امام عسكرى عليه السلام:به پدرم امام هادى عليه السلام گفتم: آيا رسول خدا با يهوديان و مشركان، زمانى كه وى را مورد عتاب قرار مى دادند، مناظره مى كرد و آيا [هنگامى كه آنان محاجّه مى كردند] با آنان محاجّه مى نمود؟ فرمود: «بلى، بارها و بارها! از جمله آنها همانى است كه خدا از قول مشركان نقل كرده است: و گفتند: اين چه پيامبرى است كه غذا مى خورد و در بازارها راه مى رود. چرا فرشته اى به سوى او نازل نشده؟ تا آن جا كه مى فرمايد: مردى افسون شده؛ و گفتند: چرا اين قرآن، مردى بزرگ از [آن] دو شهر، فرود نيامده است. و نيز قول خداوند ـ عزّوجل ـ كه مى فرمايد: و گفتند: تا از زمين، چشمه اى بر ما نجوشانى، هرگز به تو ايمان نخواهيم آورد… تا آن جا كه مى فرمايد: كتابى بخوانيم آن را…. و در پايان به وى گفته شد:

الإقبال [سيّد ابن طاووس گويد]:دعاى ديگرى است كه اگر در شب اوّل ماهِ روزه خواندى، لفظِ «امشبم» را بر «امروزم» مقدّم بدار و اگر در نخستين روز از ماه خواندى، به همان لفظى بخوان كه در دعا آمده است. آنچه در نظر من برتر است، اين است كه اين دعا در اوّلين روز ماه رمضان خوانده شود. اين دعا را با سند خود به ابو محمّد هارون بن موسى تَلَّعُكبرى و با سندش به امام صادق عليه السلام، روايت كرده ايم كه فرمود: «چون ماه رمضان فرا رسد، مى گويى: خداوندا! اين ماه مبارك رمضان، كه در آن قرآن را فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيده است. پس، ما را در آن و آن را براى ما سلامت بدار و آن را همراه با آسانى و عافيت از سوى خودت، از ما دريافت كن! خداوندا! از

امام سجّاد عليه السلام:خداوندا! اى آن كه [در برابر عطاهايت،] چشمداشت پاداش ندارى، و اى آن كه از بخششْ پشيمان نمى شوى، و اى آن كه بنده ات را برابر كرده اش پاداش نمى دهى [و بيشتر مى دهى]! نعمت بخشى تو آغازگرانه است و بخشايشت، از روى تفضّل و احسان. كيفر تو عدالت است و داورى ات بهترين. اگر عطا كنى، آن را به منّت نمى آميزى و اگر محروم كنى، ندادنت از روى تجاوز نيست. هر كه سپاست گويد، پاداشش مى دهى، در حالى كه شكرگزارى او نيز با الهام توست و هر كه ستايشت كند، جزايش مى دهى، با اين كه تو او را آموخته اى كه ستايشت كند. بر گناه كسى پرده مى افكنى كه اگر مى خواستى، رسوايش مى كردى و بر كسى بخشش مى كنى كه اگر مى خواستى، محرومش مى ساختى، در حالى كه هر دو از سوى تو شايسته رسوا ساختن و محروم كردن اند، جز

الإقبال [سيّد ابن طاووس گويد]:دعاى ديگرى است كه اگر در شب اوّل ماهِ روزه خواندى، لفظِ «امشبم» را بر «امروزم» مقدّم بدار و اگر در نخستين روز از ماه خواندى، به همان لفظى بخوان كه در دعا آمده است. آنچه در نظر من برتر است، اين است كه اين دعا در اوّلين روز ماه رمضان خوانده شود. اين دعا را با سند خود به ابو محمّد هارون بن موسى تَلَّعُكبرى و با سندش به امام صادق عليه السلام، روايت كرده ايم كه فرمود: «چون ماه رمضان فرا رسد، مى گويى: خداوندا! اين ماه مبارك رمضان، كه در آن قرآن را فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيده است. پس، ما را در آن و آن را براى ما سلامت بدار و آن را همراه با آسانى و عافيت از سوى خودت، از ما دريافت كن! خداوندا! از

