نتایج جستجو برای «مشورت»: ۲۹۹ حدیث
جامع الأحاديث للقمّي:سُئِلَ أميرُالمُؤمِنينَ عليه السلام: ما أفضَلُ ما اُعطِيَ الإِنسانُ؟ قالَ: غَريزَةُ عَقلٍ. قيلَ: فَإِن لَم يَكُن؟ قالَ: فَأَخٌ مُستَشيرٌ. قيلَ: فَإِن لَم يَكُن؟ قالَ: فَصَمتٌ فِي المَجالِسِ. قيلَ: فَإِن لَم يَكُن؟ قالَ: فَمَوتٌ عاجِلٌ. ۱
جامع الأحاديث:از امير مؤمنان سؤال شد: برترين چيزى كه به انسان ها بخشيده شده، چيست؟ فرمود: «خردِ سرشتى». گفته شد: اگر نباشد؟ فرمود: «برادرى كه با او مشورت شود». گفته شد: اگر نبود؟ فرمود: «خاموشى در مجلس ها». گفته شد: اگر اين هم نبود؟ فرمود: «مرگ زودرس».
۱.جامع الأحاديث للقمّي: ص 194.
الإمام عليّ عليه السلام:مَن شاوَرَ ذَوِي العُقولِ استَضاءَ بِأَنوارِ العُقولِ. ۱
امام على عليه السلام:آن كه با خردمندان به رايزنى مى پردازد، از پرتوِ خرد، نورانى مى گردد.
۱.غرر الحكم: ح 8634.
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتخردعوامل بهشتی شدن +3 مورد دیگر
عنه عليه‏السلام: مَنِ استَشارَ ذَوِي النُّهى وَالأَلبابِ فازَ بِالحَزمِ وَالسَّدادِ. ۱
امام على عليه‏السلام: آن كه با خردمندانْ مشورت كند، به دورانديشى و محكم‏كارى دست مى‏يابد.
۱.غرر الحكم: ح 8913.
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتخردعوامل بهشتی شدن +2 مورد دیگر
عنه عليه‏السلام: مَن شاوَرَ ذَوِي النُّهى وَالأَلبابِ فازَ بِالنُّجحِ وَالصَّوابِ. ۱
امام على عليه‏السلام: آن كه با خردمندان مشورت كند، به پيروزى و درستى دست مى‏يابد.
۱.غرر الحكم: ح 8641.
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتخردعوامل بهشتی شدن +2 مورد دیگر
عنه عليه السلام:رَأسُ العِلمِ التَّواضُعُ، وبَصَرُهُ البَراءَةُ مِنَ الحَسَدِ، وسَمعُهُ الفَهمُ، ولِسانُهُ الصِّدقُ، وقَلبُهُ حُسنُ النِّيَّةِ، وعَقلُهُ مَعرِفَةُ أسبابِ الاُمورِ. ومِن ثَمَراتِهِ: التَّقوى، واجتِنابُ الهَوى، واتِّباعُ الحَقِّ، ومُجانَبَةُ الذُّنوبِ، ومَوَدَّةُ الإِخوانِ، والاِستِماعُ مِنَ العُلَماءِ، والقَبولُ مِنهُم. ومِن ثَمَراتِهِ: تَركُ الاِنتِقامِ عِندَ القُدرَةِ، واستِقباحُ مُقارَبَةِ الباطِلِ، واستِحسانُ مُتابَعَةِ الحَقِّ، وقَولُ الصِّدقِ، والتَّجافي عَن سُرورٍ في غَفلَةٍ، وعَن فِعلِ ما يُعقِبُ نَدامَةً. والعِلمُ يَزيدُ العاقِلَ عَقلاً، ويورِثُ مُتَعَلِّمَهُ صِفاتِ حَمدٍ، فَيَجعَلُ الحَليمَ أميرًا، وذَا المَشوَرَةِ وَزيرًا، ويَقمَعُ الحِرصَ، ويَخلَعُ المَكرَ،
امام على عليه السلام:سر دانش، فروتنى است و ديده اش، دورى از حسد و گوشش، فهم و زبانش، راستى و دلش، حسن نيّت و خردش، شناخت اسباب امور و از ثمره هاى آن، تقوا و دورى از هوا و پيروى حقّ و فاصله گرفتن از گناهان و دوستى برادران و گوش سپردن به دانشمندان و پذيرش از ايشان. و از ثمره هاى آن، انتقام نگرفتن هنگام توانايى است و زشت شمردن نزديكى به باطل و نيكو شمردن پيروى از حقّ و گفتار راست و دورى از خوشحالى غافلانه و كار پشيمان كننده. و دانش، بر خرد خردمند مى افزايد و براى دانشجو، ويژگيهايى ستايش بر انگيز به ارمغان مى آورد. پس بردبار را امير و صاحب رأى و مشورت را وزير گرداند و آز را ريشه كن سازد و نيرنگ را كنار زند و بخل را بميراند و دشنام و هرزگى را مهار كند و استوارى را نزديك آورد.
