الإرشادـ در جنگ تبوك ـ: خداوند ـ كه نامش مبارك و بلند باد ـ، به پيامبرش وحى كرد كه خود او به اين جنگ برود و مردم را براى كوچ به همراهى برانگيزد و او را آگاه ساخت كه در آن سفر، نيازى به جنگ ندارد و دچار پيكار با دشمن نمى شود و كارها بى شمشير، رام او خواهد شد و فرمان خروج، تنها براى آزمودن اصحاب اوست تا فرمانبردار و نافرمان، از هم جدا شوند و آنچه در نهان دارند، آشكار شود. پيامبر صلى الله عليه و آله از آنان خواست كه به سوى سرزمين روم حركت كنند، در حالى كه ميوه هايشان رسيده بود و گرما بر آنان سخت گشته بود. از اين رو، بيشتر آنان به جهت بردن سود نقد محصولات، آزمندى در تأمين و اصلاح زندگى، دلهره از شدّت گرما و دورى راه و برخورد با دشمن، از فرمان ايشان، سر باز زدند. سپس گروهى از آنان با گران

شرح نهج البلاغة:از ميان اشعارى كه در صدر اسلام سروده شد و دربردارنده اين مطلب بود كه على عليه السلام وصىّ پيامبر خداست، گفته عبد اللّه بن ابى سفيان بن حارث بن عبد المطّلب است: و از ماست على، آن فاتح خيبر و فاتح بدر، هنگامى كه سواران سرازير شدند. وصىّ پيامبرِ برگزيده و پسر عموى اوست پس چه كس به او نزديك مى گردد و بدو مى رسد؟ و عبد الرحمان بن جعيل سروده است: به جانم سوگند، با كسى بيعت كرديد كه ديندار است و به عفّت، مشهور و موفّق. على را مى گويم، وصىّ مصطفى و پسر عموى او و نخستين كسى كه نماز خوانْد، و برادر دين و تقوا. و ابو هيثم بن تَيّهان، از مجاهدان بدر، چنين سروده است: به زبير و طلحه بگو كه ما همانانيم كه شعارمان اين است: [ما]انصاريم. ما