توصيف ديرينگى او
22 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:اللّهُمَّ أَنتَ اللّهُ. الشَّهيدُ القَديمُ، العَلِيُّ العَظيمُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خدايا! تو خداىِ. گواه و ديرينه، و بلندپايه و سترگى.
۱.مهج الدعوات: ص 122 عن أنس بن أويس، البلد الأمين: ص 376 كلاهما عن الإمام عليّ عليه السلام، المصباح للكفعمي: ص 379، بحار الأنوار: ج 95 ص 376 ح 26.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:الحَمدُ للّهِِ المَلِكِ الرَّحيمِ، الأَوَّلِ القَديمِ، خالِقِ العَرشِ وَالسَّماواتِ وَالأَرَضينَ. أَشهَدُ أَنَّ كُلَّ مَعبودٍ مِن عَرشِكَ إِلى قَرارِ أَرضِكَ باطِلٌ غَيرَ وَجهِكَ الكَريمِ المَعبودِ القَديمِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ستايش، از آنِ خداى فرمان رواىِ مهربان است؛ نخستينِ ديرينه، آفريدگار عرش و آسمان ها و زمين ها. گواهى مى دهم كه هر پرستيده اى از عرش تو تا آرامگاه زمين، باطل است، جز وجه كريم پرستيده ديرينه تو.
۱.مهج الدعوات: ص 118 عن أنس، بحار الأنوار: ج 95 ص 375 ح 25 وراجع: الإقبال: ج 2 ص 301.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
الإمام عليّ عليه السلام:الحَمدُ للّهِِ الَّذي لا يَزولُ ولا يَزالُ، الحَمدُ للّهِِ الَّذي كانَ قَبلَ كانَ ولا يوجَدُ لِكانَ مَوضِعٌ قَبلَهُ. ۱
امام على عليه السلام:ستايش، از آنِ خداست كه از ميان نمى رود و هماره هست! ستايش، از آنِ خداست كه پيش از «بود»، بود و براى «بود»، جايگاهى پيش از او يافت نمى شود.
۱.الدروع الواقية: ص 187، بحار الأنوار: ج 97 ص 194 ح 3.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
امام على عليه السلام:خدايى جز خدا نيست كه در جاودانگى بقايش، زنده اى با او نيست. پاينده است، پاينده است و چيزى از دانش او به در نمى رود و بر او گران نمى آيد. خدايى نيست جز خداى پايدارِ پس از همه چيزها و [پس از]پايان آنها. جاودانه بى نابودى است و فرمان روايى او، زوال ناپذير است.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
عنه عليه السلام:الحَمدُ للّهِِ المُتَوَحِّدِ بِالقِدَمِ وَالأَزَلِيَّةِ، الَّذي لَيسَ لَهُ غايَةٌ في دَوامِهِ ولا لَهُ أَوَّلِيَّةٌ. هُوَ الباقي بِغَيرِ مُدَّةٍ. ۱
امام على عليه السلام:ستايش، از آنِ خداى يگانه در ديرينگى و ازلى بودن است؛ كسى كه در جاودانگى، پايانى ندارد و سرآغازى ندارد. اوست پايدارِ بى مدّت.
۱.الأمالي للطوسي: ص 704 ح 1509 عن زيد بن عليّ عن الإمام زين العابدين عليه السلام، تنبيه الخواطر: ج 2 ص 88 و فيه «بالقدم الأزلي» بدل «بالقدم و الأزليّة» عن الإمام زين العابدين عليه السلام، بحار الأنوار: ج 4 ص 319 ح 44.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
عنه عليه السلام:إِنَّ اللّهَ ـ تَبارَكَ وتَعالَى اسمُهُ ـ عَلى ما وَصَفَ بِهِ نَفسَهُ بِالاِنفِرادِ وَالوَحدانِيَّةِ، هُوَ النّورُ الأَزَلِيُّ القَديمُ الَّذي لَيسَ كَمِثلِهِ شَيءٌ، لا يَتَغَيَّرُ، ويَحكُمُ ما يَشاءُ ويَختارُ. ۱
امام على عليه السلام:خدا ـ كه والاست و نام او بلندپايه است ـ آن گونه كه خود را به يگانگى و يكتايىْ وصف نموده، همان روشنايىِ ازلىِ ديرينه است كه چيزى مانند او نيست. دگرگونى نمى پذيرد و بدانچه بخواهد و برگزيند، حُكم مى كند.
