حدیث دربارهباب عذاب كسى كه قرآن را حفظ كرده و بعد از آن فراموش نموده
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ وَ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ جَمِيعاً، عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى الْحَلَبِيِّ، عَنْ عَبْدِاللّهِ بْنِ مُسْكَانَ، عَنْ يَعْقُوبَ الْأَحْمَرِ، قَالَ:
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام: جُعِلْتُ فِدَاكَ، إِنَّهُ أَصَابَتْنِي هُمُومٌ وَ أَشْيَاءُ لَمْ يَبْقَ شَيْءٌ مِنَ الْخَيْرِ إِلَا وَ قَدْ تَفَلَّتَ مِنِّي مِنْهُ طَائِفَةٌ حَتَّى الْقُرْآنِ، لَقَدْ تَفَلَّتَ مِنِّي طَائِفَةٌ مِنْهُ، قَالَ: فَفَزِعَ عِنْدَ ذلِكَ حِينَ ذَكَرْتُ الْقُرْآنَ، ثُمَّ قَالَ:«إِنَّ الرَّجُلَ لَيَنْسَى السُّورَةَ مِنَ الْقُرْآنِ، فَتَأْتِيهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتّى تُشْرِفَ عَلَيْهِ مِنْ دَرَجَةٍ مِنْ بَعْضِ الدَّرَجَاتِ، فَتَقُولُ: السَّلَامُ عَلَيْكَ، فَيَقُولُ: وَ عَلَيْكِ السَّلَامُ، مَنْ أَنْتِ؟ فَتَقُولُ: أَنَا سُورَةُ كَذَا وَ كَذَا، ضَيَّعْتَنِي وَ تَرَكْتَنِي، أَمَا لَوْ تَمَسَّكْتَ بِي بَلَغْتُ بِكَ هذِهِ الدَّرَجَةَ».
ثُمَّ أَشَارَ بِإِصْبَعِهِ، ثُمَّ قَالَ: «عَلَيْكُمْ بِالْقُرْآنِ، فَتَعَلَّمُوهُ؛ فَإِنَّ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَتَعَلَّمُ الْقُرْآنَ لِيُقَالَ: فُلَانٌ قَارِئٌ؛ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَتَعَلَّمُهُ، فَيَطْلُبُ بِهِ الصَّوْتَ، فَيُقَالُ: فُلَانٌ حَسَنُ الصَّوْتِ، وَ لَيْسَ فِي ذلِكَ خَيْرٌ؛ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَتَعَلَّمُهُ، فَيَقُومُ بِهِ فِي لَيْلِهِ وَ نَهَارِهِ لَايُبَالِي مَنْ عَلِمَ ذلِكَ وَ مَنْ لَمْ يَعْلَمْهُ».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از محمد بن خالد و حسين بن سعيد، هر دو، از نضر بن سويد، از يحيى حلبى، از عبدللّه بن مسكان، از يعقوب احمر روايت كرده اند كه گفت: به خدمت امام جعفر صادق عليه السلام عرض كردم كه: فداى تو گردم! به درستى كه اندوه ها و چيزى چند به من رسيده، كه چيزى از خوبى نمانده، مگر آنكه قدرى از آن از من رها شده و آن را فراموش كرده ام، حتى قرآن، كه قدرى از آن از من رها شده و فراموش نموده ام. يعقوب گفت كه: پس حضرت در نزد اين سخن، در هنگامى كه قرآن را ذكر كردم، فزع نمود و ترسيد. بعد از آن، فرمود:«به درستى كه مردى سوره اى از قرآن را فراموش مى كند. پس آن سوره از قرآن در روز قيامت به نزد او مى آيد، تا آنكه از درجه بلندى از بعضى از درجات بهشت بر او مشرف مى شود و مى گويد كه: السّلام عليك. پس آن مرد در جواب مى گويد كه: و عليك السّلام، تو كيستى؟ مى گويد كه: من فلان سوره ام كه مرا ضايع كردى و ترك نمودى مرا. بدان و آگاه باش! كه اگر به من مستمسّك مى شدى، هر آينه تو را به اين درجه مى رسانيدم». پس به انگشت خود اشاره نمود. بعد از آن، فرمود: «بر شما باد به قرآن، كه آن را بياموزيد. پس به درستى كه از جمله مردمان كسى هست كه قرآن را بياموزد، از براى اينكه گفته شود كه: فلانى قارى است، و از جمله ايشان كسى هست كه آن را بياموزد، از براى اينكه به آن آواز را طلب كند (و به آواز خوش بخواند)، تا آنكه گفته شود كه: فلانى خوش آواز است، و در اين دو كس، هيچ خوبى نيست، و از جمله ايشان كسى هست كه آن را مى آموزد، پس در شب و روزها به آن قيام مى نمايد و آن را مى خواند، پروا نمى كند كه كسى آن را بداند، يا كسى آن را نداند».