امام عسكرى عليه السلام:به پدرم امام هادى عليه السلام گفتم: آيا رسول خدا با يهوديان و مشركان، زمانى كه وى را مورد عتاب قرار مى دادند، مناظره مى كرد و آيا [هنگامى كه آنان محاجّه مى كردند] با آنان محاجّه مى نمود؟ فرمود: «بلى، بارها و بارها! از جمله آنها همانى است كه خدا از قول مشركان نقل كرده است: و گفتند: اين چه پيامبرى است كه غذا مى خورد و در بازارها راه مى رود. چرا فرشته اى به سوى او نازل نشده؟ تا آن جا كه مى فرمايد: مردى افسون شده؛ و گفتند: چرا اين قرآن، مردى بزرگ از [آن] دو شهر، فرود نيامده است. و نيز قول خداوند ـ عزّوجل ـ كه مى فرمايد: و گفتند: تا از زمين، چشمه اى بر ما نجوشانى، هرگز به تو ايمان نخواهيم آورد… تا آن جا كه مى فرمايد: كتابى بخوانيم آن را…. و در پايان به وى گفته شد:

امام على عليه السلام:مردمى از قبيله اَياد نزد پيامبر خدا آمدند. پيامبر صلى الله عليه و آله به ايشان فرمود: «واى بر شما! قُسّ بن ساعده چه شد؟». گفتند: اى پيامبر خدا! مُرد. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «ديدار هيچ كس از مردم روزگار جاهلى نزد من محبوب تر از ديدار او نبود؛ چون در روزگار جوانى با عمويم ابو طالب در بازار بودم كه شنيدم در ميان مردمى كه گِردش بودند، مى گفت: اى مردم! من سال هايى را سپرى كرده ام. پس سخنم را گوش كنيد: من، آسمانى بنا شده، خورشيدى فروزان، ماهى تمام و ستارگانى در حركت مى بينم و نيز كوه هايى استوار، زمينى گسترده، شبى و روزى، و بارانى و زمستانى و تابستانى و گياهى مى بينم. همچنين مى بينم آن كه درگذشت، باز نگشت و نمى دانم كه خشنود شدند و ماندگار شدند يا ناراحت شدند و

امام هادى عليه السلامـ در بخشى از رساله خود در ردّ اهل جبر و تفويض، و اثبات عدل [الهى] و امرِ بين دو امر ـ: ما در اين باره از سخن صادق عليه السلام آغاز مى كنيم: «نه جبر است و نه تفويض؛ ليكن جايگاهى بين دو جايگاه است و آن، درستى آفرينش [انسان]، و باز بودن راه [و نبود موانع]، و داشتن فرصت و داشتن توشه (مثل باركش)، و عاملى است كه فاعل را بر انجام دادن كار برانگيزاند». پس اين امور، پنج تاست كه صادق عليه السلام مجموعه فضيلت ها را با آنها گرد آورده است. پس هر گاه بنده يكى از آنها را نداشته باشد، به همان ميزان فاعل در انجام كار با مانع مواجه مى گردد. و صادق عليه السلام به اساس آنچه شناخت آن بر مردم لازم است، خبر داده و قرآن نيز در تصديق آن، سخن گفته است و محكماتِ آيات فرستاده خدا، به آن گواهى مى

المستدرك على الصحيحينـ به نقل از قيس بن ابى حازم ـ: من در مدينه بودم و در بازار مى گشتم تا به محلّه «اَحجار الزّيت» رسيدم. جمعى را ديدم كه بر جنگجويى نشسته بر اسب، گِرد آمده بودند و او على بن ابى طالب را دشنام مى داد. مردم در اطرافش بودند كه سعد بن ابى وقّاص رسيد و ايستاد و گفت: چه خبر است؟ گفتند: مردى على بن ابى طالب را دشنام مى دهد. سعد، پيش آمد و مردم، راه را باز كردند تا نزديك آن مرد رسيد و گفت: اى مرد! چرا به على بن ابى طالب، بد مى گويى؟ آيا او اوّلين مسلمان نبود؟ آيا اوّلين كسى نبود كه با پيامبر صلى الله عليه و آله نماز گزارْد؟ آيا زاهدترينِ مردم نبود؟ آيا داناترينِ مردم نبود؟ و همچنان گفت تا اين كه افزود: آيا شوهر دختر پيامبر خدا نبود؟ آيا در جنگ هاى آن حضرت، پرچمدار او نبود؟

شرح نهج البلاغة:استادمان، ابو جعفر اِسكافى ـ كه خدا رحمتش كند ـ از دوستداران واقعى على عليه السلام بود و در برتر دانستن وى پافشارى مى كرد. گر چه باور به برترى داشتن على عليه السلام، در بين همه همكيشان بغدادىِ ما (اهل سنّتْ) شايع بود؛ ولى ابو جعفر در اين باور، تندترينِ آنان از نظر سخن و بااخلاص ترين آنان از نظر اعتقاد بود. ابو جعفر آورده است كه: معاويه گروهى از صحابه و گروهى از تابعيان را به نقل اخبار ناشايست درباره على عليه السلام گمارد تا موجب طعن على عليه السلام و بيزارى جستن از وى گردد و براى آنان در اين كار، دست مزدى قرار داد كه موجب تشويق آنان به چنين كارهايى مى شد. آنان، آنچه را موجب خشنودى معاويه مى گشت، ساختند، از جمله آنان [از صحابه]: ابو هُرَيره، عمرو بن عاص، مغيرة بن شعبه؛ و