حدیث دربارهباب دعاهاى مختصى از براى همه حاجت هاى دنيا و آخرت

عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى الْخَثْعَمِيِّ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«إِنَّ أَبَا ذَرٍّ أَتى رَسُولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله وَ مَعَهُ جَبْرَئِيلُ عليه السلام فِي صُورَةِ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ وَ قَدِ اسْتَخْلَاهُ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله، فَلَمَّا رَآهُمَا انْصَرَفَ عَنْهُمَا، وَ لَمْ يَقْطَعْ كَلَامَهُمَا، فَقَالَ جَبْرَئِيلُ عليه السلام: يَا مُحَمَّدُ، هذَا أَبُو ذَرٍّ قَدْ مَرَّ بِنَا وَ لَمْ يُسَلِّمْ عَلَيْنَا، أَمَا لَوْ سَلَّمَ لَرَدَدْنَا عَلَيْهِ؛ يَا مُحَمَّدُ، إِنَّ لَهُ دُعَاءً يَدْعُو بِهِ مَعْرُوفاً عِنْدَ أَهْلِ السَّمَاءِ، فَسَلْهُ عَنْهُ إِذَا عَرَجْتُ إِلَى السَّمَاءِ. فَلَمَّا ارْتَفَعَ جَبْرَئِيلُ جَاءَ أَبُو ذَرٍّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: مَا مَنَعَكَ ـ يَا أَبَا ذَرٍّ ـ أَنْ تَكُونَ سَلَّمْتَ عَلَيْنَا حِينَ مَرَرْتَ بِنَا؟ فَقَالَ: ظَنَنْتُ ـ يَا رَسُولَ اللّهِ ـ أَنَّ الَّذِي كَانَ مَعَكَ دِحْيَةُ الْكَلْبِيُّ قَدِ اسْتَخْلَيْتَهُ لِبَعْضِ شَأْنِكَ، فَقَالَ: ذَاكَ جَبْرَئِيلُ عليه السلام يَا أَبَا ذَرٍّ، وَ قَدْ قَالَ: أَمَا لَوْ سَلَّمَ عَلَيْنَا لَرَدَدْنَا عَلَيْهِ. فَلَمَّا عَلِمَ أَبُو ذَرٍّ أَنَّهُ كَانَ جَبْرَئِيلَ عليه السلام، دَخَلَهُ مِنَ النَّدَامَةِ ـ حَيْثُ لَمْ يُسَلِّمْ عَلَيْهِ ـ مَا شَاءَ اللّهُ. فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: مَا هذَا الدُّعَاءُ الَّذِي تَدْعُو بِهِ؟ فَقَدْ أَخْبَرَنِي جَبْرَئِيلُ عليه السلام أَنَّ لَكَ دُعَاءً تَدْعُو بِهِ مَعْرُوفاً فِي السَّمَاءِ. فَقَالَ: نَعَمْ يَا رَسُولَ اللّهِ، أَقُولُ: اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْأَمْنَ وَ الْاءِيمَانَ بِكَ، وَ التَّصْدِيقَ بِنَبِيِّكَ، وَ الْعَافِيَةَ مِنْ جَمِيعِ الْبَلَاءِ، وَ الشُّكْرَ عَلَى الْعَافِيَةِ، وَ الْغِنى عَنْ شِرَارِ النَّاسِ».
على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن محبوب، از محمد بن يحيى خثعمى، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«ابوذر به خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله آمد، و جبرئيل عليه السلام با آن حضرت بود، در صورت دحيه كلبى، و رسول خدا صلى الله عليه و آله با او خلوت كرده بود. چون ابوذر ايشان را ديد، از رفتن به سوى ايشان باز گرديد، و سخن ايشان را نبريد. جبرئيل عليه السلام عرض كرد كه: يا محمد! اينك، ابوذر بود كه به ما گذشت و بر ما سلام نكرد. بدان و آگاه باش! كه اگر بر ما سلام مى كرد، جواب او را مى داديم. يا محمد! به درستى كه او را دعايى است كه آن را مى خواند، و در نزد اهل آسمان مشهور است، و چون من به آسمان بالا روم، او را از آن دعا سؤال كن. پس چون جبرئيل عليه السلام به آسمان بالا رفت، ابوذر به خدمت پيغمبر صلى الله عليه و آله آمد. رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه: اى ابوذر! چه تو را منع كرد از آنكه بر ما سلام كرده باشى، در هنگامى كه به ما گذشتى؟ عرض كرد كه: يا رسول اللّه! گمان كردم كه آنكه با تو بود، دحيه كلبى است كه به جهت پاره اى از كارهاى خود با او خلوت كرده اى. حضرت فرمود كه: اى ابوذر! آنكه ديدى، جبرئيل بود و گفت كه: اگر بر ما سلام مى كرد، او را جواب مى داديم. چون ابوذر دانست كه او جبرئيل عليه السلام بوده، آن قدر كه خدا مى خواست از پشيمانى، بر او داخل شد، از آنجا كه سلام نكرده بود. بعد از آن، رسول خدا صلى الله عليه و آله به ابوذر فرمود كه: چيست آن دعايى كه تو آن را مى خوانى؟ پس به حقيقت كه جبرئيل مرا خبر داد كه تو را دعايى است كه آن را مى خوانى و در آسمان مشهور است. ابوذر عرض كرد: آرى، يا رسول اللّه! مى گويم كه: اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْأَمْنَ وَ الْاءِيمَانَ بِكَ، وَ التَّصْدِيقَ بِنَبِيِّكَ، وَ الْعَافِيَةَ مِنْ جَمِيعِ الْبَلَاءِ، وَ الشُّكْرَ عَلَى الْعَافِيَةِ، وَ الْغِنى عَنْ شِرَارِ النَّاسِ؛ خداوندا! به درستى كه من سؤال مى كنم تو را ايمنى و ايمان، و تصديق كردن به پيغمبر تو، و عافيت از همه زحمت ها، و شكر بر عافيت، و بى نيازى از بدهاى، از مردمان».

