صلاح
8 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:أمَّا العِلمُ، فَيَتَشَعَّبُ مِنهُ الغِنى وإن كانَ فَقيرًا، والجودُ وإن كانَ بَخيلاً، والمَهابَةُ وإن كانَ هَيِّنًا، والسَّلامَةُ وإن كانَ سَقيمًا، والقُربُ وإن كانَ قَصِيًّا، والحَياءُ وإن كانَ صَلِفًا، والرِّفعَةُ وإن كانَ وَضيعًا، والشَّرَفُ وإن كانَ رَذلاً، والحِكمَةُ، والحُظوَةُ، فَهذا مايَتَشَعَّبُ لِلعاقِلِ بِعِلمِهِ. فَطوبى لِمَن عَقَلَ وعَلِم ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:و امّا علم: اگر چه انسان فقير باشد، از آن توانگرى حاصل شود و اگر چه بخيل باشد، جود و اگر چه خوار باشد، ابُهت و اگر چه بيمار باشد، سلامتى و اگر چه دور باشد، نزديكى و اگر چه هرزه باشد، شرم و اگر چه پست باشد، والايى و اگر چه حقير باشد، شرافت و حكمت و منزلت. پس اينها چيزهايى هستند كه از دانش خردمند برايش به دست مى آيد. پس خوشا به حال آنكه خرد ورزيد و دانست.
۱.تحف العقول: 16.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلعوامل تقویت عقل +4 مورد دیگر
الإمام عليّ عليه السلام:كُلَّمَا ازدادَ عِلمُ الرَّجُلِ زادَت عِنايَتُهُ بِنَفسِهِ، وبَذَلَ في رِياضَتِها وصَلاحِها جُهدَهُ ۱.
امام على عليه السلام:هر اندازه دانش انسان افزون گردد، توجّه وى نسبت به نفس خود، بيشتر گردد و در رياضت و اصلاح آن، كوشش بيشترى مبذول كند.
۱.غرر الحكم: 7204
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلعوامل تقویت عقل +4 مورد دیگر
عنه عليه السلام:بِالعِلمِ يَستَقيمُ المُعوَجُّ ۱.
امام على عليه السلام:كژى با دانش راست مى شود.
۱.غرر الحكم: 4234
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلعوامل تقویت عقل +4 مورد دیگر
عنه عليه السلام:كَسبُ العِلمِ الزُّهدُ فِي الدُّنيا ۱.
امام على عليه السلام:دستآورد دانش، بى رغبتى به دنياست.
۱.غرر الحكم: 7221
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلعوامل تقویت عقل +4 مورد دیگر
عنه عليه السلام:التَّواضُعُ ثَمَرَةُ العِلم ۱.
امام على عليه السلام:ثمره دانش، فروتنى است.
۱.غرر الحكم: 301 و 769
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلعوامل تقویت عقل +4 مورد دیگر
عنه عليه السلام:لِسانُ العِلمِ الصِّدقُ ۱.
امام على عليه السلام:زبان دانش، راستى است.
۱.غرر الحكم: 7612.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلعوامل تقویت عقل +4 مورد دیگر
عنه عليه السلام:يا طالِبَ العِلمِ، إنَّ العِلمَ ذو فَضائِلَ كَثيرَةٍ: فَرَأسُهُ التَّواضُعُ، وعَينُهُ البَراءَةُ مِنَ الحَسَدِ، واُذُنُهُ الفَهمُ، ولِسانُهُ الصِّدقُ، وحِفظُهُ الفَحصُ، وقَلبُهُ حُسنُ النِّيَّةِ، وعَقلُهُ مَعرِفَةُ الأَشياءِ والاُمورِ، ويَدُهُ الرَّحمَةُ، ورِجلُهُ زِيارَةُ العُلَماءِ، وهِمَّتُهُ السَّلامَةُ، وحِكمَتُهُ الوَرَعُ، ومُستَقَرُّهُ النَّجاةُ، وقائِدُهُ العافِيَةُ، ومَركَبُهُ الوَفاءُ، وسِلاحُهُ لينُ الكَلِمَةِ، وسَيفُهُ الرِّضا، وقَوسُهُ المُداراةُ، وجَيشُهُ مُحاوَرَةُ العُلَماءِ، ومالُهُ الأَدَبُ، وذَخيرَتُهُ اجتِنابُ الذُّنوبِ، وزادُهُ المَعروفُ، وماؤُهُ المُوادَعَةُ، ودَليلُهُ الهُدى، ورَفيقُهُ مَحَبَّةُ الأَخيارِ ۱.