۱.الاحتجاج: ج 1 ص 592 ح 137، بحار الأنوار: ج 93 ص 117 ح 1.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
عنه عليه السلامـ لَمّا سُئِلَ عَنِ الرَّبِّ مَتى كانَ؟ ـ: كانَ بِلا كَينونِيَّةٍ، كانَ بِلا كَيفٍ، كانَ لَم يَزَل بِلا كَمٍّ وبِلا كَيفٍ، كانَ لَيسَ لَهُ قَبلٌ، هُوَ قَبلَ القَبلِ بِلا قَبلٍ ولا غايَةٍ ولا مُنتَهىً، اِنقَطَعَت عَنهُ الغايَةُ، وهُوَ غايَةُ كُلِّ غايَةٍ. ۱
امام على عليه السلامـ در پاسخ اين پرسش كه خداوندگار، از كِى بوده است؟ ـ: او بى هستى [ـِ زائد بر ذات]است. بى چگونگى است. هماره، بدون چندى و چگونگى است و قبلى نداشته است. او پيش از قبل، بوده است و بى قبل و بى پايان و بى نهايت است. پايان، از او باز ايستاد و او پايانِ هر پايانى است.
۱.الكافي: ج 1 ص 89 ح 4، التوحيد: ص 77 ح 33 عن النزّال بن سبرة و ص 175 ح 6 عن محمّد بن سماعة عن الإمام الصادق عنه عليهماالسلام، الأمالي للصدوق: ص 769 ح 1041 عن أبيالحسن الموصلي عن الإمام الصادق عنه عليهماالسلام، الاحتجاج: ج 1 ص 496 ح 126 عن الإمام الصادق عنه عليهماالسلام والثلاثة الأخيرة نحوه، بحار الأنوار: ج 3 ص 283 ح 1؛ تاريخ دمشق: ج 7 ص 237 عن عقيل الخزاعي، دستور معالم الحكم: ص 89 كلاهما نحوه، كنز العمّال: ج 1 ص 407 ح 1735.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
عنه عليه السلام:إِنّا لَمّا رَأَينا هذَا العالَمَ المُتَحَرِّكَ مُتَناهِيَةً أزمانُهُ وأعيانُهُ وحَرَكاتُهُ وأَكوانُهُ وجَميعُ ما فيهِ، ووَجَدنا ما غابَ عنّا مِن ذلِكَ يَلحَقُهُ النِّهايَةُ ووَجدنَا العَقلَ يَتَعَلَّقُ بِما لا نِهايَةَ، ولَولا ذلِكَ لَم يَجِدِ العَقلُ دَليلاً يُفَرِّقُ ما بَينَهُما، ولَم يَكُن لَنا بُدٌّ مِن إِثباتِ ما لا نِهايَةَ لَهُ مَعلوما مَعقولاً أَبَدِيّا سَرمَدِيّا ۱ لَيسَ بِمَعلومٍ أَنَّهُ مَقصورُ القُوى، ولا مُقدورٌ ولا مُتَجَزِّئٌ ولا مُنقَسِمٌ، فَوَجَبَ عِندَ ذلِكَ أَن يَكونَ ما لا يَتَناهى مِثلَ ما يَتَناهى.