احادیث دیگر این موضوع

۸
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى و چند نفر از اصحاب ما، از سهل بن زياد، هر دو روايت كرده اند، از على بن زياد كه گفت: على بن بصير عريضه اى نوشت و از آن حضرت سؤال [درخواست]مى كرد كه در پايين نامه اش دعايى از برايش بنويسد كه آن را به او تعليم فرمايد، تا آن را بخواند و به واسطه آن، از گناهان، نگاه داشته شود، و جامع مطالب دنيا و آخرت باشد. پس آن حضرت عليه السلام به خطّ مبارك خود نوشت:«بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ. وَ أَسْأَلُكَ أَنْ لَا تَجْعَلَنِي فِي النَّارِ؛ «به نام خداى بخشاينده مهربان. اى كسى كه آشكار كرده نيكو و زيبايى را، و پوشيده زشت را، و ندريده پرده راز من! عفو، اى گرانمايه! عفو، اى خوش تجاوز و گذشت! و اى فراخ آمرزش! و اى گشاده دست ها به رحمت! و اى صاحب هر راز! و اى پايان هر شكايت و گله! اى گران مايه فروگذارنده! اى بزرگ عطا! اى آغازكننده هر نعمتى پيش از سزاوارى آن! اى پروردگار من! اى بزرگ من! اى آقاى من! اى پايان من! اى فريادرس من! صلوات فرست بر محمد و آل محمد، و سؤال [درخواست]مى كنم از تو كه قرار ندهى مرا در آتش»، بعد از آن، سؤال مى كنى آنچه از برايت ظاهر شد».
از او، از ابن محبوب، از فضل بن يونس، از امام موسى كاظم عليه السلام روايت است كه گفت: حضرت به من فرمود كه:«بسيار بگو كه: لَا تَجْعَلْنِي مِنَ الْمُعَارِينَ، وَ لَا تُخْرِجْنِي مِنَ التَّقْصِيرِ». راوى مى گويد كه: عرض كردم: امّا معارين را شناخته ام (و مى دانم كه ايشان آنانند كه ايمان و دين در دل هاى ايشان قرار نگرفته. پس گويا كه آن در نزد ايشان به عاريه سپرده شده، كه چند روزى به جهت مصلحتى به ايشان مى سپارند، و در روزى از ايشان مى گيرند)، پس بفرما كه معنى اينكه مرا از تقصير و كوتاهى بيرون مبر، چيست؟ فرمود: «هر عملى كه آن را به جا مى آورى، در حالتى كه خداى عز و جل را به آن اراده دارى و رضاى او را مى خواهى، در آن، در نزد خود مقصّر باش؛ زيرا كه همه مردمان در اعمال خويش، در ميان خود و خداى عز و جل مقصّرند» و همين حديث، در كتاب ايمان و كفر، در باب اعتراف به تقصير و كوتاهى كردن خويش در عبادت خدا مذكور شد، با زيادتى لفظ اَللّهُمَّ در اوّل دعا؛ يعنى: «خداوندا! مرا از جمله عاريت داده شدگان مگردان، و مرا از حدّ تقصير بيرون مبر». (مترجم).