امام صادق عليه السلام:امير مؤمنان، درباره واقعه اى داورى كرد كه پيش از او، كسى درباره چنين واقعه اى داورى نكرده بود و اين، اوّلين داورى اى بود كه پس ازدرگذشت پيامبر صلى الله عليه و آله انجام داد. ماجرا از اين قرار است كه وقتى پيامبر صلى الله عليه و آله درگذشت و حكومت به ابو بكر رسيد، مردى را پيش وى آوردند كه شراب خورده بود. ابو بكر به وى گفت: آياشراب خورده اى؟ مرد گفت: آرى. ابو بكر گفت: چرا شراب خوردى، در حالى كه حرام است؟ مرد گفت: زمانى كه من مسلمان شدم، خانه ام در كنار خانه هاى مردمى بود كه شراب مى خوردند و آن را حلال مى شمردند. اگر مى دانستم خوردن شراب حرام است، از آن، دورى مى جستم. ابو بكر، رو به عمر كرد و گفت: اى ابو حفص! درباره اين مرد، نظرت چيست؟ عمر گفت: مشكلى است كه ابو

امام صادق عليه السلام:دخترى را پيش عمر آوردند كه عليه او به زنا گواهى داده بودند. ماجراى او از اين قرار بود كه وى، دختر يتيمى بود كه نزد مردى زندگى مى كرد و آن مرد، بسيارى از مواقع از خانواده اش دور بود. دخترك بزرگ شد و زنِ آن مرد ترسيد كه شوهرش با وى ازدواج كند. از اين رو، گروهى از زنان را فرا خواند تا دختر را نگه دارند. سپس، خود با انگشت، دوشيزگى وى را از بين برد. هنگامى كه شوهر زن از مسافرت برگشت، زن، آن دختر يتيم را به فاحشگى متّهم كرد و از همسايگانش كه او را در اين كارْ يارى كرده بودند، بر زناى دختر، شاهدانى اقامه نمود. ماجرا را پيش عمر آوردند؛ ولى وى ندانست كه چگونه درباره آن داورى كند. به آن مرد گفت: پيش على بن ابى طالب برو و ما راهم ببر. همه نزد على عليه السلام رفتند و ماجرا

امام صادق عليه السلام:زنى را پيش عمر آوردند كه پيرمردى با او ازدواج كرده بود [پيرمرد] پس از نزديكى با او، بلافاصله در گذشته بود [و زن نيز] پس از مدّتى، بچّه اى به دنياآورده بود. پسرانِ پيرمرد، ادّعا كردند كه زن، مرتكب زنا شده است و بر آن، گواه آوردند. عمر، فرمان سنگسار نمودنِ وى را صادر كرد. على عليه السلام گذرش بر آن زن افتاد. آن زن گفت: اى پسر عموى پيامبر خدا! من، حجّتى دارم. على عليه السلام فرمود: «حجّتت را بياور». زن، نامه اى به وى داد و امام عليه السلام آن را خواند. على عليه السلام فرمود: «اين زن، روزازدواج خويش و روز نزديكى و چگونگى نزديكى پيرمرد با خويش را به شمااعلام مى كند. او را برگردانيد». روز بعد، [على عليه السلام] تعدادى از بچّه هاى كوچك هم سن را جمع كرد و آن بچّه

مسند ابن حنبلـ به نقل از ابو ظبيان جنبى ـ: زنى را كه مرتكب زنا شده بود، نزد عمربن خطّاب آوردند. وى فرمان به سنگسار كردنِ وى داد. او را براى سنگسار كردن مى بردند كه على عليه السلام آنان را در بين راه ديد. فرمود:«داستان اين زن چيست؟». گفتند: زنا كرده است و عمر، فرمان به سنگسار كردنِ وى داده است. على عليه السلام او را از دست آنان گرفت و آنان را برگرداند. آنان، پيش عمر آمدند.[عمر] گفت: چه چيز باعث شد كه برگرديد؟ گفتند: على ما را برگرداند. [عمر] گفت: على، اين كار را جز به دليل چيزى كه مى دانسته، انجام نداده است. آن گاه، كسى را به دنبال على عليه السلام فرستاد. على عليه السلام در حالى كه غضبناك مى نمود، آمد. [عمر]گفت: چرا اينها رابرگرداندى؟ على عليه السلام فرمود: «آيا سخن پيامبر خدا

سنن أبى داوودـ به نقل از ابن عبّاس ـ: زن ديوانه اى را كه زنا كرده بود، نزد عمر آوردند. درباره وى با تعدادى از مردم، مشورت كرد و در نهايت، فرمان به سنگساركردنِ وى داد. على بن ابى طالب عليه السلام به آن زن برخورد و گفت: «اين چه كرده است؟». گفتند: زنى ديوانه از فلان قبيله است كه زنا كرده و عمر، فرمان به سنگساركردنش داده است. فرمود: «او را برگردانيد». آن گاه على عليه السلام نزد عمر آمد و گفت: «اى امير مؤمنان! آيا نمى دانى كه از سه شخص، قلم تكليف برداشته شده است: از ديوانه، تا زمانى كه افاقه يابد؛ ازخوابيده، تا زمانى كه از خوابْ بيدار شود؛ و از بچه، تا زمانى كه به رشد عقلى برسد؟». [عمر] گفت: چرا. [على عليه السلام] فرمود: «پس، گناه اين زن چيست كه بايد سنگسار شود؟». گفت: هيچ چيز.

