فیلترها
نتایج جستجو برای «حرکت و سکون»: ۲۲ حدیث
هشام بن سالم:كُنّا عِندَ أبي عَبدِاللّهِ عليه السلام جَماعَةً مِن أصحابِهِ، فَوَرَدَ رَجُلٌ مِن أهلِ الشّامِ فَاستَأذَنَ فَأَذِنَ لَهُ، فَلَمّا دَخَلَ سَلَّمَ، فَأَمَرَهُ أبو عَبدِاللّهِ عليه السلامبِالجُلوسِ، ثُمَّ قالَ لَهُ: حاجَتُكَ أيُّهَا الرَّجُلُ؟ قالَ: بَلَغَني أنَّكَ عالِمٌ بِكُلِّ ما تُسأَلُ عَنهُ، فَصِرتُ إلَيكَ لِأُناظِرَكَ.
فَقالَ أبو عَبدِاللّهِ عليه السلام: في ماذا؟ قالَ: فِي القُرآنِ وقَطعِهِ وإسكانِهِ وخَفضِهِ ونَصبِهِ ورَفعِهِ، فَقالَ أبو عَبدِاللّهِ عليه السلام: يا حُمرانَ، دونَكَ الرَّجُلَ! فَقالَ الرَّجُلُ: إنَّما اُريدُكَ أنتَ لا حُمرانَ، فَقالَ أبو عَبدِاللّهِ عليه السلام: إن غَلَبتَ حُمرانَ فَقَد غَلَبتَني.
فَأَقبَلَ الشّامِيُّ يَسأَلُ حُمرانَ حَتّى غَرِضَ ۱
هاشم بن سالم:ما گروهى از ياران امام صادق عليه السلام در كنارش بوديم كه مردى شامى آمد و اجازه ورود خواست و امام اذن داد. وقتى وارد شد، سلام كرد. امام دستور نشستن داد و آن گاه، خطاب به وى گفت: «با كه كار دارى؟». مرد گفت: شنيده ام هرچه از تو بپرسند، پاسخ آن را مى دانى. آمده ام با تو گفتگويى داشته باشم.
امام صادق عليه السلام فرمود: «درباره چه چيزى؟». وى گفت: «درباره قرآن، [و حركت و سكون آن، چون:]قطع، سكون، كسره، فتحه و ضمّه آن. امام صادق عليه السلام فرمود: «يا حُمران! با وى گفتگو كن». مرد گفت: من مى خواهم با تو گفتگو داشته باشم، نه با حُمران. امام صادق عليه السلامفرمود: «اگر بر حمران پيروز شدى، بر من غالب شده اى».
مرد شامى، روى بر حمران كرد و آن قدر پرسيد كه خسته شد و حمران، همچنان پاسخ مى
کلیدواژه‌ها فن گفتگو
الإمام الرضا عليه السلام:أَوَّلُ عِبادَةِ اللّهِ تَعالى مَعرِفَتُهُ، وأَصلُ مَعرِفَةِ اللّهِ تَوحيدُهُ، ونِظامُ تَوحيدِ اللّهِ تَعالى نَفيُ الصِّفاتِ عَنهُ؛ لِشَهادَةِ العُقولِ أَنَّ كُلَّ صِفَةٍ ومَوصوفٍ مَخلوقٌ، وشَهادَةِ كُلِّ مَخلوقٍ أَنَّ لَهُ خالِقا لَيسَ بِصِفَةٍ ولا مَوصوفٍ، وشَهادَةِ كُلِّ صِفَةٍ ومَوصوفٍ بِالاِقتِرانِ، وشَهادَةِ الاِقتِرانِ بِالحَدَثِ، وشَهادَةِ الحَدَثِ بالاِمتِناعِ مِن الأَزَلِ المُمتَنِعِ مِن الحَدَثِ.
