باب در بيان مولد حضرت صاحب الزمان عليه السلام

31 حدیث
الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِيُّ، عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ:خَرَجَ عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ عليه السلام حِينَ قُتِلَ الزُّبَيْرِيُّ: «هذَا جَزَاءُ مَنِ افْتَرى عَلَى اللّهِ فِي أَوْلِيَائِهِ، زَعَمَ أَنَّهُ يَقْتُلُنِي وَ لَيْسَ لِي عَقِبٌ، فَكَيْفَ رَأى قُدْرَةَ اللّهِ؟» وَ وُلِدَ لَهُ وَلَدٌ سَمَّاهُ «م ح م د» سَنَةَ سِتٍّ وَ خَمْسِينَ وَ مِائَتَيْنِ.
حسين بن محمد اشعرى، از معلّى بن محمد، از احمد بن محمد روايت كرده است كه گفت:. تا آخر آنچه در باب اشاره به سوى حضرت صاحب الزّمان عليه السلام گذشت. ۱
۱.فرمانى از امام حسن عسكرى عليه السلام بيرون آمد در هنگامى كه زبيرى ـ لعنه اللّه ـ كشته شد كه: «اين است جزاى هر كه بر خدا جرأت كند در حقّ دوستان آن جناب. زبيرى گمان مى كرد كه او مرا خواهد كشت، و مرا فرزندى نباشد. پس قدرت خدا را در باب خود چگونه ديد؟». و براى آن حضرت فرزندى متولد شد كه او را «م ح م د» نام كرد در سال دويست و پنجاه و شش.
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ:حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ وَ الْحَسَنُ ـ ابْنَا عَلِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ـ فِي سَنَةِ تِسْعٍ وَ سَبْعِينَ وَ مِائَتَيْنِ، قَالَا: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمنِ الْعَبْدِيُّ مِنْ عَبْدِ قَيْسٍ، عَنْ ضَوْءِ بْنِ عَلِيٍّ الْعِجْلِيِّ، عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ فَارِسَ سَمَّاهُ، قَالَ: أَتَيْتُ سُرَّ مَنْ رَأى، وَ لَزِمْتُ بَابَ أَبِي مُحَمَّدٍ عليه السلام، فَدَعَانِي مِنْ غَيْرِ أَنْ أَسْتَأْذِنَ، فَلَمَّا دَخَلْتُ وَ سَلَّمْتُ، قَالَ لِي: «يَا أَبَا فُـلَانٍ، كَيْفَ حَالُكَ؟» ثُمَّ قَالَ لِي: «اقْعُدْ يَا فُـلَانُ». ثُمَّ سَأَلَنِي عَنْ جَمَاعَةٍ مِنْ رِجَالٍ وَ نِسَاءٍ مِنْ أَهْلِي، ثُمَّ قَالَ لِي: «مَا الَّذِي أَقْدَمَكَ؟» قُلْتُ: رَغْبَةٌ

على بن محمد روايت كرده و گفته است كه: حديث كردند مرا محمد و حسن ـ پسران على بن ابراهيم ـ در سال دويست و هفتاد و نه و گفتند كه: حديث كرد ما را محمد بن على بن عبدالرّحمان عبدى كه از قبيله عبدالقيس است، از ضوء بن على عِجْلى، از مردى از اهل فارس كه او را نام برد كه گفت: به سرّ من رأى آمدم و بر درِ خانه امام حسن عسكرى عليه السلام ماندم، پس مرا طلبيد بى آن كه رخصت طلب كنم، و چون داخل شدم و سلام كردم، فرمود كه:«اى ابوفلان، حالت چون است؟» پس به من فرمود كه: «بنشين اى فلان»، بعد از آن مرا سؤال كرد از جماعتى از مردان و زنان از كسان من و فرمود كه: «چه باعث شد كه تو را به اينجا آورد؟» (تا آخر آنچه در باب مذكور گذشت. ۱ وليكن در آخر حديث چون اوّل آن زيادتى و تتّمه هست كه در آنجا بود و آن تتّمه اين است

۱.عرض كردم كه: رغبت در خدمت و شوق ملازمت تو. فرمود: «پس بر درِ خانه باش». راوى مى گويد كه: من با خدمت كاران در خانه بودم، بعد از آن، چنان شدم كه آنچه را مى خواستند براى ايشان از بازار مى خريدم، و بر ايشان داخل مى شدم بى آن كه رخصت طلب كنم، هر گاه مردان در خانه بودند. راوى مى گويد كه: بعد از آن، روزى به آن حضرت داخل شدم، و آن حضرت در ديوان خانه تشريف داشت در آن خانه آواز حركتى را شنيدم. پس مرا آواز داد كه به جاى خويش باش و به جايى مرو. پس من جرأت نكردم كه داخل شوم، يا بيرون روم و در همان جا ايستاده بودم كه كنيزى بيرون آمد و رو به من مى آمد، و با آن كنيز چيزى بود كه آن را پوشانيده بودند. پس حضرت مرا را آواز داد كه داخل شو، چون داخل شدم، كنيز را آواز داد كه برگرد، و پس آن كنيز برگشت و به خدمت آن حضرت آمد. حضرت فرمود كه: «آنچه با تو است، ظاهر كن و پرده را از روى آن بردار». آن كنيز، پسرى را ظاهر ساخت سفيد و خوش رو و جامه را از شكمش دور كرد. پس ديدم كه مويى روييده از ابتداى سينه مبارك آن كودك تا نافش، و آن موى، سبز بود نه سياه. بعد از آن، حضرت فرمود كه: «اين، صاحب شما است». پس آن كنيز را امر فرمود كه او را برداشت، و من بعد از آن او را نديدم تا آن كه امام حسن عليه السلام وفات فرمود.
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ وَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِنَا الْقُمِّيِّينَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْعَامِرِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ غَانِمٍ الْهِنْدِيِّ، قَالَ:كُنْتُ بِمَدِينَةِ الْهِنْدِ ـ الْمَعْرُوفَةِ بِقِشْمِيرَ الدَّاخِلَةِ ـ وَ أَصْحَابٌ لِي يَقْعُدُونَ عَلى كَرَاسِيَّ عَنْ يَمِينِ الْمَلِكِ أَرْبَعُونَ رَجُلًا كُلُّهُمْ يَقْرَأُ الْكُتُبَ الْأَرْبَعَةَ: التَّوْرَاةَ، وَ الْاءِنْجِيلَ، وَ الزَّبُورَ، وَ صُحُفَ إِبْرَاهِيمَ، نَقْضِي بَيْنَ النَّاسِ، وَ نُفَقِّهُهُمْ فِي دِينِهِمْ، وَ نُفْتِيهِمْ فِي حَـلَالِهِمْ وَ حَرَامِهِمْ، يَفْزَعُ النَّاسُ إِلَيْنَا: الْمَلِكُ فَمَنْ دُونَهُ، فَتَجَارَيْنَا ذِكْرَ رَسُولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله، فَقُلْنَا: هذَا النَّبِيُّ

