فیلترها
نتایج جستجو برای «مباحثه»: ۱۸ حدیث
عنه عليه السلام:مُدارَسَةُ العِلمِ لَذَّةُ العُلَماءِ ۱.
امام على عليه السلام:مباحثه و گفتگوى علمى، مايه لذّت دانشمندان است.
۱.غرر الحكم: 9755.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه عليه السلام:مَن أكثَرَ مُدارَسَةَ العِلمِ لَم يَنسَ ما عَلِمَ، واستَفادَ ما لَم يَعلَم ۱.
امام على عليه السلام:هركس بسيار به درس و مباحثه علم بپردازد، آنچه را فرا گرفته از ياد نبرد و آنچه را ندانسته فرا گيرد.
۱.غرر الحكم: 8916
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +2 مورد دیگر
الاحتجاج عن أبي حمزة الثماليـ في ذِكرِ مُحاجَجَةٍ وَقَعَت بَينَ الإِمامِ زَينِ العابِدينَ عليه السلام ورَجُلٍ مِن قُرَيشٍ حَولَ تَزويجِ هابيلَ بِلَوزا اُختِ قابيلَ، وتَزويجِ قابيلَ بِإِقليما اُختِ هابيلَ ـ: فَقالَ لَهُ القُرَشِيُّ: فَأَولَداهُما؟! قالَ: نَعَم. فَقالَ لَهُ القُرَشِيُّ: فَهذا فِعلُ المَجوسِ اليَومَ!
قالَ: فَقالَ عَلِيُّ بنُ الحُسَينِ عليه السلام: إنَّ المَجوسَ إنَّما فَعَلوا ذلِكَ بَعدَ التَّحريمِ مِنَ اللّهِ.
ثُمَّ قالَ لَهُ عَلِيُّ بنُ الحُسَينِ عليه السلام: لا تُنكِر هذا إنَّما هِيَ شَرايعُ جَرَت، ألَيسَ اللّهُ قَد خَلَقَ زَوجَةَ آدَمَ مِنهُ ثُمَّ أحَلَّها لَهُ؟! فَكانَ ذلِكَ شَريعَةً مِن شَرايِعِهِم، ثُمَّ أنزَلَ اللّهُ التَّحريمَ بَعدَ ذلِكَ. ۱
الاحتجاجـ به نقل از ابو حمزه ثُمالى ـ: در بيان مباحثه اى كه ميان امام زين العابدين عليه السلام و مردى از قريش، درباره ازدواج هابيل با بلوزا، خواهر قابيل، و ازدواج قابيل با اقليما، خواهر هابيل، صورت گرفت: مرد قريشى گفت: يعنى آن دو را بچّه دار كردند؟
امام عليه السلام فرمود: «آرى». مرد قرشى گفت: اين كه همان كارى است كه امروزه مجوس مى كنند!
امام زين العابدين عليه السلام فرمود: «مجوس، اين كار را پس از آن انجام دادند كه از سوى خدا تحريم شد».
امام زين العابدين عليه السلام سپس به او فرمود: «بد به دل راه مده. اينها قوانين و مقرّراتى است كه وجود داشته است. مگر خداوند، همسر آدم را از خود او نيافريد سپس، وى را بر او حلال گردانيد؟ اين هم يكى از مقرّرات آنها بوده، امّا بعد خداوند، آن را تحريم كرد».
۱.الاحتجاج: ج 2 ص 143 ح 180، بحارالأنوار: ج 11 ص 226 ح 4.
