الكافىـ به نقل از سماعه بن مهران ـ: نزد امام صادق عليه السلام بودم و گروهى از دوستداران ايشان در آن جا حضور داشتند. سخن از خرد و نادانى به ميان آمد. امام صادق عليه السلامفرمود: «خرد و سپاهيانش و نادانى و سپاهيانش را بشناسيد تا هدايت يابيد». ۴ گفتم: جانم به فدايت! نمى دانيم، جز آنچه شما ما را بر آن آگاه ساخته ايد. آن گاه امام صادق عليه السلام فرمود: «خداوند، خرد را كه نخستين آفريده روحانى است، از سَمت راست عرش، از نور خود بيافريد. آن گاه بدو فرمود: باز گرد. پس برگشت. سپس به او گفت: روى آور. پس روى آورد. ۵ سپس خداوند متعال فرمود: تو را آفريدم، آفريدنى بزرگ وتو را برهمه مخلوقاتم گرامى داشتم». ۶ سپس [خداوند،] نادانى را از درياى شور و ظلمانى بيافريد و به او گفت: باز گرد. پس برگشت. سپس

محمد بن أبى مسهرـ از پدرش از جدشـ: مفضّل بن عمر جُعفى به جعفر بن محمد صادق عليه السلامنوشت: در بين اين ملّت، كسانى پيدا شده اند كه ربوبيّت خدا را منكر هستند و بر اين عقيده استدلال مى كنند؛ و از وى خواست كه پاسخ آنها را بدهد و طبق آنچه كه بر ديگران استدلال مى كند، درباره ادّعاهايشان بر آنان استدلال كند. امام صادق عليه السلام [در پاسخ] نوشت:. از نعمت هاى بزرگ و لطف هاى ارزشمندى كه خدا داده است، تثبيت دل بندگانش به ربوبيّت اوست و گرفتن پيمان در شناخت او و فرستادن كتابى است كه در آن، داروى همه بيمارى هاى دل و كارهاى مشتبه است و بر آنان و ديگر آفريده هايش نيازى به غير او نگذاشت و خود، از آنان بى نياز است كه خدا بى نياز و ستوده است. به جانم سوگند كه جاهلان، از سوى پروردگارشان چنين نشده اند.

امام صادق عليه السلام:ـ از جمله دعاهايى كه در آخرين شب شعبان و اوّلين شب ماه رمضان مى خوانْد ـخداوندا! اين ماه مبارك، كه قرآن را در آن فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيد. پس، ما را در اين ماه، سالم بدار و نيز آن را براى ما سالم بدار و آن را با آسانى و تن درستى از سوى خودت، از ما دريافت كن. اى كه اندك را مى گيرى و پاداش بسيار مى دهى! اندك را از من بپذير! خداوندا! از تو مى خواهم كه به سوى هر نيكى، راهى و در برابر هر آنچه دوست ندارى، باز دارنده اى برايم قرار دهى! اى مهربان ترينِ مهربانان؛ اى كه از من و از گناهانى كه در نهان انجام داده ام، چشم پوشيدى؛ اى آن كه مرا به خاطر نافرمانى ها مؤاخذه ننمودى! ببخشاى، ببخشاى، ببخشاى، اى

الإقبال [سيّد ابن طاووس گويد]:دعاى ديگرى است كه اگر در شب اوّل ماهِ روزه خواندى، لفظِ «امشبم» را بر «امروزم» مقدّم بدار و اگر در نخستين روز از ماه خواندى، به همان لفظى بخوان كه در دعا آمده است. آنچه در نظر من برتر است، اين است كه اين دعا در اوّلين روز ماه رمضان خوانده شود. اين دعا را با سند خود به ابو محمّد هارون بن موسى تَلَّعُكبرى و با سندش به امام صادق عليه السلام، روايت كرده ايم كه فرمود: «چون ماه رمضان فرا رسد، مى گويى: خداوندا! اين ماه مبارك رمضان، كه در آن قرآن را فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيده است. پس، ما را در آن و آن را براى ما سلامت بدار و آن را همراه با آسانى و عافيت از سوى خودت، از ما دريافت كن! خداوندا! از