على بن محمد، و از چندين نفر از اصحاب قمّيان ما، از محمد بن محمد عامرى، از ابو سعيد غانم هندى روايت كرده است كه گفت:من در شهرى از شهرهاى هند بودم ـ كه مشهور است به كشمير داخل ـ (يعنى: كشميرى كه داخل است در زمين هند؛ نه آن كشميرى كه خارج از زمين هند است) و آشنايانى چند داشتم كه همه از طرف دست راست پادشاه بر كرسى ها مى نشستند، و ايشان چهل نفر بودند، و همه ايشان كتاب هاى چهارگانه را كه عبارت است از: تورات و انجيل و زبور و صحف ابراهيم، مى خواندند و ما در ميان مردمان حكم مى كرديم و ايشان را در دينى كه داشتند، دانشمند مى گردانيديم، و در حلال و حرامى كه داشتند، ايشان را فتوا مى داديم و همه مردمان از پادشاه و غير او و آنان كه در مرتبه از او پست تر بودند، به سوى ما پناه مى آوردند، و در مسائل به ما

۱.و آن عمارت و مسجد بنى عبّاس است در سامرّه، و ترجمه آن به قريه عبّاسيّه صورتى ندارد. مترجم
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللّهِ، قَالَ:إِنَّ الْحَسَنَ بْنَ النَّضْرِ وَ أَبَا صِدَامٍ وَ جَمَاعَةً تَكَلَّمُوا بَعْدَ مُضِيِّ أَبِي مُحَمَّدٍ عليه السلام فِيمَا فِي أَيْدِي الْوُكَلَاءِ، وَ أَرَادُوا الْفَحْصَ، فَجَاءَ الْحَسَنُ بْنُ النَّضْرِ إِلى أَبِي الصِّدَامِ، فَقَالَ: إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ، فَقَالَ لَهُ أَبُو صِدَامٍ: أَخِّرْهُ هذِهِ السَّنَةَ، فَقَالَ لَهُ الْحَسَنُ بْنُ النَّضْرِ: إِنِّي أَفْزَعُ فِي الْمَنَامِ وَ لَا بُدَّ مِنَ الْخُرُوجِ، وَ أَوْصى إِلى أَحْمَدَ بْنِ يَعْلَى بْنِ حَمَّادٍ، وَ أَوْصى لِلنَّاحِيَةِ بِمَالٍ، وَ أَمَرَهُ أَنْ لَا يُخْرِجَ شَيْئاً إِلَا مِنْ يَدِهِ إِلى يَدِهِ عليه السلام بَعْدَ ظُهُورِهِ. قَالَ: فَقَالَ الْحَسَنُ: لَمَّا

على بن محمد، از سعد بن عبداللّه روايت كرده است كه گفت:حسن بن نضر و ابو صِدام و گروهى بعد از آن كه امام حسن عسكرى عليه السلام از دنيا رفت، در باب آنچه در دست وكلاى آن حضرت بود، سخن گفتند و اراده كردند كه تفحّص كنند و جستجو نمايند. پس حسن بن نضر به نزد ابو صِدام آمد و گفت كه: من اراده دارم كه به حج روم. ابو صدام گفت كه: امسال آن را به تأخير انداز. حسن گفت كه: من در خواب مى ترسم و خواب پريشان مى بينم و چاره ندارم كه بيرون روم، و احمد بن يعلى بن حمّاد را وصىّ خود گردانيد و از براى ناحيه مقدّسه به مالى وصيّت كرد و احمد را امر كرد كه چيزى از آن مال را بيرون نكند، مگر از دست خويش و به دست آن حضرت دهد، بعد از آن كه ظاهر شود. راوى مى گويد كه: حسن گفت: چون به بغداد رسيدم، خانه اى را اجاره كردم و در

عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَمَّوَيْهِ السُّوَيْدَاوِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَهْزِيَارَ، قَالَ:شَكَكْتُ عِنْدَ مُضِيِّ أَبِي مُحَمَّدٍ عليه السلام، وَ اجْتَمَعَ عِنْدَ أَبِي مَالٌ جَلِيلٌ، فَحَمَلَهُ، وَ رَكِبَ السَّفِينَةَ، وَ خَرَجْتُ مَعَهُ مُشَيِّعاً، فَوُعِكَ وَعْكاً شَدِيداً، فَقَالَ: يَا بُنَيَّ، رُدَّنِي، فَهُوَ الْمَوْتُ، وَ قَالَ لِيَ: اتَّقِ اللّهَ فِي هذَا الْمَالِ؛ وَ أَوْصى إِلَيَّ، فَمَاتَ. فَقُلْتُ فِي نَفْسِي: لَمْ يَكُنْ أَبِي لِيُوصِيَ بِشَيْءٍ غَيْرِ صَحِيحٍ، أَحْمِلُ هذَا الْمَالَ إِلَى الْعِرَاقِ، وَ أَكْتَرِي دَاراً عَلَى الشَّطِّ، وَ لَا أُخْبِرُ أَحَداً بِشَيْءٍ، وَ إِنْ وَضَحَ لِي شَيْءٌ كَوُضُوحِهِ أَيَّامَ أَبِي مُحَمَّدٍ

على بن محمد، از محمد بن حَمويه سُويداوى، از محمد بن ابراهيم بن مهزيار روايت كرده است كه گفت:در هنگامى كه امام حسن عسكرى عليه السلام از دنيا رفت، من شك كردم و در نزد پدرم مال بسيارى جمع شده بود، پس آن مال را برداشت و بر كشتى سوار شد و من همراه او به عنوان مشايعت بيرون رفتم. پدرم را تب سختى عارض شد و ناخوش گرديد، گفت: اى فرزند عزيز من، مرا برگردان كه اين نشانه مرگ است و به من گفت كه: از خدا بپرهيز در باب اين مال، و به من وصيّت نمود كه آن را به عراق برسانم و وفات كرد. بعد از آن من با خود گفتم كه: پدرم چنان نبود كه وصيّت كند به چيزى كه درست نباشد. اين مال را بر مى دارم و به سوى عراق مى روم و خانه اى بر كنار شطّ بغداد كرايه مى كنم، و كسى را به چيزى خبر نمى دهم، پس اگر چيزى از براى من ظاهر و

مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللّهِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ النَّسَائِيِّ، قَالَ:أَوْصَلْتُ أَشْيَاءَ لِلْمَرْزُبَانِيِّ الْحَارِثِيِّ، فِيهَا سِوَارُ ذَهَبٍ، فَقُبِلَتْ، وَ رُدَّ عَلَيَّ السِّوَارُ، فَأُمِرْتُ بِكَسْرِهِ، فَكَسَرْتُهُ، فَإِذَا فِي وَسَطِهِ مَثَاقِيلُ حَدِيدٍ وَ نُحَاسٍ أَوْ صُفْرٍ، فَأَخْرَجْتُهُ وَ أَنْفَذْتُ الذَّهَبَ، فَقُبِلَ.
محمد بن ابى عبداللّه، از ابو عبداللّه نسائى روايت كرده است كه گفت:چيزى چند از مرزبانى حارثى را به ناحيه مقدّسه رسانيدم و دست برنجن طلايى در ميان آنها بود، پس همه آنها قبول شد و دست برنجن به من رد شد، و مأمور شدم به اين كه آن را بشكنم. پس آن را شكستم، ديدم كه در ميان آن چند مثقالى آهن و مس يا روى بود. من آن را بيرون كردم و طلاى آن را فرستادم و آن را قبول فرمود.
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْفَضْلِ الْخَزَّازِ الْمَدَائِنِيِّ ـ مَوْلى خَدِيجَةَ بِنْتِ مُحَمَّدٍ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام ـ قَالَ:إِنَّ قَوْماً مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مِنَ الطَّالِبِيِّينَ كَانُوا يَقُولُونَ بِالْحَقِّ، وَ كَانَتِ الْوَظَائِفُ تَرِدُ عَلَيْهِمْ فِي وَقْتٍ مَعْلُومٍ، فَلَمَّا مَضى أَبُو مُحَمَّدٍ عليه السلام، رَجَعَ قَوْمٌ مِنْهُمْ عَنِ الْقَوْلِ بِالْوَلَدِ، فَوَرَدَتِ الْوَظَائِفُ عَلى مَنْ ثَبَتَ مِنْهُمْ عَلَى الْقَوْلِ بِالْوَلَدِ، وَ قُطِعَ عَنِ الْبَاقِينَ، فَـلَا يُذْكَرُونَ فِي الذَّاكِرِينَ، وَ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.
على بن محمد، از فضل خزّاز مدائنى ـ غلام آزاد شده خديجه دختر محمد، يعنى: ابوجعفر عليه السلام ـ روايت كرده استكه گفت: گروهى از اهل مدينه از فرزندان ابوطالب به حقّ قائل بودند، و به امامت ائمّه اعتقاد داشتند، و در زمان معيّنى وظيفه ها بر ايشان وارد مى شد و چون امام حسن عسكرى عليه السلام از دنيا رفت، گروهى از ايشان از اعتقاد به فرزند آن حضرت برگشتند، پس وظيفه ها وارد شد بر كسانى از ايشان كه بر اعتقاد به فرزند آن حضرت ثابت مانده بودند، و از باقى ماندگان قطع شد، پس آنها چنان شدند كه در ميانه ياد كنندگان ياد نمى شوند، و كسى نام ايشان را نمى برد. و الحمدللّه ربّ العالمين.
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ:أَوْصَلَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ السَّوَادِ مَالًا، فَرُدَّ عَلَيْهِ، وَ قِيلَ لَهُ: أَخْرِجْ حَقَّ وُلْدِ عَمِّكَ مِنْهُ ـ وَ هُوَ أَرْبَعُمِائَةِ دِرْهَمٍ ـ وَ كَانَ الرَّجُلُ فِي يَدِهِ ضَيْعَةٌ لِوُلْدِ عَمِّهِ، فِيهَا شِرْكَةٌ قَدْ حَبَسَهَا عَلَيْهِمْ، فَنَظَرَ فَإِذَا الَّذِي لِوُلْدِ عَمِّهِ مِنْ ذلِكَ الْمَالِ أَرْبَعُمِائَةِ دِرْهَمٍ؛ فَأَخْرَجَهَا، وَ أَنْفَذَ الْبَاقِيَ، فَقُبِلَ.
على بن محمد روايت كرده و گفته است كه:مردى از اهل دهات عراق مالى را به ناحيه مقدّسه رسانيد، پس آن مال بر او رد شد، و به او گفته شد كه: حقّ پسران عموى خويش را از آن بيرون كن - و آن چهارصد درم است - و مزرعه اى در دست آن مرد بود كه پسران عمويش در آن شركتى داشتند، و آن مزرعه را بر ايشان حبس كرده بود. بعد از آن نظر كرد ديد كه آنچه مال پسران عموى اوست از آن مال، چهارصد درم است. پس آن را بيرون كرد و باقى مانده را فرستاد و قبول شد.
الْقَاسِمُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ:وُلِدَ لِي عِدَّةُ بَنِينَ، فَكُنْتُ أَكْتُبُ وَ أَسْأَلُ الدُّعَاءَ، فَـلَا يُكْتَبُ إِلَيَّ لَهُمْ بِشَيْءٍ، فَمَاتُوا كُلُّهُمْ، فَلَمَّا وُلِدَ لِيَ الْحَسَنُ ابْنِي، كَتَبْتُ أَسْأَلُ الدُّعَاءَ، فَأُجِبْتُ: «يَبْقى، وَ الْحَمْدُ لِلّهِ».
قاسم بن علاء روايت كرده و گفته است كه: مرا چندين پسر متولّد شد و عريضه مى نوشتم و خواهش مى نمودم كه آن حضرت دعا بفرمايد، و براى ايشان به من چيزى نمى نوشت. پس همه ايشان مردند و چون حسن پسرم از براى من متولّد شد، نوشتم و سؤال كردم كه دعا بفرمايد. پس جواب به من رسيد كه:«اين فرزند، باقى مى ماند و الحمد للّه».
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ بْنِ صَالِحٍ، قَالَ:كُنْتُ خَرَجْتُ سَنَةً مِنَ السِّنِينَ بِبَغْدَادَ، فَاسْتَأْذَنْتُ فِي الْخُرُوجِ، فَلَمْ يُؤْذَنْ لِي، فَأَقَمْتُ اثْنَيْنِ وَ عِشْرِينَ يَوْماً وَ قَدْ خَرَجَتِ الْقَافِلَةُ إِلَى النَّهْرَوَانِ، فَأُذِنَ فِي الْخُرُوجِ لِي يَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ، وَ قِيلَ لِيَ: اخْرُجْ فِيهِ، فَخَرَجْتُ وَ أَنَا آيِسٌ مِنَ الْقَافِلَةِ أَنْ أَلْحَقَهَا، فَوَافَيْتُ النَّهْرَوَانَ وَ الْقَافِلَةُ مُقِيمَةٌ، فَمَا كَانَ إِلَا أَنْ أَعْلَفْتُ جِمَالِي شَيْئاً حَتّى رَحَلَتِ الْقَافِلَةُ، فَرَحَلْتُ وَ قَدْ دَعَا لِي بِالسَّـلَامَةِ، فَلَمْ أَلْقَ سُوءاً، وَ الْحَمْدُ لِلّهِ.

على بن محمد، از ابو عبداللّه بن صالح روايت كرده است كه گفت:سالى از سال ها در بغداد بودم و در باب بيرون رفتن، از آن حضرت رخصت طلبيدم و مرا مرخّص نفرمود، پس بيست و دو روز ماندم و قافله به سوى نهروان بيرون رفته بودند و در روز چهارشنبه، در باب بيرون رفتن رخصت يافتم و به من گفته شد كه: در همين روز بيرون رو، پس بيرون رفتم ـ و حال آن كه من از قافله و رسيدن به ايشان نوميد بودم ـ و چون به نهروان آمدم، ديدم كه قافله در آنجا مانده اند. پس فايده تخلّف من چيزى نبود، مگر آن كه به جمّال خويش چيزى از بابت علوفه ندادم؛ زيرا كه متعارف بود كه قافله، در هر منزلى كه لنگ كنند، علوفه و خراجات شتران را به جمّال دهند. و چون راوى به فرموده حضرت، همراه قافله نرفت، اين مبلغ او نفع شد (بعضى، معنى عبارت را چنين فهميده