فَلَيسَ اللّهَ عَرَفَ مَن عَرَفَ بِالتَّشبيهِ ذاتَهُ، ولا إِيّاهُ وَحَّدَ مَنِ اكتَنَهَهُ ۱، ولا حَقيقَتَهُ أَصابَ من مَثَّلَهُ، ولا بِهِ صَدَّقَ مَن نَهّاهُ، ولا صَمَدَ صَمَدَهُ مَن أَشارَ إِلَيهِ، ولا إِيّاهُ عَنى مَن شَبَّهَهُ، ولا لَهُ تَذَلَّلَ مَن
امام رضا عليه السلام:نخستين گام در پرستش خداى متعال، شناخت اوست، و پايه شناخت خدا يگانه دانستن اوست، و ساختار يگانه دانستن خداى متعال، نفى صفات از اوست؛ زيرا خِردها گواهى مى دهند كه هر صفت و موصوفى آفريده شده است، و هر آفريده شده اى، گواهى مى دهد كه آفريدگارى دارد كه نه صفت است و نه موصوف، و هر صفت و موصوفى به همراهى [يكديگر] گواهى مى دهند، و همراهى، به پديد آمدنْ گواهى مى دهد، و پديد آمدن، گواهى مى دهد كه با بى آغاز بودن، ناسازگار است و بى آغاز بودن با پديد آمدن، ناسازگار است.
پس كسى كه ذات خدا را با همانند كردنش با ديگر چيزها بشناسد، او را نشناخته است، و هر كه در صدد رسيدن به نهايت خدا باشد، او را يگانه ندانسته است، و هر كه خدا را مانند ديگر چيزها بداند، به حقيقت او نرسيده است، و هر كه
۱.اكتنهه: أي توهّم أنّه أصاب كنهه (بحار الأنوار: ج 4 ص 235).
۲.أدْو ـ على وزان فلس ـ: مصدر جعلي من الأداة مضاف إليه تعالى؛ أي جعله إيّاهم ذوي أدوات وآلات في إدراكاتهم وأفعالهم. و «المتأدّين» أيضا من هذه المادّة جمع لاسم الفاعل من باب التفعّل؛ أي من يستعمل الأدوات في اُموره (هامش المصدر).
۳.الجسو: الجمود. وجسا الماء جَمُد (تاج العروس: ج 19 ص 286).
۴.. الذاريات: 49.
۵.التوحيد: ص 34 ح 2، عيون أخبار الرضا: ج 1 ص 150 ح 51 كلاهما عن محمّد بن يحيى بن عمر بن عليّ بن أبي طالب عليه السلام والقاسم بن أيّوب العلوي، الأمالي للمفيد: ص 253 ح 4 عن محمّد بن زيد الطبري، الأمالي للطوسي: ص 22 ح 28 عن محمّد بن يزيد الطبري وكلاهما نحوه، الاحتجاج: ج 2 ص 360 ح 283، بحار الأنوار: ج 4 ص 228 ح 3 وراجع تحف العقول: ص 61.
۶.چون قبل از آفرينش نيز قدرت و صلاحيّت آفريدن را داشت.
۷.اخلاص اعتقادى و خداشناختى، به اين معناست كه خدا بودن را در خدا منحصر كنيم كه نتيجه اش توحيد و نفى تشبيه و انكار شريك است.
۸.مثلاً آفريدگان نمى توانند اعتراض كنند كه: «چرا ما هم مثل خدا بى آغاز نيستيم؟»؛ چرا كه چنين چيزى مُحال است، گذشته از آن كه چنين حقّى را نيز ندارند.
کلیدواژه‌ها احادیث جامع در تفسیر نام ها و صفات خدا
عنه عليه السلام:إِنَّ اللّهَ ـ تَبارَكَ وتَعالى ـ أَجَلُّ وأَعظَمُ مِن أَن يُحَدَّ بِيَدٍ أَو رِجلٍ، أَو حَرَكَةٍ أَو سُكونٍ، أَو يوصَفَ بِطولٍ أَو قِصَرٍ، أَو تَبلُغَهُ الأَوهامُ، أَو تُحيطَ بِهِ صِفَةُ العُقولِ. ۱
امام كاظم عليه السلام:خداى والا و بلندمرتبه، با شكوه تر و سترگ تر از اين است كه با دست و پا، يا حركت و سكون، محدود شود يا با درازى و كوتاهى وصف گردد، يا گمان ها به او برسند، يا توصيف خِردها به او احاطه يابد.
۱.التوحيد: ص 75 ح 30 عن يعقوب بن جعفر، بحار الأنوار: ج 3 ص 300 ح 32.
الإمام عليّ عليه السلام:المُشاهِدُ لِجَميعِ الأَماكِنِ بِلا انتِقالٍ إِلَيها. ۱
امام على عليه السلام:[خدا] همه مكان ها را بدون آن كه به سوى آنها برود، مى بيند.