الكافى ـ به نقل از على بن رئاب ـ :امام كاظم عليه السلام فرمود: «در ماه رمضان در طليعه ورود سال اين دعا را بخوان» و فرمود: «هر كس اين دعا را به خاطر پاداش الهى و مخلصانه بخواند، در آن سال، فتنه و آفتى كه به دين و بدن او زيان برساند، به او نخواهد رسيد و خداى متعال، او را از بدى هاى آن سال نگه مى دارد: خداوندا! تو را به آن نامت كه هر چيزْ بدان گردن نهاده است، و به آن رحمتت كه هر چيزْ را فرا گرفته است، و به آن قدرتت كه با آن بر هر چيزْ غلبه يافته اى، و به آن عظمتت كه هر چيزْ در برابر آن فروتن است، و به آن توانمندى و شوكتى كه بر هر چيزْ غالب است، و به آن دانشت كه بر هر چيزْ احاطه دارد، مى خوانم. اى نور، اى بى عيب! اى آغاز قبل از هر چيز و اى ماندگار پس از هر چيز! اى خداوند، اى بخشايشگر، اى

مصباح المتهجّد ـ به نقل از ابو حمزه ثمالى ـ :امام سجّاد عليه السلام در ماه رمضان، همه شب را نماز مى خواند و چون سحر مى شد، اين دعا را مى خواند: «خدايا! مرا با كيفرت ادب نكن و با عقوبت غافلگيركننده ات، به من نيرنگ مزن. پروردگارا! برايم از كجا خير تواند بود، با آن كه جز از پيش تو يافت نمى شود؛ و برايم از كجا رهايى خواهد بود، با آن كه جز به يارى ات، در توان نيست؟ نه آن كه نيكى كند، از يارى و رحمتت بى نياز است و نه آن كه بدى كند و بر تو گستاخ شود و تو را ناخرسند سازد، از قلمرو قدرتت بيرون. اى پروردگار من، اى پروردگار من، اى پروردگار من!.». بگويد تا آن كه نفَس قطع شود. «تو را با تو شناختم و تو خود، مرا بر خودت راهنمايى كردى و به سويت خواندى و اگر تو نبودى، نمى دانستم كه تو چيستى. سپاس،

المصباح كفعمى:دعاى جوشن كبير، از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است و صد بخش است و هر بخشى ده نام است و در آخر هر بخش آن، مى گويى: «سبحانك يا لا إله إلاّ أنت! الغَوث، الغَوث، الغَوث، خَلِّصنا مِنَ النّار يا ربّ؛ منزّهى تو، اى آن كه معبودى جز تو نيست! به فرياد رس، به فرياد رس، به فرياد رس. پروردگارا! ما را از آتش، نجات بده». يكم. «خداوندا! تو را به نامت مى خوانم: اى خداوند، اى بخشايشگر، اى مهربان، اى بزرگوار، اى برپادارنده، اى بزرگ، اى ديرين، اى دانا، اى بردبار، اى حكيم!». دوم. «اى سَرور سَروران، اى اجابت كننده دعاها، اى بالابرنده رتبه ها، اى سرپرست نيكى ها، اى آمرزنده خطاها، اى برآورنده خواسته ها، اى پذيرنده توبه ها، اى شنواى صداها، اى داناى نهان ها، اى زداينده بلاها!». سوم. «اى

مصباح المتهجّد ـ به نقل از جندب بن عبد اللّه اَزدى، از پدرش ـ :على عليه السلامروز عيد فطر خطبه مى خواند و مى فرمود: «ستايش، خداوندى را كه آسمان ها و زمين را آفريد و تاريكى ها و روشنايى را پديد آورد. سپس آنان كه به پروردگارشان كفر ورزيدند، از حق روى گردان مى شوند. چيزى را براى خداوند، شريك قرار نمى دهيم و جز او، سرپرستى نمى گيريم. ستايش، خداوندى را كه آنچه در آسمان ها و آنچه در زمين است، براى اوست، و نيز ستايش در آخرت، از آنِ اوست و او حكيم آگاه است و آنچه را در زمين فرو مى رود و آنچه را از آن برمى آيد و آنچه را از آسمان فرود مى آيد و آنچه را در آن بالا مى رود، مى داند و او مهربان آمرزنده است. چنين است پروردگار ما، كه ثناى او شكوهمند است. بى پايان و بى سرانجام و بى نهايت است و معبودى