۱.مطالب السؤول: 48.
عنه عليه السلام:كانَتِ الحُكَماءُ فيما مَضى مِنَ الدَّهرِ تَقولُ: يَنبَغي أن يَكونَ الاِختِلافُ إلَى الأَبوابِ لِعَشرَةِ أوجُهٍ: أوَّلُها: بَيتُ اللّهِ عز و جل لِقَضاءِ نُسُكِهِ والقِيامِ بِحَقِّهِ وأداءِ فَرضِهِ. والثّاني: أبوابُ المُلوكِ الَّذينَ طاعَتُهُم مُتَّصِلَةٌ بِطاعَةِ اللّهِ عز و جلوحَقُّهُم واجِبٌ ونَفعُهُم عَظيمٌ وضَرُّهُم شَديدٌ. والثّالِثُ: أبوابُ العُلَماءِ الَّذينَ يُستَفادُ مِنهُم عِلمُ الدّينِ والدُّنيا. والرّابِعُ: أبوابُ أهلِ الجودِ والبَذلِ الَّذينَ يُنفِقونَ أموالَهُمُ التِماسَ الحَمدِ ورَجاءَ الآخِرَةِ. والخامِسُ: أبوابُ السُّفَهاءِ الَّذينَ يُحتاجُ إلَيهِم فِي الحَوادِثِ ويُفزَعُ إلَيهِم فِي الحَوائِجِ. والسّادِسُ: أبوابُ مَن يُتَقَرَّبُ إلَيهِ مِنَ الأَشرافِ

امام على عليه السلام:حكيمان در روزگار كهن چنين مى گفتند: سزاوار است كه آمد و شد به درها از اين ده صورت بيرون نباشد: نخست، خانه خداى عز و جلاست براى انجام مناسك و برپا داشتن حقّ آن و اداى فريضه اش. دوم بارگاه پادشاهانى كه فرمان برى از آنها به فرمان برى خداى عز و جلپيوسته و حقشان واجب و نفعشان، بزرگ و زيانشان، سخت است. سوم خانه هاى دانشمندانى كه دانش دين و دنيا از ايشان استفاده مى شود. چهارم خانه هاى سخاوت مندان و كريمانى كه داراييهاى خويش را براى ستايش و به اميد آخرت انفاق مى كنند. پنجم خانه هاى سفيهانى كه در حوادث روزگار به آنها نياز مى شود و در حاجتها به ايشان روى آورده مى شود. ششم خانه هاى بزرگانى كه در جستجوى بخشش و عطايا و برآوردن حاجتها به ايشان نزديك مى شوند. هفتم خانه هاى كسانى كه

۱.الخصال: 426 / 3 عن الأصبغ بن نباتة.
کلیدواژه‌ها حکمتدعاشرایط استجابت دعاشناخت +8 مورد دیگر
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:لا تَستَشيروا أهلَ العِشقِ فَلَيسَ لَهُم رَأيٌ، وإنَّ قُلوبَهُم مُحتَرِقَةٌ، وفِكَرَهُم مُتَواصِلَةٌ، وعُقولَهُم سالِبَةٌ ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از عاشق پيشگان مشورت نخواهيد كه آنان رأيى ندارند و دلهايشان سوزان و فكرشان جاى ديگر و خردهايشان از آنان گرفته شده است.