و إِذ قَد ثَبَتَ لَنا ذلِكَ فَقَد ثَبَتَ في عُقولِنا أَنَّ ما لا يَتَناهى هُوَ القَديمُ الأَزَلِيُّ، وإِذا ثَبَتَ شَيءٌ قَديمٌ وشَيءٌ مُحدَثٌ فَقَدِ
امام على عليه السلام:ما از آن جا كه اين جهان جنبنده را ديديم كه زمان ها و اعيان و جنبش ها و هستى هايش و همه آنچه در آن است، پايان پذيرند و يافتيم كه آنچه از آن كه بر ما پنهان است، به پايان مى پيوندد و يافتيم كه خِرد، به چيزى تعلّق مى گيرد كه پايانى نداشته باشد ـ و اگر چنين نبود، خِرد دليلى نمى يافت كه ميان آن دو (امر پايان پذير و امر پايان ناپذير) جدايى افكنَد، و ما چاره اى جز اين نداريم كه امر پايان ناپذير را چنين اثبات كنيم كه دانسته اى معقول و ابدى و جاودانه است و چنان چيزى نيست كه معلوم باشد قواى اندكى دارد، و مقدور و تجزيه پذير و بخش پذير هم نيست، كه اگر چنين بود، واجب مى گرديد كه امر پايان ناپذير، همانند امر پايان پذير باشد، و آن گاه كه آن [نكته ها]براى ما ثابت شد، در خردهايمان ثابت
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
الإمام الحسن عليه السلام:الحَمدُ للّهِِ الواحِدِ بِغَيرِ تَشبيهٍ، الدّائِمِ بِغَيرِ تَكوينٍ. العَزيزِ لَم يَزَل قَديما فِي القِدَمِ. ۱
امام حسن عليه السلام:ستايش، از آنِ خداست كه يگانه بى تشبيه، جاودانه بى پديد آمدن [به وسيله كسى]. و عزّتمند، هماره ديرينه در ديرينگى است.
۱.تفسير فرات: ص 79 ح 55 عن الإمام الصادق عليه السلام، بحار الأنوار: ج 43 ص 351 ح 24.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
الإمام زين العابدين عليه السلام:اللّهُمَّ أَنتَ الوَلِيُّ المُرشِدُ. وَالرّازِقُ الكَريمُ وَالسّابِقُ القَديمُ. ۱
امام زين العابدين عليه السلام:خدايا! تويى سرپرست راهنما. و روزى رسان كريم و پيشينِ ديرينه.
۱.بحار الأنوار: ج 94 ص 154 ح 22 نقلاً عن كتاب أنيس العابدين.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
الإمام الباقر عليه السلام:اللّهُ الَّذي لا إِلهَ إِلاّ هُوَ الحَيُّ القَيّومُ، الدّائِمُ الدَّيمومُ، القَديمُ الأَزَلِيُّ الأَبَدِيُّ، بَديعُ السَّماواتِ وَالأَرضِ. ۱
امام باقر عليه السلام:خدا كسى است كه جز او خدايى نيست؛ [خداى]زنده پاينده و پايدارِ جاودانه و ديرينه ازلىِ ابدى و نوآورِ آسمان ها و زمين.
۱.بحار الأنوار: ج 102 ص 245 ح 7 نقلاً عن الكتاب العتيق الغروي.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
التوحيد عن سليمان بن مهران:قُلتُ لِجَعفَرِ بنِ مُحَمَّدٍ عليهماالسلام: هَل يَجوزُ أَن نَقولَ: إِنَّ اللّهَ عز و جل في مَكانٍ؟
فَقالَ: سُبحانَ اللّهِ وتَعالى عَن ذلِكَ، إِنَّهُ لَو كانَ في مَكانٍ لَكانَ مُحدَثا، لِأَنَّ الكائِنَ في مَكانٍ مُحتاجٌ إِلَى المَكانِ، وَالاِحتِياجُ مِن صِفاتِ المُحدَثِ لا مِن صِفاتِ القَديمِ. ۱
التوحيدـ به نقل از سليمان بن مهران ـ: به امام صادق عليه السلام گفتم: آيا رواست كه بگوييم: خداى عز و جلدر جايى است؟
فرمود: «خدا پيراسته و برتر از آن است. اگر او در جايى مى بود، نوپديد بود؛ زيرا باشنده در يك مكان، نيازمند به مكان است و نيازمندى، از اوصاف نوپديده است، نه از صفات ديرينه».