۱.الكافي: ج 1 ص 142 ح 7، التوحيد: ص 33 ح 1 كلاهما عن الحارث الأعور، بحار الأنوار: ج 4 ص 266 ح 14.
عنه عليه السلام:لا يَجري عَلَيهِ السُّكونُ وَالحَرَكَةُ، وكَيفَ يَجري عَلَيهِ ما هُوَ أَجراهُ، ويَعودُ فيهِ ما هُوَ أَبداهُ، ويَحدُثُ فيهِ ما هُوَ أَحدَثَهُ إِذا لَتَفاوَتَت ذاتُهُ، ولَتَجَزَّأَ كُنهُهُ، ولاَمتَنَعَ مِنَ الأَزَلِ مَعناهُ، ولَكانَ لَهُ وَراءٌ إِذ وُجِدَ لَهُ أَمامٌ، ولاَلتَمَسَ التَّمامَ إِذ لَزِمِهِ النُّقصانُ! وإِذا لَقامَت آيَةُ المَصنوعِ فيهِ، ولَتَحَوَّلَ دَليلاً بَعدَ أَن كانَ مَدلولاً عَلَيهِ، وخَرَجَ بِسُلطانِ الاِمتِناعِ مِن أَن يُؤَثِّرَ فيهِ ما يُؤَثِّرُ في غَيرِهِ؟! ۱
امام على عليه السلام:حركت و سكون در او جريان ندارد، و چگونه چيزى بر او جارى شود كه خودِ او آن را جارى كرده است و چيزى به او باز گردد كه خود او آن را آغاز كرده است و چيزى در او پيدا شود كه خودِ او، آن را پديد آورده است؟! اگر چنين بود، ذاتش دگرگون و داراى جزء مى شد، و حقيقت خارجى او از بى آغاز و هميشگى بودن، امتناع مى ورزيد و اگر براى او پيشِ رويى يافت شده بود، پشتِ سرى مى داشت، و اگر كمبودى با او بود، درخواست كامل شدن مى كرد و در اين صورت، نشانه ساخته شدن در او استوار مى شد و به دليل بودن [براى وجود آفريدگار] دگرگون مى شد، پس از آن كه [همه اشيا] بر هستى او [به عنوان آفريدگار] دلالت مى كنند؛ و با برهان ممتنع بودن، چيزى كه در غيرِ خدا تأثير مى كند، ممتنع است كه در خدا تأثير كند.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 186، الاحتجاج: ج 1 ص 476 ح 116 و ج 2 ص 364 ح 283 عن الإمام الرضا عليه السلامنحوه، بحار الأنوار: ج 57 ص 30 ح 6.
عنه عليه السلام:إِنَّ رَبّي لا يُوصَفُ بِالبُعدِ ولا بِالحَرَكَةِ ولا بِالسُّكونِ، ولا بِالقِيامِ قِيامِ انتِصابٍ، ولا بِجيئَةٍ ولا بِذَهابٍ. هُوَ فِي الأَشياءِ عَلى غَيرِ مُمازَجَةٍ، خارِجٌ مِنها عَلى غَيرِ مُبايَنَةٍ. داخِلٌ فِي الأَشياءِ لا كَشَيءٍ في شَيءٍ داخِلٌ وخارِجٌ مِنها لا كَشَيءٍ مِن شَيءٍ خارِجٌ. ۱
امام على عليه السلام:پروردگار من به دورى و حركت و سكون، و با استوارى به معناى برپا ايستادن و راست شدن، و با آمدن و رفتن، وصف نمى شود. او در چيزهاست، نه به معناى آميختن با آنها، و از چيزها خارج است، نه به معناى دورى مكانى. داخل در چيزهاست، نه همچون چيزى كه داخل در چيز ديگرى است، و از آنها خارج است، نه همچون چيزى كه داخل چيز ديگرى است.
۱.التوحيد: ص 305 ح 1، الأمالي للصدوق: ص 423 ح 560، الاختصاص: ص 236 كلّها عن الأصبغ بن نباتة، روضة الواعظين: ص 40، بحار الأنوار: ج 4 ص 27 ح 2.
عنه عليه السلام:الخالِقُ لا بِمَعنى حَرَكَةٍ. ۱
امام على عليه السلام:[خدا] آفريدگار است، نه به معناى [آفريدن با] حركت.
