكَ ودينِكَ، إذِ اختَرتَ لَهُم جَزيلَ ما عِندَكَ مِنَ النَّعيمِ المُقيمِ الَّذي لا زَوالَ لَهُ ولاَ اضمِحلالَ، بَعدَ أن شَرَطتَ عَلَيهِمُ الزُّهدَ في دَرَجاتِ هذِهِ الدُّنيَا الدَّنِيَّةِ
مصباح الزائر:بعضى از اصحاب ما گفته اند ۱۶: محمّد بن على بن ابى قُرّه گويد: دعاى «نُدبه» را از كتاب محمّد بن حسن بن سنان بَزوفَرى نقل كرده ام. او گفته است كه اين دعا براى صاحب الزمان عليه السلام [از آن حضرت روايت شده] است و مستحب است كه آن را در عيدهاى چهارگانه بخوانند. و دعا اين است:
«خدا را سپاس، كه پروردگار جهانيان است و درود خداوند بر سَرور ما، محمّد كه پيامبر اوست ـ و سلام فراوان خدا بر او باد ـ.
خداوندا! تو را سپاس بر آنچه تقدير تو درباره دوستانت جارى شده است؛ آنان كه ايشان را براى خودت و آيينت، خالص ساخته اى؛ چرا كه براى آنان نعمت فراوانى را كه پيش توست، برگزيدى؛ نعمتى هميشگى كه آن را زوال و نابودى نيست، پس از آن كه پارسايى در اين دنياى پست و [نيز درباره] زرق و برق آن را بر آنان
۱.وقال في الإقبال: «دعاء آخر بعد صلاة العيد ويدعى به في الأعياد الأربعة».
۲.هو الشيخ أبوعبد اللّه محمّد بن جعفر المشهدي، ذكره في كتابه «المزار الكبير».
۳.مابين القوسين أثبتناه من بحار الأنوار.
۴.في نسخة: «منهاجه».
۵.في نسخة: «أوصياءه».
۶.الأحزاب: 33.
۷.الشورى: 23.
۸.سبأ: 47.
۹.الفرقان: 57.
۱۰.ما بين المعقوفين أثبتناه من بعض النسخ.
۱۱.في المصدر: «المهديّين»، وما أثبتناه من المصادر الاُخرى.
۱۲.مابين المعقوفين أثبتناه من بحار الأنوار.
۱۳.في بعض نسخ المصدر: «ننتقع» وهو الأنسب. قال ابن منظور: نقع من الماء: رَوِيَ (لسان العرب: 8 / 361)
۱۴.وزاد في الإقبال: «وحامل اللواء في المحشر، وساقي أولياءه من نهر الكوثر، والأمير على سائر البشر، الّذي من آمن به فقد ظفر، ومن لم يؤمن به فقد خطر وكفر، صلّى اللّه عليه وعلى أخيه وعلى نجلهما الميامين الغرر، ما طلعت شمس وما أضاء قمر وعلى جدّته.».
۱۵.مصباح الزائر: 446، الإقبال: 1 / 504، المزار الكبير: 573 / 2، بحارالأنوار: 102 / 104.
۱۶.مقصود، شيخ ابو عبد اللّه محمّد بن جعفر مشهدى در كتابش المزار الكبير است.
۱۷.بُراق، نام مَركبى است كه پيامبر خدا شب معراج بر آن سوار شد. به خاطر درخشندگى و برّاق بودنش، چنين ناميده شد (ر. ك: النهاية: 1 / 120).
۱۸.در المزار الكبير است: «و او را به آسمانت بالا بردى».
۱۹.نام كوهى در مدينه است.
۲۰.جايى نزديك مكّه است.
۲۱.در الإقبال، اين افزوده است: «صاحب پرچم در قيامت، و ساقى دوستانش از نهر كوثر، و پيشوا بر همه مردم، آن كه هر كس به او ايمان آورَد، پيروز است و هر كس به او ايمان نياورَد، در خطر و كفر افتاده است. درود خدا بر او و برادرش و فرزندان خجسته و نورانىِ آن دو، تا آن گاه كه خورشيد بدمد و ماه، فروغ افشاند.».
نمایش ۱ تا ۲۰ از ۸۱۱