امام صادق عليه السلام ـ از جمله دعاهايى كه در آخرين شب شعبان و اوّلين شب ماه رمضان مى خوانْد ـ:خداوندا! اين ماه مبارك، كه قرآن را در آن فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيد. پس، ما را در اين ماه، سالم بدار و نيز آن را براى ما سالم بدار و آن را با آسانى و تن درستى از سوى خودت، از ما دريافت كن. اى كه اندك را مى گيرى و پاداش بسيار مى دهى! اندك را از من بپذير! خداوندا! از تو مى خواهم كه به سوى هر نيكى، راهى و در برابر هر آنچه دوست ندارى، باز دارنده اى برايم قرار دهى! اى مهربان ترينِ مهربانان؛ اى كه از من و از گناهانى كه در نهان انجام داده ام، چشم پوشيدى؛ اى آن كه مرا به خاطر نافرمانى ها مؤاخذه ننمودى! ببخشاى، ببخشاى، ببخشاى، اى

الإقبال [سيّد ابن طاووس گويد]:دعاى ديگرى است كه اگر در شب اوّل ماهِ روزه خواندى، لفظِ «امشبم» را بر «امروزم» مقدّم بدار و اگر در نخستين روز از ماه خواندى، به همان لفظى بخوان كه در دعا آمده است. آنچه در نظر من برتر است، اين است كه اين دعا در اوّلين روز ماه رمضان خوانده شود. اين دعا را با سند خود به ابو محمّد هارون بن موسى تَلَّعُكبرى و با سندش به امام صادق عليه السلام، روايت كرده ايم كه فرمود: «چون ماه رمضان فرا رسد، مى گويى: خداوندا! اين ماه مبارك رمضان، كه در آن قرآن را فرو فرستاده اى و آن را مايه هدايت مردم و نشانه هايى روشن از هدايت و فرقان قرار داده اى، فرا رسيده است. پس، ما را در آن و آن را براى ما سلامت بدار و آن را همراه با آسانى و عافيت از سوى خودت، از ما دريافت كن! خداوندا! از

الكافى ـ به نقل از على بن رئاب ـ:امام كاظم عليه السلام فرمود: «در ماه رمضان در طليعه ورود سال ۵ اين دعا را بخوان» و فرمود: «هر كس اين دعا را به خاطر پاداش الهى و مخلصانه بخواند، در آن سال، فتنه و آفتى كه به دين و بدن او زيان برساند، به او نخواهد رسيد و خداى متعال، او را از بدى هاى آن سال نگه مى دارد: خداوندا! تو را به آن نامت كه هر چيزْ بدان گردن نهاده است، و به آن رحمتت كه هر چيزْ را فرا گرفته است، و به آن قدرتت كه با آن بر هر چيزْ غلبه يافته اى، و به آن عظمتت كه هر چيزْ در برابر آن فروتن است، و به آن توانمندى و شوكتى كه بر هر چيزْ غالب است، و به آن دانشت كه بر هر چيزْ احاطه دارد، مى خوانم. اى نور، اى بى عيب! اى آغاز قبل از هر چيز و اى ماندگار پس از هر چيز! اى خداوند، اى بخشايشگر، اى

الإقبال ـ به نقل از على بن ميمون زرگر (ابو الأكراد) ـ:امام صادق عليه السلام، هر گاه قرآن را براى خواندن به دست مى گرفت، پيش از آن كه آن را بگشايد، وقتى آن را در دست راست خود مى گرفت، مى گفت: «به نام خدا. خداوندا! گواهى مى دهم اين، كتاب توست كه از سوى تو بر فرستاده ات محمّد بن عبد اللّه ـ كه درود خدا بر او و خاندانش باد ـ نازل شده است، و كتابِ گوياى توست بر زبان فرستاده ات و در آن است حكم و قوانين دين تو كه آن را بر پيامبرت فرو فرستادى و آن را پيمانى از سوى خود با آفريدگانت و ريسمانى پيوسته ميان خود و بندگانت قرار دادى. خدايا! پيمان و كتاب تو را گشوده ام. خداوندا! نگاهم را به آن، عبادت قرار بده و خواندنم را تفكّر، و انديشيدنم را پندگيرى! مرا از آنانى قرار بده كه از بيان پندهاى تو در آن،