۱.الكافي: ج 1 ص 140 ح 5 عن إسماعيل بن قتيبة عن الإمام الصادق عليه السلام، نهج البلاغة: الخطبة 152، التوحيد: ص 56 ح 14 عن فتح بن يزيد الجرجاني عن الإمام الرضا عليه السلام، بحار الأنوار: ج 4 ص 285 ح 17.
الإمام الصادق عليه السلام:إِنَّ اللّهَ ـ تَبارَكَ وتَعالى ـ لا يُوصَفُ بِزَمانٍ ولا مَكانٍ ولا حَرَكَةٍ ولاَ انتِقالٍ ولا سُكونٍ، بَل هُوَ خالِقُ الزَّمانِ وَالمَكانِ وَالحَرَكَةِ وَالسُّكونِ، تَعالَى اللّهُ عَمّا يَقولونَ عُلُوّا كَبيرا! ۱
امام صادق عليه السلام:خداوند والا و بلند مرتبه، با زمان و مكان و با حركت و جابه جايى و سكون، وصف نمى شود؛ بلكه او آفريدگار زمان و مكان و حركت و سكون است. خدا از آنچه مى گويند، برترىِ سترگى دارد.
۱.التوحيد: ص 184 ح 20، الأمالي للصدوق: ص 353 ح 430 كلاهما عن أبي بصير، روضة الواعظين: ص 44 كلاهما نحوه، بحار الأنوار: ج 3 ص 330 ح 33.
الإمام الكاظم عليه السلام:. أَمّا قَولُ الواصِفينَ: إِنَّهُ يَنزِلُ ـ تَبارَكَ وتَعالى ـ فَإِنَّما يَقولُ ذلِكَ مَن يَنسِبُهُ إِلى نَقصٍ أَو زِيادَةٍ، وكُلُّ مُتَحَرِّكٍ مُحتاجٌ إِلى مَن يُحَرِّكُهُ أَو يَتَحَرَّكُ بِهِ، فَمَن ظَنَّ بِاللّهِ الظُّنونَ هَلَكَ، فَاحذَروا في صِفاتِهِ مِن أَن تَقِفوا لَهُ عَلى حَدٍّ تَحُدّونَهُ بِنَقصٍ أَو زِيادَةٍ، أَو تَحريكٍ أَو تَحرُّكٍ، أَو زَوالٍ أَو استِنزالٍ، أَو نُهوضٍ أَو قُعودٍ، فَإنَّ اللّهَ جَلَّ وَعَزَّ عَن صِفَةِ الواصِفينَ، ونَعتِ النّاعِتينَ، وَتَوَهُّمِ المُتَوَهِّمينَ. ۱
امام كاظم عليه السلام:. امّا اين سخن توصيف كنندگان [خدا]: «خداى متعال فرو مى آيد» ، اين را كسى مى گويد كه كمبود يا افزايش را به خدا نسبت مى دهد، درحالى كه هر متحرّكى نيازمند كسى است كه او را حركت دهد يا به وسيله آن، متحرّك شود. هر كس گمان چنين پندارهايى را در مورد خدا داشت، هلاك شد. پس در توصيف هاى خدا، برحذر باشيد از اين كه به اندازه اى معتقد شويد كه خدا را بر اساس آن با كمبود و افزايش، يا حركت دادن يا حركت پذيرفتن، يا نابودى يا فرو آمدن، يا برخاستن يا نشستن، محدود سازيد؛ چرا كه خدا برتر از توصيف وصف كنندگان، و ستودنِ ستايش كنندگان و پندارِ گمان كنندگان است.
۱.الكافي: ج 1 ص 125 ح 1، التوحيد: ص 183 ح 18، الاحتجاج: ج 2 ص 327 ح 264 وفيه «تَبارَكَ وتَعالى عن ذلِكَ علوّا كبيرا» بدل «تبارك و تعالى» وكلّها عن يعقوب بن جعفر الجعفري، بحار الأنوار: ج 3 ص 311 ح 5.
الإمام الرضا عليه السلام:فاعِلٌ لا بِمَعنَى الحَرَكاتِ وَالآلَةِ. ۱
امام رضا عليه السلام:[خدا] فاعل است، امّا نه به معناى حركت ها و ابزار (يعنى: فاعليت او به گونه اى نيست كه حركت كند و با ابزار، كارى را انجام دهد).
