پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:[چگونه است كه] هر يك از شما خاشاك را در چشم برادرش مى بيند و تنه درخت را (و يا فرمود: چيز بزرگى را) در چشم خود نمى بيند؟!

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از زن بدكاره نپرسيد چه كسى با تو فسق كرد؛ زيرا همان گونه كه به راحتى مرتكب فحشا مى شود، به راحتى هم مسلمان بى گناهى را بدنام مى كند.

امام على عليه السلام:هر كه عيب خود را ببيند، از پرداختن به عيب ديگران، باز ايستد.

امام على عليه السلام:هركه عيبهاى نهانى را بكاود، خداوند از دوستى دلها محرومش كند.

امام على عليه السلام:هركه بر دوستش خُرده گيرى كند، دوستى اش گسسته مى شود.

امام صادق عليه السلام:نهان مردم را مكاو، كه بى دوست مى مانى.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از گمان دورى كنيد؛ زيرا گمان دروغترين سخن است. در پى شنيدن سخنان مردم و كشف عيب آنان نباشيد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:من مأمور نيستم كه دلهاى مردم را بكاوم و درونشان را بشكافم.

كنز العمّال:عمر بن خطّاب در مدينه شبگردى مى كرد. صداى آواز خواندن مردى را از خانه اى شنيد. از ديوار خانه بالا رفت و گفت: اى دشمن خدا! خيال كرده اى كه خداوند براى تو گنهكار پرده پوشى مى كند؟! آن مرد گفت: اى امير مؤمنان! تو هم درباره من تند نرو. اگر من يك گناه كردم تو سه گناه مرتكب شدى: خداوند فرموده است: «تجسّس نكنيد» و تو تجسّس كردى. فرموده است: «از درها وارد خانه ها شويد» و تو از ديوار بالا آمدى. بدون اجازه بر من وارد شدى، درحالى كه خداوند متعال فرموده است: «وارد خانه هاى جز خود نشويد مگر آن كه اجازه بگيريد و بر اهل آنها سلام كنيد» . عمر گفت: اگر تو را ببخشم دست از اين كارها بر مى دارى؟ گفت: آرى. عمر او را بخشيد و از منزلش بيرون رفت.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:لغزشهاى مسلمانان رانجوييد كه هر كس لغزشهاى برادرش را پى جويد خداوند لغزشهاى او را پيگيرى مى كند و هر كه را كه خداوند عيبجويى كند رسوايش مى سازد هر چند در اندرون خانه خود باشد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:عيبهاى مؤمنان را جستجونكنيد؛ زيرا هر كه دنبال عيبهاى مؤمنان بگردد خداوند عيبهاى او را دنبال كند و هر كه خداوند متعال عيوبش را جستجو كند، او را رسوا سازد گرچه درون خانه اش باشد.

امام على عليه السلام:كاوش كردن در عيب [ديگران]، خود عيبى است.

امام على عليه السلامـ در فرمان استاندارى مصر به مالك اشتر ـنوشت: بايد دورترين افراد ملّت از تو و دشمن ترين آنها نزد تو، عيبجوترين آنها از مردم باشد؛ زيرا مردم [خواه ناخواه] عيبهايى دارند و زمامدار سزاوارترين كس به پوشاندن آنهاست. بنابراين، درباره آن دسته از عيبهاى مردم كه بر تو پوشيده است، پى جويى و كنجكاوى مكن.

امام على عليه السلام:از خطاى ديگران هرگز شادمان مشو؛ زيرا تو نيز براى هميشه از خطا كردن مصون نيستى.

امام على عليه السلام:هر كه عيب جويى كند، عيب جويى شود و هر كه دشنام دهد، پاسخ شنود.

امام صادق عليه السلام:دورترين بنده از خدا، آن مردى است كه با مردى طرح دوستى افكند و [حساب] لغزشهاى او را نگه دارد تا روزى به واسطه آنها او را سرزنش كند.

امام على عليه السلام:هر كه عيبجويى كند، عيبجويى شود و هر كه ناسزا گويد، پاسخ [ناسزا] شنود و هر كه درختهاى تقوا بنشاند، ميوه هاى آرزوها بچيند.