عَلِيٌّ، عَنْ نَصْرِ بْنِ صَبَّاحٍ الْبَجَلِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ الشَّاشِيِّ، قَالَ:خَرَجَ بِي نَاصُورٌ عَلى مَقْعَدَتِي، فَأَرَيْتُهُ الْأَطِبَّاءَ، وَ أَنْفَقْتُ عَلَيْهِ مَالًا، فَقَالُوا: لَا نَعْرِفُ لَهُ دَوَاءً، فَكَتَبْتُ رُقْعَةً أَسْأَلُ الدُّعَاءَ، فَوَقَّعَ عليه السلام إِلَيَّ:«أَلْبَسَكَ اللّهُ الْعَافِيَةَ، وَ جَعَلَكَ مَعَنَا فِي الدُّنْيَا وَ الْاخِرَةِ». قَالَ: فَمَا أَتَتْ عَلَيَّ جُمْعَةٌ حَتّى عُوفِيتُ، وَ صَارَ مِثْلَ رَاحَتِي، فَدَعَوْتُ طَبِيباً مِنْ أَصْحَابِنَا، وَ أَرَيْتُهُ إِيَّاهُ، فَقَالَ: مَا عَرَفْنَا لِهذَا دَوَاءً.
على، از نصر بن صبّاح بَجلى، از محمد بن يوسف شاشى روايت كرده است كه گفت: بر نشست گاه من ناصورى پديد آمد. ۱ به هر تقدير، راوى مى گويد: پس، آن را به طبيبان نمودم و مال بسيارى بر آن خرج كردم، پس ايشان گفتند: دوايى را از براى اين جراحت نمى دانيم. بعد از آن عريضه اى به حضرت صاحب عليه السلام نوشتم و از او سؤال كردم كه دعا بفرمايد، آن حضرت عليه السلام فرمان همايونى به من نوشت:«خدا تو را لباس عافيت بپوشاند و در دنيا و آخرت تو را با ما قرار دهد». راوى مى گويد كه: يك جمعه بر من نگذشت كه عافيت يافتم و نشست گاه من در هموارى، چون كف دستم گرديد. پس طبيبى را از اصحاب خويش طلبيدم و آن را به وى نمودم، گفت كه: ما از براى اين ناخوشى، دوايى را ندانستيم.
۱.و ناصور و ناسور به صاد و سين، ريش و جراحت كهنه را گويند. و ناسور، به سين، رگى را هم گويند كه پيوسته از آن خون رود. و شايد كه راوى، آن جراحت را به اعتبار طولى كه كشيده بود، ناصور ناميده باشد. و اگر نه، جراحت در اوّل عروض و پديد آمدن، ناصور نيست. مترجم
عَلِيٌّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ الْيَمَانِيِّ، قَالَ:كُنْتُ بِبَغْدَادَ، فَتَهَيَّأَتْ قَافِلَةٌ لِلْيَمَانِيِّينَ، فَأَرَدْتُ الْخُرُوجَ مَعَهَا، فَكَتَبْتُ أَلْتَمِسُ الْاءِذْنَ فِي ذلِكَ، فَخَرَجَ: «لَا تَخْرُجْ مَعَهُمْ؛ فَلَيْسَ لَكَ فِي الْخُرُوجِ مَعَهُمْ خِيَرَةٌ، وَ أَقِمْ بِالْكُوفَةِ». قَالَ: وَ أَقَمْتُ، وَ خَرَجَتِ الْقَافِلَةُ، فَخَرَجَتْ عَلَيْهِمْ حَنْظَلَةُ، فَاجْتَاحَتْهُمْ، وَ كَتَبْتُ أَسْتَأْذِنُ فِي رُكُوبِ الْمَاءِ، فَلَمْ يُؤْذَنْ لِي، فَسَأَلْتُ عَنِ الْمَرَاكِبِ الَّتِي خَرَجَتْ فِي تِلْكَ السَّنَةِ فِي الْبَحْرِ، فَمَا سَلِمَ مِنْهَا مَرْكَبٌ، خَرَجَ عَلَيْهَا قَوْمٌ مِنَ الْهِنْدِ ـ يُقَالُ لَهُمُ: الْبَوَارِجُ ـ فَقَطَعُوا عَلَيْهَا. قَالَ: وَ زُرْتُ

على، از على بن حسين يمانى روايت كرده است كه گفت: در بغداد بودم كه اهل يمن را قافله اى آماده شد و من خواستم كه با آن قافله بيرون روم، پس عريضه اى نوشتم و خواهش رخصت در اين باب نمودم، توقيع آن حضرت بيرون آمد كه:«با ايشان بيرون مرو؛ كه از براى تو در بيرون رفتن با ايشان هيچ خوبى نيست و در كوفه بمان». راوى مى گويد كه: من ماندم و قافله بيرون رفتند، و قبيله حنظله بر ايشان بيرون آمدند و ايشان را از بن بركندند. و نوشتم كه در باب سوار شدن در كشتى رخصت حاصل كنم، مرا مرخّص نفرمود، بعد از آن سؤال كردم از حال كشتى ها كه در آن سال بيرون رفت در دريا، معلوم شد كه از آن كشتى ها يك كشتى سالم بيرون نرفته بود، و گروهى از اهل هند كه ايشان را بوارج مى گويند، بر ايشان بيرون آمده بودند و آنها را به يك بار تاخته

۱.و بوارج جمع بارجه است، و احتمال دارد كه جمع بارج باشد. و در قاموس مذكور است كه بارج، كشتى بانى كه به غايت استاد باشد و بارجه، كشتى بزرگى است كه از براى جنگ باشد، و مرد شرير و بد نفس. مترجم
الْحَسَنُ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ زَيْدٍ الْيَمَانِيُّ، قَالَ:كَتَبَ أَبِي بِخَطِّهِ كِتَاباً، فَوَرَدَ جَوَابُهُ، ثُمَّ كَتَبْتُ بِخَطِّي، فَوَرَدَ جَوَابُهُ، ثُمَّ كَتَبَ بِخَطِّهِ رَجُلٌ مِنْ فُقَهَاءِ أَصْحَابِنَا، فَلَمْ يَرِدْ جَوَابُهُ، فَنَظَرْنَا، فَكَانَتِ الْعِلَّةُ أَنَّ الرَّجُلَ تَحَوَّلَ قَرْمَطِيّاً. قَالَ الْحَسَنُ بْنُ الْفَضْلِ: فَزُرْتُ الْعِرَاقَ، وَ وَرَدْتُ طُوسَ، وَ عَزَمْتُ أَنْ لَا أَخْرُجَ إِلَا عَنْ بَيِّنَةٍ مِنْ أَمْرِي، وَ نَجَاحٍ مِنْ حَوَائِجِي وَ لَوِ احْتَجْتُ أَنْ أُقِيمَ بِهَا حَتّى أُتَصَدَّقَ. قَالَ: وَ فِي خِـلَالِ ذلِكَ يَضِيقُ صَدْرِي بِالْمُقَامِ، وَ أَخَافُ أَنْ يَفُوتَنِيَ الْحَجُّ. قَالَ: فَجِئْتُ يَوْماً إِلى مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ

حسن بن فضيل بن زياد يمانى روايت كرده و گفته است كه:پدرم نامه اى به خطّ خود نوشت و جواب آن آمد، بعد از آن، من به خطّ خود نوشتم، و جواب آن رسيد، و مردى از فقهاى اصحاب ما نامه اى به خطّ خود نوشت، و جواب آن نرسيد. پس ما نظر كرديم، سببش اين بود كه آن مرد، قرمطى شده بود. ۱ حسن بن فضل مى گويد كه: پس به زيارت ائمّه بغداد آمدم، و حال آن كه وارد طوس شده بودم و عزم كردم كه از بغداد بيرون نروم، مگر بعد از ظهور امر خويش و بر آمدن حاجت هايى كه دارم و آن، عبارت است از: علم به وجود حضرت صاحب الامر ـ صلوات اللّه و سلامه عليه ـ و هر چند كه احتياج به هم رسانم، به اين كه در بغداد بمانم تا آن كه صدقه بگيرم. حسن گفت: و در ميان اين امر، سينه ام به سبب ماندن در بغداد تنگ مى شد، و مى ترسيدم كه حج از من فوت شود.

