زينت زهد

امام على عليه ‏السلام ـ در نامه‏اش به كارگزار خود در بصره، عثمان بن حُنَيف ـ : بدان كه هر پيروى را پيشوايى است كه به او اقتدا مى‏كند و به نور دانش او روشنايى مى‏گيرد. بدان كه پيشواى شما از دنيايش به دو كهنه جامه و به دو گِرده نان، بسنده كرده است. بدان كه شما بر پيروى اين روش، ناتوانيد؛ امّا با وَرَع و تلاش و عفّت و درستى، مرا يارى كنيد. به خدا سوگند، از دنياى شما طلا و نقره‏اى ذخيره نكردم و از غنيمت‏هاى آن، ثروتى گِرد نياوردم و به جاى لباس فرسوده‏ام، لباسى آماده نساختم. آرى! از آنچه آسمان بر آن سايه افكنده است، فَدَك در دست‏ما بود كه گروهى بر آن، بخل ورزيدند و گروهى‏ديگر سخاوتمندانه از آن گذشتند، و بهترين داور، خداوند است. مرا با فدك و غير فدك چه كار، در حالى كه فردا، جايگاه انسان،

امام على عليه ‏السلام: به خدا سوگند، دنياى شما در پيش من جز [حكايت]مسافرانى نيست كه كنار چشمه‏اى فرود آمده‏اند و ساربان بانگ زده و راه افتاده‏اند و لذّت آن در نظرم، جز آب و چرك و خون و حنظلى تلخ كه در كامم چشانند و سمّ فراوان مار افعى كه بنوشانند و گردنبند آتشينى كه بر گردنم ببندند، نيست. اين لباسم را آن قدر وصله زده‏ام كه از وصله‏زنِ آن خجالت مى‏كشم. به من گفت: اين را چون ماده الاغ، رها كن، شايسته وصله‏زدن نيست. به وى گفتم: دور باش، شبروان، در پگاهان، خدا را سپاس مى‏گويند و سختى‏هاى راه از [تن] ما زدوده خواهد شد. و اگر مى‏خواستم، پارچه‏هاى ديباى نقشدارِ ويژه مى‏پوشيدم و با نان مغز گندم، سينه مرغ مى‏خوردم و با ظرف‏هاى نازك و شفاف، آب زلال مى‏نوشيدم؛ اما من سخن خداى جليل را تصديق مى‏كنم

امام صادق عليه ‏السلام: محمّد بن على بن حسين (امام باقر عليه ‏السلام) نقل كرد: «هنگامى كه حسين عليه ‏السلام عازم كوفه شد، ابن عبّاس نزدش آمد و او را به خدا و به حقّ خويشاوندى سوگند داد كه كشته در طف نباشد. حسين عليه ‏السلام فرمود: " [من] از تو به محلّ كشته شدنم آگاه‏ترم و از دنيا، جز جدايى آن را نمى‏خواهم. اى ابن عبّاس! آيا نمى‏خواهى ماجراى امير مؤمنان و دنيا را براى تو بازگو كنم؟ ". گفت: چرا. سوگند به جانم كه دوست دارم ماجرا را برايم بگويى». پدرم (امام باقر عليه ‏السلام) گفت: «على بن حسين عليهماالسلام گفت كه از پدرم حسين عليه ‏السلام شنيدم كه مى‏فرمود: امير مؤمنان به من خبر داد كه من در يكى از باغ‏هاى فدك بودم ـ و فدك براى فاطمه عليهاالسلام شده بود ـ. ناگاه زنى را ديدم كه به من

شرح نهج البلاغة: امّا زهد در دنيا؛ او سرورِ زاهدان و قهرمانِ قهرمانان است كه [براى فراگيرى]به سوى او كوچ مى‏شود و ترك منزل مى‏گردد. هرگز از غذا سير نشد و خوراك و پوشاكش، در ميان مردم، از همه نامُلايم‏تر بود. عبداللّه‏ بن ابى رافع گفت: در روز عيد بر او (على عليه ‏السلام) وارد شدم. كيسه‏اى مُهر شده آورد. در درون آن، نان جوينِ خشكِ كوبيده يافتيم. آن را پيش داشت و خورد. گفتم: اى امير مؤمنان! چرا آن را مُهر مى‏كنى؟ گفت: «از اين دو پسرم در بيمم كه آن را به چربى و روغن، آغشته كنند». لباسش گاه با پوست و گاه با ليف خرما پينه شده بود. كفش‏هايش از ليف خرما بود. همواره كرباس زِبْر مى‏پوشيد. هرگاه آستين آن را بلند مى‏يافت، آن را با تيغى كوتاه مى‏كرد و خياطى نمى‏كرد و آن قدر از لباسش استفاده مى‏كرد