فیلترها
نتایج جستجو برای «جهاد»: ۱۲۰۳ حدیث
عنه صلى الله عليه و آله:إنَّ الرَّجُلَ لَيَكونُ مِن أهلِ الصَّلاةِ وَالزَّكاةِ وَالحَجِّ وَالعُمرَةِ وَالجِهادِ، وما يُجزى يَومَ القِيامَةِ إلاّ بِقَدرِ عَقلِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:انسانى كه اهل نماز، زكات، حج، عمره و جهاد است، در روز رستاخيز، به اندازه خردش پاداش داده مى شود.
۱.المعجم الأوسط: ج 3 ص 251 ح 3057، تاريخ بغداد: ج 13 ص 79 و ج 2 ص 200 كلاهما نحوه وكلّها عن ابن عمر، كنزالعمّال: ج 3 ص 382 ح 7050؛ مجمع البيان: ج 10 ص 487 نحوه.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلتشویق بر خردورزی تفکر و ژرف اندیشی +2 مورد دیگر
الإمام عليّ عليه السلام:جاهِد شَهوَتَكَ وغالِب غَضَبَكَ وخالِف سوءَ عادَتِكَ، تَزكُ نَفسُكَ ويَكمُل عَقلُكَ وتَستَكمِل ثَوابَ رَبِّكَ. ۱
امام على عليه السلام:با شهوتت مبارزه كن و بر خشمت غالب آى و با عادت هاى زشتت مخالفت كن تا جانت پرورش يابد، خردت به كمال رسد و پاداش پروردگارت را به كمال برسانى.
۱.غرر الحكم: ح 4760، عيون الحكم والمواعظ: ص 222 ح 4319.
الإمام الصادق عليه السلام:كَتَبَ أميرُ المُؤمِنينَ عليه السلام إلى بَعضِ أصحابِهِ يَعِظُهُ: اُوصيكَ ونَفسي بِتَقوى مَن لا تَحِلُّ مَعصِيَتُهُ ولا يُرجى غَيرُهُ ولاَ الغِنى إلاّ بِهِ، فَإِنَّ مَنِ اتَّقَى اللّهَ جَلَّ وعَزَّ وقَوِيَ وشَبِعَ ورَوِيَ ورُفِعَ عَقلُهُ عَن أهلِ الدُّنيا، فَبَدَنُهُ مَعَ أهلِ الدُّنيا وقَلبُهُ وعَقلُهُ مُعايِنُ الآخِرَةِ، فَـأَطفَأَ بِضَوءِ قَلبِهِ ما أبصَرَت عَيناهُ مِن حُبِّ الدُّنيا فَقَذَّرَ حَرامَها، وجانَبَ شُبُهاتِها، وأضَرَّ وَاللّهِ بِالحَلالِ الصّافي، إلاّ ما لابُدَّ لَهُ مِن كِسرَةٍ مِنهُ يَشُدُّ بِها صُلبَهُ، وثَوبٍ يُواري بِهِ عَورَتَهُ مِن أغلَظِ ما يَجِدُ وأخشَنِهِ، ولَم يَكُن لَهُ فيما لا بُدَّ لَهُ مِنهُ ثِقَةٌ ولا رَجاءٌ، فَوَقَعَت ثِقَتُهُ
امام صادق عليه السلام:امير مؤمنان به يكى از يارانش نامه اى نوشت و او را چنين موعظه كرد:
«تو را و خودم را سفارش مى كنم به تقواى كسى كه نافرمانى اش روا نيست، اميدى به غير او نيست و بى نيازى، تنها از اوست.
هر كس تقواى خدا پيشه كند، بزرگ مى شود؛ عزيز مى گردد؛ نيرومند مى شود؛ سير و سيراب مى گردد؛ خردش از دنيادوستان باز داشته مى شود، آن سان كه بدنش با اهل دنياست، امّا دل و خردش آخرت را مى بينند. پس با نور دل، آنچه را چشمانش از دوستى دنيا مى بيند، خاموش مى سازد؛ پس حرام دنيا را ترك مى كند و از شبهه ها كناره گيرى مى نمايد و از حلالِ گوارا نيز دورى مى كند، مگر از پاره اى كه خود را بدان استوار نگه بدارد و لباسى كه خود را بدان بپوشاند، آن هم از خشن ترين لباس ها.
[چنين كسى] در نيازمندى ها، به كسى
۱.الكافي: ج 2 ص 136 ح 23، مشكاة الأنوار: ص 466 ح 1556 كلاهما عن أبي جميلة، بحار الأنوار: ج 73 ص 75 ح 39.
الكافي عن سماعة بن مهران:كُنتُ عِندَ أبي عَبدِاللّهِ عليه السلام وعِندَهُ جَماعَةٌ مِن مَواليهِ، فَجَرى ذِكرُ العَقلِ وَالجَهلِ، فَقالَ أبو عَبدِاللّهِ عليه السلام: اِعرِفُوا العَقلَ وجُندَهُ وَالجَهلَ وجُندَهُ تَهتَدوا.
قالَ سَماعَةُ: فَقُلتُ: جُعِلتُ فِداكَ، لا نَعرِفُ إلاّ ما عَرَّفتَنا.