مصباح المتهجّد ـ به نقل از ابو حمزه ثمالى ـ:امام سجّاد عليه السلام در ماه رمضان، همه شب را نماز مى خواند و چون سحر مى شد، اين دعا را مى خواند: «خدايا! مرا با كيفرت ادب نكن و با عقوبت غافلگيركننده ات، به من نيرنگ مزن. پروردگارا! برايم از كجا خير تواند بود، با آن كه جز از پيش تو يافت نمى شود؛ و برايم از كجا رهايى خواهد بود، با آن كه جز به يارى ات، در توان نيست؟ نه آن كه نيكى كند، از يارى و رحمتت بى نياز است و نه آن كه بدى كند و بر تو گستاخ شود و تو را ناخرسند سازد، از قلمرو قدرتت بيرون. اى پروردگار من، اى پروردگار من، اى پروردگار من!.». بگويد تا آن كه نفَس قطع شود. «تو را با تو شناختم و تو خود، مرا بر خودت راهنمايى كردى و به سويت خواندى و اگر تو نبودى، نمى دانستم كه تو چيستى. سپاس،

المصباح كفعمى ۱۱: دعاى جوشن كبير، از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است و صد بخش است و هر بخشى ده نام است و در آخر هر بخش آن، مى گويى: «سبحانك يا لا إله إلاّ أنت! الغَوث، الغَوث، الغَوث، خَلِّصنا مِنَ النّار يا ربّ؛ منزّهى تو، اى آن كه معبودى جز تو نيست! به فرياد رس، به فرياد رس، به فرياد رس. پروردگارا! ما را از آتش، نجات بده». يكم. «خداوندا! تو را به نامت مى خوانم: اى خداوند، اى بخشايشگر، اى مهربان، اى بزرگوار، اى برپادارنده، اى بزرگ، اى ديرين، اى دانا، اى بردبار، اى حكيم!». دوم. «اى سَرور سَروران، اى اجابت كننده دعاها، اى بالابرنده رتبه ها، اى سرپرست نيكى ها، اى آمرزنده خطاها، اى برآورنده خواسته ها، اى پذيرنده توبه ها، اى شنواى صداها، اى داناى نهان ها، اى زداينده بلاها!».

امام صادق عليه السلام:خداوندا! تو در كتاب خويش كه بر زبان پيامبرِ فرستاده ات ـ كه درود تو بر او و خاندانش باد ـ جارى كردى، فرموده اى ـ و سخن تو، حق است ـ كه: «ماه رمضان، ماهى است كه قرآن در آن نازل شده است» . و اين، ماه رمضان است كه سپرى شد. از ذات بزرگوار و كلمات كامل تو مى خواهم، اگر گناهى بر من مانده كه آن را برايم نيامرزيده اى و مى خواهى مرا بر آن عذاب كنى و يا به سبب آن نيكى هايم را محو كنى، سپيده اين شب ندمد، يا اين ماه به پايان نرسد، مگر اين كه آن را براى من آمرزيده باشى، اى مهربان ترينِ مهربانان! خداوندا! تو را ستايش، با همه ستودگى هايت، از آغاز تا پايانش، آنچه را خودت براى خود فرموده اى و آنچه را بندگان ستايشگر، تلاشگر، نعمت شمار و برگُزينندگانِ ياد و سپاس نعمت هاى تو گفته اند؛

الإقبال:با اين دعا از خانه بيرون برو، تا آن كه همراه امام، وارد نماز شوى. اگر چيزى از آن از تو فوت شد، پس از نماز، قضايش كن: «خداوندا! رويم را به سوى تو كردم و بر تو توكّل نمودم. اللّه أكبر، آن گونه كه هدايتمان كرد. اللّه أكبر، خدا و مولاى ما. اللّه أكبر بر آن كه نعمتمان داد و آنچه آزمودمان، نيكوست. اللّه أكبر، براى آنچه ما را برگزيد و بر عهده ما نهاد. اللّه أكبر، پروردگار ما، كه ما را آفريد. اللّه أكبر، كه ما را هستى داد. اللّه أكبر، آن كه با قدرتش ما را هدايت كرد. اللّه أكبر، آن كه ما را آفريد و سامان بخشيد. اللّه أكبر، آن كه با آيين خود به ما احسان كرد. اللّه أكبر، آن كه از فتنه اش ما را ايمن ساخت. اللّه أكبر، آن كه با اسلام، ما را برگزيد. اللّه أكبر، آن كه با اسلام، ما را بر جز ما