الكافىـ به نقل از اُسيد بن صفوان ـ: روزى كه امير مؤمنان درگذشت، آن جا از صداى گريه به لرزه درآمد و مردم مثل روز وفات پيامبر صلى الله عليه و آله مدهوش شدند. مردى گريان و شتابان و «إنا للّه وإنا إليه راجعون» گويان آمد، در حالى كه مى گفت: «امروز، خلافتِ نبوّت قطع شد» تا آن كه آمد و در مقابل درِ اتاقى كه امير مؤمنان در آن بود ايستاد و گفت: رحمت خدا بر تو باد، اى ابو الحسن! اولين مسلمان از اين قوم بودى و در ايمان، خالص ترين آنان و در يقينْ استوارترين از همه خداترس تر بودى و بيش از همه رنج كشيدى و بيش از همه دور و بَر پيامبر خدا بودى و براى اصحاب او ايمن ترين بودى. مناقب تو از همه برتر، سابقه ات از همه ارجمندتر و درجه ات از همه بالاتر بود و به پيامبر خدا از همه نزديك تر و در رفتار و اخلاق و

الأمالى، طوسىـ به نقل از عبد اللّه بن عبّاس ـ: در خانه آرميده بودم كه ناگاه، فرياد و شيون بلندى را از خانه امّ سلمه، همسر پيامبر صلى الله عليه و آله، شنيدم. بيرون آمدم و عصاكشم، مرا به سوى خانه وى برد. مردان و زنان مدينه نيز به سوى او روى آوردند و هنگامى كه به او رسيدم، گفتم: اى مادر مؤمنان! چرا گريه و شيون مى كنى؟ امّ سلمه پاسخم را نداد و رو به زنان هاشمى گفت: اى دختران عبد المطّلب! مرا يارى دهيد و با من بگرييد كه ـ به خدا سوگند ـ سَرور شما و سَرور جوانان بهشتى، كشته شد. به خدا سوگند، نوه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و دسته گل او، حسين، را كشتند. گفته شد: اى مادر مؤمنان! از كجا اين را دانستى؟ گفت: هم اكنون در خواب، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله را پريشان و آشفته ديدم. علّت

كامل الزياراتـ به نقل از عبد اللّه بن حمّاد بصرى ـ: امام صادق عليه السلام به من فرمود: «در نزد شما (يا فرمود: در نزديكى شما)، فضيلتى است كه همانند آن را به هيچ كس نداده اند و گمان نمى كنم تمام حقيقتِ آن را بشناسيد و آن را پاس بداريد و براى آن، اقدامى كنيد. آن فضيلت، صاحبان ويژه اى دارد كه به آن اختصاص يافته اند، بدون حركت و بدون [صَرف]نيرويى از سوى آنها، و اين از جانب خدا به آنان داده شده است. خوش بختى و رحمت و رأفت و پيشكشى است كه خدا برايشان در نظر گرفته است». گفتم: فدايت گردم! اين چيست كه آن را تعريف مى كنى، ولى نامش را نمى برى؟ فرمود: «زيارت جدّم حسين بن على عليه السلام، كه در سرزمينى بيگانه، غريب افتاده است. هر كه او را زيارت كند، برايش مى گِريد و هر كه زيارتش نكند، برايش اندوهگين

الكافىـ به نقل از معاوية بن وَهْب ـ: از امام صادق عليه السلام اجازه ورود خواستم. به من گفته شد: وارد شو. من وارد شدم و ديدم كه ايشان در حال نماز گزاردن در جايگاه نمازش در خانه اش است. نشستم تا نمازش را به پايان رساند. شنيدم كه با پروردگارش چنين راز و نياز مى گفت: «اى آن كه ما را بر كرامت و وصايت، مخصوص گردانيدى و به ما وعده شفاعت دادى و علمِ گذشته و آينده را به ما عطا فرمودى و دل هاى مردم را به سوى ما، متمايل نمودى! مرا بيامرز، و نيز برادرانم و زائران قبر ابا عبد اللّه الحسين عليه السلام را كه مالشان را هزينه كرده اند، و تنشان را به حركت در آورده اند، به جهت علاقه مندى به احسان ما و اميد به آنچه در صِله ما نزد توست، و شادمانى اى كه به پيامبرت ـ كه درودهاى تو بر او و خاندانش باد ـ دادند، و

الأمالى، صدوقـ به نقل از ابراهيم بن ابى محمود، از امام رضا عليه السلام ـ: محرّم، ماهى است كه در دوران جاهلى، مردم، جنگ را در آن، تحريم مى كردند؛ امّا ريختن خون ما را در آن، روا شمردند و حرمت ما را شكستند و فرزندان و زنان ما را به اسارت بردند و در خيمه و خرگاه ما، آتش بر افروختند و هر چه داشتيم، به غارت بردند و حرمت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله را در حقّ ما رعايت نكردند. روز حسين عليه السلام، پلك هاى ما را زخمى كرد و اشكمان را جارى ساخت و عزيز ما را ذليل كرد و در سرزمين كَرْب (اندوه) و بلا (گرفتارى)، اندوه و گرفتارى برايمان به ارمغان آورد. پس تا روز قيامت، بايد گريه كنندگان بر كسى مانند حسين عليه السلام بگِريند، كه گريه، گناهان بزرگ را مى ريزد. پدرم ـ كه درودهاى خدا بر او باد ـ وقتى