۱.و قرمطى، مفرد قرامطه است و ايشان، طائفه اى از شيعه اند كه به امامت محمد، پسر اسماعيل پسر امام جعفر صادق عليه السلام قائل اند. و سبب ناميدن ايشان به اين نام، آن است كه اوّل رؤساى ايشان به طريق قرمطه نوشت. و قرمطه، بر وزن غرغره، حروف و سطور را نزديك به هم نوشتن است. مترجم
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ، قَالَ:شَكَكْتُ فِي أَمْرِ حَاجِزٍ، فَجَمَعْتُ شَيْئاً، ثُمَّ صِرْتُ إِلَى الْعَسْكَرِ، فَخَرَجَ إِلَيَّ: «لَيْسَ فِينَا شَكٌّ، وَ لَا فِيمَنْ يَقُومُ مَقَامَنَا بِأَمْرِنَا، رُدَّ مَا مَعَكَ إِلى حَاجِزِ بْنِ يَزِيدَ».
على بن محمد، از حسن بن عبدالحميد روايت كرده است كه گفت: در امر حاجز شك كردم (يعنى: در اين كه آيا وكيل آن حضرت است تا اموال را به دست او دهيم يا نه؟) پس چيزى چند جمع كردم و رفتم به سامره، توقيعى به سوى من بيرون آمد كه:«در ما شكّى نيست، و نه در حقّ آن كه قائم مقام ما باشد. به فرموده ما آنچه را كه با تو است، به جاجز بن يزيد رد كن».
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَالِحٍ، قَالَ:لَمَّا مَاتَ أَبِي وَ صَارَ الْأَمْرُ لِي، كَانَ لِأَبِي عَلَى النَّاسِ سَفَاتِجُ مِنْ مَالِ الْغَرِيمِ، فَكَتَبْتُ إِلَيْهِ أُعْلِمُهُ، فَكَتَبَ: «طَالِبْهُمْ، وَ اسْتَقْضِ عَلَيْهِمْ، فَقَضَّانِيَ النَّاسُ إِلَا رَجُلٌ وَاحِدٌ كَانَتْ عَلَيْهِ سَفْتَجَةٌ بِأَرْبَعِمِائَةِ دِينَارٍ، فَجِئْتُ إِلَيْهِ أُطَالِبُهُ، فَمَاطَلَنِي، وَ اسْتَخَفَّ بِيَ ابْنُهُ، وَ سَفِهَ عَلَيَّ، فَشَكَوْتُ إِلى أَبِيهِ، فَقَالَ: وَ كَانَ مَا ذَا؟ فَقَبَضْتُ عَلى لِحْيَتِهِ، وَ أَخَذْتُ بِرِجْلِهِ، وَ سَحَبْتُهُ إِلى وَسَطِ الدَّارِ، وَ رَكَلْتُهُ رَكْلًا كَثِيراً، فَخَرَجَ ابْنُهُ يَسْتَغِيثُ بِأَهْلِ بَغْدَادَ، وَ يَقُولُ: قُمِّيٌّ رَافِضِيٌّ قَدْ

على بن محمد، از محمد بن صالح روايت كرده است كه گفت: چون پدرم وفات كرد و امر وكالت به من رسيد، پدرم را بر مردمان، دفترها و نوشته اى چند بود كه از ايشان طلب داشت از مال حضرت صاحب الأمر ـ صلوات اللّه عليه ـ پس، من به آن حضرت نوشتم و او را اعلام كردم. نوشت كه:«از ايشان مطالبه كن و ادا كردن دَين را از ايشان بخواه و نهايت تشدّد به عمل آور». پس، همه مردم طلب را به من دادند، مگر يك مردكه سِندى در خصوص دَين او بود كه چهارصد دينار در آن نوشته بود، به نزد او آمدم و از او مطالبه نمودم با من دفع الوقت نمود و پسرش استخفاف به من رسانيد، و با من سبكى و بى عقلى نمود، و شكايت او را به پدرش كردم. گفت: چه شده كه پسر من با تو درشتى نموده؟ من بر ريش او چسبيدم و ريشش را گرفتم و پاى او را گرفتم و او را به ميان

عَلِيٌّ، عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ وَ الْعَـلَاءِ بْنِ رِزْقِ اللّهِ، عَنْ بَدْرٍ ـ غُـلَامِ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ ـ قَالَ:وَرَدْتُ الْجَبَلَ وَ أَنَا لَا أَقُولُ بِالْاءِمَامَةِ، أُحِبُّهُمْ جُمْلَةً إِلى أَنْ مَاتَ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللّهِ، فَأَوْصى فِي عِلَّتِهِ أَنْ يُدْفَعَ الشِّهْرِيُّ السَّمَنْدُ وَ سَيْفُهُ وَ مِنْطَقَتُهُ إِلى مَوْلَاهُ، فَخِفْتُ إِنْ أَنَا لَمْ أَدْفَعِ الشِّهْرِيَّ إِلى إِذْكُوتَكِينَ، نَالَنِي مِنْهُ اسْتِخْفَافٌ، فَقَوَّمْتُ الدَّابَّةَ وَ السَّيْفَ وَ الْمِنْطَقَةَ بِسَبْعِمِائَةِ دِينَارٍ فِي نَفْسِي، وَ لَمْ أُطْلِعْ عَلَيْهِ أَحَداً، فَإِذَا الْكِتَابُ قَدْ وَرَدَ عَلَيَّ مِنَ الْعِرَاقِ: «وَجِّهِ السَّبْعَمِائَةِ
على روايت كرده است از چند نفر از اصحاب ما، از احمد بن حسن و علاء بن رزق اللّه، از بدر ـ غلام احمد بن حسن ـ كه گفت:وارد جَبَل شمّر شدم و در آن حال من به امامت كسى قائل نبودم و همه ايشان را دوست مى داشتم تا آن كه يزيد بن عبداللّه وفات كرد. در هنگام رنجورى خويش، وصيّت كرد كه يابوى سمند و شمشير و كمربند او به آقايش حضرت صاحب الزّمان تسليم شود. پس من ترسيدم كه اگر يابوى سمند را با ذكور تكين ـ كه حاكم آن ناحيه بود ـ تسلى نكنم، از او استخفافى به من رسد (و مرا سبك گرداند) پس، آن حيوان و شمشير و كمربند را در دل خويش هفت صد اشرفى قيمت كردم و كسى را بر آن مطلع نگردانيدم، ناگاه نامه اى از سمت بغداد بر من وارد شد كه: «هفت صد اشرفىِ مال ما كه پيش تو است، از بهاى يابو و شمشير و كمربند، بفرست».
عَلِيٌّ، عَمَّنْ حَدَّثَهُ، قَالَ:وُلِدَ لِي وَلَدٌ، فَكَتَبْتُ أَسْتَأْذِنُ فِي طُهْرِهِ يَوْمَ السَّابِعِ، فَوَرَدَ: «لَا تَفْعَلْ» فَمَاتَ يَوْمَ السَّابِعِ أَوِ الثَّامِنِ، ثُمَّ كَتَبْتُ بِمَوْتِهِ، فَوَرَدَ: «سَتُخْلَفُ غَيْرَهُ وَ غَيْرَهُ، تُسَمِّيهِ أَحْمَدَ، وَ مِنْ بَعْدِ أَحْمَدَ جَعْفَراً» فَجَاءَ كَمَا قَالَ. قَالَ: وَ تَهَيَّأْتُ لِلْحَجِّ، وَ وَدَّعْتُ النَّاسَ، وَ كُنْتُ عَلَى الْخُرُوجِ، فَوَرَدَ: «نَحْنُ لِذلِكَ كَارِهُونَ، وَ الْأَمْرُ إِلَيْكَ». قَالَ: فَضَاقَ صَدْرِي، وَ اغْتَمَمْتُ، وَ كَتَبْتُ: أَنَا مُقِيمٌ عَلَى السَّمْعِ وَ الطَّاعَةِ غَيْرَ أَنِّي مُغْتَمٌّ بِتَخَلُّفِي عَنِ الْحَجِّ، فَوَقَّعَ: «لَا يَضِيقَنَّ صَدْرُكَ؛ فَإِنَّكَ سَتَحُجُّ مِنْ قَابِلٍ إِنْ

