امام على عليه السلامـ در ديوان شعر منسوب به ايشان ـ: جوان، در ميان مردم، با خرد، زندگى مى كند و بر پايه خرد، دانش و تجربه هايش كارساز است. درستى خرد، جوان را در ميان مردم مى آرايد گرچه كسب و كارش بى رونق باشد. كم خردى، جوان را زشت جلوه مى دهد گرچه از خانواده اى بزرگ و صاحب منصب باشد.

تهذيب الأحكام ـ به نقل از معاذِ لباس‏فروش ـ : امام صادق عليه‏السلام به من فرمود: «اى معاذ! آيا از داد و ستد كردن ناتوان شده‏اى، يا بدان بى‏ميلى؟». گفتم: نه ناتوانم و نه بى‏ميل. فرمود: «پس چرا [داد و ستد را كنار نهاده‏اى]؟». گفتم: منتظر دستور شما بودم. هنگامى كه وليد به قتل رسيد، اموال بسيارى در دستم بود و هيچ كس از من طلبى نداشت، و گمان نكنم تا زنده‏ام، بتوانم [تمام]آن را مصرف كنم. فرمود: «داد و ستد را كنار مَنِه؛ زيرا ترك آن، خرد را تباه مى‏كند. براى خانواده‏ات تلاش كن و مگذار آنان نان‏آور تو شوند».

امام على عليه السلام:بر تو باد چنگ زدن به حلال، خوش رفتارى با خانواده، و ياد خدا در همه حال!

امام زين العابدين عليه السلام:موسى بن عمران گفت: اى پروردگار من! خانواده تو كه در آن روزى كه سايه اى جز سايه تو نيست، آنان را در سايه عرشت در مى آورى، كيستند؟ خداوند به او وحى فرمود: «پاك دلانِ تهى دست؛ آنان كه هر گاه پروردگار خويش را ياد كنند، به ياد شكوه من مى افتند».

مستدرك الوسائلـ به نقل از لبّ اللّباب ـ: موسى عليه السلام گفت: معبودا! خانواده تو چه كسانى هستند؟ فرمود: «آنان كه در دين با يكديگر دوستى مى ورزند، مسجدهاى مرا [از وجود و ذكر خود] آباد مى كنند و سحرگاهان، آمرزش مى طلبند؛ آنان كه هر گاه ياد من به ميان آيد، ياد كنند و آنان كه به ياد من باز آيند، چنان كه عقاب ها به لانه هايشان باز مى گردند. آنان كه هر گاه حرام هاى من روا شمرده شود، به خشم مى آيند».

امام صادق عليه السلام:هر گاه وارد خانه خويش شدى، بگو: «به نام خدا. گواهى دهم كه معبودى جز خداى يگانه نيست، و محمّد ـ كه درود خدا بر او و بر خاندانش باد ـ فرستاده خداست» و بر خانواده خود نيز سلام كن و اگر كسى در خانه نبود، بگو: «به نام خدا، و درود بر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله. درود بر ما و بر بندگان شايسته خدا». پس هر گاه كسى چنين بگويد، شيطان از خانه اش مى گريزد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ هر گاه به قصد سفر، پايش را در ركاب مى گذاشت، مى فرمود ـ: به نام خدا. بار خدايا! تويى همراه در سفر، و جانشين [هر مسافرى]در ميان خانواده [اش]. بار خدايا! زمين را براى ما در هم بپيچان (راهمان را كوتاه ساز)، و سفر را بر ما آسان گردان. بار خدايا! از سختىِ سفر و از اندوه بازگشت و از [روبه رو شدن با]صحنه بد در اموال و خانواده، به تو پناه مى برم.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هفت چيز است كه در هر كس وجود داشته باشند، آن كس حقيقتِ ايمان را كامل كرده است و درهاى بهشت به رويش باز است: كسى كه وضويش را شاداب بگيرد، نمازش را نيكو به جا آورد، زكات مالش را بپردازد، خشم خود را نگه دارد، زبانش را به بند كشد، براى گناهش آمرزش بطلبد، و با خانواده پيامبرش خالص و يك دل باشد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در دعا ـ: [خداوندا!] در قضا و قَدَرت، بركت را براى خودم و خانواده ام و دارايى ام در لوح محفوظى كه خود نگاهدارى اش مى كنى، ثبت كن. اى نگاهبان و اى كسى كه حفظ تو، نگهدار است! مرا با آن نگهدارىِ خود، نگاه بدار كه هر كه را با آن حفظ كردى، محفوظ ساختى.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بار الها! دوستىِ تو و دوستىِ آن كه دوستت دارد و كردارى را كه مرا به دوستى ات مى رساند، از تو درخواست مى كنم. بار الها! دوستىِ خودت را نزد من، محبوب تر از خودم و خانواده ام و آب خُنَك، قرار ده.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خلق، نانخور خدايند. از اين رو، محبوب ترينِ خلق در نزد خدا، كسى است كه به نانخوران خدا سودى برساند و خانواده اى را شادمان كند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دشمن ترينِ بندگان در نزد خداوند عز و جل، كسى است كه نسبت به خانواده اش بخل ورزد.