عيون أخبار الرضا عليه السلامـ به نقل از ريّان بن شَبيب ـ: در روز اوّل محرّم، بر امام رضا عليه السلام وارد شدم. فرمود: «اى پسر شَبيب! آيا روزه اى؟». گفتم: نه. فرمود: «اين، همان روزى است كه در آن، زكريّا عليه السلام، پروردگارشت را خواند و گفت: «پروردگارا! از جانب خود، نسلى پاك به من عطا كن، كه تو همانا شنواى دعايى» . خداوند، دعايش را به اجابت رسانْد و به فرشتگان، دستور داد كه به زكريّا عليه السلام ندا در دهند، «در حالى كه در محراب به نماز ايستاده بود: خداوند، تو را به يحيى مژده مى دهد!» . پس هر كس امروز را روزه بگيرد و آن گاه، خداوند عزّ و جلّ را بخواند، خدا، دعاى او را اجابت مى كند، همان گونه كه براى زكريّا عليه السلام اجابت كرد». آن گاه فرمود: «اى پسر شَبيب! محرّم، ماهى است كه

الإقبال:مى گويم: اى بسا كسى چنين بگويد كه: چه خوب است اندوهى را كه از اوّل دهه محرّم و قبل از زمان كشته شدن امام عليه السلام روا مى دارند، پس از روز عاشورا و به منظور تجديد خاطره شهادت امام عليه السلام نيز داشته باشند. پس مى گويم: اوّلِ دهه، اندوه به خاطر نگرانى از وضعيتى است كه براى او ايجاد شده است؛ ولى وقتى كشته شد ـ كه درودهاى خدا بر او و خاندانش باد ـ، مشمول اين سخن خداى متعال مى شود: «و گمان مبر كه كشته شدگان در راه خدا، مردگان اند؛ بلكه زندگان اند و در پيشگاه خدا، روزى داده مى شوند و به آنچه خداوند از فضلش به آنها داده، خشنودند، و كسانى كه پس از آنها هنوز به آنها نپيوسته اند، مژده مى دهند كه: بيمى بر آنان نيست و اندوهگين نمى شوند» ، و هنگامى كه آنها به خوش بختى شهادت، خوش حال

الملهوف:زنان را از خيمه ها بيرون آوردند و خيمه ها را آتش زدند. پس زنان، سوگوار و غارت زده و پابرهنه و گريان، بيرون آمدند و در حالى كه به صورت اسير، با خوارىِ اسيرى، حركت مى كردند، گفتند: «به حقّ خدا سوگند، ما را از كنار قتلگاه حسين ببريد!» و هنگامى كه چشم زنان به كشتگان افتاد، شيون كردند و بر صورتشان زدند. به خدا سوگند، زينب دختر على عليه السلام را فراموش نمى كنم كه حسين عليه السلام را صدا مى كرد و اندوهناك و با دلى شكسته، فرياد مى زد: «وا محمّدا! درودهاى فرشتگان آسمان، بر تو باد! اين، حسين است كه آغشته به خون، در صحرا افتاده و قطعه قطعه شده است. وا مصيبتا! دختران تو، اسير شده اند. به خدا و به محمّدِ مصطفى و به علىِ مرتضى و به فاطمه زهرا و به حمزه سيّد الشهدا، شِكوه مى كنم. وا محمّدا!

مثير الأحزان: زنان، از كنار جنازه حسين عليه السلامـ در حالى كه در خون، غوطه ور بود و از دوستانش دور افتاده بود ـمثير الأحزان: زنان، از كنار جنازه حسين عليه السلام گذشتند. زينب عليهاالسلام، با ناله اى شكسته و دلى زخمى، كنار جنازه حسين عليه السلام صدا زد: «وا محمّدا! درود فرشتگانِ آسمان بر تو! اين، حسينِ در خون غوطه ور و قطعه قطعه شده است و دخترانت، اسيرند. به خدا و به علىِ مرتضى و به فاطمه زهرا و به حمزه سيّد الشهدا، شِكوه مى كنيم. اين، حسين است كه در بيابان افتاده و باد صبا بر او مى وزد و كشته شده به دست حرام زادگان است. چه اندوه جانكاهى! چه غصّه اى! امروز، جدّم پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در گذشت. اى اصحاب محمّد! اينان، فرزندان مصطفايند كه به اسارت برده مى شوند». [اين سخنان زينب

مقتل الحسين عليه السلام، خوارزمىـ به نقل از حُمَيد بن مسلم ـ: عمر بن سعد، فرمان كوچ به كوفه را داد و دختران و خواهران حسين عليه السلام و على بن الحسين (زين العابدين) عليه السلام و فرزندانشان را حركت دادند. هنگامى كه آنها را از كنار جنازه حسين عليه السلام و يارانش عبور دادند، صداى شيونِ زنان، بلند شد و به صورتشان مى زدند. زينب عليهاالسلام فرياد زد: «وا محمّدا! درود فرشتگانِ آسمان بر تو! اين، حسين است كه در بيابان افتاده و در خون، غوطه ور و خاك آلود و قطعه قطعه شده است. وا محمّدا! دخترانت در اردوگاه دشمن اسيرند و فرزندانت، كشته شده اند و باد بر آنها مى وزد. اين، پسر توست با سرى از پشت بُريده. نه غايب است كه به حضورش اميد رود و نه زخمى است كه درمان شود». زينب عليهاالسلام همچنان همين حرف ها