الدرّ المنثورـ به نقل از ابن عبّاس ـ: خداوند متعال به داوود عليه السلام وحى فرستاد: «. به فرزندت بنگر و از چهارده چيز از او پرسش كن. اگر پاسخ گفت، دانش و نبوّت را برايش به ارث گذار». آن گاه، داوود عليه السلام به سليمان عليه السلام گفت: فرزندم! به من بگو جايگاه عقل تو در كجاست؟ سليمان گفت: در مغز.

تيسير المطالبـ به نقل از ابن عبّاس، از پيامبر صلى الله عليه و آله ـ: «برترينِ مردم، خردمندترينِ آنهاست». ابن عبّاس گفت: و آن، پيامبر شماست.

تاريخ بغداد:عطا مى گويد: ابن عبّاس بر عايشه وارد شد و گفت: اى اُمّ المؤمنين! از ميان دو انسانى كه يكى كم شب زنده دارى مى كند و بيشتر مى خوابد و ديگرى كه كمتر مى خوابد و بيشتر شب زنده دارى مى كند، كدام را بيشتر دوست مى دارى؟ عايشه گفت: من همين را از پيامبر خدا سؤال كردم و ايشان فرمود: «آن كه خردمندتر است». پرسيدم: من از عبادت آنان پرسيدم [و شما از خردشان سخن مى گويى؟]. فرمود: «اى عايشه! آنان به اندازه خردشان مورد سؤال قرار مى گيرند. هر كه خردمندتر باشد، در دنيا و آخرت، برتر است».

تيسير المطالبـ به نقل از ابن عبّاس ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «برترينِ مردم، خردمندترينِ آنهاست» و آن، پيامبر شماست.

تاريخ الطبرىـ به نقل از ابن عبّاس ـ: موسى عليه السلام از پروردگارش عز و جلپرسيد و گفت: اى پروردگار من! كدام بنده ات نزد تو محبوب تر است؟ فرمود: «آن كه به ياد من باشد و فراموشم نكند».

نوادر الاُصولـ به نقل از ابن عبّاس ـ: گفته شد: اى پيامبر خدا! اولياى خدا كيستند؟ فرمود: «كسانى كه ديدن آنها، يادآور خداست».

الأمالى، طوسىـ به نقل از ابن عبّاس ـ: گفته شد: اى پيامبر خدا! كدام همنشين، خوب تر است؟ فرمود: «كسى كه مشاهده او، شما را به ياد خدا بياندازد و گفتارش، بر دانش شما بيفزايد و كردارش، آخرت را به ياد شما آورَد».

المستدرك على الصحيحينـ به نقل از ابن عبّاس ـ: عثمان بن عفّان از پيامبر خدا، در باره «بسم اللّه الرحمن الرحيم» پرسيد. ايشان فرمود: «نامى از نام هاى خداست و نزديكى آن به نام اعظم خدا، چونان نزديكى سياهىِ چشم به سفيدى آن است».

الدرّ المنثورـ به نقل از ابن عبّاس ـ: نخستين بار كه جبرئيل عليه السلام بر محمّد صلى الله عليه و آله فرود آمد، به او گفت: «بسم اللّه» ـ اى محمّد ـ، يعنى: با نام خدا بخوان و «اللّه»، يعنى كسى كه اِلاه و معبود همه خلق است. «الرحمن»، بر وزن «فَعلان» است از رحمت، و «الرحيم»، يعنى نرم خو و مهربان است با كسى كه دوست دارد به او رحم كند، و دور و سختگير است نسبت به كسى كه دوست دارد عذابش را دو چندان سازد.

السنن الكبرىـ به نقل از ابن عبّاس ـ: شيطان، با عظمت ترين آيه قرآن را از اهل قرآن دزديد: «بسم اللّه الرحمن الرحيم» را.

المعجم الكبيرـ به نقل از ابن عبّاس ـ: پيامبر خدا، هر گاه «بسم اللّه الرحمن الرحيم» بر او نازل مى شد، در مى يافت كه سوره، پايان يافته و سوره ديگرى آغاز شده است.

المستدرك على الصحيحينـ به نقل از ابن عبّاس ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله زمانى به پايان يافتنِ سوره پى مى برد كه «بسم اللّه الرحمن الرحيم» نازل مى شد.

المستدرك على الصحيحين:مسلمانان، پايان يافتن سوره را نمى دانستند تا آن كه «بسم اللّه الرحمن الرحيم» نازل مى شد، و چون «بسم اللّه الرحمن الرحيم» نازل مى شد، مى فهميدند كه سوره به پايان رسيده است.

سنن الترمذىـ به نقل از ابن عبّاس ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله نمازش را با «بسم اللّه الرحمن الرحيم» آغاز مى كرد.

السنن الكبرىـ به نقل از سعيد بن جُبَير ـ: از ابن عبّاس در باره آيه «و هر آينه به تو، آن هفت آيه را داديم» ، نقل شده كه گفت: مقصود، فاتحة الكتاب است. به ابن عبّاس گفته شد: پس كو آيه هفتم؟ گفت: «بسم اللّه الرحمن الرحيم» .

كنز العمّالـ به نقل از ابن عبّاس ـ: عُمر گفت: معناى «سپاس (حمد)» را مى دانيم. مردم، يكديگر را سپاس مى گويند. معناى «معبودى جز خداى يگانه نيست» را هم مى دانيم؛ چرا كه خدايانى به جاى خداوند يگانه، پرستيده مى شدند. «خدا بزرگ تر است» هم معلوم است. نمازگزار، «اللّه أكبر» مى گويد؛ امّا «پاكا خدا! (سبحان اللّه)»، به چه معناست؟ مردى از ميان جمعيت گفت: خدا، داناتر است. عمر گفت: بدبخت عمر، اگر نداند كه خدا داناتر است! على عليه السلام فرمود: «اى امير مؤمنان! [سبحان اللّه،] نامى است كه هيچ يك از خلايق، حق ندارد آن را بر خود نهد. خلق به او پناه مى بَرند، و [خدا] دوست دارد كه اين نام به او گفته شود». عمر گفت: همين طور است.

الاختصاصـ به نقل از ابن عبّاس، در باره پرسش هاى عبد اللّه بن سلّام از پيامبر صلى الله عليه و آله ـ: [عبد اللّه پرسيد:]مرا از جبرئيل، خبر ده كه آيا در هيئت زنان است يا در هيئت مردان؟ پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «در هيئت مردان است، نه در هيئت زنان». گفت: مرا از خوراك و نوشاكش خبر ده. فرمود: «خوراكش سبحان اللّه است، و نوشاكش لا إله إلّا اللّه». ۳ گفت: درست گفتى، اى محمّد!

علل الشرائعـ به نقل از عبد اللّه بن عبّاس ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله به فاطمه عليهاالسلام فرمود: «اى فاطمه! [معادل] نام حسن و حسين، در دو پسر هارون، شَبَّر و شَبير است به دليل احترامشان نزد خداى عز و جل».

التاريخ الكبيرـ به نقل از كليب ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله را در رؤيا ديدم. آن را به ابن عبّاس گفتم. گفت: آيا هنگام ديدنش، حسين به يادت آمد؟ گفتم: آرى. به خدا، راه رفتنش را كه با اندكى تمايل به جلو بود، به ياد آوردم! ابن عبّاس گفت: ما او (حسين عليه السلام) را به پيامبر صلى الله عليه و آله تشبيه مى كرديم.