امام كاظم عليه السلامـ خطاب به هشام بن حكم ـ: اى هشام! خداوند متعال در كتابش صاحبان خرد و فهم را بشارت داده و فرموده است: «پس، به آن بندگان من كه به سخن، گوش فرا مى دهند و بهترينِ آن را پيروى مى كنند، بشارت ده، اينان اند كه خدا آنان را راه نموده و اينان اند همان خردمندان» . اى هشام! خداوند متعال دلايلش را با خرد، كامل كرد و پيامبران را با سخنورى، يارى رسانيد و آنان را با برهان، به ربوبيّت الهى، راهنمايى ساخت. خداوند [در كتابش]فرمود: «و معبود شما، معبود يگانه اى است كه جز او، هيچ معبودى نيست؛ [و اوست] بخشايشگر مهربان. به راستى كه در آفرينش آسمان ها و زمين، و در پىِ يكديگر آمدن شب و روز، و كشتى هايى كه در دريا روان اند ـ كه به مردم سود مى رساند ـ و [همچنين] آبى كه خدا از آسمان فرو فرستاده و

امام صادق عليه السلامـ در احتجاج با زنديقى كه گفته بود:آيا از حكمت خداست كه براى خود دشمنى گماشته و حال آنكه خدا بود و دشمن نداشت، پس آنگونه كه مى پندارى، ابليس را آفريد و بر بندگانش مسلّط كرد، تا آنان را به خلاف اطاعتش بخواند و به معصيتش فرمان دهد و براى وى آن نيرويى قرار دهد كه مى پنداريد. با نيرنگ و حيله به دلهاى ايشان راه مى يابد و ايشان را وسوسه مى كند، تا در پروردگارشان ترديد كنند و دينشان را برايشان مشتبه سازد، تا شناخت خدا را از ايشان بگيرد؛ تا آنجا كه گروهى به سبب وسوسه او، ربوبيّت خدا را منكر شدند و جز او را پرستيدند. پس چرا دشمنش را بر بندگانش مسلّط كرده و راه گمراه ساختن آنان را براى او باز گذاشته است؟ [حضرت] فرمود: اين دشمنى كه گفتى، دشمنى اش به خدا زيان نمى رساند ودوستى اش

امام عسكرى عليه السلام:در محضر امام صادق عليه السلام از جدال در دين سخن به ميان آمد و اين كه رسول خدا و امامان عليه السلام از اين كار نهى كرده اند. امام صادق عليه السلامفرمود: «به طور مطلق از آن نهى نشده؛ ولى از جدال به غير روش نيكو نهى شده است. مگر نشنيده ايد كه خداى ـ عزّوجلّ ـ مى فرمايد: و با اهل كتاب، جز به [شيوه اى] كه بهتر است، مجادله مكنيد و در جاى ديگر فرموده: با اندرز نيكو به راه پروردگارت دعوت كن و با آنان به [شيوه اى] كه نيكوتر است، مجادله نما. بنابراين، جدال به روش نيكو را دانشوران با دين همراه ساختند و جدال به غير روش احسن، حرام است. خدا آن را بر پيروان ما حرام ساخته است. چگونه خدا جدال را به طور كلّى حرام كرده است، در حالى كه مى فرمايد: وگفتند: هرگز كسى به بهشت در نيايد، مگر

محمد بن أبى مسهرـ از پدرش از جدشـ: مفضّل بن عمر جُعفى به جعفر بن محمد صادق عليه السلامنوشت: در بين اين ملّت، كسانى پيدا شده اند كه ربوبيّت خدا را منكر هستند و بر اين عقيده استدلال مى كنند؛ و از وى خواست كه پاسخ آنها را بدهد و طبق آنچه كه بر ديگران استدلال مى كند، درباره ادّعاهايشان بر آنان استدلال كند. امام صادق عليه السلام [در پاسخ] نوشت:. از نعمت هاى بزرگ و لطف هاى ارزشمندى كه خدا داده است، تثبيت دل بندگانش به ربوبيّت اوست و گرفتن پيمان در شناخت او و فرستادن كتابى است كه در آن، داروى همه بيمارى هاى دل و كارهاى مشتبه است و بر آنان و ديگر آفريده هايش نيازى به غير او نگذاشت و خود، از آنان بى نياز است كه خدا بى نياز و ستوده است. به جانم سوگند كه جاهلان، از سوى پروردگارشان چنين نشده اند.