۱.الفردوس: 5 / 38 / 7389 عن أنس بن مالك.
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتخردهوس +2 مورد دیگر
عنه عليه السلام:شاوِر في أمرِكَ الَّذينَ يَخشَونَ اللّهَ تَعالى، وطَلَبُ العِلمِ مِن أعلَى الاُمورِ وأصعَبِها، فَكانَتِ المُشاوَرَةُ فيهِ أهَمَّ وأوجَبَ ۱.
امام صادق عليه السلام:در كارت با آنان كه از خداوند متعال مى ترسند، مشورت كن و جستجوى دانش از والاترين و سخت ترين كارهاست، پس مشاوره در آن مهمتر و واجبتر است.
۱.إحقاق الحقّ: 12 / 269 نقلاً عن كتاب تعليم المتعلّم طريق التعلّم للزرنوجي الحنفي.
وقعة صفّين:لَمَّا انتَهَى الكِتابُ إلَى ابنِ عَبّاسٍ أسخَطَهُ ثُمَّ قالَ: حَتّى مَتى يَخطُبُ ابنُ هِندٍ إلَيَّ عَقلي، وحَتّى مَتى اُجَمجِمُ عَلى ما في نَفسي؟! فَكَتَبَ إلَيهِ: أمّا بَعدُ؛ فَقَد أتاني كِتابُكَ وقَرَأتُهُ، فَأَمّا ما ذَكَرتَ مِن سُرعَتِنا إلَيكَ بِالمَساءَةِ في أنصارِ ابنِ عَفّانَ، وكَراهِيَتِنا لِسُلطانِ بَني اُمَيَّةَ، فَلَعَمري لَقَد أدرَكتَ في عُثمانَ حاجَتَكَ حينَ استَنصَرَكَ فَلَم تَنصُرهُ، حَتّى صِرتَ إلى ما صِرتَ إلَيهِ، وبَيني وبَينَكَ في ذلِكَ ابنُ عَمِّكَ وأخو عُثمانَ الوَليدُ بنُ عُقبَةَ. وأمّا طَلحَةُ وَالزُّبَيرُ؛ فَإِنَّهُما أجلَبا عَلَيهِ، وضَيَّقا خِناقَهُ، ثُمَّ خَرَجا يَنقُضانِ البَيعةَ ويَطلُبانِ المُلكَ، فَقاتَلناهُما عَلَى النَّكثِ، وقاتَلناكَ عَلَى

وقعة صِفّين:آن گاه كه اين نامه به ابن عبّاس رسيد، وى را خشمگين كرد و گفت: تا چند، فرزندِ هِند، عقل مرا به خود مى خوانَد و تا چه زمان، آنچه را در دل دارم، به صراحت نگويم؟ پس به وى نوشت: امّا بعد؛ همانا نامه ات به من رسيد و آن را خواندم. امّا اين كه گفته اى ما در آزار رسانى به شما ياران عثمان شتاب ورزيده ايم و حكومت بنى اميّه را خوش نمى داريم؛ پس به جانم سوگند، تو در [پناهِ] عثمان، به خواست خود رسيدى؛ [امّا]آن گاه كه يارى ات را طلبيد، او را يارى نكردى؛ تا اين كه شدى اين كه شدى. و گواه ميان من و تو در اين مطلب، پسر عموى تو و برادرِ [مادرىِ]عثمان، وليد بن عُقْبه است. و امّا طلحه و زبير؛ همانان بودند كه افراد را ضدّ على عليه السلام گرد آوردند و گلويش را فشردند و آن گاه، با بيعت شكنى خروج

۱.وقعة صفّين: ص 415، الدرجات الرفيعة: ص 113؛ الفتوح: ج 3 ص 153، شرح نهج البلاغة: ج 8 ص 66، المناقب للخوارزمي: ص 257 ح 240، الإمامة والسياسة: ج 1 ص 133 نحوه.