امام حسين عليه السلام:در زمان خلافت عمر، زن حامله اى را آوردند. عمر از او بازجويى كرد و او به زنا اعتراف نمود. عمر، فرمان به سنگسار كردنِ وى داد. على بن ابى طالب عليه السلام آن زن را ديد و پرسيد: «گناه اين زن چيست؟». گفتند: عمر، فرمان به سنگسار كردنش داده است. على عليه السلام وى را برگرداند و [به عمر] فرمود: «دستور به سنگسار كردن وى داده اى؟». گفت: آرى. نزد من به زنا اعتراف كرد. على عليه السلام فرمود: «اين، حقّ تو بر اوست؛ امّا چه حقّى بر آنچه كه در شكمش است، دارى؟». [عمر] گفت: من نمى دانستم كه وى حامله است. امير مؤمنان عليه السلام فرمود: «اگر نمى دانستى، بايد رحِمش را وارسى مى كردى». آن گاه فرمود: «شايد بر او تَشَر زده اى و يا او را ترسانده اى؟». [عمر] گفت: بله. اين طور

كتاب من لايحضره الفقيهـ به نقل از محمّد بن عمرو بن سعيد، كه سند روايت را به معصوم عليه السلام مى رساند ـ: زنى پيش عمر آمد و گفت: اى امير مؤمنان! من، زناكرده ام. بر من، حدّ خداوند عز و جل را جارى ساز. عمر، فرمان به سنگسار كردنِ او داد. امير مؤمنان، على عليه السلام، حضور داشت. فرمود: «از او بپرس كه چگونه زنا كرده است». عمر از وى پرسيد. زن گفت: من در بيابان بودم كه به تشنگىِ سختى گرفتارشدم. خيمه اى ديدم و به سوى آن رفتم. در خيمه با مردى بيابانى روبه روشدم. از وى آب خواستم. از دادن آب به من امتناع ورزيد، مگر با اين شرط كه به وى تسليم گردم. به وى پشت كردم و فرار نمودم. تشنگىِ من فزونى يافت، به گونه اى كه چشم هايم به گودى نشست و از زبان افتادم. وقتى تشنگى ام به نهايت رسيد، نزد وى برگشتم. او

امام باقر عليه السلام:قُدامة بن مظعون را كه شراب خورده بود، نزد عمر بن خطّاب آوردند ودونفر عليه وى شهادت دادند. يكى از آن دو، عمرو تميمى (مردى خواجه) بود وديگرى معلّى بن جارود. يكى از آن دو گفت: من ديدم كه وى شراب مى خورْد. ديگرى هم گفت: من ديدم كه وى شراب، قِى مى كرد. عمر، در پى ياران پيامبر خدا فرستاد كه در بين آنان امير مومنان [نيز] بود. عمر به امير مؤمنان گفت: نظر تو چيست، اى ابو الحسن؟ تو كسى هستى كه پيامبر خدا درباره ات گفته است: «تو داناترينِ اين امّت و آگاه ترينِ آنان به [موازين]قضا بر اساس حقّى. اين دو نفر در گواهى شان، اختلاف نظر دارند. على عليه السلام فرمود: «آن دو، دو گونه گواهى نداده اند. تا شراب نخورده باشد، شرابْ قى نمى كند». [عمر] پرسيد: آيا گواهىِ فرد خواجه (اَخته)،

امام صادق عليه السلام:زنى را پيش عمر بن خطّاب آوردند كه با مردى از انصار، گلاويز شده بود و آن مرد را دوست مى داشت و چاره اى براى دستيابى به وى نداشت. پس، تخم مرغى را برداشت. زردى آن را درآورد و سفيدى اش را روى لباسش دربين دو رانش ريخت. سپس پيش عمر آمد و گفت: اى امير مؤمنان! اين مرد، مرادر فلان جا گرفت و آبرويم را برد. عمر، تصميم گرفت جوان انصارى را مجازات كند. جوان انصارى سوگندمى خورْد [كه چنين كارى نكرده است] و امير مؤمنان، نشسته بود. جوان [به عمر]مى گفت: اى امير مؤمنان! در كار من تحقيق كن. وقتى جوان اصرار كرد، عمر به امير مؤمنان گفت: اى ابو الحسن! نظرت چيست؟ على عليه السلام به سفيدى روى لباس زن در قسمت رانش، نگاه كرد و درباره وى، احتمال حيله ورزى داد و فرمود: «برايم آب داغى بياوريد

الكافىـ به نقل از عاصم بن حمزه سَلولى ـ: در مدينه شنيدم كه جوانى مى گفت: اى برترين داوران! بين من و مادرم داورى كن. عمر بن خطّاب به او گفت: اى جوان! چرا مادرت را نفرين مى كنى؟ گفت: اى امير مؤمنان! وى مرا نُه ماه در شكم خويش به اين سو و آن سو برده ودوسال [نيز] مرا شير داده است؛ ولى هنگامى كه جوان شدم و خوب و بد راشناختم و چپ و راستم را تشخيص دادم، مرا از خود، رانده و فرزندىِ مرا انكارنموده است و وانمود مى كند كه مرا نمى شناسد. عمر گفت: مادرت كجاست؟ گفت: در خانه فلان قبيله. عمر گفت: مادرِ اين جوان را برايم بياوريد. زن را به همراه چهار برادرش و چهل نفر قَسامه آوردند كه به نفع آن زن، گواهى مى دادند كه وى بچّه را نمى شناسد و آن جوان، جوانى است ادّعاگر، ستمكارو نيرنگ باز كه مى خواهد

الإرشاد:در خبر است كه در روزگار عمر، دو زن، بدون هرگونه گواهى، مدّعىِ به دنياآوردن كودكى شدند و غير از آن دو، كسى درباره آن بچه، مدّعى نگشت. حُكم آن براى عمر، دشوار شد.لذا به على عليه السلام پناه آورد. [على عليه السلام] هردو زن را خواست و آنان را پند داد و ترساند؛ ولى آن دو همچنان در اختلاف و نزاع، پا بر جا ماندند. هنگامى كه بگو مگوى آن دو زن به درازا كشيد، على عليه السلام فرمود: «برايم اَرّه اى بياوريد». زن ها گفتند: مى خواهى چه كار كنى؟ على عليه السلام فرمود: «كودك را دو نيمه مى كنم. سهم هر كدام از شما، نصف آن است!». يكى از آن دو زن، سكوت كرد و ديگرى گفت: تو را به خدا ـ اى ابو الحسن ـ، اگر چاره اى جز اين نيست، من كودك را به او مى بخشم. على عليه السلام فرمود: «اللّه اكبر!

شرح الأخبارـ به نقل از انس بن مالك ـ: همراه عمر در مِنا بودم كه مردى بيابانى باشتران باركش، سر رسيد. عمر گفت: اى انس! بپرس كه آيا شتران باركش رامى فروشد؟ پيش وى رفتم و پرسيدم. گفت: آرى. عمر، نزد وى رفت و چهارده شتر از وى خريد و [به من] گفت: اى انس! اينان رابه شتران [باركش]من ملحق كن. مرد بيابانى گفت: اى امير مؤمنان! زين آنها را به من برگردان. عمر گفت: من آنها را با زين و رواَندازشان از تو خريده ام. مرد بيابانى گفت: اى امير مؤمنان! زين و رواَندازشان را برگردان. عمر گفت: من آنها را با زين و رواَندازشان از تو خريده ام. مرد بيابانى گفت: اى امير مؤمنان! عريانشان كن. من زين و رواَندازشان را به تونفروخته ام. عمر گفت: آيا دوست دارى بين ما و خود، مردى را داور كنى كه به ما دستورداده

المناقب، ابن شهر آشوبـ به نقل از سَلَمة بن عبد الرحمان ـ: مردى را كه داراى دو سر، دودهان، دو بينى، دو پيش، دو پس و چهار چشم در يك بدن بود، نزد عمر آوردندكه خواهرش هم با او بود. عمر، صحابيان را گِرد آورد و از آنان درباره وى پرسيد. همه درماندند. آن گاه به نزد على عليه السلام، كه در باغ خود بود، آمدند. على عليه السلام فرمود: «داورى درباره وى، اين است كه خوابش كنيد. اگر همه چشم هايش بسته شد يا از هر دودهنْ خُرناس كشيد، يك بدن است؛ و اگر بعضى از چشم ها باز مانْد يا از يك دهنْ خُرناس كشيد، دو بدن است. اين، يك نوع داورى! امّا داورى ديگر، اين است كه به وى غذا داده و آبْ نوشانده شود تا كاملاً سيرگردد. اگر از هر دو خروجىْ ادرار كرد و از هر دو خروجىْ مدفوع نمود، يك بدن است؛ و اگر [فقط] از يك

الكافىـ به نقل از زادان ـ: دو مرد، امانتى را پيش زنى گذاشتند و به وى گفتند: اين را به هيچ يك از ما برنگردان، مگر آن كه هردو با هم نزدت بياييم. آن گاه، هردو رفتندودور شدند. پس از مدّتى يكى از آن دو نزد زن آمد و گفت: امانت مرا بده؛ چون دوستم مُرده است. زن، خوددارى كرد تا آن كه مَرد، چند بار مراجعه كرد و زن، امانت را به او داد. سپس مرد ديگر آمد و گفت: امانتم را بده. زن گفت: دوستت آن را گرفت و گفت: تو مرده اى! آن دو، براى داورى نزد عمر برفتند. عمر به زن گفت: نظر من اين است كه توضامنى. زن گفت: على عليه السلام را بين من و او داور قرار بده. عمر [به على عليه السلام] گفت: بين آن دو داورى كن. على عليه السلام [خطاب به آن مرد] فرمود: «اين امانت، پيش من است و شما دو نفر به زنْ دستور