عنه صلى الله عليه و آله:تَعَلَّمُوا العِلمَ فَإِنَّ تَعَلُّمَهُ حَسَنَةٌ، وَمُدارَسَتَهُ تَسبِيحٌ، وَالبَحثُ عَنهُ جِهادٌ، وتَعلِيمَهُ مَن لا يَعلَمُهُ صَدَقَةٌ، وَبَذلَهُ لِأَهلِهِ قُربَةٌ، لِأَنَّهُ مَعَالِمُ الحَلالِ وَالحَرامِ، وَسالِكٌ بِطالِبِهِ سَبِيلَ الجَنَّةِ، وَهوَ أَنِيسٌ فِي الوَحشَةِ، وصاحِبٌ فِي الوَحدَةِ، وَدَلِيلٌ عَلَى السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ، وَسِلاحٌ عَلَى الأَعدَاءِ، وَزَينٌ لِلأَخِلَاءِ، يَرفَعُ اللّهُ بِهِ أَقواما يَجَعلُهُم فِي الخَيرِ أئِمَّةً يُقتَدى بِهِم، تُرمَقُ أعمالُهُم، وتُقتَبَسُ آثارُهُم، وَتَرغَبُ المَلائِكَةُ فِي خُلَّتِهِم، يَمسَحونَهُم في صَلاتِهِم بِأَجنِحَتِهِم، ويَستَغفِرُ لَهُم كُلُّ شَيءٍ حَتَّى حِيتَانُ البُحُورِ وَهَوامُّها، وَسِباعُ البَرِّ
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دانش بياموزيد؛ چرا كه آموختن دانش، كار نيك است و مباحثه اش، تسبيح [خدا] و جستجو كردن آن، جهاد و آموختنش به كسى كه آن را نمى داند، صدقه و بخشيدنش به اهل آن، مايه نزديكى [به خدا]؛ زيرا دانش، وسيله شناخت حلال و حرام است و جوينده خود را به راه بهشت مى برد و همدم بى كسى و يار تنهايى و راه نما در خوشى و ناخوشى، و حربه اى در برابر دشمنان، و زيور دوستان است.
خداوند به سبب دانش، مردمانى را بالا مى برد و آنان را در خوبى ها پيشوا قرار مى دهد و ديگران به آنان اقتدا مى كنند و به كارهاى آنان مى نگرند و از رفتارشان الگو مى گيرند و فرشتگان به دوستى با آنان مشتاق مى شوند و در نمازشان بال هاى خود را بر سر ايشان مى كشند و همه موجودات، حتّى ماهيان و خزندگان درياها و درندگان و
۱.الخصال: ص 522 ح 12 عن الإمام عليّ عليه السلام، تحف العقول: ص 28، الأمالي للصدوق: ص 713 ح 982 عن الأصبغ بن نباتة عن الإمام عليّ عليه السلام، روضة الواعظين: ص 13 عن الإمام عليّ عليه السلام وكلّها نحوه، بحار الأنوار: ج 1 ص 166 ح 7.
عنه صلى الله عليه و آله:طَلَبُ العِلمِ فَرِيضَةٌ عَلى كُلِّ مُسلِمٍ، فَاطلُبُوا العِلمَ في مَظَانِّهِ ۱، وَاقتَبِسُوهُ مِن أَهلِهِ، فَإِنَّ تَعَلَّمَهُ للّهِِ حَسَنَةٌ، وطَلَبَهُ عِبادَةٌ، والمُذاكَرَةَ فِيهِ تَسبيحٌ، وَالعَمَلَ بِهِ جِهادٌ، وتَعلِيمَهُ مَن لا يَعلَمُهُ صَدَقَةٌ، وبَذَلَهُ لِأَهلِهِ قُربَةٌ إلَى اللّهِ تَعالى، لِأَنَّهُ مَعالِمُ الحَلالِ وَالحَرامِ، وَمَنارُ سُبُلِ الجَنَّةِ، والمُؤنِسُ فِي الوَحشَةِ، وَالصَّاحِبُ فِي الغُربَةِ وَالوَحدَةِ، وَالمُحَدِّثُ فِي الخَلوَةِ، وَالدَّلِيلُ فِي السَّرّاءِ وَالضَّرّاءِ، والسِّلاحُ عَلَى الأَعدَاءِ، وَالزَّينُ عِندَ الأَخِلَاءِ.