۱.التوحيد: ص 178 ح 11، بحار الأنوار: ج 3 ص 327 ح 26.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
الإمام الصادق عليه السلام:يا ذَا القُوَّةِ القَوِيَّةِ، وَالقِدَمِ الأَزَلِيَّةِ. ۱
امام صادق عليه السلام:اى دارنده نيروى قوى و ديرينگى ازلى!
۱.المجتنى: ص 56، مصباح المتهجّد: ص 193 ح 273، البلد الأمين: ص 48، كلاهما من دون إسناد إلى المعصوم، بحار الأنوار: ج 87 ص 260 ح 63.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
عنه عليه السلامـ في بَيانِ احتِجاجاتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله ـ:. ثُمَّ أَقبَلَ صلى الله عليه و آله عَلَى النَّصارى فَقالَ لَهُم: وأَنتُم قُلتُم: إِنَّ القَديمَ عز و جل اتَّحَدَ بِالمَسيحِ ابنِهِ، فَمَا الَّذي أَرَدتُموهُ بِهذَا القَولِ؟ أَرَدتم أَنَّ القَديمَ صارَ مُحدَثا لِوُجودِ هذَا المُحدَثِ الَّذي هُوَ عيسى، أَوِ المُحدَثِ الَّذي هُوَ عيسى صارَ قَديما لِوُجودِ القَديمِ الَّذي هُوَ اللّهُ، أَو مَعنى قَولِكُم: إِنَّهُ اتَّحَدَ بِهِ أَنَّهُ اختَصَّهُ بِكَرامَةٍ لَم يُكرِم بِها أَحَدا سِواهُ.
فَإِن أَرَدتُم أَنَّ القَديمَ صارَ مُحدَثا فَقَد أَبطَلتُم؛ لِأَنَّ القَديمَ مُحالٌ أَن يَنقَلِبَ فَيَصيرَ مُحدَثا.
و إِن أَرَدتُم أَنَّ المُحدَثَ صارَ قَديما فَقَد أَحَلتُم؛ لِأَنَّ
امام صادق عليه السلامـ در بيان احتجاج هاى پيامبر صلى الله عليه و آله ـ:. سپس به مسيحيان روى كرد و به آنان فرمود: «و شما گفتيد: ديرينه (خداوند) با پسرش، مسيح، يكى گشته است. از اين سخن، چه مقصودى داريد؟ [آيا] مقصودتان اين است كه ديرينه، به سبب وجود اين نوپديد ـ كه همان عيسى است ـ نوپديد گشته است، يا [اين كه]نوپديدى كه عيسى است، به سبب وجود ديرينه ـ كه همان خداست ـ ديرينه گشته است؟ و يا معناى گفتار شما كه مى گوييد: او (خدا) با او (عيسى) يكى گشته، اين است كه او را به كرامتى ويژه ساخته كه كسى جز او را آن كرامت نبخشيده است؟
اگر مقصود شما اين است كه ديرينه، نوپديد گشته است، هر آينه، سخنى باطل آورديد؛ زيرا محال است كه ديرينه دگرگون شود و نوپديد گردد.
اگر مقصود شما اين است كه نوپديد، ديرينه گشته
۱.الاحتجاج: ج 1 ص 31 ح 20 عن الإمام العسكري عليه السلام، التفسير المنسوب إلى الإمام العسكري عليه السلام: ص 532 ح 323 عن الإمام الباقر عن آبائه عليهم السلام عنه صلى الله عليه و آله عن آبائه عليهم السلام، بحار الأنوار: ج 9 ص 259 ح 1.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
التوحيدـ به نقل از ابو بصير ـ: امام صادق عليه السلامدُرجى (صندوقچه اى) خارج كرد و از آن، برگه اى در آورد كه در آن، اين بود: «پيراسته است يگانه اى كه جز او خدايى نيست؛ ديرينه آغازگرى كه آغازى ندارد و جاودانه اى كه پايانى ندارد».