الإقبال:دعايى ديگرى در شب هفدهم ماه رمضان است كه آن را با سند خويش از عالِم (امام كاظم عليه السلام) روايت كرده ايم كه فرمود: «اين شب، شبى است كه دو گروه (مسلمانان و كفّار) در روز بدر با هم نبرد كردند و خداوند متعال، نشانه هاى بزرگ خويش را در مورد دوستان و دشمنانش آشكار ساخت. دعاى اين شب چنين است: «اى همراه محمد صلى الله عليه و آله، در روز حُنَين و اى هلاك كننده طغيانگران و اى نگه دارنده پيامبران! تو را مى خوانم به ياسين و قرآن حكيم و به طاها و بقيّه قرآن عظيم، كه بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستى و امشب، مرا تأييدى بخشى كه با آن بازويم را استوار كنى و نيازم را برآورى. اى بزرگوار! منم اعتراف كننده به گناهان. پس با من، آن كن كه خودت مى خواهى. جز آنچه مقدّر كرده اى، مرا نخواهد رسيد. بر تو

تاريخ الطبرىـ به نقل از جعفر بن حُذَيفه ـ: سپاهيان درنگ ورزيدند تا آن كه فرجامِ ماه محرّم نزديك شد و على عليه السلام به مرثد بن حارث جشمى فرمان داد [تا ندا در دهد]و او هنگام غروب آفتاب، شاميان را ندا در داد: هلا كه امير مؤمنان به شما مى گويد: «همانا با شما مدارا كردم تا به سوى حق باز آييد و توبه كنيد. كتاب خداوند عز و جل را بر شما حجّت آوردم و به آن فرا خواندمتان؛ امّا از سركشى دست نكشيديد و حق را اجابت نكرديد. من به شما اعلام جنگ مى كنم. كه خدا خيانت پيشگان را دوست ندارد». سپس شاميان، غوغاگرانه به اميران و سَرانِ خويش پناه آوردند. معاويه و عمرو بن عاص برون شدند و فوج ها را آراستند و سپاه را آماده ساختند و آتش ها برافروختند. على عليه السلام [نيز] سراسرِ شب را به آماده سازى سپاه و فوج

شرح نهج البلاغةـ در بيان نامه امام عليه السلام به معاويه ـ: از بنده خدا، على امير مؤمنان، به معاوية بن ابى سفيان. امّا بعد؛ همانا مرا از تو پندى رسيد پيوند يافته [از سخنان گوناگون] و [در قالب]نوشتارى آراسته [به آرايه هاى نگارش]كه آن را با گم راهىِ خود، ترتيب داده اى و با بَدسِگالى ات امضا كرده اى. اين نامه از آنِ كسى است كه نه بينايى اى دارد تا هدايتش كند و نه راهبرى تا به راهش بَرد؛ خواهشِ نَفْس، او را فرا خوانده و وى نيز اجابتش كرده، و گم راهى پيشوايش گشته و او هم از آن پيروى نموده است. پس با ياوه، صدا به هذيان برآورده و اشتباه كنان به گم راهى درافتاده است. وامّا اين كه مرا به تقوا فرا خوانده اى؛ پس اميدوارم كه اهلِ آن باشم و به خدا پناه مى برم از اين كه در زمره كسانى درآيم كه هر