يَرفَعُ إلَيهِ أَقوَاما فَيَجعَلُهُم فِي الخَيرِ قادَةً، تُقتبَسُ آثارُهُم، ويُهتَدى بِفِعالِهِم،
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:فراگيرى دانش، وظيفه هر مسلمانى است. پس دانش را در جايگاه هاى آن بجوييد و آن را از اهلش فرا گيريد؛ چرا كه آموختن دانش براى خدا، كار نيك است و كوشش [براى فراگيرىِ] آن، عبادت و گفتگو در باره آن، تسبيح و به كار بستنش، جهاد و آموختنش به كسى كه آن را نمى داند، صدقه و بخشيدن آن به اهلش، مايه نزديكى به خداى بزرگ؛ زيرا دانش، وسيله شناخت حلال و حرام است و مناره هاى راه هاى بهشت، و مونس در بى كسى، و يار در غربت و تنهايى، و هم سخن در خلوت، و راه نما در خوشى و ناخوشى، و سلاح در برابر دشمنان و مايه آراستگى در نزد دوستان.
خداوند، مردمانى را به سبب دانش، بالا مى برد و آنان را در خوبى ها پيشوا قرار مى دهد، به طورى كه آثارشان اقتباس مى شود و از كردارشان تقليد مى گردد و به
۱.المَظانُّ: جمع مَظِنّة، وهي موضعُ الشيء ومَعدِنُه (النهاية: ج 3 ص 164 «ظنن»).
۲.الأمالي للطوسي: ص 488 ح 1069، عدّة الداعي: ص 63 كلاهما عن محمّد بن عليّ بن الحسين بن زيد عن الإمام الرضا عن آبائه عليهم السلام، منية المريد: ص 108 عن الإمام الرضا عن آبائه عليهم السلام عنه صلى الله عليه و آله، بحار الأنوار: ج 1 ص 171 ح 24.
عنه صلى الله عليه و آله:تَعَلَّمُوا العِلمَ، فَإِنَّ تَعَلُّمَهُ حَسَنَةٌ، ومُدارَسَتَهُ تَسبيحٌ، وَالبَحثَ عَنهُ جِهادٌ، وتَعليمَهُ مَن لا يَعلَمُهُ صَدَقَةٌ، وبَذلَهُ لِأَهلِهِ قُربَةٌ، لِأَنَّهُ مَعالِمُ الحَلالِ وَالحَرامِ، وسالِكٌ بِطالِبِهِ سَبيلَ الجَنَّةِ، وهُوَ أنيسٌ فِي الوَحشَةِ، وصاحِبٌ فِي الوَحدَةِ، ودَليلٌ عَلَى السَّرّاءِ وَالضَّرّاءِ، وسِلاحٌ عَلَى الأَعداءِ، وزَينٌ لِلأَخِلّاءِ.
يَرفَعُ اللّهُ بِهِ أقواماً يَجعَلُهُم فِي الخَيرِ أئِمَّةً يُقتَدى بِهِم، تُرمَقُ أعمالُهُم، وتُقتَبَسُ آثارُهُم وتَرغَبُ المَلائِكَةُ في خِلَّتِهِم، يَمسَحونَهُم في صَلاتِهِم بِأَجنِحَتِهِم، ويَستَغفِرُ لَهُم كُلُّ شَيءٍ حَتّى حيتانِ البُحورِ وهَوامِّها، وسِباعِ البَرِّ وأنعامِها، لِأَنَّ
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دانش بياموزيد كه آموختن آن، نيكى است و مباحثه آن، تسبيح است و جستجوى آن، جهاد است و آموزشش به كسى كه آن را نمى داند، صدقه است و بذل آن به اهلش، مايه نزديكى به خداست؛ چرا كه دانش، نشان دهنده حلال و حرام است و به جوينده اش راه بهشت را مى نماياند و در وحشت، مونس است و در تنهايى، همراه و در خوشى و ناخوشى، راه نماست و سلاحى بر ضدّ دشمنان است و زيورى براى همدلان.