امام على عليه السلام:اى جوياى دانش! دانش فضيلتهاى بسيارى دارد: سرش، فروتنى است و چشمش، دورى از حسد و گوشش، فهم و زبانش، راستى و حافظه اش، جستجو و دلش، خوش نيّتى و خردش، شناخت اشياى و امور و دستش، رحمت و پايش، ديدار دانشمندان وهمتش سلامت وحكمتش، پارسايى و قرارگاهش، رهايى و جلودارش، عافيت و مركبش، وفا و سلاحش، نرمى سخن و شمشيرش، خشنودى و كمانش، سازگارى و سپاهش، گفتگو با دانشمندان و داراييش، ادب و اندوخته اش، پرهيز از گناهان و توشه اش، نيكى و آبش، واگذارى و رهنمايش، هدايت و يارش، دوستى نيكان.
۱.الكافي: 1 / 48 / 2 عن أبي بصير عن الإمام الصادق عليه السلام، تحف العقول: 200 وليس فيه «يا طالب العلم» وفيه «ومأواه» بدل «وماؤه» و «صحبة» بدل «محبّة».
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلعوامل تقویت عقل +4 مورد دیگر
عنه عليه السلام:رَأسُ العِلمِ التَّواضُعُ، وبَصَرُهُ البَراءَةُ مِنَ الحَسَدِ، وسَمعُهُ الفَهمُ، ولِسانُهُ الصِّدقُ، وقَلبُهُ حُسنُ النِّيَّةِ، وعَقلُهُ مَعرِفَةُ أسبابِ الاُمورِ. ومِن ثَمَراتِهِ: التَّقوى، واجتِنابُ الهَوى، واتِّباعُ الحَقِّ، ومُجانَبَةُ الذُّنوبِ، ومَوَدَّةُ الإِخوانِ، والاِستِماعُ مِنَ العُلَماءِ، والقَبولُ مِنهُم.
ومِن ثَمَراتِهِ: تَركُ الاِنتِقامِ عِندَ القُدرَةِ، واستِقباحُ مُقارَبَةِ الباطِلِ، واستِحسانُ مُتابَعَةِ الحَقِّ، وقَولُ الصِّدقِ، والتَّجافي عَن سُرورٍ في غَفلَةٍ، وعَن فِعلِ ما يُعقِبُ نَدامَةً.
والعِلمُ يَزيدُ العاقِلَ عَقلاً، ويورِثُ مُتَعَلِّمَهُ صِفاتِ حَمدٍ، فَيَجعَلُ الحَليمَ أميرًا، وذَا المَشوَرَةِ وَزيرًا، ويَقمَعُ الحِرصَ، ويَخلَعُ المَكرَ،
امام على عليه السلام:سر دانش، فروتنى است و ديده اش، دورى از حسد و گوشش، فهم و زبانش، راستى و دلش، حسن نيّت و خردش، شناخت اسباب امور و از ثمره هاى آن، تقوا و دورى از هوا و پيروى حقّ و فاصله گرفتن از گناهان و دوستى برادران و گوش سپردن به دانشمندان و پذيرش از ايشان.
و از ثمره هاى آن، انتقام نگرفتن هنگام توانايى است و زشت شمردن نزديكى به باطل و نيكو شمردن پيروى از حقّ و گفتار راست و دورى از خوشحالى غافلانه و كار پشيمان كننده.
و دانش، بر خرد خردمند مى افزايد و براى دانشجو، ويژگيهايى ستايش بر انگيز به ارمغان مى آورد. پس بردبار را امير و صاحب رأى و مشورت را وزير گرداند و آز را ريشه كن سازد و نيرنگ را كنار زند و بخل را بميراند و دشنام و هرزگى را مهار كند و استوارى را نزديك آورد.
۱.مطالب السؤول: 48.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلعوامل تقویت عقل +4 مورد دیگر