فَقالَ أبو عَبدِاللّهِ عليه السلام: إنَّ اللّهَ عز و جل خَلَقَ العَقلَ وهُوَ أوَّلُ خَلقٍ مِنَ الرّوحانِيّينَ عَن يَمينِ العَرشِ مِن نورِهِ، فَقالَ لَهُ: أدبِر فَأَدبَرَ؛ ثُمَّ قالَ لَهُ: أقبِل فَأَقبَلَ ۱؛ فَقالَ اللّهُ تَبارَكَ
وتَعالى: خَلَقتُكَ خَلقًا عَظيمًا وكَرَّمتُكَ عَلى جَميعِ خَلقي. ۲
قالَ: ثُمَّ خَلَقَ الجَهلَ مِنَ البَحرِ الاُجاجِ ظُلمانِيًّا فَقالَ لَهُ: أدبِر فَأَدبَرَ؛ ثُمَّ قالَ
الكافىـ به نقل از سماعه بن مهران ـ: نزد امام صادق عليه السلام بودم و گروهى از دوستداران ايشان در آن جا حضور داشتند. سخن از خرد و نادانى به ميان آمد. امام صادق عليه السلامفرمود: «خرد و سپاهيانش و نادانى و سپاهيانش را بشناسيد تا هدايت يابيد». ۴
گفتم: جانم به فدايت! نمى دانيم، جز آنچه شما ما را بر آن آگاه ساخته ايد.
آن گاه امام صادق عليه السلام فرمود: «خداوند، خرد را كه نخستين آفريده روحانى است، از سَمت راست عرش، از نور خود بيافريد. آن گاه بدو فرمود: باز گرد. پس برگشت. سپس به او گفت: روى آور. پس روى آورد. ۵ سپس خداوند
متعال فرمود: تو را آفريدم، آفريدنى بزرگ وتو را برهمه مخلوقاتم گرامى داشتم». ۶
سپس [خداوند،] نادانى را از درياى شور و ظلمانى بيافريد و به او گفت: باز گرد. پس برگشت. سپس
۱.شرح المولى محمّد صالح المازندراني هذا الحديث بما يلي: «فقال له: أدبر فأدبر»: أمره بالهبوط من عالم الملكوت والنور إلى عالم الظلمات والشرور والتوجّه إلى ما يلايمه من المشتهيات والنظر إلى ما فيه هواه من المستلذّات، فهبط لما في ذلك من مصلحة وهي ابتلاء العباد ونظام البلاد وعمارة الأرض، إذ لولا ذلك لكان النّاس بمنزلة الملائكة عارين عن حلية التناكح والتناسل والزراعة وتعمير الأرض، وبطل الغرض المطلوب من هذا النوع من الخلق، وبطل خلافة الأرض، ولزم من ذلك بطلان الثواب والعقاب وعدم انكشاف صفات الباري وانجلاء حقائقها وآثارها، مثل العدالة والانتقام والجبّاريّة والقهّاريّة والعفو والغفران وغيرها.
۲.ثمّ قال له: أقبل فلم يقبل»: أمره بعد الإدبار بالإقبال إليه تعالى والرجوع إلى ما لديه من المقامات العليّة والكرامات الرفيعة التي لا يتيسّر الوصول إليها إلاّ بالانتقال من طور أخسّ إلى طور أشرف، ومن حالة أدنى إلى حالة أعلى، ومن نشأة فانية إلى نشأة باقية، وهكذا من حال إلى حال ومن كمال إلى كمال حتّى يبلغ إلى غاية مشاهدة جلال اللّه ونهاية ملاحظة أنوار اللّه ويرتع في جنّة عالية قطوفها دانية، فأبى السلوك في سبيل الرشاد والتقيّد بربقة الانقياد والتمسّك بلوازم الوعظ والنصيحة والانقلاع عن الأفعال القبيحة، كلّ ذلك لشدّة احتجابه بحجاب الظلمات وانغماسه في بحار ذمائم الصفات؛ لتوهّمه أنّ تلك الذمائم الخاسرة والصفات الظاهرة والمشتهيات الحاضرة كمال له، فاغترَّ بها أو افتخر وأخذها بضاعة له واستكبر (شرح اُصول الكافي، كتاب العقل والجهل: ص 268).
وصدر أخيرًا عن مؤسّسة التنظيم والنشر لآثار الإمام الخميني قدس سره في هذا المجال كتاب «شرح حديث جنود العقل والجهل» للسيّد الإمام قدس سرهفراجع.
۳.الكافي: ج 1 ص 21 ح 14، علل الشرائع: ص 113 ح 10، تحف العقول: ص 400 كلاهما نحوه، بحار الأنوار: ج 1 ص 109 ح 7.
۴.امام خمينى رحمه الله، كتابى با عنوان شرح حديث جنود عقل و جهل نگاشته كه از سوى مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى رحمه الله به چاپ رسيده است.
۵.ملاّ صالح مازندرانى در شرح اين حديث نوشته است: «خداوند، خرد را فرمان داد تا از عالَم ملكوت و نورانى به دنياى تاريكى ها و شرور فرود آيد و به خواستنى هايى كه سازگار با اوست، توجّه كند و در لذّت هاى مطابق ميلش، درنگ نمايد. سپس خرد، از آن رو كه مصلحتش در آن بود، فرود آمد. آن مصلحت، عبارت است از: آزمودن بندگان، سامان بخشى به شهرها و آبادانى زمين.
