شريح بن هانى:اميرمؤمنان على عليه السلام از پسرش امام حسن عليه السلامپرسيد: فرزندم! عقل چيست؟ گفت: دلت آنچه را بدان سپرده اى نگاه دارد. فرمود: دورانديشى چيست؟ گفت: چشم به راه فرصت بودن و آنچه برايت ممكن شد زود انجام دادن. فرمود: بزرگوارى چيست؟ گفت: خسارتها را بر دوش كشيدن و مكارم را بنانهادن. فرمود: گذشت چيست؟ گفت: درخواست كننده را پاسخ دادن و رسيده را بخشش كردن. فرمود: تنگ نظرى چيست؟ گفت: اينكه كم را اسراف بينى و آنچه را انفاق كردى، تلف بپندارى. فرمود: رقّت چيست؟ گفت: كم را جستجو كردن و از ناچيز بازداشتن. فرمود: تكلّف چيست؟ گفت: چنگ زدن به آنچه تو را ايمن نمى سازد و توجه به چيزهايى كه به كار تو نمى آيد فرمود: نادانى چيست؟ گفت: پيشى جستن از فرصت فراهم نيامده و خوددارى از پاسخ؛ هرچند در موارد

امام صادق عليه السلام:ـ از جمله دعاهايى كه در آخرين شب شعبان و اوّلين شب ماه رمضان مى خوانْد ـخداوندا! اين ماه مبارك، كه قرآن را در آن فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيد. پس، ما را در اين ماه، سالم بدار و نيز آن را براى ما سالم بدار و آن را با آسانى و تن درستى از سوى خودت، از ما دريافت كن. اى كه اندك را مى گيرى و پاداش بسيار مى دهى! اندك را از من بپذير! خداوندا! از تو مى خواهم كه به سوى هر نيكى، راهى و در برابر هر آنچه دوست ندارى، باز دارنده اى برايم قرار دهى! اى مهربان ترينِ مهربانان؛ اى كه از من و از گناهانى كه در نهان انجام داده ام، چشم پوشيدى؛ اى آن كه مرا به خاطر نافرمانى ها مؤاخذه ننمودى! ببخشاى، ببخشاى، ببخشاى، اى

الكافى ـ به نقل از على بن رئاب ـ :امام كاظم عليه السلام فرمود: «در ماه رمضان در طليعه ورود سال اين دعا را بخوان» و فرمود: «هر كس اين دعا را به خاطر پاداش الهى و مخلصانه بخواند، در آن سال، فتنه و آفتى كه به دين و بدن او زيان برساند، به او نخواهد رسيد و خداى متعال، او را از بدى هاى آن سال نگه مى دارد: خداوندا! تو را به آن نامت كه هر چيزْ بدان گردن نهاده است، و به آن رحمتت كه هر چيزْ را فرا گرفته است، و به آن قدرتت كه با آن بر هر چيزْ غلبه يافته اى، و به آن عظمتت كه هر چيزْ در برابر آن فروتن است، و به آن توانمندى و شوكتى كه بر هر چيزْ غالب است، و به آن دانشت كه بر هر چيزْ احاطه دارد، مى خوانم. اى نور، اى بى عيب! اى آغاز قبل از هر چيز و اى ماندگار پس از هر چيز! اى خداوند، اى بخشايشگر، اى

المصباح كفعمى:مستحب است كه در روزهاى ماه رمضان، اين دعاها خوانده شوند، براى هر روز، از اوّل تا آخر ماه، دعايى جداگانه، در كتاب الذخيرة آمده كه ابن عبّاس از پيامبر صلى الله عليه و آله، چنين روايت كرده است: در روز اول مى گويى: «خداوندا! روزه مرا در اين روز، روزه روزه داران [واقعى]قرار بده و در آن، خطايم را ببخش ـ اى معبود جهانيان ـ و از من در گذر ـ اى بخشاينده مجرمان ـ!» تا هزار هزار حسنه داده شود. و در روز دوم [مى گويى]: «خداوندا! در اين روز، مرا به موجبات خرسندى ات نزديك گردان و مرا از خشم و كيفر خويش دور ساز و مرا در آن، توفيق خواندن آياتت عطا كن، به رحمتت، اى مهربان ترينِ مهربانان!» تا در برابر هر گامش در تمام عمرش، پاداش عبادت يك سال را، در حالى كه روزش را روزه و شبش را به عبادت