على روايت كرده است از آن كه او را حديث كرده كه گفت: فرزندى از براى من متولد شد، پس عريضه اى نوشتم كه رخصت حاصل كنم در باب ختنه كردن آن فرزند در روز هفتم. جواب وارد شد كه:«مكن» و آن فرزند در روز هفتم يا هشتم مرد. بعد از آن، عريضه اى در باب مردن آن فرزند نوشتم، جواب رسيد كه: «زود باشد كه از پس اين فرزند، دو فرزند غير از اين، به تو روزى شود كه يكى از آنها را احمد نام كنى و بعد از احمد، ديگرى را جعفر بنامى». پس هر دو آمدند؛ چنانچه فرموده بود. راوى مى گويد كه: مهيّا شدم كه به حج روم و مردم را وداع كردم و بر جناح بيرون رفتن بودم كه فرمان همايون وارد شد كه: «ما اين را ناخوش داريم و امر با تو است». راوى مى گويد كه: سينه ام تنگ شد و بسيار غمناك شدم و نوشتم كه من مى مانم و سفر نمى كنم و بر شنيدن

الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْعَلَوِيُّ، قَالَ:أَوْدَعَ الْمَجْرُوحُ مِرْدَاسَ بْنَ عَلِيٍّ مَالًا لِلنَّاحِيَةِ، وَ كَانَ عِنْدَ مِرْدَاسٍ مَالٌ لِتَمِيمِ بْنِ حَنْظَلَةَ، فَوَرَدَ عَلى مِرْدَاسٍ: «أَنْفِذْ مَالَ تَمِيمٍ مَعَ مَا أَوْدَعَكَ الشِّيرَازِيُّ».
حسين بن على علوى روايت كرده و گفته است كه:مجروح شيرازى، مالى را از براى ناحيه مقدّسه به مرداس بن على سپرد و در نزد مرداس، مالى از تميم بن حنظله بود كه از براى آن حضرت فرستاده بود. پس توقيعى بر مرداس وارد شد كه: «مال يتيم را بفرست به آنچه شخص شيرازى به رسم امانت به تو سپرد».
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عِيسَى الْعُرَيْضِيِّ أَبِي مُحَمَّدٍ، قَالَ:لَمَّا مَضى أَبُو مُحَمَّدٍ عليه السلام، وَرَدَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ مِصْرَ بِمَالٍ إِلى مَكَّةَ لِلنَّاحِيَةِ، فَاخْتُلِفَ عَلَيْهِ، فَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ: إِنَّ أَبَا مُحَمَّدٍ عليه السلام مَضى مِنْ غَيْرِ خَلَفٍ، وَ الْخَلَفُ جَعْفَرٌ، وَ قَالَ بَعْضُهُمْ: مَضى أَبُو مُحَمَّدٍ عَنْ خَلَفٍ، فَبَعَثَ رَجُلًا يُكَنّى بِأَبِي طَالِبٍ، فَوَرَدَ الْعَسْكَرَ وَ مَعَهُ كِتَابٌ، فَصَارَ إِلى جَعْفَرٍ، وَ سَأَلَهُ عَنْ بُرْهَانٍ، فَقَالَ: لَا يَتَهَيَّأُ فِي هذَا الْوَقْتِ، فَصَارَ إِلَى الْبَابِ، وَ أَنْفَذَ الْكِتَابَ إِلى أَصْحَابِنَا، فَخَرَجَ إِلَيْهِ: «آجَرَكَ اللّهُ فِي صَاحِبِكَ، فَقَدْ مَاتَ وَ أَوْصى

على بن محمد، از حسن بن عيسى عريضى كه مكنّى است به ابو محمد، روايت كرده است كهچون امام حسن عسكرى عليه السلام از دنيا رفت، مردى از اهل مصر با مال بسيارى كه از براى ناحيه مقدّسه بود، به مكّه وارد شد، پس مردم بر او اختلاف كردند. بعضى از ايشان گفتند كه: ابو محمد عليه السلام از دنيا رفت بى آن كه فرزندى داشته باشد كه جانشين او باشد و جعفر برادرش جانشين او است. و بعضى از ايشان گفتند: ابو محمد از دنيا رفت. بعد از آن كه فرزندى از برايش به هم رسيد كه جانشين اوست. پس آن مصرى مردى را به جانب سامره فرستاد كه مكنّى بود به ابوطالب و ابوطالب وارد سامره شد و نامه اى با او بود كه آن مرد مصرى نوشته بود. پس به نزد جعفر كذّاب رفت و او را از دليلى كه روشن باشد، سؤال كرد. جعفر گفت: در اين وقت ميّسر نمى شود.

عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ:حَمَلَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ آبَةَ شَيْئاً يُوصِلُهُ، وَ نَسِيَ سَيْفاً بِآبَةَ، فَأَنْفَذَ مَا كَانَ مَعَهُ، فَكَتَبَ إِلَيْهِ: «مَا خَبَرُ السَّيْفِ الَّذِي نَسِيتَهُ؟».
على بن محمد روايت كرده و گفته است كه: مردى از اهل آبه (كه شهرى است افريقيه، يا دهى است نزديك به ساوه) چيزى را بر داشت كه به ناحيه مقدّسه برساند و در آبه شمشيرى را فراموش كرده بود و آنچه همراه او بود، فرستاد. حضرت به او نوشت كه:«چيست خبر شمشيرى كه آن را فراموش كردى؟»
الْحَسَنُ بْنُ خَفِيفٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ:بَعَثَ بِخَدَمٍ إِلى مَدِينَةِ الرَّسُولِ عليه السلام وَ مَعَهُمْ خَادِمَانِ، وَ كَتَبَ إِلى خَفِيفٍ أَنْ يَخْرُجَ مَعَهُمْ، فَخَرَجَ مَعَهُمْ، فَلَمَّا وَصَلُوا إِلَى الْكُوفَةِ، شَرِبَ أَحَدُ الْخَادِمَيْنِ مُسْكِراً، فَمَا خَرَجُوا مِنَ الْكُوفَةِ حَتّى وَرَدَ كِتَابٌ مِنَ الْعَسْكَرِ بِرَدِّ الْخَادِمِ الَّذِي شَرِبَ الْمُسْكِرَ، وَ عُزِلَ عَنِ الْخِدْمَةِ.
حسن بن خفيف، از پدرش روايت كرده است كه گفت:كسى غلامى چند به مدينه رسول صلى الله عليه و آله فرستاد و همراه آن غلامان، دو غلام بودند كه رأس و رئيس ايشان بودند و حضرت به خفيف نوشت كه همراه ايشان از مدينه بيرون آيد و خفيف با ايشان بيرون آمد و چون به كوفه رسيدند، يكى از آن دو غلام شراب خورد و از كوفه بيرون نرفته بودند كه نامه اى از سمت سامره وارد شد كه آن غلامى را كه شراب خورده بود، برگردانند و از خدمت آن حضرت معزول شد.
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَحْمَدَ أَبِي عَلِيِّ بْنِ غِيَاثٍ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ، قَالَ:أَوْصى يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللّهِ بِدَابَّةٍ وَ سَيْفٍ وَ مَالٍ، وَ أُنْفِذَ ثَمَنُ الدَّابَّةِ وَ غَيْرُ ذلِكَ، وَ لَمْ يُبْعَثِ السَّيْفُ، فَوَرَدَ: «كَانَ مَعَ مَا بَعَثْتُمْ سَيْفٌ، فَلَمْ يَصِلْ»، أَوْ كَمَا قَالَ.
على بن محمد، از احمد كه مكنّى است به ابو على بن غياث، از احمد بن حسن روايت كرده است كه گفت: يزيد بن عبداللّه وصيّت كرد كه اسب و شمشير و مالى به ناحيه مقدّسه ببرند و قيمت آن اسب و غير آن را فرستادند و شمشير را نفرستادند. پس نامه اى وارد شد كه:«با آنچه فرستاديد، شمشيرى بود و نرسيد» يا مانند اين عبارت سخنى فرمود.
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ شَاذَانَ النَّيْسَابُورِيِّ، قَالَ:اجْتَمَعَ عِنْدِي خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ تَنْقُصُ عِشْرِينَ دِرْهَماً، فَأَنِفْتُ أَنْ أَبْعَثَ بِخَمْسِمِائَةٍ تَنْقُصُ عِشْرِينَ دِرْهَماً، فَوَزَنْتُ مِنْ عِنْدِي عِشْرِينَ دِرْهَماً، وَ بَعَثْتُهَا إِلَى الْأَسَدِيِّ، وَ لَمْ أَكْتُبْ مَا لِي فِيهَا، فَوَرَدَ: «وَصَلَتْ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ، لَكَ مِنْهَا عِشْرُونَ دِرْهَماً».
على بن محمد، از محمد بن على بن شاذان نيشابورى روايت كرده است كه گفت: پانصد درم، كه بيست درم از آن كم بود، در نزد من جمع شد و سرم فرو نيامد كه پانصد درم بفرستم كه بيست درم كم باشد، پس بيست درم را از پيش خود شمردم و از مال خود بر آن افزودم و پانصد درم تمام را به سوى اسدى فرستادم و ننوشتم كه چه قدر از مال من در آن است، بعد از آن توقيع وارد شد كه:«پانصد درم واصل شد و بيست درم از آن مال تو بود».
الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِيُّ قَالَ:كَانَ يَرِدُ كِتَابُ أَبِي مُحَمَّدٍ عليه السلام فِي الْاءِجْرَاءِ عَلَى الْجُنَيْدِ قَاتِلِ فَارِسَ وَ أَبِي الْحَسَنِ وَ آخَرَ، فَلَمَّا مَضى أَبُو مُحَمَّدٍ عليه السلام، وَرَدَ اسْتِئْنَافٌ مِنَ الصَّاحِبِ لِاءِجْرَاءِ أَبِي الْحَسَنِ وَ صَاحِبِهِ، وَ لَمْ يَرِدْ فِي أَمْرِ الْجُنَيْدِ بِشَيْءٍ، قَالَ: فَاغْتَمَمْتُ لِذلِكَ، فَوَرَدَ نَعْيُ الْجُنَيْدِ بَعْدَ ذلِكَ.
حسين بن محمد اشعرى روايت كرده و گفته است كه:نامه امام حسن عسكرى عليه السلام وارد مى شد در باب جيره دادن جُنيد، كه فارس بن حاتم قزوينى را كه از جمله ملاعين بود، به امر امام حسن عليه السلام كشت و در باب جيره دادن ابوالحسن و ديگرى، و چون امام حسن عليه السلام از دنيا رفت، نامه از حضرت صاحب عليه السلام وارد شد كه در آن نامه از سر نو حكم به جيره دادن ابوالحسن و رفيق او فرموده بود، و در امر جنيد چيزى وارد نشد. پس من به جهت اين امر، بسيار غمناك شدم، بعد از آن خبر مرگ جنيد آمد.
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَالِحٍ، قَالَ:كَانَتْ لِي جَارِيَةٌ كُنْتُ مُعْجَباً بِهَا، فَكَتَبْتُ أَسْتَأْمِرُ فِي اسْتِيلَادِهَا، فَوَرَدَ: «اسْتَوْلِدْهَا، وَ يَفْعَلُ اللّهُ مَا يَشَاءُ». فَوَطِئْتُهَا فَحَبِلَتْ، ثُمَّ أَسْقَطَتْ فَمَاتَتْ.
على بن محمد، از محمد بن صالح روايت كرده است كه گفت: مرا كنيزى بود كه به آن خوش وقت بودم و از آن خوشم مى آمد. پس عريضه اى نوشتم و با آن حضرت مشورت نمودم در باب مباشرت كردن با آن كنيز براى فرزنددار شدن. توقيع وارد شد كه:«با آن كنيز براى طلب فرزند، مباشرت كن و خداوند آنچه خواهد مى كند». پس من به آن كنيز مجامعت كردم و حامله شد و بچه انداخت، بعد از آن وفات كرد.
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ:كَانَ ابْنُ الْعَجَمِيِّ جَعَلَ ثُلُثَهُ لِلنَّاحِيَةِ، وَ كَتَبَ بِذلِكَ، وَ قَدْ كَانَ قَبْلَ إِخْرَاجِهِ الثُّلُثَ دَفَعَ مَالًا لِابْنِهِ أَبِي الْمِقْدَامِ لَمْ يَطَّلِعْ عَلَيْهِ أَحَدٌ، فَكَتَبَ إِلَيْهِ: «فَأَيْنَ الْمَالُ الَّذِي عَزَلْتَهُ لِأَبِي الْمِقْدَامِ؟».
على بن محمد روايت كرده و گفته است كه:ابن عجمى ثلث مال خويش را از براى ناحيه مقدّسه قرار داده بود و در اين باب كاغذى نوشت و پيش از آن كه ثلث را بيرون كند، مالى به پسرش ابو المقدام تسليم كرد و كسى را بر آن مطلّع نساخت. حضرت به او نوشت كه: «كجاست مالى كه آن را براى ابى المقدام جدا كردى؟»
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي عَقِيلٍ عِيسَى بْنِ نَصْرٍ، قَالَ:كَتَبَ عَلِيُّ بْنُ زِيَادٍ الصَّيْمَرِيُّ يَسْأَلُ كَفَناً، فَكَتَبَ إِلَيْهِ: «إِنَّكَ تَحْتَاجُ إِلَيْهِ فِي سَنَةِ ثَمَانِينَ». فَمَاتَ فِي سَنَةِ ثَمَانِينَ، وَ بَعَثَ إِلَيْهِ بِالْكَفَنِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِأَيَّامٍ.
على بن محمد، از ابوعقيل ـ يعنى: عيسى بن نصر ـ روايت كرده است كه گفت: على بن زياد صيمرى عريضه اى نوشت و از آن حضرت كفنى خواهش كرد، پس به سوى او نوشت كه:«تو در سال هشتاد (يعنى: دويست و هشتادم هجرت) به آن محتاج مى شوى» و على بن زياد در سال هشتاد وفات كرد و حضرت چند روزى پيش از مردنش كفن به سوى او فرستاد.
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ هَارُونَ بْنِ عِمْرَانَ الْهَمَذَانِيِّ، قَالَ:كَانَ لِلنَّاحِيَةِ عَلَيَّ خَمْسُمِائَةِ دِينَارٍ، فَضِقْتُ بِهَا ذَرْعاً، ثُمَّ قُلْتُ فِي نَفْسِي: لِي حَوَانِيتُ اشْتَرَيْتُهَا بِخَمْسِمِائَةٍ وَ ثَـلَاثِينَ دِينَاراً قَدْ جَعَلْتُهَا لِلنَّاحِيَةِ بِخَمْسِمِائَةِ دِينَارٍ وَ لَمْ أَنْطِقْ بِهَا، فَكَتَبَ إِلى مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ: «اقْبِضِ الْحَوَانِيتَ مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ هَارُونَ بِالْخَمْسِمِائَةِ دِينَارٍ الَّتِي لَنَا عَلَيْهِ».
على بن محمد، از محمد بن هارون بن عمران همدانى روايت كرده است كه گفت:از براى ناحيه مقدّسه بر من پانصد اشرفى بود كه حضرت آن مبلغ را از من طلب داشت و من از دادن آن عاجز بودم و دستم به آن نمى رسيد. بعد از آن، در دل خود گفتم كه مرا دكّانى چند است كه آنها را به پانصد و سى اشرفى خريده ام، آنها را از براى ناحيه مقدّسه قرار دادم به پانصد اشرفى كه بايد بدهم و به اين اراده گويا نشدم و به زبان نياوردم. پس آن حضرت به محمد بن جعفر نوشت كه: «دكّان ها را از محمد بن هارون بگير، در عوض پانصد اشرفى كه ما را بر او هست و از او طلب داريم».
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ:بَاعَ جَعْفَرٌ فِيمَنْ بَاعَ صَبِيَّةً جَعْفَرِيَّةً كَانَتْ فِي الدَّارِ يُرَبُّونَهَا، فَبَعَثَ بَعْضَ الْعَلَوِيِّينَ، وَ أَعْلَمَ الْمُشْتَرِيَ خَبَرَهَا، فَقَالَ الْمُشْتَرِي: قَدْ طَابَتْ نَفْسِي بِرَدِّهَا، وَ أَنْ لَا أُرْزَأَ مِنْ ثَمَنِهَا شَيْئاً، فَخُذْهَا، فَذَهَبَ الْعَلَوِيُّ، فَأَعْلَمَ أَهْلَ النَّاحِيَةِ الْخَبَرَ، فَبَعَثُوا إِلَى الْمُشْتَرِي بِأَحَدٍ وَ أَرْبَعِينَ دِينَاراً، وَ أَمَرُوهُ بِدَفْعِهَا إِلى صَاحِبِهَا.
على بن محمد روايت كرده و گفته است كه: جعفر كذّاب در ميان كسانى كه ايشان را فروخت، دخترى از اولاد جعفر را فروخت كه در خانه حضرت بود و او را تربيت مى كردند. پس بعضى از سادات علوى فرستاد و خبر آن دختر را به خريدار اعلام كرد. آن خريدار گفت كه:به رد كردن آن دختر، و به آن كه از بهايش چيزى را كم نكنم و نقصان به من نرسد، خوشحالم و نفس من به اين طريق راضى مى شود. پس اين دختر را فراگير آن سيّد علوى رفت و اهل ناحيه مقدّسه را به اين خبر اعلام كرد. پس ايشان، چهل و يك اشرفى به نزد مشترى فرستادند و او را امر كردند كه دختر را به صاحبش برساند.
الْحُسَيْنُ بْنُ الْحَسَنِ الْعَلَوِيُّ قَالَ:كَانَ رَجُلٌ مِنْ نُدَمَاءِ «روزحسنى» وَ آخَرُ مَعَهُ، فَقَالَ لَهُ: هُوَ ذَا يَجْبِي الْأَمْوَالَ، وَ لَهُ وُكَـلَاءُ، وَ سَمَّوْا جَمِيعَ الْوُكَـلَاءِ فِي النَّوَاحِي، وَ أُنْهِيَ ذلِكَ إِلى عُبَيْدِ اللّهِ بْنِ سُلَيْمَانَ الْوَزِيرِ، فَهَمَّ الْوَزِيرُ بِالْقَبْضِ عَلَيْهِمْ، فَقَالَ السُّلْطَانُ: اطْلُبُوا أَيْنَ هذَا الرَّجُلُ؛ فَإِنَّ هذَا أَمْرٌ غَلِيظٌ، فَقَالَ عُبَيْدُ اللّهِ بْنُ سُلَيْمَانَ: نَقْبِضُ عَلَى الْوُكَـلَاءِ، فَقَالَ السُّلْطَانُ: لَا، وَ لكِنْ دُسُّوا لَهُمْ قَوْماً لَا يُعْرَفُونَ بِالْأَمْوَالِ، فَمَنْ قَبَضَ مِنْهُمْ شَيْئاً، قُبِضَ عَلَيْهِ. قَالَ: فَخَرَجَ بِأَنْ يَتَقَدَّمَ إِلى جَمِيعِ الْوُكَلَاءِ أَنْ لَا