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
الاحتجاج:مِن سُؤالِ الزِّنديقِ الَّذي سَأَلَ أَبا عَبدِ اللّهِ عليه السلام عَن مَسائِلَ كَثيرَةٍ أَن قالَ:. مِن أَيِّ شَيءٍ خَلَقَ اللّهُ الأَشياءَ؟
قالَ عليه السلام: مِن لا شَيءٍ. فَقالَ: كَيفَ يَجيءُ مِن لا شَيءٍ شَيءٌ؟
قالَ عليه السلام: إِنَّ الأَشياءَ لا تَخلو أَن تَكونَ خُلِقَت مِن شَيءٍ أَو مِن غَيرِ شَيءٍ؛ فَإِن كانَت خُلِقَت مِن شَيءٍ كانَ مَعَهُ فَإِنَّ ذلِكَ الشَّيءَ قَديمٌ، وَالقَديمُ لا يَكونُ حَديثا ولا يَفنى ولا يَتَغَيَّرُ. ۱
الاحتجاج:از جمله سؤال هاى بسيارى كه زنديقى از امام صادق عليه السلام پرسيد، اين بود كه گفت:. خدا اشيا را از چه چيزى آفريد؟
فرمود: «از نيستى».
گفت: چگونه از نيستى، چيزى [پديد]مى آيد؟
فرمود: «اشيا از دو حال بيرون نيستند: يا از چيزى آفريده شده اند و يا از نيستى. اگر از چيزى آفريده شده باشند، آن چيز، ديرينه است و ديرينه، نوپديد نيست، و نابود نمى گردد و تغيير نمى پذيرد».
۱.الاحتجاج: ج 2 ص 212 و ص 215 ح 223، بحار الأنوار: ج 57 ص 77 ح 53.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
الإمام الكاظم أو الرضا عليهماالسلامـ لَمّا سُئِلَ عَن أَدنَى المَعرِفَةِ ـ: الإِقرارُ بِأَنَّهُ لا إِلهَ غَيرُهُ ولا شِبهَ لَهُ ولا نَظيرَ، وأَنَّهُ قَديمٌ مُثبَتٌ مَوجودٌ غَيرُ فَقيدٍ، وأَنَّهُ لَيسَ كَمِثلِهِ شَيءٌ. ۱
امام كاظم يا امام رضا عليهماالسلامـ در پاسخ پرسشى درباره پايين ترين درجه شناخت [خدا] ـ: اقرار كردن به اين كه جز او خدايى نيست و همانند و همسانى ندارد، و اين كه او ديرينه و ثابت و موجود و نامفقود است، و اين كه مانند او چيزى نيست.
۱.الكافي: ج 1 ص 86 ح 1، التوحيد: ص 283 ح 1، عيون أخبار الرضا: ج 1 ص 133 ح 29 كلّها عن الفتح بن يزيد الجرجاني عن أبي الحسن، بحار الأنوار: ج 3 ص 267 ح 1.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
الإمام الرضا عليه السلام:اِعلَم ـ عَلَّمَكَ اللّهُ الخَيرَ ـ إِنَّ اللّهَ ـ تَبارَكَ وتَعالى ـ قَديمٌ وَالقِدَمُ صِفَتُهُ الَّتي دَلَّتِ العاقِلَ عَلى أَنَّهُ لا شَيءَ قَبلَهُ ولا شَيءَ مَعَهُ في دَيمومِيَّتِهِ، فَقَد بانَ لَنا بِإِقرارِ العامَّةِ مُعجِزَةُ الصِّفَةِ أَنَّهُ لا شَيءَ قَبلَ اللّهِ ولا شَيءَ مَعَ اللّهِ في بَقائِهِ، وبَطَلَ قَولُ مَن زَعَمَ أَنَّهُ كانَ قَبلَهُ أَو كانَ مَعَهُ شَيءٌ، وذلِكَ أَنَّهُ لَو كانَ مَعَهُ شَيءٌ في بَقائِهِ لَم يَجُز أَن يَكونَ خالِقا لَهُ؛ لِأَنَّهُ لَم يَزَل مَعَهُ فَكَيفَ يَكونُ خالِقا لِمَن لَم يَزَل مَعَهُ؟ ولو كانَ قَبلَهُ شَيءٌ كانَ الأَوَّلُ ذلِكَ الشَّيءَ لا هذا، وكانَ الأَوَّلُ أَولى بِأَن يَكونَ خالِقا لِلأَوَّلِ، ثُمَّ وَصَفَ نَفسَهُ ـ
امام رضا عليه السلام:بدان ـ خدا تو را نيكى بياموزد ـ كه خداى والا و بلندپايه، ديرينه است و ديرينگى، صفت اوست كه خردمند را بر اين، رهنمون است كه چيزى پيش از او نبوده و در جاودانگى اش چيزى با او نيست. پس با اقرار همگان بر اين صفت اعجازگر، بر ما روشن گشت كه چيزى پيش از خدا نبوده و چيزى با خدا در پايدارى او نيست.
