توصيف خداوند به آنچه خود را بدان توصيف كرده است

امام على عليه السلامـ در خطبه اى، در پاسخ مردى كه به ايشان گفت: پروردگار ما را چنان توصيف كن كه گويا او را به چشم مى بينيم ـ: پس بنگر ـ اى پرسشگر ـ و هرصفت خدا كه قرآن بر آن دلالت دارد، به آن اقتدا كن و از نور هدايت آن، روشنايى برگير و آنچه شيطان، تو را به دانستن آن وا مى دارد، ولى نه در قرآن بر تو واجب گشته و نه در سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمّه هُدا نشانى از آن هست، علم آن را به خداى سبحان واگذار، كه نهايتِ حقّ خدا بر تو، همان است. و بدان كه استواران در دانش، كسانى هستند كه اعتراف به جملگىِ آنچه از تفسير غيبِ در حجاب نمى دانند، آنان را از نزديك شدن به سراپرده هاى آويخته در برابر غيب ها، بى نياز ساخته است. پس، خداى والا، اعتراف آنان را به ناتوانى از دستيابى به آنچه بِدان احاطه

امام على عليه السلام:خداى را نشناخت آن كه خواستار توصيف او شد. و از او فراتر رفت آن كه او را همانند شمرد. و خطا كرد آن كه در پى كُنه او رفت. پس هر كه بگويد: «كجاست؟»، او را در جايى نشانده است و هر كه بگويد: «در چيست؟» او را درون چيز ديگرى نهاده است و هر كه بگويد: «تا كجاست؟»، براى او پايانى قرار داده است و هر كه بگويد: «براى چيست؟»، براى او علّتى تراشيده است و هر كه بگويد: «چگونه است؟»، او را همانند ساخته است و هر كه بگويد: «از كِى هست»، براى او زمان نهاده است و هر كه بگويد: «تا كِى هست»، براى او غايتى گرفته است و هر كه براى او غايت بگيرد، او را جزءدار شمرده است و هر كه او را جزءدار بشمرد، او را به وصف آورده است و هر كه او را به وصف آورد، به بيراهه رفته است و هر كه او را پاره پاره بداند، از

امام صادق عليه السلام:خداوند، بزرگ و بلندمرتبه است. بندگان نمى توانند او را توصيف كنند و به نهايتِ سترگى او نمى رسند. انديشه ها او را در نمى يابند و او انديشه ها را در مى يابد. و اوست باريك بين آگاه. او به چگونگى و كجايى و جهت، وصف نمى شود، و چگونه او را با «چگونگى» توصيف كنم، در حالى كه او به چگونگى، چگونگى بخشيد تا اين كه چگونگى شد؟! پس من چگونگى را از چگونگى بخشىِ خدا به ما شناختم. يا چه سان او را با «كجايى» توصيف كنم، در حالى كه اوست كه كجايى را پديد آورد تا اين كه كجايى گشت؟! پس من كجايى را از كجايى هايى كه خداوند پديد آورد، شناختم. يا چگونه او را با «مكان» وصف كنم، در حالى كه اوست آن كه به مكان، مكان بودن داد تا اين كه مكان شد؟! پس من مكان را از مكان هايى كه او آفريده، شناختم.

امام كاظم عليه السلامـ هنگامى كه از چيزى در باب خداشناسى از ايشان سؤال كردند ـ: سرآغاز باور به او، شناخت اوست، و كمال شناخت او، يگانه دانستن اوست، و كمال يكتاپرستى او، نفى صفات از اوست، به گواهىِ اين كه هر وصفى، غير از موصوف است و به گواهىِ اين كه هر موصوفى، غير از وصف است و [نيز به]گواهىِ آن دو به دوگانگى، و دوگانگى، براى وجود ازلى، ممتنع (ناممكن) است. پس، هر كه خدا را وصف كند، او را محدود ساخته است و هر كه او را محدود سازد، او را به شمارش آورده است و هر كه او را به شمارش آورد، ديرينگىِ او را باطل ساخته است. و هر كه بگويد: «چگونه است؟»، به توصيف او برخاسته است و هر كه بگويد: «در چيست؟»، او را درون چيز ديگرى نهاده است و هر كه بگويد: «بر روى چيست؟»، او را نشناخته است و هر كه بگويد: