امام صادق عليه السلام:پدرم امام باقر، از جدّم على بن حسين و وى از پدرش حسين بن على، سرور شهيدان و وى از پدرش اميرالمؤمنين عليهم السلام برايم نقل كرد كه روزى پيروان دين هاى پنجگانه: يهود، مسيحيّت، طبيعت پرستان، دوگانه پرستان و مشركان عرب، با رسول خدا نشستى داشتند. يهوديان گفتند: ما مى گوييم عُزَير، پسر خداست. آمده ايم ببينيم تو چه مى گويى؟ اگر سخن ما را بگويى، پس در دستيابى به حقيقت، از تو پيشى گرفته، برتريم و اگر با ما مخالفت كنى، با تو مجادله مى كنيم. مسيحيان گفتند: ما مى گوييم مسيح، پسر خداست و با او يكى است. آمده ايم ببينيم تو چه مى گويى؟ اگر از رأى ما پيروى كنى، در باور به اين حقيقت، بر تو پيشى گرفته، برتريم و اگر مخالفت كنى، با تو مجادله خواهيم كرد. طبيعت گرايان گفتند: ما مى

محمد بن أبى مسهرـ از پدرش از جدشـ: مفضّل بن عمر جُعفى به جعفر بن محمد صادق عليه السلامنوشت: در بين اين ملّت، كسانى پيدا شده اند كه ربوبيّت خدا را منكر هستند و بر اين عقيده استدلال مى كنند؛ و از وى خواست كه پاسخ آنها را بدهد و طبق آنچه كه بر ديگران استدلال مى كند، درباره ادّعاهايشان بر آنان استدلال كند. امام صادق عليه السلام [در پاسخ] نوشت:. از نعمت هاى بزرگ و لطف هاى ارزشمندى كه خدا داده است، تثبيت دل بندگانش به ربوبيّت اوست و گرفتن پيمان در شناخت او و فرستادن كتابى است كه در آن، داروى همه بيمارى هاى دل و كارهاى مشتبه است و بر آنان و ديگر آفريده هايش نيازى به غير او نگذاشت و خود، از آنان بى نياز است كه خدا بى نياز و ستوده است. به جانم سوگند كه جاهلان، از سوى پروردگارشان چنين نشده اند.

الإقبال ـ به نقل از زيد بن اُسامه، از امام صادق عليه السلام درباره آيه «هر كار حكمت آميزى فيصله داده مى شود» ـ:آن، شب قدر است. در آن شب، كار سال (از: حج و عمره يا روزى يا اَجَل، يا هر كارى و مسافرتى يا ازدواج و يا تولّدى، تا چيزهاى ديگرى كه آدمى زاد در بقيّه سال به آن برمى خورد از آن شب تا مثل آن شب از سال آينده)، مقدّر مى شود. شب قدر، در دهه آخر ماه رمضان است. پس هر كس آن را درك كند و كنار قبر امام حسين عليه السلام باشد و نزد قبر او دو ركعت يا هر چه توانست، نماز بخواند و از خداوندْ بهشت بطلبد و از آتش به او پناه ببرد، خداوندْ آنچه را خواسته، به او مى دهد و از هر چه پناه جسته، پناهش مى دهد. همچنين اگر از خدا بخواهد كه از چيزى [نعمتى] كه در آن شب، پراكنده و مقدّر كرده است، به او بدهد و

امام صادق عليه السلامـ خطاب به مفضّل بن عمر ـ: اگر كودك، دانا و خردمند زاده مى شد، به هنگام ولادت، جهان را انكار مى كرد و سرگردان مى ماند؛ چرا كه چيزهايى را مى ديد كه نمى شناخت و از شگفتى هاى جهان (از قبيل: حيوانات و پرندگان) امورى بر او عرضه مى گشت كه پيش از آن، نديده بود كه لحظه به لحظه و روز به روز مى ديد. براى مثال، اگر آدمى خردمند را از شهرى به اسيرى بگيرند و به شهر ديگر ببرند، او سرگردان مى ماند و نمى تواند به سرعت، زبان آنان را بياموزد و فرهنگ و آداب و رسوم آنان را بپذيرد، بر خلاف كودك نادانى كه به اسارت برده مى شود، كه به سرعت، امور تازه را مى آموزد. از سوى ديگر، اگر كودك، خردمند زاده مى شد، احساس شرم و خوارى مى كرد؛ زيرا مى ديد كه او را بغل مى كنند، شير مى دهند، او را قنداق مى