خداوند، كسانى را با آن بر مى افرازد و پيشوايان خير و نيكى قرارشان مى دهد كه ديگران به ايشان اقتدا مى كنند و به اعمالشان مى نگرند و از آثارشان اقتباس مى شود و فرشتگان به دوستى با آنها رغبت مى ورزند و با بال هايشان آنها را در نماز، لمس مى كنند و هر چيزى، حتّى ماهيان و جانواران درياها و درندگان و چارپايان
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:ما اجتَمَعَ قَومٌ في بَيتٍ مِن بُيوتِ اللّهِ يَتلُونَ كتابَ اللّهِ ويَتَدارَسُونَهُ بينَهُم إلّا نَزَلَت علَيهِمُ السَّكينَةُ، وغَشِيَتهُمُ الرَّحمَةُ، وحَفَّتهُمُ الملائكةُ، وذَكَرَهُمُ اللّهُ فيمَن عِندَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هيچ گروهى در خانه اى از خانه هاى خدا براى تلاوت كتاب خدا و مباحثه آن جمع نشدند، مگر اين كه آرامش بر آنان فرود آمد و رحمت، ايشان را فرا گرفت و فرشتگان، آنان را در ميان گرفتند و خداوند، در ميان كسانى كه نزدش هستند، از آنان ياد كرد.
۱.كنز العمّال: ج 1 ص 518 ح 2320 عن أبي هريرة.
المعجم الكبير عن أبي الدرداء وأبو اُمامة وواثلة بن الأسقع وأنس بن مالك:خَرَجَ عَلَينا رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله يَوما ونَحنُ نَتَمارى في شَيءٍ مِن أمرِ الدّينِ، فَغَضِبَ غَضَبا شَديدا لَم يَغضَب مِثلَهُ، ثُمَّ انتَهَرَنا ۱، فَقالَ: مَهلاً يا اُمَّةَ مُحَمَّدٍ! إنَّما هَلَكَ مَن كانَ قَبلَكُم بِهذا، ذَرُوا المِراءَ لِقِلَّةِ خَيرِهِ، ذَرُوا المِراءَ ۲ فَإِنَّ المُؤمِنَ لا يُماري، ذَرُوا المِراءَ فَإِنَّ المُماري قَد تَمَّت ۳ خَسارَتُهُ، ذَرُوا المِراءَ فَكَفاكَ إثما أن لا تَزالَ مُمارِيا، ذَرُوا المِراءَ فَإِنَّ المُماري لا أشفَعُ لَهُ يَومَ القِيامَةِ، ذَرُوا المِراءَ فَأَنَا زَعيمٌ بِثَلاثَةِ أبياتٍ ۴ فِي الجَنَّةِ في رِباضها ووَسَطِها وأعلاها لِمَن تَرَكَ المِراءَ وَهُوَ صادِقٌ،
المعجم الكبيرـ به نقل از ابو درداء، ابو اُمامه، واثلة بن اَسقع و اَنَس بن مالك ـ: روزى درباره موضوعى دينى مباحثه مى كرديم كه پيامبر خدا آمد و بسيار خشمگين شد، به گونه اى كه قبلاً چنان خشمگين نشده بود و ما را از اين كار، باز داشت و فرمود: «امّت محمّد! آرام باشيد. آنان كه پيش از شما بودند، با همين كارها هلاك شدند. جدال را به خاطر كم فايدگى آن، رها كنيد. جدال را رها كنيد؛ چرا كه مؤمن، جدال نمى كند. جدال را رها كنيد؛ چرا كه جدالگر، كاملاً در خسارت است. جدال را رها كنيد؛ چرا كه همين گناه براى تو كافى است كه همواره جدالگر باشى. جدال را رها كنيد؛ چرا كه من در روز قيامت، جدالگر را شفاعت نمى كنم. جدال را رها كنيد؛ چرا كه من، براى كسى كه جدال را ترك كند و صادق باشد، سه خانه در حاشيه، وسط و بالاى
۱.نَهَرَ الرجلَ: زَجَرَهُ، كانتَهَرَهُ (القاموس المحيط: ج 2 ص 150 «نهر»).
