تشويق به گفتن تسبيحات چهارگانه
9 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:ما سَبَّحتُ ولا سَبَّحَ الأَنبِياءُ قَبلي بِأَفضَلَ مِن: سُبحانَ اللّهِ، وَالحَمدُ للّهِِ، ولا إلهَ إلَا اللّهُ، وَاللّهُ أكبَرُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نه من و نه پيامبرانِ پيش از من، تسبيحى نگفته ايم كه برتر از: «پاكا خدا، و ستايشْ خداى را، و معبودى جز خدا نيست، و خدا بزرگ تر است» باشد.
۱.الفردوس: ج 4 ص 70 ح 6219 عن أبي هريرة، كنزالعمّال: ج 1 ص 464 ح 2015.
المعجم الكبير عن عمران بن الحصين:قالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: أما يَستَطيعُ أحَدُكُم أن يَعمَلَ كُلَّ يَومٍ مِثلَ اُحُدٍ عَمَلاً؟ قالوا: يا رَسولَ اللّهِ، ومَن يَستَطيعُ أن يَعمَلَ كُلَّ يَومٍ مِثلَ اُحُدٍ عَمَلاً؟!
قالَ: كُلُّكُم يَستَطيعُهُ. قالوا: يا رَسولَ اللّهِ، ماذا؟
قالَ: «سُبحانَ اللّهِ» أعظَمُ مِن اُحُدٍ، و «لا إلهَ إلَا اللّهُ» أعظَمُ مِن اُحُدٍ، و «الحَمدُ للّهِِ» أعظَمُ مِن اُحُدٍ، و «اللّهُ أكبَرُ» أعظَمُ مِن اُحُدٍ. ۱
المعجم الكبيرـ به نقل از عمران بن حصين ـ: پيامبر خدا فرمود: «آيا هر يك از شما نمى تواند هر روز، عملى به بزرگى [كوه] اُحُد انجام دهد؟».
گفتند: اى پيامبر خدا! چه كسى مى تواند هر روز عملى به اندازه اُحُد انجام دهد؟!
فرمود: «همه شما مى توانيد».
گفتند: چگونه، اى پيامبر خدا؟!
فرمود: «پاكا خدا!، بزرگ تر از اُحُد است. معبودى جز خدا نيست، بزرگ تر از اُحُد است. ستايش، خداى را، بزرگ تر از اُحُد است، و خدا بزرگ تر است، بزرگ تر از اُحُد است.
۱.المعجم الكبير: ج 18 ص 175 ح 398، كنزالعمّال: ج 1 ص 470 ح 2046.
مكارم الأخلاق عن عبد اللّه بن مسعود عن رسول اللّه صلى الله عليه و آله:يَابنَ مَسعودٍ، وَالَّذي بَعَثَني بِالحَقِّ نَبِيّا، إنَّ مَن يَدَعُ الدُّنيا ويُقبِلُ عَلى تِجارَةِ الآخِرَةِ، فَإِنَّ اللّهَ تَعالى يَتَّجِرُ لَهُ مِن وَراءِ تِجارَتِهِ، ويُربِحُ اللّهُ تِجارَتَهُ، يَقولُ اللّهُ تَعالى: «رِجَالٌ لَا تُلْهِيهِمْ تِجَـرَةٌ وَ لَا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ اللَّهِ وَ إِقَامِ الصَّلَوةِ وَ إِيتَاءِ الزَّكَوةِ يَخَافُونَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَالْأَبْصَـرُ» ۱.
فَقالَ ابنُ مَسعودٍ: بِأَبي أنتَ واُمّي يا رَسولَ اللّهِ، كَيفَ لي بِتِجارَةِ الآخِرَةِ؟
فَقالَ صلى الله عليه و آله: لا تُريحَنَّ لِسانَكَ عَن ذِكرِ اللّهِ، وذلِكَ أن تَقولَ: «سُبحانَ ۲ اللّهِ، وَالحَمدُ للّهِِ، ولا إلهَ
مكارم الأخلاقـ به نقل از عبد اللّه بن مسعود ـ: پيامبر خدا فرمود: «اى پسر مسعود! سوگند به آن كه مرا به حق برانگيخت، هر كس دنيا را وا نهد و به تجارت آخرت، روى آورد، خداوند متعال، تاجر او خواهد بود و به تجارتش سود مى دهد. خداوند متعال مى فرمايد: «مردانى كه هيچ تجارتى و داد و ستدى، آنان را از ياد خدا و بر پا داشتن نماز و پرداخت زكات، باز نمى دارد و از آن روزى مى ترسند كه در آن روز، دل ها و ديدگان بر مى گردند» ».