۶.گر چنين نبود، مردم به سانِ فرشتگان، از ازدواج و تكثير نسل، كشاورزى و آبادانى زمين، دست مى شُستند و انگيزه آفرينشِ اين دسته از موجودات، از ميان مى رفت، چنان كه جانشينى [اش در]زمين، زائل مى شد، و نظام پاداش و كيفر نيز به هم مى ريخت و صفات خداوندى و حقيقت و آثارش (چون: عدالت، انتقام، جباريّت، قهاريّت، عفو و بخشش و مانند آن) آشكار نمى گشت».
وى در تفسير «پس بدو گفت: روى آور. پس رو نياورد»، مى گويد: «خداوند، او را پس از برگشتن، به رو آوردن و بازگشت به مقامات برتر و كرامت هاى بلند ـ كه دستيابى بدانها جز با تحوّل و دگرگونى از صورت پست به صورت برتر و از حالت پايين تر به حالت بالاتر و از دنياى فانى به دنياى پايدار، ممكن نيست ـ فرمان داد، چنان كه او را به سير و سلوك و پيمودن راه كمال تا مشاهده جلال خداوندى و ديدن انوار الهى و گشت و گذار در بهشت برين، فرمان داد؛ او از پيمودن راه رشد و گردن نهادن به بندگى و استفاده از پند و نصيحت و دورى جُستن از رفتار زشت، سر باز زد؛ زيرا در حجاب هاى ظلمانى، پنهان بود و در درياى بدى ها فرو رفته بود، با اين گمان كه اين لذّت هاى ظاهرى و خصلت هاى زشت كمال اوست. از اين رو، بدان مغرور شد و فخرفروشى كرد و آن را دست مايه بزرگى طلبى قرار داد» (شرح اصول كافى، كتاب العقل و الجهل، ص 268. همچنين، ر. ك: شرح حديث جنود عقل و جهل).
عنه عليه السلام:جِهادُ النَّفسِ بِالعِلمِ عُنوانُ العَقلِ. ۱
امام على عليه السلام:جهاد با نفْس به وسيله دانش، نشانه خرد است.
۱.غرر الحكم: ح 4772، عيون الحكم والمواعظ: ص 223 ح 4341.
عنه عليهالسلام ـ لِأَصحابِهِ ـ : اُفٍّ لَكُم! لَقَد سَئِمتُ عِتابَكُم! أرَضيتُم بِالحَياةِ الدُّنيا مِنَ الآخِرَةِ عِوَضًا؟! وبِالذُّلِّ مِنَ العِزِّ خَلَفًا؟! إذا دَعَوتُكُم إلى جِهادِ عَدُوِّكُم دارَت أعيُنُكُم كَأَنَّكُم مِنَ المَوتِ في غَمرَةٍ، ومِنَ الذُّهولِ في سَكرَةٍ، يُرتَجُ عَلَيكُم حَواري فَتَعمَهونَ، وكَأَنَّ قُلوبَكُم مَألوسَةٌ فَأَنتُم لا تَعقِلونَ! ۱
امام على عليهالسلام ـ خطاب به يارانش ـ : اُف بر شما كه از نكوهشتان، به ستوه آمدهام! اين رواست كه شما به زندگى دنيا به جاى آخرت، خشنود باشيد و به زبونى به جاى عزّت، تَن دهيد؟! چون شما را به جهاد با دشمنتان فرا مىخوانم، چنان چشمانتان گِرد مىشود كه گويا دچار سَكَرات مرگ شدهايد و از غفلت، مست گرديدهايد. باب فهم سخنانم، بر شما بسته شده است. از اين رو، به سرگردانى دچاريد، و گويى خردهايتان چنان آفت زده است كه توان انديشيدن نداريد.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 34، بحار الأنوار: ج 77 ص 333 ح 22؛ مطالب السؤول: ص 59 نحوه وفيه «ويرخ عليكم جواري» بدل «يرتج عليكم حواري».
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتموانع معرفت +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:يَنبَغي لِلعاقِلِ أن لا يَخلُوَ في كُلِّ حالَةٍ عَن طاعَةِ رَبِّهِ ومُجاهَدَةِ نَفسِهِ. ۱
امام على عليه السلام:سزاوار است كه خردمند، در هيچ حالتى، از اطاعت پروردگار و جهاد با نفْس، فروگذار نكند.
۱.غرر الحكم: ح 10922، عيون الحكم والمواعظ: ص 555 ح 10224.
عنه صلى الله عليه و آله:تَعَلَّمُوا العِلمَ، فَإِنَّ تَعَلُّمَهُ حَسَنَةٌ، ومُدارَسَتَهُ تَسبيحٌ، والبَحثَ عَنهُ جِهادٌ، وتَعليمَهُ مَن لا يَعلَمُهُ صَدَقَةٌ، وبَذلَهُ لِأَهلِهِ قُربَةٌ، لِأَنَّهُ مَعالِمُ الحَلالِ والحَرامِ، وسالِكٌ بِطالِبِهِ سَبيلَ الجَنَّةِ، وهُوَ أنيسٌ فِي الوَحشَةِ، وصاحِبٌ فِي الوَحدَةِ، ودَليلٌ عَلَى السَّرّاءِ والضَّرّاءِ، وسِلاحٌ عَلَى الأَعداءِ، وزَينٌ لِلأَخِلاّءِ.