عنه عليه السلام:رَأسُ العِلمِ التَّواضُعُ، وبَصَرُهُ البَراءَةُ مِنَ الحَسَدِ، وسَمعُهُ الفَهمُ، ولِسانُهُ الصِّدقُ، وقَلبُهُ حُسنُ النِّيَّةِ، وعَقلُهُ مَعرِفَةُ أسبابِ الاُمورِ. ومِن ثَمَراتِهِ: التَّقوى، وَاجتِنابُ الهَوى، وَاتِّباعُ الحَقِّ، ومُجانَبَةُ الذُّنوبِ، ومَوَدَّةُ الإِخوانِ، وَالاِستِماعُ مِنَ العُلَماءِ، وَالقَبولُ مِنهُم. ومِن ثَمَراتِهِ: تَركُ الاِنتِقامِ عِندَ القُدرَةِ، وَاستِقباحُ مُقارَبَةِ الباطِلِ، وَاستِحسانُ مُتابَعَةِ الحَقِّ، وقَولُ الصِّدقِ، وَالتَّجافي عَن سُرورٍ في غَفلَةٍ، وعَن فِعلِ ما يُعقِبُ نَدامَةً. وَالعِلمُ يَزيدُ العاقِلَ عَقلاً، ويورِثُ مُتَعَلِّمَهُ صِفاتِ حَمدٍ، فَيَجعَلُ الحَليمَ أميراً، وذَا المَشوَرَةِ وَزيراً، ويَقمَعُ الحِرصَ، ويَخلَعُ
امام على عليه السلام:سرِ دانش، فروتنى است و ديده اش، دورى از حسد و گوشش، فهم و زبانش، راستى و دلش، حُسن نيّت و خردش، شناخت اسباب امور و از ثمره هاى آن، تقوا و دورى از هوا و پيروى حق و فاصله گرفتن از گناهان و دوستى برادران و گوش سپردن به دانشمندان و پذيرش از ايشان. و از ثمره هاى آن، انتقام نگرفتن هنگام توانايى است و زشت شمردن نزديكى به باطل و نيكو شمردن پيروى از حق و گفتار راست و دورى از خوش حالى غافلانه و كار پشيمان كننده. و دانش، بر خرد خردمند مى افزايد و براى دانشجو، ويژگى هايى ستايش برانگيز به ارمغان مى آورد. پس بردبار را امير، و صاحب رأى و مشورت را وزير مى گردانَد و آز را ريشه كن مى سازد و نيرنگ را كنار مى زند و بخل را مى ميرانَد و رميده را مهار مى كند و استوارى را پيش مى آورد.
۱.في المصدر: «الفحش» والتصحيح من بحار الأنوار.
۲.مطالب السؤول: ص 48، بحار الأنوار: ج 78 ص 6 ح 57.