۱.نهج البلاغة: الخطبة 1، الاحتجاج: ج 1 ص 473، بحار الأنوار: ج 4 ص 247 ح 5.
عنه عليه السلام:مُدَبِّرٌ لا بِحَرَكَةٍ. ۱
امام رضا عليه السلام:[خدا] تدبير كننده است، امّا نه با حركت (يعنى: لازمه تدبير كردنش حركت نيست).
۱.التوحيد: ص 37 ح 2، عيون أخبار الرضا: ج 1 ص 151 ح 51 كلاهما عن محمّد بن يحيى بن عمر بن عليّ بن أبي طالب عليه السلام والقاسم بن أيّوب العلوي، الأمالي للمفيد: ص 255 ح 4 عن محمّد بن زيد الطبري، الأمالي للطوسي: ص 23 ح 28 عن محمّد بن يزيد الطبري، تحف العقول: ص 63، الكافي: ج 1 ص 139 ح 4 وفيه «مقدّر» بدل «مدبّر» وكلاهما عن الإمام عليّ عليه السلام، بحار الأنوار: ج 4 ص 229 ح 3.
الإمام عليّ عليه السلام:لا يَجري عَلَيهِ السُّكونُ وَالحَرَكَةُ، وكَيفَ يَجري عَلَيهِ ما هُوَ أجراهُ، ويَعودُ فيهِ ما هُوَ أبداهُ، ويَحدُثُ فيهِ ما هُوَ أحدَثَهُ؟ إذا لَتَفاوَتَت ذاتُهُ، ولَتَجَزَّأَ كُنهُهُ، ولَامتَنَعَ مِنَ الأَزَلِ مَعناهُ، ولَكانَ لَهُ وَراءٌ إذ وُجِدَ لَهُ أمامٌ، ولَالتَمَسَ التَّمامَ إذ لَزِمَهُ النُّقصانُ! وإذا لَقامَت آيَةُ المَصنوعِ فيهِ، ولَتَحَوَّلَ دَليلاً بَعدَ أن كانَ مَدلولاً عَلَيهِ، وخَرَجَ بِسُلطانِ الِامتِناعِ من أن يُؤَثِّرَ فيهِ ما يُؤَثِّرَ في غَيرِهِ؟! ۱
امام على عليه السلام:سكون و حركت، بر او جارى نمى شود، و چه سانْ چيزى كه او خود، آن را جارى ساخته، بر او جارى شود، و آنچه كه خود ايجاد كرده، به او برگردد، و آنچه كه خودْ آن را پديد آورده، در او پديدار شود؟
اگر چنين بود، ذات او گوناگون مى گشت، و كُنْهش پراكندگى مى پذيرفت، و ديگر، حقيقت او از ازلى بودن امتناع مى ورزيد، و به يقين، براى او پشتِ سرى مى بود، آن گاه كه براى او پيشِ رويى يافت مى شد، و بايد در پىِ كمال مى رفت، آن هنگام كه با نقصانْ همراه مى شد.
نيز در اين هنگام، نشانه هاى ساخته بودن، در او هويدا مى شدند، و پس از آن كه بر او دلالت مى شد، خود، دليل و نشانه قرار مى گرفت!
او به قدرت امتناع (عدم امكان)، از اين كه چيزى كه در غير او تأثير مى گذارد، در او اثر بگذارد، بيرون است.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 186، الاحتجاج: ج 1 ص 476 ح 116، بحار الأنوار: ج 57 ص 30 ح 6.
عنه عليه السلام:إنَّ رَبّي لا يوصَفُ بِالبُعدِ، ولا بِالحَرَكَةِ ولا بِالسُّكونِ، ولا بِالقِيامِ قِيامِ انتِصابٍ، ولا بِجيئَةٍ ولا بِذَهابٍ. ۱
امام على عليه السلام:پروردگار من، نه با دورى توصيف مى شود، و نه با حركت و سكون، و نه به برپا بودن، به گونه برپا دارندگى، و نه به آمد و شد.
۱.التوحيد: ص 305 ح 1، الأمالي للصدوق: ص 423 ح 560، الاختصاص: ص 236 كلّها عن الأصبغ بن نباتة، روضة الواعظين: ص 40، بحار الأنوار: ج 4 ص 27 ح 2.