يَرفَعُ اللّهُ بِهِ أقوامًا يَجعَلُهُم فِي الخَيرِ أئِمَّةً يُقتَدى بِهِم، تُرمَقُ أعمالُهُم، وتُقتَبَسُ آثارُهُم وتَرغَبُ المَلائِكَةُ في خِلَّتِهِم، يَمسَحونَهُم في صَلاتِهِم بِأَجنِحَتِهِم، ويَستَغفِرُ لَهُم كُلُّ شَيءٍ حَتّى حيتانِ البُحورِ وهَوامِّها، وسِباعِ البَرِّ وأنعامِها، لِأَنَّ العِلمَ
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دانش بياموزيد كه آموختن آن نيكى است و خواندن و دوره كردن آن، تسبيح و بحث آن، جهاد و آموزشش به كسى كه آن را نمى داند صدقه و بذل آن به اهلش، مايه نزديكى به خداست؛ چرا كه دانش، نشان دهنده حلال و حرام و جوينده اش را به بهشت راهبر است و در وحشت، مونس و در تنهايى، همراه و در خوشى و ناخوشى، راهنما وسلاحى عليه دشمنان و زيورى براى همدلان است.
خداوند كسانى را با آن بر مى افرازد و امامانى در نيكى قرارشان مى دهد كه به ايشان اقتدا مى كنند و به اعمالشان مى نگرند و از آثارشان اقتباس مى شود و فرشتگان به دوستى آنها رغبت مى ورزند و با بالهايشان آنها را در نماز لمس مى كنند و هر چيزى، حتى ماهيان و جانواران درياها و درندگان و چهارپايان خشكى، براى آنها آمرزش مى طلبند؛ چرا كه
۱.الخصال: 522 / 12 عن محمّد بن عيسى بن عبيد اليقطيني عن جماعة من أصحابنا رفعوه إلى الإمام عليّ عليه السلام، أمالي الصدوق: 713 / 982 عن الأصبغ بن نباتة عن الإمام عليّ عليه السلام، تحف العقول: 28، أمالي الطوسي: 487 / 1069، عدّة الداعي: 63 كلاهما عن محمّد بن عليّ بن الحسين عن الإمام الرضا عن آبائه عليهم السلامعنه صلى الله عليه و آله، منية المريد: 108، مجمع البيان: 1 / 74، إرشاد القلوب: 165 كلّها نحوه عن الإمام الرضا عن آبائه عليهم السلامعنه صلى الله عليه و آله.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلعوامل تقویت عقل +4 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:طَلَبُ العِلمِ فَريضَةٌ، وبَذلُهُ لِلنّاسِ فَريضَةٌ، والنَّصيحَةُ لَهُم فَريضَةٌ، والجِهادُ في سَبيلِ اللّهِ عز و جل فَريضَةٌ ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:جستجوى دانش واجب است، بذل دانش به مردم واجب است، اندرز به مردم واجب است و جهاد در راه خداى عز و جل واجب است.
۱.الفردوس: 2 / 438 / 3909 عن أنس بن مالك.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:أفضَلُ الأَعمالِ عَلى ظَهرِ الأَرضِ ثَلاثَةٌ: طَلَبُ العِلمِ، والجِهادُ، والكَسبُ؛ لِأَنَّ طالِبَ العِلمِ حَبيبُ اللّهِ، والغازي وَلِيُّ اللّهِ، والكاسِبُ صَديقُ اللّهِ ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بهترين كارها بر روى زمين سه چيز است: جستجوى دانش، جهاد و كسب؛ زيرا دانشجو، حبيب خدا، مجاهد، ولىّ خدا و كاسب، صديق خداست.
۱.تنبيه الغافلين: 428 / 669 عن أبي سعيد الخدري.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:طَلَبُ العِلمِ أفضَلُ عِندَ اللّهِ عز و جل مِنَ الصَّلاةِ والصِّيامِ والحَجِّ والجِهادِ في سَبيلِ اللّهِ عز و جل ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نزد خداى عز و جل، جستجوى دانش از نماز و روزه و حجّ و جهاد در راه خداى عز و جل برتر است.
۱.الفردوس: 2 / 438 / 3910 عن ابن عبّاس؛ الأمالي الخميسيّة: 1 / 60 وفيه «والصيام النافلة» بدل «الصيام».
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
رَوى بَعضُ الصَّحابَةِ:جاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنصارِ إلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله، فَقالَ: يا رَسولَ اللّهِ، إذا حَضَرَت جَنازَةٌ أو حَضَرَ مَجلِسُ عالِمٍ، أيُّهُما أحَبُّ إلَيكَ أن أشهَدَ؟ فَقالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: إن كانَ لِلجَنازَةِ مَن يَتبَعُها ويَدفِنُها فَإِنَّ حُضورَ مَجلِسِ العالِمِ أفضَلُ مِن حُضورِ ألفِ جَنازَةٍ، ومِن عِيادَةِ ألفِ مَريضٍ، ومِن قِيامِ ألفِ لَيلَةٍ، ومِن صِيامِ ألفِ يَومٍ، ومِن ألفِ دِرهَمٍ يُتَصَدَّقُ بِها عَلَى المَساكينِ، ومِن ألفِ حَجَّةٍ سِوَى الفَريضَةِ، ومِن ألفِ غَزوَةٍ سِوَى الواجِبِ تَغزوها في سَبيلِ اللّهِ بِمالِكَ ونَفسِكَ.