عنه عليه السلام:كانَتِ الحُكَماءُ فيما مَضى مِنَ الدَّهرِ تَقولُ: يَنبَغي أن يَكونَ الاِختِلافُ إلَى الأَبوابِ لِعَشرَةِ أوجُهٍ: أوَّلُها: بَيتُ اللّهِ عز و جل لِقَضاءِ نُسُكِهِ، وَالقِيامِ بِحَقِّهِ، وأداءِ فَرضِهِ. وَالثّاني: أبوابُ المُلوكِ الَّذينَ طاعَتُهُم مُتَّصِلَةٌ بِطاعَةِ اللّهِ عز و جل، وحَقُّهُم واجِبٌ، ونَفعُهُم عَظيمٌ، وضَرُّهُم شَديدٌ. وَالثّالِثُ: أبوابُ العُلَماءِ الَّذينَ يُستَفادُ مِنهُم عِلمُ الدّينِ وَالدُّنيا. وَالرّابِعُ: أبوابُ أهلِ الجودِ وَالبَذلِ الَّذينَ يُنفِقونَ أموالَهُمُ التِماسَ الحَمدِ، ورَجاءَ الآخِرَةِ. وَالخامِسُ: أبوابُ السُّفَهاءِ الَّذينَ يُحتاجُ إلَيهِم فِي الحَوادِثِ، ويُفزَعُ إلَيهِم فِي الحَوائِجِ. وَالسّادِسُ: أبوابُ مَن يُتَقَرَّبُ

امام على عليه السلام:حكيمان، در روزگار كهن چنين مى گفتند: سزاوار است كه آمد و شد به درها و خانه ها از اين ده صورت بيرون نباشد: نخست: خانه خداى عز و جل است براى انجام دادن مناسك و برپا داشتن حقّ آن و اداى فريضه اش؛ دوم: بارگاه پادشاهانى كه فرمانبرى از آنها به فرمانبرى خداى عز و جلپيوسته و حقّشان واجب و نفعشان، بزرگ و زيانشان، سخت است؛ سوم: خانه هاى دانشمندانى كه دانش دين و دنيا از ايشان استفاده مى شود؛ چهارم: خانه هاى سخاوتمندان و كريمانى كه دارايى هاى خويش را براى ستايش و به اميد آخرت، انفاق مى كنند؛ پنجم: خانه هاى جاهلانى كه در حوادث روزگار به آنها نياز مى شود و در حاجت ها به ايشان روى آورده مى شود؛ ششم: خانه هاى بزرگانى كه در جستجوى بخشش و عطايا و برآوردن حاجت ها به ايشان

۱.الخصال: ص 426 ح 3 عن الأصبغ بن نباتة، بحارالأنوار: ج 1 ص 197 ح 2.
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:لا تَستَشيروا أهلَ العِشقِ فَلَيسَ لَهُم رَأيٌ، وإنَّ قُلوبَهُم مُحتَرِقَةٌ، وفِكَرَهُم مُتَواصِلَةٌ، وعُقولَهُم سالِبَةٌ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از عشق پيشگان، مشورت نخواهيد كه آنان، رأيى ندارند و دل هايشان سوزان و فكرشان جاى ديگر و خردهايشان از آنان، گرفته شده است.
۱.الفردوس: ج 5 ص 38 ح 7389 عن أنس.
عنه عليه السلام:شاوِر في أمرِكَ الَّذينَ يَخشَونَ اللّهَ تَعالى، وطَلَبُ العِلمِ مِن أعلَى الاُمورِ وأصعَبِها، فَكانَتِ المُشاوَرَةُ فيهِ أهَمَّ وأوجَبَ. ۱
امام صادق عليه السلام:در كارت با آنان كه از خداوند متعال مى ترسند، مشورت كن و جستجوى دانش، از والاترين و سخت ترين كارهاست. پس مشاوره در آن، مهم تر و واجب تر است.
۱.إحقاق الحقّ: ج 12 ص 269 نقلاً عن كتاب تعليم المتعلّم طريق التعلّم للزرنوجي الحنفي.
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:يَأتي عَلَى النّاسِ زَمانٌ. عُلَماؤُهُم وفُقَهاؤُهُم خَوَنَةٌ فَجَرَةٌ، ألا إنَّهُم أشرارُ خَلقِ اللّهِ، وكَذلِكَ أتباعُهُم ومَن يَأتيهِم ويَأخُذُ مِنهُم ويُحِبُّهُم ويُجالِسُهُم ويُشاوِرُهُم أشرارُ خَلقِ اللّهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:زمانى بر مردم فرا مى رسد كه. دانشمندان و فقيهانشان، خيانتكار و تبهكارند. آگاه باشيد كه آنان، بدترين خلق خدايند و همچنين پيروانشان، و آن كه بر آنها درآيد و از آنها فرا گيرد و دوستشان بدارد و با آنان بنشيند و مشورت كند، همگى بدترين خلق خدايند.
۱.مكارم الأخلاق: ج 2 ص 346 ح 2660 عن ابن مسعود، بحارالأنوار: ج 77 ص 98 ح 1.