عنه عليه السلام:المُشاهِد لِجَميعِ الأَماكِنِ بِلَا انتِقالٍ إلَيها. ۱
امام على عليه السلام:[خداوند،] نظاره گر همه جاها بدون رفتن به آن جاهاست.
۱.الكافي: ج 1 ص 142 ح 7، التوحيد: ص 33 ح 1 كلاهما عن الحارث الأعور، بحار الأنوار: ج 4 ص 266 ح 14.
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ بَزِيعٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيِّ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام؛ وَ عَنْ عُقْبَةَ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«إِنَّ اللّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ، فَخَلَقَ مَا أَحَبَّ مِمَّا أَحَبَّ، وَ كَانَ مَا أَحَبَّ أَنْ خَلَقَهُ مِنْ طِينَةِ الْجَنَّةِ، وَ خَلَقَ مَا أَبْغَضَ مِمَّا أَبْغَضَ، وَ كَانَ مَا أَبْغَضَ أَنْ خَلَقَهُ مِنْ طِينَةِ النَّارِ، ثُمَّ بَعَثَهُمْ فِي الظِّـلَالِ».
فَقُلْتُ: وَ أَيُّ شَيْءٍ الظِّـلَالُ؟
قَالَ: «أَ لَمْ تَرَ إِلى ظِلِّكَ فِي الشَّمْسِ شَيْءٌ، وَ لَيْسَ بِشَيْءٍ، ثُمَّ بَعَثَ اللّهُ فِيهِمُ النَّبِيِّينَ
محمد بن يحيى، از محمد بن حسين، از محمد بن اسماعيل بن بَزيع، از صالح بن عُقبه، از عبداللّه بن محمد جُعفى، از امام محمد باقر عليه السلام؛ و از عُقبه، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه آن حضرت فرمود:«خدا، خلائق را آفريد، پس آنچه را كه دوست مى داشت آفريد، از آنچه دوست داشت، و آنچه دوست مى داشت، آن است كه او را از طينت و سرشت بهشت آفريد، و آن كه را كه دشمن داشت، آفريد از آنچه دشمن داشت، و آنچه دشمن مى داشت، آن است كه آن را از سرشت آتش و دوزخ آفريد. پس ايشان را برانگيخت در صورت سايه ها».
عرض كردم كه: سايه ها چيست؟ فرمود كه: «آيا نظر به سايه خود نمى كنى در آفتاب (كه آن چيزى است كه به حركت و سكون صاحب خود متحرّك و ساكن مى شود) و چيزى نيست (يعنى: فى حدّ ذاته تحقّق و وجودى ندارد). و
جابِرُ بنُ عبدِ اللّهِ الأَنصاريّ:كُنتُ مَعَ مولانا أميرِ المُؤمِنينَ عليه السلام فَرأى رَجُلاً قائمًا يُصَلّي فَقالَ لَهُ: يا هذا، أتَعرِفُ تَأويلَ الصَّلاةِ؟ فَقالَ: يا مَولايَ، وهَل لِلصَّلاةِ تَأويلٌ غَيرَ العِبادَةِ؟ فَقالَ: إي والَّذي بَعَثَ مُحَمَّدًا بِالنُّبُوَّةِ، وما بَعَثَ اللّهُ نَبيَّهُ بِأَمرٍ مِنَ الاُمورِ إلاّ ولَهُ تَشابُهٌ وتَأويلٌ وتَنزيلٌ، وكُلُّ ذلِكَ يَدُلُّ عَلَى التَّعَبُّدِ، فَقالَ لَهُ: عَلِّمني ما هُوَ يا مَولايَ؟
فَقالَ عليه السلام: تأويلُ تَكبيرَتِكَ الاُولى إلى إحرامِكَ أن تُخطِرَ في نَفسِكَ إذا قُلتَ: اللّهُ أكبَرُ مِن أن يوصَفَ بِقيامٍ أو قُعودٍ، وفِي الثّانيَةِ: أن يوصَفَ بِحَرَكَةٍ أو جُمودٍ، وفِي الثّالِثَةِ: أن يوصَفَ بِجِسمٍ أو يُشَبَّهَ بِشَبَهٍ أو
جابر بن عبداللّه انصارى:با مولايمان امير مؤمنان عليه السلام بودم كه مردى را ديد به نماز ايستاده است. پس به او فرمود: اى مرد، آيا حقيقت نماز را مى دانى؟ عرض كرد: اى مولاى من، آيا نماز حقيقتى غير از عبادت دارد؟ پس فرمود: آرى. سوگند به كسى كه محمّد را به نبوّت برانگيخت هيچ پيامبرى را به كارى از كارها برنيانگيخته، جز اينكه متشابه و تأويل و تنزيل دارد و همه اين ها بر عبادت، دلالت مى كنند. پس آن مرد عرض كرد: اى مولاى من مرا از آن آگاه كن.