وأينَ تَقَعُ هذِهِ المَشاهِدُ مِن مَشهَدِ عالِمٍ! أما عَلِمتَ أنَّ اللّهَ يُطاعُ بِالعِلمِ ويُعبَدُ
برخى از صحابه روايت كرده اندكه مردى از انصار نزد پيامبر صلى الله عليه و آلهآمد و گفت: اى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله! هنگامى كه تشييع جنازه و حضور در مجلس علمى با هم پيش آمد، حضورم را در كدام يك بيشتر دوست دارى؟ پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهفرمود: اگر براى جنازه كسى هست كه آن را تشييع كند و به خاك بسپارد، حضور در مجلس دانشمند، برتر از شركت در هزار تشييع جنازه و عيادت هزار بيمار و هزار شب زنده دارى و هزار روز روزه و هزار درهم صدقه دادن به فقيران و هزار حج مستحبّى و هزار بار با مال و جان جهاد كردن در راه خدا جز جهاد واجب است. اين حضورها كجا و حضور در محضر دانشمند كجا. آيا نمى دانى كه خداوند با دانش، اطاعت و عبادت مى شود و نيكى دنيا و آخرت با دانش است و بدى دنيا و آخرت با نادانى.
۱.روضة الواعظين: 17، مشكاة الأنوار: 135؛ إتحاف السادة: 1 / 100 عن عمر بن الخطّاب نحوه.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:طالِبُ العِلمِ أفضَلُ عِندَ اللّهِ مِنَ المُجاهِدينَ والمُرابِطينَ والحُجّاجِ والعُمّارِ والمُعتَكِفينَ والمُجاوِرينَ، واستَغفَرَت لَهُ الشَّجَرُ والرِّياحُ والسَّحابُ والبِحارُ والنُّجومُ والنَّباتُ وكُلُّ شَيءٍ طَلَعَت عَلَيهِ الشَّمسُ ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نزد خدا، جوياى دانش از جهادگران و مرزداران و حاجيان و عمره گزاران و معتكفان و مجاوران بيت اللّه برتر است و خورشيد و بادها و ابرها و درياها و ستارگان و رستنيها و هر آنچه خورشيد بر آن مى تابد، براى وى آمرزش مى طلبند.
۱.إرشاد القلوب: 164.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +4 مورد دیگر
الإقبال:دُعاءٌ آخَرُ إن دَعَوتَ بِهِ أوَّلَ لَيلَةٍ في شَهرِ الصِّيامِ فَقَدِّم لَفظَ: «لَيلَتي هذِهِ» عَلى «يَومي هذا»، وإن دَعَوتَ بِهِ أوَّلَ يَومٍ مِنَ الشَّهرِ فَادعُ بِاللَّفظَةِ الَّتي يَأتي فيهِ، وَالَّذي رَجَحَ في خاطِري أنَّ الدُّعاءَ بِهِ في أوَّلِ يَومٍ مِنهُ. رَوَيناهُ بِإِسنادِنا إلى أبي مُحَمَّدٍ هارونَ بنِ موسَى التَّلَّعُكبَرِيِّ، بِإِسنادِهِ إلى أبي عَبدِ اللّهِ عليه السلامقالَ: يَقولُ عِندَ حُضورِ شَهرِ رَمَضانَ:
اللّهُمَّ هذا شَهرُ رَمَضانَ المُبارَكُ الَّذي أنزَلتَ فيهِ القُرآنَ وجَعَلتَهُ هُدىً لِلنّاسِ وبَيِّناتٍ مِنَ الهُدى وَالفُرقانِ قَد حَضَرَ، فَسَلِّمنا فيهِ وسَلِّمهُ لَنا وتَسَلَّمهُ مِنّا في
يُسرٍ مِنكَ وعافِيَةٍ.
وأسأَلُكَ اللّهُمَّ أن تَغفِرَ لي في
الإقبال [سيّد ابن طاووس گويد]:دعاى ديگرى است كه اگر در شب اوّل ماهِ روزه خواندى، لفظِ «امشبم» را بر «امروزم» مقدّم بدار و اگر در نخستين روز از ماه خواندى، به همان لفظى بخوان كه در دعا آمده است. آنچه در نظر من برتر است، اين است كه اين دعا در اوّلين روز ماه رمضان خوانده شود. اين دعا را با سند خود به ابو محمّد هارون بن موسى تَلَّعُكبرى و با سندش به امام صادق عليه السلام، روايت كرده ايم كه فرمود: «چون ماه رمضان فرا رسد، مى گويى:
خداوندا! اين ماه مبارك رمضان، كه در آن قرآن را فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيده است. پس، ما را در آن و آن را براى ما سلامت بدار و آن را همراه با آسانى و عافيت از سوى خودت، از ما دريافت كن!
