آنچه در پاسخ «چگونه صبح كردى؟»گفته شده است

عيسى عليه السلامـ در جواب «چگونه صبح كردى؟» ـفرمود: به آنچه اميد دارم، نرسيده ام و از آنچه مى ترسم، حذر نتوانم. به طاعت مأمور گشته ام و از معصيت نهى شده ام. بنا بر اين، فقيرى فقيرتر از خود نمى بينم.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ نيز در پاسخ به همين سؤال ـفرمود: بهتر از كسى كه روز را با روزه آغاز نكرده و به عيادت بيمارى نرفته و در تشييع جنازه اى شركت نكرده است.

امام على عليه السلامـ نيز ـفرمود: صبح خود را در حالى آغاز كردم كه خوابيدنم [همراه]با خطرات است و بيداريم با ترس و نگرانيها و انديشه ام در روزِ مردن.

امام على عليه السلامـ نيز ـفرمود: صبح خود را در حالى آغاز كرديم كه فضل و نعمتهاى خدا بر ما بى شمار است، با آن كه بسيارى از آنها را برمى شماريم. پس نمى دانيم براى كدام نعمت شكر گزاريم؛ براى كار خوبى كه از ما در ميان مردم پخش كرده، يا براى كار زشتى كه پوشانده است؟!

امام على عليه السلامـ نيز در پاسخ به عبد اللّه بن جعفر كه صبحگاهى به عيادت ايشان آمد و پرسيد: چگونه صبح كردى؟ ـفرمود: فرزندم! چگونه صبح كرده باشد كسى كه حياتش رو به زوال است و دارويش موجب بيمارى اوست و از همان جا كه احساس امنيت مى كند ضربه مى خورد.

امام على عليه السلامـ نيز ـفرمود: چگونه صبح خود را آغاز كرده باشد كسى كه از جانب خداوند دو فرشته بر او گماشته شده اند و مى داند كه گناهانش در دفتر اعمالش نوشته مى شود؟! و اگر پروردگارش به او رحم نكند، سرانجامش آتش دوزخ است.

الأمالى للطوسىـ به نقل از جابر بن عبد اللّه انصارى ـ: امام على عليه السلام را ملاقات كردم و گفتم: چگونه صبح كردى اى امير مؤمنان؟ حضرت فرمود: با نعمت و فضل خداوند بر مردى كه از برادرى ديدار نكرده و مؤمنى را شاد نساخته است. عرض كردم: آن شادى چيست؟ فرمود: اندوهى از او بزدايد، يا قرضى از جانب او بپردازد، يا نيازش را برطرف سازد.

فاطمه زهرا عليها السلامـ در جواب: چگونه صبح كردى؟ ـفرمود: صبح كردم در حالى كه دنياى شما را ناخوش دارم، و از مردان شما نفرت، و پس از آن كه آنها را آزمودم دورشان افكندم.

امام حسن عليه السلامـ نيز ـفرمود: در حالى صبح كردم كه خداوندگارى بالاى سرم مى باشد و آتش رو برويم و مرگ به دنبالم و حسابرسى مرا در ميان گرفته است و من گروگان عمل خويشم. نه مى توانم آنچه را دوست دارم به دست آوردم و نه آنچه را ناخوش دارم، از خود دور كنم، كارها به دست كسى جز من است، اگر بخواهد عذابم مى كند و اگر بخواهد مرا مى بخشد. با چنين وضعى، كدامين فقير فقيرتر از من است؟

امام حسين عليه السلامـ نيز ـفرمود: صبح كردم در حالى كه پروردگارى بالاى سرم مى باشد. [و نظير آنچه برادر بزرگوارش فرموده بيان نمود].

امام زين العابدين عليه السلامـ نيز ـفرمود: در حالى صبح كردم كه هشت چيز از من خواسته مى شود: خداوند متعال عمل به فرايض از من مى خواهد، پيامبر صلى الله عليه و آله عمل به سنّت؛ خانواده، روزى؛ نفْس، شهوت؛ شيطان، معصيت؛ دو فرشته نگهبانِ اعمال، درستىِ عمل؛ فرشته مرگ، روح؛ و قبر، جسدم را. اين چيزها از من خواسته مى شود.

امام زين العابدين عليه السلامـ نيز ـفرمود ـ: تو خود را شيعه ما مى پندارى و حال و روز ما را در هر صبح و شام نمى دانى؟ در حالى صبح كرديم كه در ميان قوم خود همچون بنى اسرائيليم در ميان خاندان فرعون. مردان را مى كشند و زنان را زنده نگه مى دارند و بهترين خلايق بعد از پيامبر صلى الله عليه و آله بر فراز منبرها لعن مى شود و براى دشنام دادن به او مال و منال مى دهند.

امام باقر عليه السلامـ نيز ـفرمود: در حالى صبح كرديم كه غرق نعمتيم و آلوده به گناهان بسيار، پروردگارمان با نعمتهايش به ما اظهار محبّت مى كند و ما با گناهانمان با او دشمنى مى ورزيم. در حالى كه ما به او نيازمنديم و او از ما بى نياز است.