امام صادق عليه السلامـ در بيان مراحل تكامل كودك ـ: اگر كودك زاده شده، فهيم و خردمند به دنيا بيايد، به هنگام تولّد با دنيايى ناشناخته رو به رو مى شود و سرگردان و حيران مى ماند كه هر چه مى بيند، نمى شناسد و [ترسى] بى نظير بر او وارد مى شد كه در دنيا، اين همه صورت هاى گوناگون از چارپايان و پرندگان و ديگر چيزها كه پياپى و هر روز مى بيند. [براى درك بهتر اين مسئله] حال اسيرى را در نظر آور كه از شهرى به شهر ديگرش مى برند و با آن كه عاقل است، به حيرت زده سرگردان مى مانَد و به فراگيرى سخن و پذيرش آداب، شتاب نمى ورزد، آن گونه كه كودك اسير شده، پيش از بارور شدن عقلش، شتاب مى كند. همچنين، اگر كودك، عاقل متولّد شود، احساس خوارى مى كند، هنگامى كه خود را محمول و شيرخواره و پيچيده در پارچه و نهاده در

امام صادق عليه السلامـ به مفضّل بن عمر ـ: اى مفضّل! از خلقت انسان آغاز مى كنيم. پس، از آن عبرت گير. اوّل آن، تدبير جنين در رَحِم است و آن، در پس سه پرده تاريك است: تاريكى شكم و رَحِم و جفت؛ جايى كه هيچ چاره اى براى طلب غذا و دفع آزار و جلب سود و راندن زيان ندارد و از اين رو، از خون حيض، غذا به او مى رسد، آن گونه كه آب، گياه را تغذيه مى كند. پيوسته اين غذايش است تا آن گاه كه خلقتش كامل و بدنش محكم گردد و پوستش براى تماس با هوا و چشمش براى ديدن نور، قدرت يابد. مادرش درد زايمان مى گيرد و چنان فشارش مى دهد و در تنگنايش مى گذارد تا زاده شود و چون متولّد شد، همان خونى كه از خون مادرش مى خورد، به پستان هاى مادرش مى رود و مزه و رنگش عوض مى شود و غذايى ديگر مى شود كه براى كودك، از خون مناسب تر است و

التوحيدـ به نقل از جابر بن يزيد جُعفى ـ: به امام باقر عليه السلام گفتم: اى فرزند پيامبر خدا! ما نوزادهايى را مى بينيم كه مرده به دنيا مى آيند و برخى از آنها، ناقص سِقط مى شوند و برخى از آنها، نابينا يا لال يا ناشنوا متولّد مى شوند و برخى از آنها، همين كه به دنيا مى آيند، مى ميرند و برخى از آنها، تا بلوغ، باقى مى مانند و برخى از آنها، آن قدر عمر مى كنند تا پير شوند. اين امور، چگونه اند و جهتشان چيست؟ امام عليه السلام فرمود: «خداى والا و بلند مرتبه، در تدبير امور آفريدگانش، سزاوارتر از خودشان است و اوست آفريدگار و مالك آنها. پس كسى را كه از عمر كردن باز داشته است، به يقين، چيزى را از او باز داشته كه از آنِ او نبوده و به كسى هم كه عمر داده، بى شك، چيزى را بخشيده كه از آنِ او نبوده است. پس او

عيون أخبار الرضا عليه السلامـ به نقل از موسى بن عمر بن بزيع ـ: من دو كنيز باردار داشتم. نامه اى به امام رضا عليه السلام نوشتم و اين مطلب را به اطّلاع ايشان رسانيدم و از ايشان درخواست كردم كه دعا كند خداوند متعال، بچّه اى را كه در شكم آن دو است، پسر قرار دهد و آنها را به من ببخشد. ايشان مرقوم فرمود: «به خواست خداى متعال، دعا خواهم كرد». سپس نامه ديگرى به من نوشت كه متن آن چنين بود: «به نام خداوند بخشاينده مهربان. خداوند با رحمت خويش، ما و تو را در دنيا و آخرت، در نيكوترين عافيت (آسايش)، نگه بدارد! كارها همه به دست خداوند عز و جل است و او تقديرات خود را ـ آن طور كه دوست دارد ـ در آنها جارى مى سازد. به خواست خداوند متعال، يك پسر و يك دختر برايت متولّد خواهد شد. نام پسر را محمّد بگذار و نام