خداوندا! از
۱.الإقبال: ج 1 ص 119، بحار الأنوار: ج 97 ص 326 ح 1.
کلیدواژه‌ها روزهحکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعاهای آمادگی برای میهمانی خدا +2 مورد دیگر
الإقبال:دعاءٌ آخر إن دعوتَ به أوّلَ ليلةٍ في شهر الصيام فقدِّم لفظ: «لَيلَتي هذِهِ» على «يَومي هذا»، وإن دعوتَ به أوّلَ يومٍ من الشهر فَادعُ باللفظة الَّتي يَأتي فيه، والَّذي رَجح في خاطري أنَّ الدعاء به في أوّلِ يومٍ منه. رَويناه بإسنادِنا إلى أبي محمّدٍ هارونَ بن موسى التلعكبريّ، بإسناده إلى أبي عبد اللّه عليه السلامقالَ: يَقولُ عِندَ حُضورِ شَهرِ رَمَضانَ:
اللّهُمَّ هذا شَهرُ رَمَضانَ المُبارَكُ الَّذي أنزَلتَ فيهِ القُرآنَ وجَعَلتَهُ هُدىً لِلنّاسِ وبَيِّناتٍ مِنَ الهُدى وَالفُرقانِ قَد حَضَرَ، فَسَلِّمنا فيهِ وسَلِّمهُ لَنا وتَسَلَّمهُ مِنّا في يُسرٍ مِنكَ وعافِيَةٍ.
وأسأَلُكَ اللّهُمَّ أن تَغفِرَ لي في شَهري هذا، وتَرحَمَني فيهِ، وتُعتِقَ رَقَبَتي مِنَ النّارِ، وتُعطِيَني فيهِ
الإقبال [سيّد ابن طاووس گويد]:دعاى ديگرى است كه اگر در شب اوّل ماهِ روزه خواندى، لفظِ «امشبم» را بر «امروزم» مقدّم بدار و اگر در نخستين روز از ماه خواندى، به همان لفظى بخوان كه در دعا آمده است. آنچه در نظر من برتر است، اين است كه اين دعا در اوّلين روز ماه رمضان خوانده شود. اين دعا را با سند خود به ابو محمّد هارون بن موسى تَلَّعُكبرى و با سندش به امام صادق عليه السلام، روايت كرده ايم كه فرمود: «چون ماه رمضان فرا رسد، مى گويى:
خداوندا! اين ماه مبارك رمضان، كه در آن قرآن را فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيده است. پس، ما را در آن و آن را براى ما سلامت بدار و آن را همراه با آسانى و عافيت از سوى خودت، از ما دريافت كن!
خداوندا! از
۱.قلّة الأهل والمال ليست من الذنوب كما هو واضح، ومن هنا يحتمل التصحيف في هذه الفقرة ولعلّ المراد القلّة الناشئة عن الذنوب.
۲.الإقبال: 1 / 119، بحار الأنوار: 97 / 326 / 1.
۳.آشكار است كه كاستى خانواده و دارايى گناه نيست و از اين رو احتمال تصحيف در متن مى رود و شايد مقصود كاستى هايى باشد كه در اثر گناه پديد مى آيد.
۴.اشاره اى است به آيه 32 سوره نساء «وَلاَ تَتَمَنَّوْاْ مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِى بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ»، يعنى برترى ها و نعمت هايى كه خداوند به برخى عطا كرده است، نبايد موجب برانگيختن آرزوهاى دور و دراز و دست نيافتنى و يا كينه و حسادت شود، اگر چه آرزوى داشتن شبيه آنها، بدون لطمه زدن به نعمت ديگران، غبطه و بى اشكال است.
کلیدواژه‌ها روزهحکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعاهای آمادگی برای میهمانی خدا +2 مورد دیگر
الكافي عن أبي بصير:سَأَلتُ أبا عَبدِ اللّهِ عليه السلام عَنِ الخُروجِ إذا دَخَلَ شَهرُ رَمَضانَ؟
قالَ: «لا، إلاّ فيما اُخبِرُكَ بِهِ: خُروجٌ إلى مَكَّةَ، أو غَزوٌ في سَبيلِ اللّهِ، أو مالٌ تَخافُ هَلاكَهُ، أو أخٌ تُريدُ وَداعَهُ، وإنَّهُ لَيسَ أخا مِنَ الأَبِ وَالاُمِّ». ۱
الكافى ـ به نقل از ابو بصير ـ:از امام صادق عليه السلام درباره مسافرت، وقتى كه ماه رمضان وارد شده باشد، پرسيدم.
فرمود: «نه، مگر در مواردى كه مى گويم: مسافرت به مكّه، يا جهاد در راه خدا، يا مالى كه مى ترسى نابود شود، يا برادرى كه مى خواهى با او خداحافظى كنى و او برادر پدر و مادرى نيست».
۱.الكافي: 4 / 126 / 1، تهذيب الأحكام: 4 / 327 / 1018، كتاب من لا يحضره الفقيه: 2 / 139 / 1968.
الإمام زين العابدين عليه السلام ـ كانَ مِمّا يَدعو بِهِ عِندَ خَتمِ القُرآنِ ـ:اللّهُمَّ إنَّكَ أعَنتَني عَلى خَتمِ كِتابِكَ الَّذي أنزَلتَهُ نوراً ۱، وَجَعَلتَهُ مُهَيمِناً عَلى كُلِّ كِتابٍ أنزَلتَهُ، وفَضَّلتَهُ عَلى كُلِّ حَديثٍ قَصَصتَهُ، وفُرقاناً فَرَقتَ بِهِ بَينَ حَلالِكَ وحَرامِكَ، وقُرآناً أعرَبتَ بِهِ عَن شَرائِـعِ أحكامِكَ، وكِتاباً فَصَّلتَهُ لِعِبادِكَ تَفصيلاً، ووَحياً أنزَلتَهُ عَلى نَبِيِّكَ مُحَمَّدٍ صَلَواتُكَ عَلَيهِ وآلِهِ تَنزيلاً، وجَعَلتَهُ نوراً نَهتَدي مِن ظُلَمِ الضَّلالَةِ وَالجَهالَةِ بِاتِّباعِهِ، وشِفاءً لِمَن أنصَتَ ۲ بِفَهمِ التَّصديقِ إلَى استِماعِهِ، وميزانَ قِسطٍ لا يَحيفُ عَنِ الحَقِّ لِسانُهُ، ونورَ هُدىً لا يُطفَأُ عَنِ الشّاهِدينَ بُرهانُهُ، وعَلَمَ
امام سجّاد عليه السلام ـ در دعايش هنگام ختم قرآن ـ:خداوندا! تو مرا بر ختم كتاب خويش يارى كردى؛ كتابى كه آن را روشنگر فرو فرستادى و آن را بر هر كتابى كه نازل كرده اى، گواه و غالب قرار دادى و آن را بر هر سخنى كه برخوانده اى، برترى دادى و آن را معيارى ساختى و با آن ميان حلال و حرامت جدايى انداختى؛ قرآنى كه با آن، قوانين احكام خود را آشكار ساختى و كتابى كه آن را براى بندگانت تفصيل دادى و وحيى كه آن را بر پيامبرت محمّد ـ كه درود تو بر او باد ـ نازل كردى و آن را فروغى قرار دادى كه با پيروى از آن، راه را از تاريكى هاى گم راهى و نادانى باز مى شناسيم، و نيز درمانى براى هر كس كه از سر فهم و تصديق، به آن گوش فرا دهد، و ميزانى براى قسط كه زبانش از حق برنمى گردد و نور هدايتى كه بُرهان آن براى شاهدان،
۱.في مصباح المتهجّد: «نوراً وهدىً».
۲.في الإقبال: «أنعمت».
۳.في مصباح المتهجّد: «ومحكم تبيانه».
۴.في مصباح المتهجّد: «متفرّقاً».
۵.في مصباح المتهجّد: «مجملاً».
۶.في مصباح المتهجّد: «مصباحه».
۷.في الإقبال: «الوصول».
۸.في الإقبال: «ناشداً».
۹.في الإقبال: «الأرض».
۱۰.في الإقبال: «وخضب».
۱۱.في مصباح المتهجّد: «هبوة».
۱۲.إشارة إلى الآيتين 26 و 27 من سورة القيامة.
۱۳.في الإقبال: «ضعاف»، وفي مصباح المتهجّد: «من ذعاف مرارة الموت». والذُّعاف: السمُّ. ومَوتٌ ذُعافٌ: أي سريع يعجِّل القتل (الصحاح: 4 / 1361).
۱۴.الصحيفة السجادية: 157 الدعاء 42، مصباح المتهجّد: 519/603، الإقبال: 1/450 عن محمّد بن عبد اللّه بن المطلب الشيباني بإسناده؛ ينابيع المودة: 3 / 417 مختصراً.
۱۵.روشن است كه آگاهى كامل از تفسير قرآن و حمل حقايق آن ويژه امامان است و همان گونه كه سيّد ابن طاووس در آغاز اين دعا گفته است، اگر ديگرى بخواهد آنها را بخواند، بايد آنها را به تناسب حال خود تغيير بدهد.
۱۶.اشاره است به آيه 26 و 27 سوره قيامت.
کلیدواژه‌ها روزهحکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیکارهایی که بر استحباب آنها تاکید شده است +2 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:مَن أدرَكَ شَهرَ رَمَضانَ بِمَكَّةَ مِن أوَّلِهِ إلى آخِرِهِ صِيامَهُ وقِيامَهُ، كَتَبَ اللّهُ لَهُ مِئَةَ ألفِ شَهرِ رَمَضانَ في غَيرِها، وكانَ لَهُ بِكُلِّ يَومٍ مَغفِرَةٌ وشَفاعَةٌ، وبِكُلِّ لَيلَةٍ مَغفِرَةٌ وشَفاعَةٌ، وبِكُلِّ يَومٍ حُملانُ فَرَسٍ في سَبيلِ اللّهِ، ولَهُ بِكُلِّ يَومٍ دَعوَةٌ مُستَجابَةٌ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس [ماه] رمضان را از آغاز تا پايانش با روزه و نمازش در مكّه درك كند، خداوند براى او صد هزار رمضانِ در غير مكّه مى نويسد و براى او در هر روز، يك آمرزش و شفاعت، و در هر شب، يك آمرزش و شفاعت، و در هر روز، [ثواب] به راه انداختن يك اسب [براى جهاد] در راه خداست. و براى اوست در هر روز، يك دعاى مستجاب.
۱.شُعب الإيمان: 3/487/4149 وص 347 / 3729 كلاهما عن ابن عبّاس، كنز العمّال: 12/211/34709؛ بحار الأنوار: 96 / 349 / 16 نقلاً عن القطب الراوندي في النوادر عن أبي عيّاش.
کلیدواژه‌ها روزهحکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیکارهایی که بر استحباب آنها تاکید شده است +1 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:مَن أدرَكَ شَهرَ رَمَضانَ بِمَكَّةَ فَصامَهُ وقامَهُ بِما تَيَسَّرَ لَهُ عَدَلَ مِئَةَ ألفِ شَهرٍ فيما سِواهُ مِنَ البَلَدِ، وكانَ لَهُ بِكُلِّ يَومٍ حُملانُ فَرَسٍ في سَبيلِ اللّهِ، وكُلِّ لَيلَةٍ حُملانُ فَرَسٍ في سَبيلِ اللّهِ، في كُلِّ لَيلَةٍ عِتقُ رَقَبَةٍ، وكُلِّ يَومٍ صَدَقَةٌ، وكُلِّ لَيلَةٍ صَدَقَةٌ، وكُلِّ يَومٍ شَفاعَةٌ، وكُلِّ لَيلَةٍ شَفاعَةٌ، وكُلِّ يَومٍ دَرَجَةٌ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس ماه رمضان را در مكّه درك كند و به اندازه اى كه در توانش باشد، آن را روزه بدارد و نماز بخواند، [پاداشش] برابر با هزار ماه [درك كردن ماه رمضان] در شهرى جز آن است و براى او در هر روز، [ثواب]به راه انداختن يك اسب [براى جهاد] در راه خدا، و در هر شب، [ثواب] به راه انداختن يك اسب [براى جهاد] در راه خداست و در هر شب، [پاداش]آزاد كردن يك بنده، و در هر روز، يك صدقه، و در هر شب، يك صدقه، و در هر روز، شفاعتى، و در هر شب، شفاعتى، و در هر روز، درجه اى براى اوست.
۱.فضائل الأشهر الثلاثة: 136 / 145؛ سنن ابن ماجة: 2 / 1041 / 3117 نحوه وكلاهما عن ابن عبّاس، كنز العمّال: 12 / 200 / 34657.
کلیدواژه‌ها روزهحکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیکارهایی که بر استحباب آنها تاکید شده است +1 مورد دیگر
مسند ابن حنبل عن مطرف بن عبداللّه بن الشّخّير:بَلَغَني عَن أبي ذَرٍّ حَديثٌ، فَكُنتُ اُحِبُّ أن ألقاهُ، فَلَقيتُهُ، فَقُلتُ لَهُ: يا أبا ذَرٍّ، بَلَغَني عَنكَ حَديثٌ، فَكُنتُ اُحِبُّ أن ألقاكَ فَأَسأَلَكَ عَنهُ.
فَقالَ: قَد لَقيتَ فَاسأَل.
قُلتُ: بَلَغَني أنَّكَ تَقولُ: سَمِعتُ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آلهيَقولُ: «ثَلاثَةٌ يُحِبُّهُمُ اللّهُ عَزَّوجَلَّ، وثَلاثَةٌ يُبغِضُهُمُ اللّهُ عَزَّوجَلَّ»؟
قالَ: نَعَم، فَما أخالُني أكذِبُ عَلى خَليلي مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله ـ ثَلاثا يَقولُها ـ.
قُلتُ: مَنِ الثَّلاثَةُ الَّذينَ يُحِبُّهُمُ اللّهُ عَزَّوجَلَّ؟
قالَ: رَجُلٌ غَزا في سَبيلِ اللّهِ، فَلَقِيَ العَدوَّ مُجاهِدا مُحتَسِبا فَقاتَلَ حَتّى قُتِلَ؛ وأنتُم تَجِدونَ في كِتابِ
مسند ابن حنبل به نقل از مطرف بن عبداللّه بن شخّير:حديثى از ابوذر برايم نقل كرده بودند و من دوست داشتم او را ببينم. پس چون او را ديدم، به او گفتم: «اى ابوذر! از تو حديثى برايم نقل كرده اند كه دوست داشتم تو را ببينم و درباره آن از تو بپرسم».
ابوذر گفت: «اينك ديدى. پس بپرس».
گفتم: «شنيده ام كه مى گويى: رسول خدا فرمود: خداوند عزّ وجلّ، سه تن را دوست دارد و سه تن را دشمن دارد؟»
گفت: «آرى، گمان ندارم كه به دوستم محمد صلى الله عليه و آله دروغ مى بندم»، و اين جمله را سه بار تكرار كرد.
گفتم: «آن سه تن كه خداوند دوستشان دارد، كيان اند؟».
گفت: «مردى كه در راه خدا مى جنگد. پس براى جهاد و به انتظار پاداشِ خدا، با دشمن روياروى مى شود و پيكار مى كند تا كشته شود. شما نيز در كتاب خداوند عزّ وجلّ،
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +4 مورد دیگر
نمایش ۱ تا ۲۰ از ۱٬۲۰۳