عنه عليه السلام:خَلَقَ الخَلقَ عَلى غَيرِ تَمثيلٍ، ولا مَشورَةِ مُشيرٍ، ولا مَعونَةِ مُعينٍ، فَتَمَّ خَلقُهُ بِأَمرِهِ، وأَذعَنَ لِطاعَتِهِ فَأَجابَ. ۱
امام على عليه السلام:آفريدگان را آفريد، نه با الگو بردارى [از ديگرى] و نه با رايزنى مشورت دهنده اى و نه يارىِ ياورى. پس خلقتش به فرمان او تمام گشت و به طاعت او گردن نهاد و پاسخ داد.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 155، بحار الأنوار: ج 4 ص 317 ح 42 وراجع: الاحتجاج: ج 1 ص 140 ح 32.
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:اللّهُمَّ أَنتَ حَيٌّ لا تَموتُ. ومَعروفٌ لا تُنكَرُ، ووَكيلٌ لا تُخفَرُ، وغالِبٌ لا تُغلَبُ، وقَديرٌ لا تُستَأمَرُ، وفَردٌ لا تَستَشيرُ، ووَهّابٌ لا تَمَلُّ، وسَريعٌ لا تَذهَلُ، وجَوادٌ لا تَبخَلُ، وعَزيزٌ لا تَزالُ، وحافِظٌ لا تَغفُلُ، وقائِمٌ لا تَنامُ، ومُحتَجِبٌ لا تُرى، ودائِمٌ لا تَفنى، وباقٍ لا تَبلى، وواحِدٌ لاتُشَبَّهُ، ومُقتَدِرٌ لا تُنازَعُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خدايا! تو زنده اى هستى كه نمى ميرى. و شناخته شده اى هستى كه انكار نمى شوى، و وكيلى هستى كه مراقبت نمى شوى، و چيره اى هستى كه شكست نمى خورى، و توانايى هستى كه فرمان بردار نمى شوى، و يگانه اى هستى كه مشورت نمى خواهى، و بى مزدْ بسيار بخشنده اى هستى كه خسته نمى شوى، و سريع عمل كننده اى هستى كه [چيزى را] فروگذار نمى كنى، و بى عوض بخشنده اى هستى كه بُخل نمى ورزى، و شكست ناپذيرى هستى كه نابود نمى شوى، و نگاهبانى هستى كه غفلت نمى كنى، و استوارى هستى كه نمى خوابى، و پوشيده اى هستى كه ديده نمى شوى، و آن هميشگى اى هستى كه از بين نمى روى، و پايدارى هستى كه فرسوده نمى شوى، و يگانه اى هستى كه [چيزى را] به تو همانند نمى كنند، و بسيار توانايى هستى كه با تو ستيزه نمى نمايند.
۱.تاريخ دمشق: ج 9 ص 410 ح 2440 عن اُويس القرني عن الإمام عليّ عليه السلام وعمر بن الخطّاب، الإقبال: ج 2 ص 214، العُدد القويّة: ص 163 كلاهما من دون إسناد إلى المعصوم، بحار الأنوار: ج 91 ص 72 ح 3.
أخبرنا محمّد بن محمّد قال:أخبرنا أبوالحسن علي بن خالد المراغي قال: حدّثنا أبو صالح محمّد بن فيض العجلي قال: حدّثنا أبي قال: حدّثنا عبدالعظيم ابن عبداللّه الحسني رضى الله عنه قال: حدّثنا أبو جعفر محمّد بن علي بن موسى قال: حدّثني أبي الرضا علي بن موسى قال: حدّثني أبي موسى بن جعفر بن محمّد قال: حدّثني أبي جعفر قال: حدّثني أبي محمّد بن علي قال: حدّثني أبي علي بن الحسين قال: حدّثني أبي الحسين بن علي، عن أبيه أميرالمؤمنين علي بن أبي طالب عليهم السلام قال: بعثني رسول اللّه صلى الله عليه و آله على اليمن فقال وهو يوصيني: يا علي! ما حار من استخار، ولا ندم من استشار. يا علي! عليك بالدلجة؛ فإنّ الأرض تطوى بالليل ما لا تطوى بالنهار. يا علي! اُغد على اسم اللّه؛ فإنّ اللّه تعالى بارك لاُمّتي في بكورها ۱.
اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود:حضرت رسول صلى الله عليه و آله مرا به يمن فرستادند، در ضمن وصيّت هايى كه به من مى كرد فرمود: اى على! سرگردان نخواهد شد كسى كه طلب خير كند، و پشيمان نمى گردد كسى كه كارهاى خود را با مشورت انجام دهد. اى على! به تاريكى شب توجه كن؛ زيراكه زمين در شب بهم پيچيده مى شود به آن اندازه كه در روز درهم نمى رود. اى على! به نام خدا صبح كن؛ زيرا خداوند براى امّت من در صبح ها بركت قرار داده است.
۱.الأمالي للطوسي 136.

امام على عليه السلامـ آن گاه كه مالك اشتر را به استاندارى و كارهاى مصر گماشت، در عهدنامه اى خطاب به وى ـ: به نام خداوند بخشنده مهربان. اين فرمانى است از بنده خدا على، امير مؤمنان به مالك بن حارث اشتر، در عهدنامه او، آن گاه كه وى را به استاندارى مصر گماشت، براى جمع آورى خراج و ماليات مصر و جهاد با دشمنش و اصلاح كارهاى مردمش و آبادسازى شهرهايش. او را فرمان داد به تقواى الهى و برگزيدن طاعت او و پيروى از آنچه خداوند در كتابش به آن فرمان داده است، از واجبات و مستحبّاتى كه هيچ كس جز با پيروى از آنها سعادتمند نمى شود و جز با انكار و تباه ساختن آنها بدبخت نمى گردد [و به او فرمان داد] كه با دست و دل و زبانش خدا را يارى كند؛ چرا كه خداوند، عهده دار يارى كسى است كه يارى اش كند. همانا او نيرومند و

۱.اشاره دارد به آيه 53 سوره يوسف.
۲.در نهج البلاغة اين افزونى آمده است: عهد و پيمانى مبند كه سستى و آفت و بهانه به آن راه يابد و پس از تأكيد و استوار سازى، حرف هاى دو پهلو به كار مبر.
تاريخ الطبري عن أبي نعامة:لَمّا قُتِلَ مُحَمَّدُ بنُ أبي بكرٍ بِمِصرَ، خَرَجَ ابنُ عَبّاسٍ مِنَ البَصرَةِ إلى عَلِيٍّ بِالكوفَةِ وَاستَخلَفَ زِيادا، وقَدِمَ ابنُ الحَضرَمِيِّ مِن قِبَلِ مُعاوِيَةَ فَنَزَلَ في بَني تَميمٍ، فَأَرسَلَ زِيادٌ إلى حَضينِ بِن المُنذِرِ ومالِكِ بنِ مِسمَعٍ فَقالَ: أنتُم يا مَعشَرَ بَكرِ بنِ وائِلٍ مِن أنصارِ أميرِ المُؤمِنينَ وثِقاتِهِ، وقَد نَزَلَ ابنُ الحَضرَمِيِّ حَيثُ تَرَونَ وأتاهُ مَن أتاهُ، فَامنَعوني حَتّى يَأتِيَني رَأيُ أميرِ المُؤمِنينَ. فَقالَ حَضينٌ: نَعَم. وقالَ مالِكٌ: ـ وكانَ رَأيُهُ مائِلاً إلى بَني اُمَيَّةَ وكانَ مَروانُ لَجَأَ إلَيهِ يَومَ الجَمَلِ ـ هذا أمرٌ لي فيهِ شُرَكاءُ أستَشيرُ وأنظِرُ. فَلَمّا رَأى زِيادٌ تَثاقُلَ مالِكٍ خافَ أن

تاريخ الطبرىـ به نقل از ابى نعامه ـ: چون محمّد بن ابى بكر در مصر كشته شد، ابن عبّاس، از بصره نزد على عليه السلام در كوفه رفت و زياد را به جاى خود تعيين كرد. ابن حضرمى نيز از سوى معاويه آمد و نزد بنى تميم منزل كرد. زياد، حضين بن منذر و مالك بن مسمع را احضار كرد و به آنان گفت: شما اى گروه بكر بن وائل! از ياران و افراد مورد اعتماد امير مؤمنان هستيد. ابن حضرمى جايى فرود آمده كه مى بينيد. كسانى هم به حمايتْ نزد او رفته اند. پس در مقابل هجوم او، با من به دفاع برخيزيد تا فرمان امير مؤمنان به من برسد. حضين گفت: باشد. مالك ـ كه گرايش اموى داشت و در حادثه جمل، مروان به او پناهنده شده بود ـ گفت: اين كارى است كه مرا در آن شريكانى است. بايد مشورت كنم و آن گاه نظر دهم. زياد، چون سرسنگينى مالك را ديد،

۱.تاريخ الطبري: ج 5 ص 110، الكامل في التاريخ: ج 2 ص 415 نحوه وراجع الغارات: ج 2 ص 373 ـ 412.