امام سجّاد عليه السلام:خداوندا! اى آن كه [در برابر عطاهايت،] چشمداشت پاداش ندارى، و اى آن كه از بخششْ پشيمان نمى شوى، و اى آن كه بنده ات را برابر كرده اش پاداش نمى دهى [و بيشتر مى دهى]! نعمت بخشى تو آغازگرانه است و بخشايشت، از روى تفضّل و احسان. كيفر تو عدالت است و داورى ات بهترين. اگر عطا كنى، آن را به منّت نمى آميزى و اگر محروم كنى، ندادنت از روى تجاوز نيست. هر كه سپاست گويد، پاداشش مى دهى، در حالى كه شكرگزارى او نيز با الهام توست و هر كه ستايشت كند، جزايش مى دهى، با اين كه تو او را آموخته اى كه ستايشت كند. بر گناه كسى پرده مى افكنى كه اگر مى خواستى، رسوايش مى كردى و بر كسى بخشش مى كنى كه اگر مى خواستى، محرومش مى ساختى، در حالى كه هر دو از سوى تو شايسته رسوا ساختن و محروم كردن اند، جز

امام صادق عليه السلام ـ از جمله دعاهايى كه در آخرين شب شعبان و اوّلين شب ماه رمضان مى خوانْد ـ:خداوندا! اين ماه مبارك، كه قرآن را در آن فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيد. پس، ما را در اين ماه، سالم بدار و نيز آن را براى ما سالم بدار و آن را با آسانى و تن درستى از سوى خودت، از ما دريافت كن. اى كه اندك را مى گيرى و پاداش بسيار مى دهى! اندك را از من بپذير! خداوندا! از تو مى خواهم كه به سوى هر نيكى، راهى و در برابر هر آنچه دوست ندارى، باز دارنده اى برايم قرار دهى! اى مهربان ترينِ مهربانان؛ اى كه از من و از گناهانى كه در نهان انجام داده ام، چشم پوشيدى؛ اى آن كه مرا به خاطر نافرمانى ها مؤاخذه ننمودى! ببخشاى، ببخشاى، ببخشاى، اى

الكافى ـ به نقل از على بن رئاب ـ:امام كاظم عليه السلام فرمود: «در ماه رمضان در طليعه ورود سال ۵ اين دعا را بخوان» و فرمود: «هر كس اين دعا را به خاطر پاداش الهى و مخلصانه بخواند، در آن سال، فتنه و آفتى كه به دين و بدن او زيان برساند، به او نخواهد رسيد و خداى متعال، او را از بدى هاى آن سال نگه مى دارد: خداوندا! تو را به آن نامت كه هر چيزْ بدان گردن نهاده است، و به آن رحمتت كه هر چيزْ را فرا گرفته است، و به آن قدرتت كه با آن بر هر چيزْ غلبه يافته اى، و به آن عظمتت كه هر چيزْ در برابر آن فروتن است، و به آن توانمندى و شوكتى كه بر هر چيزْ غالب است، و به آن دانشت كه بر هر چيزْ احاطه دارد، مى خوانم. اى نور، اى بى عيب! اى آغاز قبل از هر چيز و اى ماندگار پس از هر چيز! اى خداوند، اى بخشايشگر، اى

مصباح المتهجّد:نيز در سحر، دعاى ادريس عليه السلام ۵ را بخواند: «پاك و منزّهى تو. معبودى جز تو نيست. اى پروردگار و وارث هر چيز! اى خداى همه معبودها كه در شُكوهت، والايى! اى خداوندى كه در همه كارهايت ستوده اى! اى بخشنده و بخشايشگر هر چيز! اى زنده، از آن زمان كه زنده اى نبود، در ماندگارىِ فرمان روايى! اى برپاى استوارى كه چيزى از علم تو بيرون نمى مانَد و بر آن سنگينى نمى كند! اى يگانه باقى، در آغاز و انجام هر چيز! اى ماندگارِ بى فنا كه مُلك تو، بى زوال است! اى بى نياز بى همتا كه چيزى همانند تو نيست! اى نيكوكردار بى همانند كه كسى هم وصفِ او نيست! اى بزرگ! تو آنى كه دل ها به درك عظمتت راه نمى يابند. اى آفريدگار، كه بى نمونه گيرى از ديگرى، پديدآورنده است! اى منزّه پاك، كه با قداست خود، از هر

المصباح كفعمى:مستحب است كه در روزهاى ماه رمضان، اين دعاها خوانده شوند، براى هر روز، از اوّل تا آخر ماه، دعايى جداگانه، در كتاب الذخيرة آمده كه ابن عبّاس از پيامبر صلى الله عليه و آله، چنين روايت كرده است: در روز اول مى گويى: «خداوندا! روزه مرا در اين روز، روزه روزه داران [واقعى]قرار بده و در آن، خطايم را ببخش ـ اى معبود جهانيان ـ و از من در گذر ـ اى بخشاينده مجرمان ـ!» تا هزار هزار حسنه داده شود. و در روز دوم [مى گويى]: «خداوندا! در اين روز، مرا به موجبات خرسندى ات نزديك گردان و مرا از خشم و كيفر خويش دور ساز و مرا در آن، توفيق خواندن آياتت عطا كن، به رحمتت، اى مهربان ترينِ مهربانان!» تا در برابر هر گامش در تمام عمرش، پاداش عبادت يك سال را، در حالى كه روزش را روزه و شبش را به عبادت

امام سجّاد عليه السلام:خداوندا! اى آن كه [در برابر عطاهايت،] چشمداشت پاداش ندارى، و اى آن كه از بخششْ پشيمان نمى شوى، و اى آن كه بنده ات را برابر كرده اش پاداش نمى دهى [و بيشتر مى دهى]! نعمت بخشى تو آغازگرانه است و بخشايشت، از روى تفضّل و احسان. كيفر تو عدالت است و داورى ات بهترين. اگر عطا كنى، آن را به منّت نمى آميزى و اگر محروم كنى، ندادنت از روى تجاوز نيست. هر كه سپاست گويد، پاداشش مى دهى، در حالى كه شكرگزارى او نيز با الهام توست و هر كه ستايشت كند، جزايش مى دهى، با اين كه تو او را آموخته اى كه ستايشت كند. بر گناه كسى پرده مى افكنى كه اگر مى خواستى، رسوايش مى كردى و بر كسى بخشش مى كنى كه اگر مى خواستى، محرومش مى ساختى، در حالى كه هر دو از سوى تو شايسته رسوا ساختن و محروم كردن اند، جز

تهذيب الأحكام ـ به نقل از ابو الصباح ـ:از امام صادق عليه السلام درباره تكبير دو عيد پرسيدم. فرمود: «دوازده تكبير است: هفت تكبير در ركعت اوّل و پنج تكبير در ركعت ديگر. پس چون به نماز ايستادى، يك تكبير گفته، مى گويى: گواهى مى دهم كه معبودى جز خداوند نيست، كه يگانه اى بى شريك است؛ و گواهى مى دهم كه محمّد، بنده و فرستاده اوست. خداوندا! تو اهل بزرگى و عظمتى، و اهلِ بخشندگى، توانمندى، قدرت، حكومت، و عزّتى. در اين روز، كه آن را براى مسلمانان، عيد، و براى محمّد صلى الله عليه و آلهمايه ذخيره و افزونى قرار داده اى، از تو مى خواهم كه بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستى و بر فرشتگان مقرّبت و پيامبرانِ فرستاده ات درود فرستى و ما و همه زنان و مردان مؤمن و مسلمان را، زندگان و درگذشتگانشان را بيامرزى.