۲.في المعجم الكبير: «أخذوا المراء» والظاهر أنّه تصحيف، ومافي المتن من كنز العمّال: ج 3 ص 644 ح 8312، والترغيب والترهيب: ج 1 ص 131 ح 2.
۳.في المعجم الكبير: «نَمَت» وما في المتن من كنز العمّال والترغيب والترهيب.
۴.في المعجم الكبير: «بثلاث آيات» وهو تصحيف، وما في المتن من كنز العمّال، والترغيب والترهيب.
۵.المعجم الكبير: ج 8 ص 152 ح 7659؛ منية المريد: ص 316، بحار الأنوار: ج 2 ص 138 ح 54.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اخلاقی و اجتماعیآسیب های جامعهجدال و بگومگو +1 مورد دیگر
الإمامُ الرِّضا عليه السلامـ فيما احتَجَّ بهِ على جاثلِيقِ النَّصارى ـ: إنّ اليَسَعَ قد صَنَعَ مِثلَ ما صَنَعَ عيسى عليه السلام: مَشى علَى الماءِ، وأحيا المَوتى، وأبرَأ الأكمَهَ والأبرَصَ، فلَم تَتَّخِذْهُ اُمّتُهُ رَبّا. ۱
امام رضا عليه السلامـ در مباحثه خود با جاثليق نصرانى ـفرمود: يَسَع نيز همان كارهاى عيسى عليه السلام را مى كرد: روى آب راه مى رفت، مردگان را زنده مى كرد، كور مادرزاد و پيس را شفا مى داد؛ با اين حال امّتش او را به خدايى نگرفتند.
۱.الاحتجاج: 2/407/307.
عنه صلى الله عليه و آله:ما اجتَمَعَ قَومٌ في بَيتٍ مِن بُيوتِ اللّهِ يَتلُونَ كتابَ اللّهِ و يَتَدارَسُونَهُ بينَهُم إلاّ نَزَلَت علَيهِمُ السَّكينَةُ، و غَشِيَتهُمُ الرَّحمَةُ، و حَفَّتهُمُ الملائكةُ، و ذَكَرَهُمُ اللّهُ فيمَن عِندَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هيچ گروهى در خانه اى از خانه هاى خدا براى تلاوت كتاب خدا و مباحثه آن جمع نشدند، مگر اين كه آرامش بر آنان فرود آمد و رحمت فرايشان گرفت و فرشتگان آنان را در ميان گرفتند و خداوند در ميان كسانى كه نزدش هستند، از آنان ياد كرد.
۱.كنز العمّال: 2320.
الإمامُ الرِّضا عليه السلامـ فيما احتَجَّ بهِ على جاثلِيقِ النَّصارى ـ: إنّ اليَسَعَ قد صَنَعَ مِثلَ ما صَنَعَ عيسى عليه السلام: مَشى علَى الماءِ، و أحيا المَوتى، و أبرَأ الأكمَهَ و الأبرَصَ، فلَم تَتَّخِذْهُ اُمّتُهُ رَبّا. ۱
امام رضا عليه السلامـ در مباحثه خود با جاثليق نصرانى ـفرمود: يَسَع نيز همان كارهاى عيسى عليه السلام را مى كرد: روى آب راه مى رفت، مردگان را زنده مى كرد، كور مادر زاد و پيس را شفا مى داد؛ با اين حال امّتش او را به خدايى نگرفتند.
۱.الاحتجاج: 2/407/307.
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:إنَّ اللّهَ عَزَّ وجَلَّ يَقولُ: تَذاكُرُ العِلمِ بَينَ عِبادي مِمّا تَحيى عَلَيهِ القُلوبُ المَيتَةُ إذا هُمُ انتَهَوا فيهِ إلى أمري ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عز و جل مى فرمايد: گفتگوى علمى ميان بندگانم از چيزهايى است كه چون به امر من بينجامد، دلهاى مرده با آن زنده مى شود.