حسين بن حسن علوى روايت كرده و گفته است كه: مردى بود از هم صحبت هاى «روزحسنى» و ديگرى با او بود و به او گفت كه:اين همان است كه مال ها را جمع مى كند و او را وكيلانى چند هستند و همه وكيل ها را كه در نواحى و اطراف بودند، نام بردند. و اين خبر به عبيداللّه بن سليمان، وزير خليفه رسيد، وزير قصد كرد كه ايشان را بگيرد و مؤاخذه كند. خليفه گفت كه: جستجو كنيد و ببينيد كه اين مرد (يعنى: صاحب الأمر) در كجاست؟ زيرا كه اين امر، امر عظيمى است. عبيداللّه بن سليمان گفت كه: وكلاى او را مى گيريم و ايشان را مؤاخذه مى كنيم. خليفه گفت: چنين نمى كنيم، وليكن گروهى را پنهان به نزد وكلا بفرستيد با مالى چند كه وكلا ايشان را نشناسند. پس هر يك از ايشان كه مال را گرفت او را بگيرند. راوى مى گويد كه: پس توقيعى از حضرت بيرون

عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ:خَرَجَ نَهْيٌ عَنْ زِيَارَةِ مَقَابِرِ قُرَيْشٍ وَ الْحَيْرِ، فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ أَشْهُرٍ، دَعَا الْوَزِيرُ الْبَاقَطَائِيَّ، فَقَالَ لَهُ: الْقَ بَنِي الْفُرَاتِ وَ الْبُرْسِيِّينَ، وَ قُلْ لَهُمْ: لَا يَزُورُوا مَقَابِرَ قُرَيْشٍ؛ فَقَدْ أَمَرَ الْخَلِيفَةُ أَنْ يُتَفَقَّدَ كُلُّ مَنْ زَارَ، فَيُقْبَضَ عَلَيْهِ.
على بن محمد روايت كرده و گفته است كه: توقيعى بيرون آمد كه در آن نهى شده بود از زيارت مقابر قريش و كربلاى معلّى و چون چند ماه گذشت، بعد از آن وزير خليفه باقِطائى را طلبيد و به او گفت كه: بنى فرات و اهل بُرس را ملاقات كن و به ايشان بگو كه:به زيارت مقابر قريش مرويد كه خليفه امر كرده است كه جستجو نمايند و پاپى شوند هر كه را كه به زيارت مى رود و او را بگيرند و بنى فرات، خويش وزير بودند (و در قاموس مذكور است كه بُرس، دهى است در ميان كوفه و حلّه)».