حضرت فرمود: حقيقت (هفت) تكبير آغازين تو كه با آن كارهايى را بر خود حرام مى كنى اين است: هنگامى كه اللّه اكبر نخست را مى گويى، در دلت بگذرانى: خدا بزرگتر از آن است كه به برخاستن و نشستن توصيف شود. و در تكبير دوّم، به حركت و سكون و در سوّم، به جسم بودن يا تشبيه
۱.البحار: 84 / 253 / 52. قال المجلسي رحمه الله: وجدت بخطّ الشيخ محمّدبن عليّ الجبعيّ نقلاً من خطّ الشيخ الشهيد قدّس اللّه روحهما قال: «روى جابر.».
کلیدواژه‌ها حقیقت نماز
الإمام العسكريّ عليه السلام:قال الإمام الصادق عليه السلام: لَقَد حَدَّثَني أبي الباقِرُ عليه السلام، عَن جَدّي عَلِيِّ بنِ الحُسَينِ، عَن أبيهِ الحُسَينِ بنِ عَلِيٍّ سَيِّدِالشُّهَداءِ، عَن أبيهِ أميرِالمُؤمِنينَ عليهم السلام أنَّهُ اجتَمَعَ يَوما عِندَ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله أهلُ خَمسَةِ أديانٍ: اليَهودُ، وَالنَّصارى، وَالدَّهرِيَّةُ، وَالثَّنَوِيَّةُ، ومُشرِكُو العَرَبِ.
فَقالَتِ اليَهودُ: نَحنُ نَقولُ: عُزَيرٌ ابنُ اللّهِ، وقَد جِئناكَ ـ يا مُحَمَّدُ ـ لِنَنظُرَ ما تَقولُ؟ فَإِنِ اتَّبَعتَنا فَنَحنُ أسبَقُ إلَى الصَّوابِ مِنكَ وأفضَلُ، وإن خالَفتَنا خَصَمناكَ.
وقالَتِ النَّصارى: نَحنُ نَقولُ: إنَّ المَسيحَ ابنُ اللّهِ، اِتَّحَدَ بِهِ، وقَد جِئناكَ لِنَنظُرَ ما تَقولُ،
امام عسكرى عليه السلام:امام صادق فرمود: پدرم امام باقر، از جدّم على بن الحسين، و وى از پدرش حسين بن على، سرور شهيدان، و وى از پدرش اميرمؤمنان عليهم السلام برايم نقل كرد كه: روزى پيروان دين هاى پنجگانه: يهود، مسيحيّت، طبيعت پرستان، دوگانه پرستان و مشركان عرب، با پيامبر خدا نشستى داشتند.
يهوديان گفتند: ما مى گوييم: عُزَير، پسر خداست. آمده ايم ببينيم تو چه مى گويى؟ اگر سخن ما را بگويى، پس در دستيابى به حقيقت، از تو پيشى گرفته ايم و برتريم، و اگر با ما مخالفت كنى، با تو مجادله مى كنيم.
مسيحيان گفتند: ما مى گوييم: مسيح، پسر خداست و با او يكى است. آمده ايم ببينيم تو چه مى گويى؟ اگر از رأى ما پيروى كنى، در باور به اين حقيقت، بر تو پيشى گرفته ايم و برتريم، و اگر مخالفت كنى، با تو مجادله خواهيم
الإمامُ الكاظمُ عليه السلامـ فيما سُئلَ عَن الجِسمِ و الصّورَةِ، فكَتَبَ عليه السلام ـ: سُبحانَ مَن لَيسَ كَمِثلِهِ شَيءٌ لا جِسمٌ و لا صُورَةٌ. ۱
امام كاظم عليه السلامـ در پاسخ به پرسش از جسم و صورت [داشتن خدا] ـنوشت: منزّه است خدايى كه چيزى همانند او نيست؛ نه جسمى و نه صورتى.
