وقعة صِفّينـ به نقل از زُهْرى، در بيان رويدادهاى روز پنجم نبرد ـ: آن روز، شِمر بن اَبْرهة بن صباح حِمْيَرى بيرون آمد و همراهِ دسته اى از قاريان شام، به على عليه السلام پيوست. اين كار، توانِ معاويه و عمرو بن عاص را كاست. عمرو گفت: اى معاويه! تو مى خواهى همراه شاميان با مردى بجنگى كه با محمّد صلى الله عليه و آله خويشاوندى نزديك و پيوند استوار دارد و در پيشينه مسلمانى، هيچ كس با وى برابر نيست و مهابت و دليرى اش در جنگ را هيچ يك از ياران محمّد صلى الله عليه و آله ندارد. اينك او با شمارى از ياران محمّد و تكْ سواران و قاريان و بزرگان و پيشينه دارانِ ايشان در اسلام، به سوى تو آمده است و همه ايشان در دل ها مهابت مى افكَنند. پس با شاميان به آوردگاه هاى خَشِن و گُدارهاى تنگ درآ و آنان را به

تاريخ الطبرىـ به نقل از عبدالملك بن ابى حرّه ـ: آن گاه كه خوارج شوريدند و ابو موسى به مكّه گريخت و على عليه السلام، ابن عبّاس را به بصره بازگرداند، در كوفه به خطابه برخاست و گفت: «سپاس خداى راست، هر چند روزگار، اين فاجعه دشوار و حادثه بزرگ را پيش آورده است، و شهادت مى دهم كه معبودى جز اللّه نيست و محمد صلى الله عليه و آله پيامبر خداست. امّا بعد؛ همانا نافرمانى موجب حسرت است و پشيمانى در پى دارد. من درباره اين دو داور و اين حكميّت، فرمانم را به شما ابلاغ كردم و رأيم را با شما در ميان نهادم. اى كاش از رأىِ قَصير پيروى مى كردند. ۲ امّا شما سر باز زديد و به خواست خود عمل كرديد. پس [كار] من و شما مصداق سخن آن شاعر هوازِن است: من در مُنعرَج اللّوى رأى خود را با شما در ميان نهادم ولى

شرح نهج البلاغةـ به نقل از ابى ودّاك ـ: پس از واقعه نهروان، چون مردم تمايلى براى رفتن به سوى شام نشان ندادند، على عليه السلام به آنان روى آورد و در نُخيله فرودشان آورد و به مردم فرمان داد كه در لشكرگاه خود باشند و خود را آماده جهاد كنند و با زنان و فرزندانشان كم تر ديدار كنند، تا آنان را به سوى دشمنشان كوچ دهد. اين رأى و تصميم، درست بود ـ اگر عمل مى كردند ـ؛ ولى آنان عمل نكردند و به تدريج گريخته، به كوفه وارد شدند و آن حضرت را با گروهى اندك از سرشناسان باقى گذاشتند و لشكرگاه خالى شد. نه آنان كه وارد كوفه شدند، دوباره نزد امام برگشتند، نه آنان كه با وى مانده بودند، صبر كردند. چون چنين ديد، وارد كوفه شد. نصر بن مزاحم گويد: در كوفه براى مردم خطبه خواند و اين نخستين سخنرانى وى پس از بازگشت

امام على عليه السلامـ در سخنرانى اى كه به حوادث روزگار، اشاره مى كند ـ: راه راست و چپ را در پيش گرفتند تا در راه هاى فتنه فرو روند و راه هاى هدايت را كنار بگذارند. شتاب مكنيد نسبت بدانچه در كمين است، و دير مشماريد آنچه را فردا خواهد آورد، كه چه بسيار شتاب كننده به چيزى كه چون بدان رسد، دوست مى دارد كه بدان نمى رسيد، و چه قدر امروز، به مژده هاى فردا نزديك است! اى قوم من! اين، زمان رسيدن وعده ها و هنگام نزديك شدن فتنه هايى است كه نمى شناسيد. آگاه باشيد! آن كه از ما آن فتنه ها را در يابد، با چراغى روشن آن را در مى نوردد و به شيوه نيكان، رفتار مى كند تا بندى را بگشايد و اسيرى را آزاد كند و جمعيّتى را پراكنده سازد و پراكندگانى را گرد آورد و [اين همه] ناپيدا از چشم مردم است كه جوينده اثرش را

امام حسين عليه السلامـ در امر به معروف و نهى از منكر ـ: اى مردم! از آنچه خدا دوستانش را بدان پند داده، پند گيريد؛ همچون بدگويى او از كاهنانِ يهود، آن جا كه مى فرمايد: «چرا علماى ربّانى و دانشمندانشان، آنان را از گفتار گناه آلودشان نهى نمى كنند؟» و مى فرمايد: «كافران بنى اسرائيل، لعنت شدند» تا آن جا كه فرمايد: «چه بد بود آنچه كردند» و خداوند، ايشان را نكوهش كرد؛ زيرا از ستمكارانى كه در ميانشان بودند، زشتى و فساد، بسيار ديدند، ولى به طمع بهره اى كه از آن ستمگران مى بردند و از بيم آن كه بى نصيب بمانند، ايشان را نهى نمى كردند؛ در حالى كه خدا مى فرمايد: «و از مردم نترسيد و از من پروا كنيد» و نيز مى فرمايد: «مردان و زنان مؤمن، برخى دوست برخى ديگرند؛ امر به معروف و نهى از منكر مى كنند» .

امام حسين عليه السلام:امير مؤمنان، على بن ابى طالب عليه السلامدر يكى از سخنرانى هاى خود فرمود: چه كسى آن گاه كه سِبُخْت فارسى با پيامبر خدا سخن مى گفت، حاضر بود؟ قوم گفتند: كسى از ما، در آن هنگام حضور نداشت. على عليه السلام فرمود: امّا من با او بودم كه سِبُخْت نزدش آمده بود. وى از اميران فارس و بد دهن بود. گفت: اى محمّد! به چه مى خوانى؟ فرمود: «فرا مى خوانم به گواهى بر اين كه خدايى جز اللّه نيست كه يگانه است و هيچ انبازى ندارد، و اين كه محمّد، بنده او و فرستاده اوست». سِبُخت گفت: خدا كجاست، اى محمّد؟ فرمود: «او در همه جا هست و به نشانه هاى خود، يافت شدنى است». گفت: پس او چگونه است؟ فرمود: «او را چگونگى و كجايى نيست؛ زيرا او ـ كه عزّتمند و والاست ـ خود، به چگونه، چگونگى و به كجا،