نوحه گرىِ جِنّيان

فضائل الصحابة، ابن حنبلـ به نقل از عمّار ـ: امّ سلمه گفت: صداى جنّيان را شنيدم كه بر حسين عليه السلام مى گريند. و نيز گفت: نوحه خوانى جنّيان بر حسين عليه السلام را [هم] شنيدم. ۲

المعجم الكبير:امّ سلمه [در شبانگاه شهادت حسين عليه السلام] گفت: از هنگام وفات پيامبر صلى الله عليه و آله، جز امشب، صداى نوحه جنّيان را نشنيده بودم و جز اين نمى بينم كه فرزندم، كشته شده است. منظور اُمّ سلمه، حسين عليه السلام بود. او سپس به كنيزش گفت: بيرون برو و پُرس و جو كن [كه چه خبر است]. او [رفت و چون باز گشت،] خبر داد كه حسين عليه السلام كشته شده است. در آن هنگام، زنى جنّى، چنين نوحه مى خوانْد كه: اى ديده! با سعى تمام، پُر از اشك شو!پس از من، چه كسى بر شهيدان مى گريد؟ بر همان گروهى كه مرگ، آنها را مى بُردبه سوى فرومايه اى متكبّر در سلطنت؟ ۴

كامل الزياراتـ به نقل از على بن حَزَوَّر ـ: شنيدم كه ليلا مى گويد: نوحه جنّيان را بر حسين بن على عليه السلام شنيدم، كه چنين مى خواندند: اى ديده! اشك ها را نثار كنكه اندوه زده، با درد و سوز مى گريد. اى ديده! خواب خوش، از خاطر تو بُردياد خاندان محمّد و دردمندىِ آنان را؟! پيكرهايشان تا سه شب، بر روى زمين ماند،در حالى كه همگى در قتلگاه و ميان جانوران وحشى بودند.

كامل الزياراتـ به نقل از داوود رَقّى، از مادر بزرگش ـ: هنگامى كه امام حسين عليه السلام كشته شد، جنّيان با اين شعرها بر او گريستند: اى ديده! اشك ها را بريزو گريه كن، كه خبر، راست است. بر پسر فاطمه گريه كنكه درون فرات رفت و بيرون نيامد. جنّيان در اندوهش اشك مى ريزند،از هنگامى كه خبرش رسيده است. حسين و خاندانش كشته شدند.مرگ بر اين خبرِ غمبار باد! با دلِ آتش گرفته، بر تو مى گريم،در بامداد و شامگاه. و بر تو مى گريم تا آن گاه كهخونى در رگ، جارى باشد و درخت، ميوه دهد.

تذكرة الخواصّـ به نقل از زُهْرى ـ: جنّيان بر حسين عليه السلام نوحه خواندند و چنين گفتند: بهترين زنان جنّى ۴با سوز مى گريند. صورت خود را مى خراشندو به سان دينارهاى پاكيزه [سرخ مى شوند]. پس از لباس جشن،لباس سياه مى پوشند.

تاريخ دمشقـ به نقل از ابو مريد فقيمى ـ: گچكاران، بامدادان كه بيرون آمدند، نوحه جنّيان را بر حسين عليه السلام، چنين شنيدند: پيامبر، بر پيشانى او دست كشيدو گونه هايش گل انداخت. پدر و مادرش از بزرگان قريش اندو نيايَش، بهترينِ نياكان است. و من پاسخشان را اين گونه دادم: گروهى به جنگ او رفتندكه بدترينِ گروه ها بودند. آنان، فرزند دختر پيامبرشان را كشتند وبا اين كار، در آتش جاودان، جاى گرفتند.

تهذيب الكمالـ به نقل از ابو جَناب كلبى ـ: به كربلا آمدم و در آن جا به مردى از بزرگان عرب گفتم: به من خبر رسيده كه شما نوحه جنّيان را مى شنويد! گفت: هر آزاد و بنده اى را كه ببينى، به تو خواهد گفت كه آن را شنيده است. گفتم: به من بگو كه چه شنيده اى؟ گفت: شنيدم كه مى گويند: پيامبر، بر پيشانىِ او دست كشيدو گونه هايش گل انداخت. پدر و مادرش از بزرگان قريش اندو نيايَش، بهترينِ نياكان است.

تهذيب الكمالـ به نقل از محمّد مِصقَلى ـ: هنگامى كه حسين بن على عليه السلام كشته شد، شبانگاه، صداى كسى ـ كه ندا مى داد؛ امّا خودش ديده نمى شد ـ شنيده شد كه: قوم ثمود، ماده شترى را پى كردند و ريشه كن شدندو پيشامدهاى ناگوارى براى آنان رخ داد. فرزندان پيامبر خدا حرمت بيشترى دارندو گرامى تر از بچّه شترى هستند كه [ثمود] به آن، يورش بردند. شگفتا كه ايشان بر اثر كرده شان مسخ نشدند!البتّه خداوند، طاغيان منكِر را مهلت مى دهد.

تذكرة الخواصّـ به نقل از شَعبى ـ: كوفيان، شب هنگام، صداى كسى را شنيدند كه مى گفت: بر كشته كربلا مى گريمكه پيكرش خون آلود است؛ بر كسى كه به ستم گم راهان،تنها به جرم وفادارى، كشته شد. بر كشته اى مى گريم كه بر او مى گريندساكنان زمين و آسمان. خاندان او را هتك حرمت كردندو آنچه را خدا در باره كنيزان، حرام كرده بود، روا شمردند. اى پدرم به فداى پيكر عريانش؛عريان از همه چيز، جز ديندارى و حيا! همه مصيبت ها، عزايى دارند؛امّا اين مصيبت را نمى توان با عزا تسكين داد.

شرح الأخبارـ به نقل از عبد اللّه بن زواق ـ: شنيدم مردى از انصار با مرد سال خورده اى سخن مى گويد. او گفت: همان روزى كه حسين بن على عليه السلام كشته شد، در دل شب، صدايى از كسى در مِنا بر كوه كَبكَب ۴ شنيده شد كه به صداى زن مى مانْد و نوحه مى خواند: گريه كن! هر جا كه هستى، بر حسين گريه كن! ديگرى در كوه ثَبير پاسخش مى داد و مى گفت: گريه كن، گريه كن! هر جا كه هستى، بر فرزندِ پيامبر، گريه كن! آن مرد سال خورده گفت: [تاريخِ] آن شب را يادداشت كردم؛ شبِ همان روزى بود كه امام حسين عليه السلام به شهادت رسيده بود.