امام صادق عليه السلام:ـ از جمله دعاهايى كه در آخرين شب شعبان و اوّلين شب ماه رمضان مى خوانْد ـخداوندا! اين ماه مبارك، كه قرآن را در آن فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيد. پس، ما را در اين ماه، سالم بدار و نيز آن را براى ما سالم بدار و آن را با آسانى و تن درستى از سوى خودت، از ما دريافت كن. اى كه اندك را مى گيرى و پاداش بسيار مى دهى! اندك را از من بپذير! خداوندا! از تو مى خواهم كه به سوى هر نيكى، راهى و در برابر هر آنچه دوست ندارى، باز دارنده اى برايم قرار دهى! اى مهربان ترينِ مهربانان؛ اى كه از من و از گناهانى كه در نهان انجام داده ام، چشم پوشيدى؛ اى آن كه مرا به خاطر نافرمانى ها مؤاخذه ننمودى! ببخشاى، ببخشاى، ببخشاى، اى

مصباح المتهجّد ـ به نقل از ابو حمزه ثمالى ـ :امام سجّاد عليه السلام در ماه رمضان، همه شب را نماز مى خواند و چون سحر مى شد، اين دعا را مى خواند: «خدايا! مرا با كيفرت ادب نكن و با عقوبت غافلگيركننده ات، به من نيرنگ مزن. پروردگارا! برايم از كجا خير تواند بود، با آن كه جز از پيش تو يافت نمى شود؛ و برايم از كجا رهايى خواهد بود، با آن كه جز به يارى ات، در توان نيست؟ نه آن كه نيكى كند، از يارى و رحمتت بى نياز است و نه آن كه بدى كند و بر تو گستاخ شود و تو را ناخرسند سازد، از قلمرو قدرتت بيرون. اى پروردگار من، اى پروردگار من، اى پروردگار من!.». بگويد تا آن كه نفَس قطع شود. «تو را با تو شناختم و تو خود، مرا بر خودت راهنمايى كردى و به سويت خواندى و اگر تو نبودى، نمى دانستم كه تو چيستى. سپاس،

المصباح كفعمى:دعاى جوشن كبير، از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است و صد بخش است و هر بخشى ده نام است و در آخر هر بخش آن، مى گويى: «سبحانك يا لا إله إلاّ أنت! الغَوث، الغَوث، الغَوث، خَلِّصنا مِنَ النّار يا ربّ؛ منزّهى تو، اى آن كه معبودى جز تو نيست! به فرياد رس، به فرياد رس، به فرياد رس. پروردگارا! ما را از آتش، نجات بده». يكم. «خداوندا! تو را به نامت مى خوانم: اى خداوند، اى بخشايشگر، اى مهربان، اى بزرگوار، اى برپادارنده، اى بزرگ، اى ديرين، اى دانا، اى بردبار، اى حكيم!». دوم. «اى سَرور سَروران، اى اجابت كننده دعاها، اى بالابرنده رتبه ها، اى سرپرست نيكى ها، اى آمرزنده خطاها، اى برآورنده خواسته ها، اى پذيرنده توبه ها، اى شنواى صداها، اى داناى نهان ها، اى زداينده بلاها!». سوم. «اى

امام صادق عليه السلام:خداوندا! تو در كتاب خويش كه بر زبان پيامبرِ فرستاده ات ـ كه درود تو بر او و خاندانش باد ـ جارى كردى، فرموده اى ـ و سخن تو، حق است ـ كه: «ماه رمضان، ماهى است كه قرآن در آن نازل شده است» . و اين، ماه رمضان است كه سپرى شد. از ذات بزرگوار و كلمات كامل تو مى خواهم، اگر گناهى بر من مانده كه آن را برايم نيامرزيده اى و مى خواهى مرا بر آن عذاب كنى و يا به سبب آن نيكى هايم را محو كنى، سپيده اين شب ندمد، يا اين ماه به پايان نرسد، مگر اين كه آن را براى من آمرزيده باشى، اى مهربان ترينِ مهربانان! خداوندا! تو را ستايش، با همه ستودگى هايت، از آغاز تا پايانش، آنچه را خودت براى خود فرموده اى و آنچه را بندگان ستايشگر، تلاشگر، نعمت شمار و برگُزينندگانِ ياد و سپاس نعمت هاى تو گفته اند؛