۱.الكافي: 1 / 40 / 6 عن عبداللّه بن سنان عن الإمام الصادق عليه السلام، منية المريد: 169، عن الإمام الصادق عليه السلامعنه صلى الله عليه و آله، عوالي اللآلي: 4 / 78 / 71.
عنه صلى الله عليه و آله:تَذاكَروا وتَلاقَوا وتَحَدَّثوا، فَإِنَّ الحَديثَ جِلاءٌ لِلقُلوبِ، إنَّ القُلوبَ لَتَرينُ كَما يَرينُ السَّيفُ، جِلاؤُهَا الحَديثُ ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:مذاكره و ديدار و حديث گوييد كه حديث جلاى دلهاست. دلها هم مانند شمشير زنگار مى گيرند و جلاى آنها حديث است.
۱.الكافي: 1 / 41 / 8 عن عبداللّه بن محمّد الحجّال عن بعض أصحابه رفعه، منية المريد: 372، عوالي اللآلي: 4 / 78 / 70.
الإمام عليّ عليه السلام:تَزاوَروا وتَذاكَرُوا الحَديثَ، إلاّ تَفعَلوا يَدرُس ۱.
امام على عليه السلام:به ديدار يكديگر برويد و حديث را به ياد هم بياوريد. اگر چنين نكنيد، كهنه مى شود.
۱.كنزالفوائد: 2 / 32.
الإمام الباقر عليه السلام:تَذاكُرُ العِلمِ دِراسَةٌ، والدِّراسَةُ صَلاةٌ حَسَنَةٌ ۱.
امام باقر عليه السلام:گفتگوى علمى، درس و درس، نمازى نيكوست.
۱.الكافي: 1 / 41 / 9 عن منصور الصيقل، منية المريد: 170.
أبُوالجارود:سَمِعتُ أبا جَعفَرٍ عليه السلاميَقولُ: رَحِمَ اللّهُ عَبدًا أحيَا العِلمَ. قالَ: قُلتُ: وما إحياؤُهُ؟ قالَ: أن يُذاكِرَ بِهِ أهلَ الدّينِ وأهلَ الوَرَعِ ۱.
ابو الجارود:از امام باقر عليه السلام شنيدم كه مى فرمايد: خداوند رحمت كند بنده اى را كه دانش را زنده كند. گفتم: زنده كردنش چگونه است؟ فرمود: اينكه با اهل دين و پرهيز از آن گفتگو كند.
۱.الكافي: 1 / 41 / 7، منية المريد: 169.
الإمام الصادق عليه السلام:القُلوبُ تَربٌ، والعِلمُ غَرسُها، والمُذاكَرَةُ ماؤُها، فَإِذَا انقَطَعَ عَنِ التَّربِ ماؤُها جَفَّ غَرسُها ۱.
امام صادق عليه السلام:دلها خاك و دانش نهال و گفتگو آب است. هرگاه آب از خاك جدا افتد، نهال خشك گردد.
۱.الجامع لأخلاق الراوي: 2 / 419 / 1908.
عنه عليه السلام:تَلاقَوا وتَحادَثُوا العِلمَ، فَإِنَّ بِالحَديثِ تُجلَى القُلوبُ الرائِنَةُ، وبِالحَديثِ إحياءُ أمرِنا، فَرَحِمَ اللّهُ مَن أحيا أمرَنا ۱.
امام صادق عليه السلام:همديگر را ملاقات كنيد و از دانش با هم سخن بگوييد. دلهاى زنگار گرفته با سخن جلا مى يابد و سخن مايه زنده كردن امر ماست. خدا بيامرزد كسى را كه امر ما را زنده كند.
۱.عوالي اللآلي: 4 / 67 / 27.