امام باقر عليه السلام:آن گاه كـه امير مـؤمنـان عليه السلام از صـفّين باز مى گشت، به فرزندش حسن عليه السلام نوشت: «به نام خداوند بخشنده مهربان. از پدرى كه در آستانه فناست، و چيرگى زمان را پذيراست، زندگى را پشت سر نهاده، به گردش روزگار گردن داده، نكوهنده اين جهان است، جاى گيرنده در سراهاى مردگان و فردا، كوچنده از آن؛ به فرزندى آرزومندِ آنچه به دست نايد، رونده راهِ كسى كه به جهان نيستى درآمده، آماج بيمارى ها، گروگان روزگار، در تيررسِ بلاها و خود، دنيا را گوش به فرمان؛ سوداگر [دنياى پُر] فريب است، وامدارِ مرگ ها، اسيرِ مرگ، هم سوگند اندوه ها، هم نشين غم ها، آماج آفت ها، زمين خورده شهوت ها، و جانشين مردگان! امّا بعد؛ همانا من از پشت كردنِ دنيا به خود و سركشى روزگار بر خويش و روى آوردن آخرت

تاريخ الطبرىـ به نقل از زيد بن وهب ـ: اولين سخنى كه على عليه السلام پس از واقعه نهروان به مردم گفت، چنين بود: «اى مردم! به سوى نبرد با دشمنى بشتابيد كه در جهاد با وى قرب به خدا و يافتن وسيله نزد اوست؛ گروهى كه در حق سرگردان اند، از قرآن جدا و از دين بركنارند. در سركشى سرگردان اند و در دل گم راهى مى چرخند، پس «تا مى توانيد از نيرو و مَركب جنگى [براى جنگ با آنان]فراهم آوريد» و بر خدا توكّل كنيد، كه خدا به عنوان پشتوانه و ياور، كافى است». آنان نه كوچيدند، نه آماده نبرد شدند. امام عليه السلام چند روز آنان را به حال خود گذاشت، تا آن كه چون از حركت آنان نوميد شد، سران و سرشناسان آنان را فرا خواند و نظر آنان و عامل درنگشان را پرسيد. برخى بيمار بودند، بعضى بى ميل بودند و با نشاط ها كم ترينِ

بحار الأنوارـ به نقل از مفضّل بن عمر ـ: امام صادق عليه السلام فرمود: «اى مفضّل! در همه اندام بدن بينديش كه چه سان هر يك براى نيازى در نظر گرفته شده اند؛ دست ها براى چاره جويى كارها، پاها براى تلاش، چشم ها براى راه يافتن، دهان براى غذا خوردن، معده براى گوارش، جگر براى عصاره گيرى، سوراخ ها براى بيرون راندن فضولات بدن، ظرف ها ۳ براى حمل آنها، آلت تناسلى براى برپايى نسل بشر و همين گونه، اگر در همه اندام ها به دقّت بنگرى و فكرت را به كار اندازى، مى بينى كه هر يك به درستى و با حكمت، تقدير و تدبير شده است». گفتم: اى مولاى من! گروهى مى گويند كه اين، كارِ طبيعت است. امام عليه السلام فرمود: «از آنان بپرس. آيا اين طبيعت، بر مانند اين كارها دانايى و توانايى دارد، يا اين گونه نيست؟ اگر آن را داراى

امام على عليه السلامـ در توصيف زمين و گستردن آن بر آب ـ: پروردگار بزرگ، زمين را در زير و بالاى امواجى كه همچون حيوان نر كه بر ماده خويش ناآرام است، و در درياهايى كه لبالب و متلاطم و پُر از امواج بر هم خورنده اند، و چون حيوان هاى نر به هنگام شهوت و مستى و هيجان كَف بر مى آورند، فرو مى بَرَد. پس به خاطر سنگينى زمين، خروش و سركشى درياى متلاطم از ميان رفت و آرامش و فروتنى نصيبش شد و در آن هنگام كه زمينى كه در آن فرو رفته بود، گسترده شد و زير و بالا شدنِ امواجش متوقّف شد و آرامش يافت. و چون زمين با اطراف و جوانبش بر روى آب در غلتيد، آب در هم شكسته و خوار گرديد و پس از سر و صدا و هياهو، امواجش آرام گرفت و گردنش در حلقه آهنين، اسير و گرفتار شد و زمين، در ميان امواج آب قرار گرفت و آن را از نَخوَت