امام على عليه السلام:هر كه از رؤياها كمك جويد، بى چيز مى شود.

امام على عليه السلام:بدترين فقر، آرزوهاست.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:من، محمّد بن عبد اللّه بن عبد المطّلب هستم. خداى متعال، آفريدگان را بيافريد و مرا در [ميان]بهترين آنان، قرار داد. آن گاه آنان را به دو گروه تقسيم كرد و [باز] مرا در بهترين گروه آنان جاى داد. سپس آنان را قبيله قبيله كرد و مرا در بهترين قبيله آنان قرار داد. آن گاه آنان را به خاندان ها تقسيم كرد و مرا در بهترين خاندان جاى داد. پس من از بهترينِ خاندان ها و پاك ترينِ شما هستم.

امام على عليه السلامـ در توصيف پيامبران ـ: آنان را در برترين امانتگاه به وديعه نهاد و در بهترين قرارگاه جايشان داد. تا آن كه كرامت خداوند ـ سبحانه و تعالى ـ به محمّد صلى الله عليه و آله رسيد. پس او را از برترين رويشگاه و از ارجمندترين كِشتگاه، بيرون آورد؛ از شجره اى كه پيامبرانِ خود را از آن آشكار نمود و اُمناى خويش را از آن برگزيد. خانواده اش، بهترين خانواده و دودمانش، بهترين دودمان و شجره اش، بهترين شجره است. اين شجره در حرم [الهى] روييد و در [كشتزار]كَرَم و بزرگوارى باليد. شاخه هايش بلند است و ميوه هايش دستْ نيافتنى.

امام على عليه السلام:دودمان او (پيامبر صلى الله عليه و آله)، بهترين دودمان است و شجره اش، بهترين شجره؛ [شجره اى كه]شاخه هايش راست است و ميوه هايش آويخته. زادگاهش مكّه است و هجرتش به طَيْبه بود. در آن جا آوازه اش بلند شد و صداى [دعوت]او به همه جا كشيده شد.

امام على عليه السلام:گواهى مى دهم كه محمّد، بنده و فرستاده خدا و مهترِ بندگانِ اوست. خداوند، آن گاه كه خَلق را به دو گروه تقسيم كرد، او را در بهترين گروه آن قرار داد.

امام باقر يا امام صادق عليهماالسلامـ درباره آيه «آيا تو را يتيم نيافت و پناه داد؟» ـ: «يتيم»، به معناى كسى است كه مانند ندارد. به همين دليل، دُردانه را «يتيمه» مى گويند؛ چون نظير ندارد.

امام باقر و امام صادق عليهماالسلامـ درباره آيه «آيا تو را يتيم نيافت و پناه داد؟» ـ: يعنى مردم را به سوى تو كشاند (آنان را متوجّه ارزش تو كرد).

امام رضا عليه السلام:خداوند عز و جل به پيامبرش محمّد صلى الله عليه و آله فرمود: «آيا تو را يتيم نيافت و پناه داد؟» . مى فرمايد: مگر نه اين كه تو را دُردانه يافت و مردم را به سوى تو كشاند.

مجمع البيان:زمانى كه پيامبر خدا در شكم مادرش بود و يا اندك زمانى پس از ولادت او، پدر بزرگوارش درگذشت و دو ساله بود كه مادرش از دنيا رفت و در هشت سالگى، جدّ خود را از دست داد.

علل الشرائعـ به نقل از ابن عبّاس، در پاسخ به سؤال از آيه «آيا تو را يتيم نيافت و پناه داد؟» ـ: در حقيقت، پيامبر خدا از آن رو «يتيم» ناميده شد كه در پهنه زمين، هيچ كس، از اوّلين و آخرين، نظير او نبود. لذا خداوند عز و جل با برشمردن نعمت هاى خود، بر او منّت نهاده، مى فرمايد: «مگر نه اين كه تو را يتيم يافت» ؛ يعنى يگانه و بى مانند، «پس، پناه داد؟» ؛ يعنى مردم را به سوى تو كشانيد و فضيلت و ارزش تو را به ايشان شناساند و آنها تو را شناختند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:فقر، افتخار من است.

امام على عليه السلامـ در توصيف پيامبران ـ: آنان جماعتى مستضعف بودند و خداوند، ايشان را با گرسنگى آزمود و با مشقّت، امتحانشان فرمود.؛ امّا خداوند سبحان، فرستادگان خود را صاحبان اراده هاى نيرومند قرار داد و از نظر حالات ظاهرى، ضعيف و فقير، امّا توأم با قناعتى كه دل ها و چشم ها را پُر از بى نيازى مى كرد و همراه با نيازمندى و فقرى كه چشم ها و گوش ها را از ناراحتى، لبريز مى ساخت.

المناقب، ابن شهرآشوب:پيامبر صلى الله عليه و آله ويژگى هاى مردمان پايين دست را داشت؛ ويژگى هايى كه اگر بخشى از آنها در شخصى باشد، كارش پريشان مى شود. ايشان يتيم و فقير و ناتوان و تنها و غريب بود. نه حصارى داشت و نه شوكتى، و دشمن بسيار داشت. با همه اين احوال، منزلتى والا و جايگاهى بلند يافت و اين خود، دليل بر نبوّت او شد. صحرانشين خَشِن، هر گاه چهره بزرگوارانه ايشان را مى ديد، مى گفت: به خدا سوگند كه اين، چهره آدم دروغگو نيست. در سختى هاى زمانِ تحت تعقيب، استوار، و در دشوارى ها به گاه جنگ و غارتگرى هاى دشمن، شكيبا بود. به دنيا بى اعتنا و به آخرت، مشتاق بود. بنا بر اين، فرمان روايىِ او پا برجا گشت.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر گاه خداوند بر امّتى خشم گيرد و بر آن [امّت] عذاب نازل نكند، قيمت ها در آن بالا مى رود، آبادانى اش كاهش مى يابد، بازرگانانش سود نمى برند، ميوه هايش رشد نمى كنند، جوى هايش پُر آب نمى گردند، باران بر آن فرو نمى بارَد و بَدانش بر آن سلطه مى يابند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نشانه خشنودى خداوند در ميان آفريدگانش چنين است: دادگرىِ حكمرانشان و كاهش قيمت هايشان؛ و نشانه خشم خداوند ـ تبارك و تعالى ـ بر آفريدگانش اين است: بيدادگرىِ فرمان روايشان و افزايش قيمت هايشان.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نادارى، سخت تر از كشتار است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:تهى دستان، بلاهاى اسلام اند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداى متعال به ابراهيم عليه السلام وحى فرمود: «تو را آفريدم و به آتش نَمرود آزمودم. اگر تو را به نادارى بيازمايم و به تو شكيبايى ندهم، چه مى كنى؟». ابراهيم عليه السلام گفت: «پروردگارم! نزد من، نادارى سخت تر از آتش نمرود است». خداى متعال گفت: «پس به سرافرازى و شكوهم سوگند، در آسمان و زمين، سخت تر از نادارى نيافريده ام».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اى على! چهار چيز، كمر را مى شكنند:. نادارى اى كه فردِ مبتلا به آن، چاره اى برايش نيابد.