و سخن آن كه پنداشت كه پيش از او يا همراه او چيزى هست، باطل است؛ زيرا اگر با او در بقايش چيزى مى بود، روا نبود كه او آفريدگارِ آن باشد؛ زيرا آن، همواره با او بوده است. پس چگونه آفريدگارِ كسى باشد كه همواره با او بوده است؟! و اگر پيش از خدا چيزى مى بود، نخستين، آن شى ء بود، نه اين (خدا)، و نخستين (آن شى ء)، سزاوارتر بود كه آفريدگارِ خدا باشد.
پس، او خود را ـ كه والا و بلندپايه است ـ
۱.الكافي: ج 1 ص 120 ح 2، التوحيد: ص 186 ح 2، عيون أخبار الرضا: ج 1 ص 145 ح 50 كلاهما عن الحسين بن خالد، بحار الأنوار: ج 4 ص 176 ح 5.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
التوحيد عن الحسين بن خالد:سَمِعتُ الرِّضا عَلِيَّ بنَ موسى عليهماالسلاميَقولُ: لَم يَزَلِ اللّهُ ـ تَبارَكَ وتَعالى ـ عَليما قادِرا حَيّا قَديما سَميعا بَصيرا.
فَقُلتُ لَهُ: يَا ابنَ رَسولِ اللّهِ، إِنَّ قَوما يَقولونَ: إِنَّهُ عز و جل لَم يَزَل عالِما بِعِلمٍ، وقادِرا بِقُدرَةٍ، وحَيّا بِحَياةٍ، وقَديما بِقِدَمٍ، وسَميعا بِسَمعٍ، وبَصيرا بِبَصَرٍ.
فَقالَ عليه السلام: مَن قالَ ذلِكَ ودانَ بِهِ فَقَدِ اتَّخَذَ مَعَ اللّهِ آلِهَةً أُخرى، ولَيسَ مِن وِلايَتِنا عَلى شَيءٍ، ثُمَّ قالَ عليه السلام: لَم يَزَلِ اللّهُ عز و جل عَليما قادِرا حَيّا قَديما سَميعا بَصيرا لِذاتِهِ، تَعالى عَمّا يَقولُ المُشرِكونَ وَالمُشَبِّهونَ عُلُوّا كَبيرا. ۱
التوحيدـ به نقل از حسين بن خالد ـ: از على بن موسى الرضا عليه السلام شنيدم كه فرمود: «خدا ـ كه والا و بلندپايه است ـ هماره دانا، توانا، زنده، ديرينه، شنوا و بيناست».
به ايشان گفتم: اى پسر پيامبر خدا! گروهى مى گويند: خداى عز و جل هماره با دانشى داناست و با توانايى اى تواناست و با زندگانى اى زنده است و با ديرينگى اى ديرينه است و با شنوايى اى شنواست و با بينايى اى بيناست.
فرمود: «هر كه آن را بگويد و به آن باورمند باشد، هر آينه با خداوند عز و جلخدايان ديگرى بر گرفته است و از ولايت ما بهره اى ندارد».
آن گاه فرمود: «خداوند عز و جل هماره به ذات خود، دانا، توانا، زنده، ديرينه، شنوا و بيناست. او از آنچه شرك ورزان و همسان انگاران مى گويند، بسى والاتر است!».