۲.نام تيره اى از قبيله اَزْد كه در بصره نشيمن داشتند. (م)
سنن أبي داوود عن ابن عبّاس:اُتِيَ عُمَرُ بِمَجنونَةٍ قَد زَنَت، فَاستَشارَ فيها اُناسا، فَأَمَرَ بِها عُمَرُ أن تُرجَمَ، فَمُرَّ بِها عَلى عَليٍّ بنِ أبي طالِبٍ رِضوانُ اللّهِ عَلَيهِ، فَقالَ: ما شَأنُ هذِهِ؟ قالوا: مَجنونَةٌ بَني فُلانٍ زَنَت فَأَمَرَ بِها عُمَرُ أن تُرجَمَ. فَقالَ: اِرجِعوا بِها. ثُمَّ أتاهُ فَقالَ: يا أميرَ المُؤمِنينَ، أما عَلِمتَ أنَّ القَلَمَ قَد رُفِعَ عَن ثَلاثَةٍ: عَنِ المَجنونِ حَتّى يَبَرأَ، وعَنِ النّائِمِ حَتّى يَستَيقِظَ، وعَنِ الصَّبِيِّ حَتّى يَعْقَلَ؟ قالَ: بَلى، قالَ: فَما بالُ هذِهِ تُرجَمُ؟ قالَ: لا شَيءَ. قالَ: فَأَرسِلها، قالَ: فَأَرسَلَها. قالَ: فَجَعَلَ يُكَبِّرُ. ۱

سنن أبى داوودـ به نقل از ابن عبّاس ـ: زن ديوانه اى را كه زنا كرده بود، نزد عمر آوردند. درباره وى با تعدادى از مردم، مشورت كرد و در نهايت، فرمان به سنگساركردنِ وى داد. على بن ابى طالب عليه السلام به آن زن برخورد و گفت: «اين چه كرده است؟». گفتند: زنى ديوانه از فلان قبيله است كه زنا كرده و عمر، فرمان به سنگساركردنش داده است. فرمود: «او را برگردانيد». آن گاه على عليه السلام نزد عمر آمد و گفت: «اى امير مؤمنان! آيا نمى دانى كه از سه شخص، قلم تكليف برداشته شده است: از ديوانه، تا زمانى كه افاقه يابد؛ ازخوابيده، تا زمانى كه از خوابْ بيدار شود؛ و از بچه، تا زمانى كه به رشد عقلى برسد؟». [عمر] گفت: چرا. [على عليه السلام] فرمود: «پس، گناه اين زن چيست كه بايد سنگسار شود؟». گفت: هيچ چيز.

۱.سنن أبي داوود: ج 4 ص 140 ح 4399، سنن سعيد بن منصور: ج 2 ص 67 ح 2078 عن أبي ظبيان نحوه.
نمایش ۱ تا ۲۰ از ۲۹۹