۱.التوحيد: 97/3.
الإمامُ الرِّضا عليه السلامـ في عِلَّةِ لُزومِ الإقرارِ بِأنَّ اللّهَ لَيسَ كَمِثلِهِ شَيءٌ ـ: لِعِلَلٍ:. و مِنها أنَّهُ لَو لَم يَجِبْ عَلَيهِم أن يَعرِفوا أنَّهُ لَيسَ كَمِثلِهِ شَيءٌ لَجازَ عِندَهُم أن يَجرِيَ عَلَيهِ ما يَجري عَلَى المَخلوقينَ مِنَ العَجزِ و الجَهلِ و التَّغَيُّرِ و الزَّوالِ و الفَناءِ و الكِذبِ و الاعتِداءِ، و مَن جازَت عَلَيهِ هذِهِ الأشياءُ لَم يُؤمَنْ فَناؤهُ و لَم يُوثَقْ بِعَدلِهِ، و لَم يُحَقَّقْ قَولُهُ و أمرُهُ و نَهيُهُ و وَعدُهُ و وَعيدُهُ و ثَوابُهُ و عِقابُهُ، و في ذلكَ فَسادُ الخَلقِ و إبطالُ الرُّبوبِيَّةِ. ۱
امام رضا عليه السلامـ در بيان علت لزوم اقرار به اين كه خدا مانندى ندارد ـفرمود: به دلايلى چند، از جمله اين كه اگر بر مردمان لازم نبود كه بدانند خداوند مانندى ندارد، هر آينه برايشان روا بود كه صفاتى چون ناتوانى و نادانى و دگرگون پذيرى و زوال و نيستى و دروغ و تجاوز، كه به آفريدگان نسبت داده مى شود، در حق او نيز به كار برده شود و كسى كه اين صفات در وجودش روا باشد، در معرض فناست و به عدالتش اعتمادى نشايد و گفتار او و امر و نهى و وعده و وعيد و پاداش دهى و كيفر رسانيش تحقق نمى پذيرد و اين امر موجب تباهى خلق و بطلان ربوبيّت است.
۱.علل الشرائع: 256/9.
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:لا يَجري عَلَيهِ السُّكونُ و الحَرَكَةُ، و كَيفَ يَجري عَلَيهِ ما هُوَ أجراهُ، و يَعودُ فيهِ ما هُوَ أبداهُ، و يَحدُثُ فيهِ ما هُوَ أحدَثَهُ؟! إذا لَتَفاوَتَتْ ذاتُهُ، و لَتَجَزَّأ كُنهُهُ، و لاَمتَنَعَ مِنَ الأزَلِ مَعناهُ، و لَكانَ لَهُ وَراءٌ إذ وُجِدَ لَهُ أمامٌ، و لاَلتَمَسَ التَّمامَ إذ لَزِمَهُ النُّقصانُ، و إذا لَقامَتْ آيَةُ المَصنوعِ فيهِ، و لَتَحَوَّلَ دَليلاً بَعدَ أن كانَ مَدلولاً عَلَيهِ، و خَرَجَ بِسُلطانِ الامتِناعِ مِن أن يُؤَثِّرَ فيهِ ما يُؤَثِّرُ في غَيرِهِ. ۱
امام على عليه السلام:سكون و حركت در او به وقوع نمى پيوندد؛ چگونه پديده اى در او به وقوع پيوندد كه خودش آن را به جريان انداخته و چيزى به او بر گردد كه خود آن را هستى بخشيده و چيزى در او پديد آيد كه خود آن را پديد آورده است؟ زيرا در اين صورت، ذات او دستخوش تغيير شود و حقيقت وجودش داراى اجزاء گردد و ذاتش از ازلى بودن امتناع پذيرد و چون براى او جلو باشد، پشت هم خواهد بود و چون كاستى ملازم او شد پس طالب كمال خواهد بود، همچنين اگر حركت و سكون در او راه يابد، نشانه مخلوق بودن در او تحقق يابد و به صورت دليلى بر وجود آفريننده درآيد، در صورتى كه پيشتر همه چيز دليل بر وجود او بود در حالى كه وجود خداوند از اين كه عوامل تأثير گذارِ در غير، در او نيز تأثير بگذارند، امتناع دارد.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 186.
نمایش ۱ تا ۲۰ از ۲۲