۱.التوحيد: ص 140 ح 3، عيون أخبار الرضا: ج 1 ص 119 ح 10، الأمالي للصدوق: ص 352 ح 428، الاحتجاج: ج 2 ص 384 ح 291، روضة الواعظين: ص 46، بحار الأنوار: ج 4 ص 62 ح 1.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
الإمام الجواد عليه السلام:هُوَ اللّهُ القَديمُ الَّذي لَم يَزَل وَالأَسماءُ وَالصِّفاتُ مَخلوقاتٌ، وَالمَعاني وَالمَعنِيُّ بِها هُوَ اللّهُ الَّذي لا يَليقُ بِهِ الاِختِلافُ ولاَ الاِئتِلافُ، وإِنَّما يَختَلِفُ ويَأتَلِفُ المُتَجَزِّئُ، فَلا يُقالُ: اللّهُ مُؤتَلِفٌ، ولا: اللّهُ قَليلٌ، ولا كَثيرٌ، ولكِنَّهُ القَديمُ في ذاتِهِ؛ لِأَنَّ ما سِوَى الواحِدِ مُتَجَزِّئٌ، وَاللّهُ واحِدٌ لا مُتَجَزِّئٌ. وما كانَ ناقِصا كانَ غَيرَ قَديمٍ، وما كانَ غَيرَ قَديمٍ كانَ عاجِزا. ۱
امام جواد عليه السلام:اوست خداى ديرينه اى كه هماره بوده است و نام ها و صفات، آفريده هستند و معانى و مقصود از آنها، خدايى است كه ناهمسانى و سازوارى، شايسته او نيست؛ زيرا [موجودِ]تجزيه پذير، ناهمگون مى شود و سازوارى مى پذيرد. پس نمى توان گفت: «خدا سازوار است» و نه [مى توان گفت]: «خدا كم است» و نه: «بسيار است». او در ذات خود، ديرينه است؛ زيرا هرچيزى جز [موجود]يگانه، تجزيه پذير است، و خدا يگانه است، نه تجزيه پذير. و آنچه ناقص است، ناديرينه است و آنچه ناديرينه است، ناتوان است.
۱.الكافي: ج 1 ص 116 ح 7 عن أبي هاشم الجعفري، التوحيد: ص 193 ح 7، الاحتجاج: ج 2 ص 467 ح 321، بحار الأنوار: ج 4 ص 153 ح 1.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
الإمام العسكري عليه السلام:بِاسمِ اللّهِ العَلِيِّ العَظيمِ الحَليمِ الكَريمِ، القَديمِ الَّذي لا يَزولُ. ۱
امام عسكرى عليه السلام:به نام خداى بلندپايه سترگِ بردبارِ كريمِ ديرينه اى كه زوال نمى پذيرد.
۱.الدعوات: ص 201 ح 554، بحار الأنوار: ج 95 ص 151 ح 12.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر
الأمان:عوذَةٌ رُوِيَ أَنَّها وُجدِتَ في قائِمِ سَيفِ مَولانا عَلِيِّ بنِ أَبي طالِبٍ ـ صَلَواتُ اللّهِ عَلَيهِ ـ وكانَت في قائِمِ سَيفِ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله، وهِيَ:
بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ، يا أللّهُ يا أللّهُ يا أللّهُ، أَسأَ لُكَ يا مَلِكَ المُلوكِ، الأَوَّلَ القَديمَ الأَبَدِيَّ الَّذي لا يَزولُ ولا يَحولُ ۱. ۲
الأمان:گفته اند تعويذى در دسته شمشير سرورمان، على بن ابى طالب ـ كه درودهاى خدا بر او باد ـ، يافت شده كه [پيش از آن،] در دسته شمشير پيامبر خدا بوده است و آن، اين است: «به نام خداى رحمتگر مهربان. اى خدا، اى خدا، اى خدا! از تو درخواست مى كنم، اى فرمان رواى فرمان روايان! اى نخستينِ ديرينه و اى جاودانه اى كه از ميان نمى رود و دگرگون نمى شود!».
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر