مسند ابن حنبلـ به نقل از جعفر بن ابى طالب، هنگامى كه قومش را براى نجاشى، پادشاه حبشه، توصيف كرد ـ: اى پادشاه! ما مردمانى نادان بوديم كه بُتان را پرستش مى كرديم، مُردار مى خورديم، مرتكب زشتى ها مى شديم، از خويشاوندان مى بريديم و به همسايگان، بدى روا مى داشتيم. زورمندان ما، ضعيفان را مى خوردند. ما اينچنين بوديم، تا اين كه خداوند، پيامبرى را از ميان ما به سوى ما برانگيخت كه نَسَب او، راستگويى اش، امانتدارى و پاك دامنى اش را مى شناختيم. ما را به سوى خدا فرا خواند تا او را يگانه بدانيم و تنها او را بپرستيم و سنگ ها و بُت هايى را كه ما و پدرانمان مى پرستيديم، كنار بگذاريم. ما را به راستى در سخن، اداى امانت، ارتباط با خويشاوندان، نيك همسايه دارى كردن، خوددارى از گناه و خونريزى، فرمان داد و ما

امام على عليه السلامـ آن گاه كه مالك اشتر را به استاندارى و كارهاى مصر گماشت، در عهدنامه اى خطاب به وى ـ: به نام خداوند بخشنده مهربان. اين فرمانى است از بنده خدا على، امير مؤمنان به مالك بن حارث اشتر، در عهدنامه او، آن گاه كه وى را به استاندارى مصر گماشت، براى جمع آورى خراج و ماليات مصر و جهاد با دشمنش و اصلاح كارهاى مردمش و آبادسازى شهرهايش. او را فرمان داد به تقواى الهى و برگزيدن طاعت او و پيروى از آنچه خداوند در كتابش به آن فرمان داده است، از واجبات و مستحبّاتى كه هيچ كس جز با پيروى از آنها سعادتمند نمى شود و جز با انكار و تباه ساختن آنها بدبخت نمى گردد [و به او فرمان داد] كه با دست و دل و زبانش خدا را يارى كند؛ چرا كه خداوند، عهده دار يارى كسى است كه يارى اش كند. همانا او نيرومند و

نهج البلاغة:گزارش هاى پياپى به آن حضرت رسيد كه سربازان معاويه بر شهرها سلطه يافته اند و دو كارگزار امام در يمن، عبيد اللّه بن عبّاس و سعيد بن نمران كه مغلوب بُسر بن اَرطات شده بودند، نزد على عليه السلام بازگشتند. حضرت، دلْ تنگ از سستى يارانش از جهاد و مخالفتشان با نظر وى، بر منبر ايستاد و فرمود: «اينك جز كوفه نمانده است كه در اختيار من است. اى كوفه! اگر تنها تو مانده باشى و گردبادهايت كه مى وزد، پس زشت باد چهره ات!». سپس شعر شاعر را خواند كه: اى عمرو! سوگند به جان پدر خوبت، كه من از اين ظرف غذا، به [چرب و] چرك اندكى رسيده ام. سپس فرمود: «خبر يافته ام كه بُسر بر يَمَن وارد گشته است. به يقين و سوگند به خدا، چنين مى پندارم كه اين قوم بر شما چيره شوند، به خاطر وحدتى كه بر

البداية والنهايةـ به نقل از زهير بن ارقم ـ: روز جمعه على عليه السلام براى ما خطبه خواند و فرمود: «خبر يافته ام كه بُسر بر يمن وارد شده است. به خدا سوگند، مى پندارم كه اين گروه بر شما پيروز خواهند شد. چيرگى آنان هم جز به اين جهت نيست كه شما از پيشوايتان نافرمانى مى كنيد و آنان از زمامدارشان پيروى، شما خيانت مى كنيد، آنان امانتدارى، شما در زمين خود فساد مى كنيد، آنان اصلاح. فلانى را به مأموريت فرستادم، خيانت و حيله كرد. فلانى را فرستادم، خيانت و حيله كرد و مال را نزد معاويه فرستاد. اگر يكى از شما را بر يك جام آب امين شمارم، بندِ آن را مى بَرد. خدايا! من اينان را به ستوه آوردم، اينان هم مرا خسته كردند. من از اينان ناخشنودم، اينان هم از من. خدايا! آنان را از دست من و مرا از دست آنان راحت كن».

امام على عليه السلامـ در نامه اش به حُذَيفة بن يَمان ـ: به نام خداوند بخشاينده مهربان! از بنده خدا، على، امير مؤمنان، به حذيفة بن يمان. سلام بر تو! امّا بعد؛ من تو را بر همان كارهاى مدائن كه پيش از من به عهده داشتى، مى گمارم و جمع آورى خراج و كار روستاها و گردآورى جِزيه اهل ذمّه را نيز به تو واگذار مى كنم. پس، افراد مورد اعتماد خودت را و از كسانى كه ديندارى و امانتدارى شان را مى پسندى، هركس را كه دوست دارى، گِرد آور و از آنان براى كارهايت كمك بگير، كه اين براى تو و مولايت، عزّت آفرين تر و براى دشمنت، خوار كننده تر است. من تو را به پرواى الهى و اطاعت از او در نهان و آشكار، فرمان مى دهم و تو را از عقوبت او بر كارهاى مخفى و آشكار، برحذر مى دارم و به تو دستور مى دهم كه به نيكوكاران، نيكى