تنبيه الخواطر:پيامبر خدا بر قبرى گذشت كه روز قبل، شخصى در آن دفن شده بود و خانواده اش مى گريستند. فرمود: «دو ركعت نماز عادى كه شما كوچك مى شماريد، براى صاحب اين قبر، دوست داشتنى تر از همه دنياى شماست».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند متعال، از هر سرپرستى، درباره آنچه سرپرستى اش را به او واگذار كرده است، بازخواست مى كند؛ خواه آن را به خوبى سرپرستى كرده باشد، خواه تباهش كرده باشد. حتّى از مرد، درباره خانواده اش بازخواست مى كند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اى مردم! فردا [ى قيامت] با عروس دنيا نزد من نياييد، در حالى كه خانواده ام ژوليده و خاك آلود و شكست خورده و ستم ديده و در حالى كه خون هايشان جارى است، نزد من آيند. زنهارتان باد از تعبيّت گم راهى و شوراى جهالت! بدانيد كه اين مقام [پيشوايى و امامت] صاحبانى دارد كه خداوند عز و جل آنان را برايم نام برده و به من معرّفى شان كرده است و من، پيامى را كه براى ابلاغ آن به شما فرستاده شده ام به شما رساندم. با اين حال، شما را مردمى نادان مى بينم. ۴

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:براى خليفه از مال خدا، بيش از دو كاسه روا نيست: كاسه اى كه خود و خانواده اش بخورند؛ و كاسه اى كه در برابر مردم بگذارد.

امام صادق عليه السلامـ در حديثى طولانى ـ: مقصود از آيه: «خداوند، فقط مى خواهد آلودگى را از شما خاندان [پيامبر]بزُدايد و شما را پاك و پاكيزه گرداند» ، على، حسن و حسين و فاطمه عليهم السلام بودند. پيامبر خدا، آنها را در خانه امّ سلمه زير عبايى قرار داد و سپس فرمود: «بار خدايا! هر پيامبرى خانواده اى دارد و چيزى گران بها. اينان، اهل بيت و چيز گران بهاى من هستند». امّ سلمه گفت: آيا من از اهل بيت تو نيستم؟ پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «تو به سوى خيرى؛ ولى اهل بيت و چيز گران بهاى من، اينان اند».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كه دنيا را از راه حلال طلب كند، براى اين كه دست خواهش و نياز به سوى كسى دراز نكند و خانواده اش را تأمين كند و به همسايه اش محبّتى نمايد، با چهره اى چون ماه شب چهارده، خدا را ديدار مى كند و هر كه دنيا را از راه حلال بطلبد، براى آن كه با ثروتش بر ديگران بنازد و آن را به رُخ بكشد، در حالى خداوند را ديدار مى كند كه خدا از او در خشم است.

امام على عليه السلامـ در نامه اى به معاويه ـ: هر گاه جنگ، شدّت مى گرفت و مردم پا پس مى نهادند، پيامبر خدا افراد خانواده اش را پيش مى افكند (سپر بلا مى ساخت) و به واسطه آنان، يارانش را از سوزش شمشيرها و نيزه ها حفظ مى كرد. چنين بود كه عبيدة بن حارث در جنگ بدر، حمزه در جنگ اُحُد، و جعفر در جنگ موته، كشته شدند. و آن كسى هم كه اگر بخواهم، نامش را مى برم، ۴ همانند آن بزرگواران، خواهان شهادت بود؛ امّا اجل هاى آنها پيش افتاد و مرگ او به تأخير افكنده شد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بهترينِ شما، بهترينتان براى خانواده اش است و من، بهترينِ شما نسبت به خانواده ام هستم.