حدیث دربارهباب عذاب كسى كه قرآن را حفظ كرده و بعد از آن فراموش نموده

أَبُو عَلِيٍّ الْأَشْعَرِيُّ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللّهِ، عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَامِرٍ، عَنِ الْحَجَّاجِ الْخَشَّابِ، عَنْ أَبِي كَهْمَسٍ الْهَيْثَمِ بْنِ عُبَيْدٍ، قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللّهِ عليه السلام عَنْ رَجُلٍ قَرَأَ الْقُرْآنَ، ثُمَّ نَسِيَهُ، فَرَدَدْتُ عَلَيْهِ ثَلَاثاً، أَعَلَيْهِ فِيهِ حَرَجٌ؟ قَالَ:«لَا».
ابو على اشعرى، از حسن بن على بن عبداللّه، از عبّاس بن عامر، از حجّاج خشّاب، از ابو كهمس هيثم بن عبيد روايت كرده است كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از مردى كه قرآن را خوانده، پس آن را فراموش كرده. و سه مرتبه اين سؤال را بر آن حضرت اعاده نمودم و عرض كردم كه: آيا در اين باب بر او حرجى هست؟ فرمود:«نه» ۱.
۱.و مراد از نفى حرج، مترتّب نشدن عقاب است بر آن؛ پس با محروميت از درجه رفيعه در بهشت به واسطه آن، منافات ندارد. (مترجم)

احادیث دیگر این موضوع

۵
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد و ابو على اشعرى، از محمد بن عبد الجبّار، هر دو، از ابن فضّال، از ابو اسحاق ثعلبه بن ميمون، از يعقوب احمر كه گفت: به خدمت امام جعفر صادق عليه السلام عرض كردم كه: فداى تو گردم! به درستى كه من قرآن را خوانده بودم. بعد از آن، از من رها شد و آن را فراموش كردم. پس خداى عز و جل را بخوان و دعا كن كه خدا آن را به من تعليم فرمايد. يعقوب گفت كه: گويا آن حضرت به جهت اين امر فزع نمود و ترسيد، و فرمود كه:«خدا آن را به تو و ما، همه تعليم فرمايد»، و گفت كه: ما مقدار ده نفر بوديم. بعد از آن، فرمود كه: «سوره قرآن با شخصى مى باشد (يعنى آن را مى داند)، و حال آنكه آن سوره را خوانده. بعد از آن، آن را فراموش نموده. پس آن سوره در روز قيامت به نزد او مى آيد، در بهترين صورتى، و بر او سلام مى كند. پس آن شخص مى گويد كه: تو كيستى؟ مى گويد كه: من فلان سوره ام؛ پس اگر به من چنگ در زده بودى و مرا از دست نمى دادى و فراموش نمى كردى و به من عمل مى نمودى، تو را در اين درجه فرود مى آوردم. پس بر شما باد به قرآن و مستمسّك شدن به آن». بعد از آن فرمود: «به درستى كه از جمله مردمان كسى هست كه قرآن را مى خواند، از براى آنكه گفته شود كه فلانى قارى است، و از جمله ايشان كسى هست كه قرآن را مى خواند، از براى آنكه به آن، دنيا را طلب كند، و در اين دو طايفه هيچ خوبى نيست، و از جمله ايشان كسى هست كه قرآن را مى خواند، از براى آنكه به آن منتفع شود در نماز، در شب و روز خويش».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از محمد بن خالد و حسين بن سعيد، هر دو، از نضر بن سويد، از يحيى حلبى، از عبدللّه بن مسكان، از يعقوب احمر روايت كرده اند كه گفت: به خدمت امام جعفر صادق عليه السلام عرض كردم كه: فداى تو گردم! به درستى كه اندوه ها و چيزى چند به من رسيده، كه چيزى از خوبى نمانده، مگر آنكه قدرى از آن از من رها شده و آن را فراموش كرده ام، حتى قرآن، كه قدرى از آن از من رها شده و فراموش نموده ام. يعقوب گفت كه: پس حضرت در نزد اين سخن، در هنگامى كه قرآن را ذكر كردم، فزع نمود و ترسيد. بعد از آن، فرمود:«به درستى كه مردى سوره اى از قرآن را فراموش مى كند. پس آن سوره از قرآن در روز قيامت به نزد او مى آيد، تا آنكه از درجه بلندى از بعضى از درجات بهشت بر او مشرف مى شود و مى گويد كه: السّلام عليك. پس آن مرد در جواب مى گويد كه: و عليك السّلام، تو كيستى؟ مى گويد كه: من فلان سوره ام كه مرا ضايع كردى و ترك نمودى مرا. بدان و آگاه باش! كه اگر به من مستمسّك مى شدى، هر آينه تو را به اين درجه مى رسانيدم». پس به انگشت خود اشاره نمود. بعد از آن، فرمود: «بر شما باد به قرآن، كه آن را بياموزيد. پس به درستى كه از جمله مردمان كسى هست كه قرآن را بياموزد، از براى اينكه گفته شود كه: فلانى قارى است، و از جمله ايشان كسى هست كه آن را بياموزد، از براى اينكه به آن آواز را طلب كند (و به آواز خوش بخواند)، تا آنكه گفته شود كه: فلانى خوش آواز است، و در اين دو كس، هيچ خوبى نيست، و از جمله ايشان كسى هست كه آن را مى آموزد، پس در شب و روزها به آن قيام مى نمايد و آن را مى خواند، پروا نمى كند كه كسى آن را بداند، يا كسى آن را نداند».