گفت [م]: پدر و مادرم به فدايت، اى پيامبر خدا! چگونه تجارت آخرت كنم؟
فرمود: «زبانت را از ياد خدا آسوده مدار و پيوسته بگو: پاكا خدا، و ستايشْ خداى را، و معبودى جز خدا نيست، و خدا بزرگ تر است. اين است تجارت سودآور. خداى متعال فرموده است: «اميد به تجارتى دارند كه نابود نمى شود. تا
مسند ابن حنبل عن ابن أبي أوفى:جاءَ رَجُلٌ إلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله فَقالَ: يا رَسولَ اللّهِ، إنّي لا أستَطيعُ أخذَ شَيءٍ مِنَ القُرآنِ، فَعَلِّمني ما يُجزِئُني.
قالَ: قُل: سُبحانَ اللّهِ، وَالحَمدُ للّهِِ، ولا إلهَ إلَا اللّهُ، وَاللّهُ أكبَرُ، ولا حَولَ ولا قُوَّةَ إلّا بِاللّهِ. ۱
مسند ابن حنبلـ به نقل از ابن ابى اَوفى ـ: مردى نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت: اى پيامبر خدا! من نمى توانم چيزى از قرآن بخوانم. پس مرا چيزى بياموز كه آن را جبران كند.
فرمود: «بگو: پاكا خدا، و سپاسْ خداى را، و معبودى جز خدا نيست، و خدا بزرگ تر است، و هيچ نيرو و توانى نيست، مگر به يارى خدا».
۱.مسند ابن حنبل: ج 7 ص 47 ح 19132، السنن الكبرى: ج 2 ص 532 ح 3978 وح 3977 وفيه «لا أحسن القرآن» بدل «لا أستطيع أخذ شيء من القرآن»، كنزالعمّال: ج 2 ص 620 ح 4907 نقلاً عن المصنّف لعبد الرزّاق.
سنن الترمذىـ به نقل از ابو هريره ـ: پيامبر خدا فرمود: «چون بر باغ هاى بهشت گذشتيد، بچريد».
گفتم: اى پيامبر خدا! باغ هاى بهشت كدام اند؟
فرمود: «مسجدها».
گفتم: چريدن چيست، اى پيامبر خدا؟
فرمود: «[گفتنِ] پاكا خدا، و ستايشْ خداى را، و معبودى جز خدا نيست، و خدا، بزرگ تر است».
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:قولوا: «لا إلهَ إلَا اللّهُ وَاللّهُ أكبَرُ»، وقولوا: «سُبحانَ اللّهِ وَالحَمدُ للّهِِ»، وقولوا: «تَبارَكَ اللّهُ»؛ فَإِنَّهُنَّ خَمسٌ لا يَعدِلُهُنَّ شَيءٌ، عَلَيهِنَّ فَطَرَ اللّهُ مَلائِكَتَهُ، ومِن أجلِهِنَّ رَفَعَ سَماءَهُ، ودَحا أرضَهُ، وبِهِنَّ جَبَلَ ۱ إنسَهُ وجِنَّهُ، وفَرَضَ عَلَيهِم فَرائِضَهُ. ۲
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بگوييد: «معبودى جز خدا نيست و خدا بزرگ تر است». بگوييد: «پاكا خدا و ستايش، خداى را!»، و بگوييد: «بلندمرتبه است خدا»؛ زيرا اينها پنج كلمه اند كه هيچ چيز با آنها برابرى نمى كند. خداوند، فرشتگانش را بر اينها سرشته است، و براى اينها آسمانش را برافراشت و زمينش را گسترانيد، و آدميان و جنّيان خويش را بر اينها سرشت، و واجباتش را بر آنان، واجب گردانيد.
امام صادق عليه السلام:هر كس از شما از انفاق كردن مالى، و شركت كردن در جهاد، و شب زنده دارى دريغ ورزد، [لااقل] از گفتن «پاكا خدا، [و ستايشْ خداى را]، و معبودى جز خدا نيست، و خدا بزرگ تر است، و هيچ نيرو و توانى نيست، مگر به يارى خدا»، دريغ نورزد.
عيون أخبار الرضا عليه السلام عن رجاء بن أبي الضحّاكـ في خَبرِ مَسيرِ الإِمامِ الرِّضا عليه السلام إلى خُراسانَ ـ: كانَ فِي الطَّريقِ يُصلّي فَرائِضَهُ رَكعَتَينِ رَكعَتَينِ إلَا المَغرِبَ. وكانَ يَقولُ بَعدَ كُلِّ صَلاةٍ يُقَصِّرُها: «سُبحانَ اللّهِ، وَالحَمدُ للّهِِ، ولا إلهَ إلَا اللّهُ، وَاللّهُ أكبَرُ» ثَلاثينَ مَرَّةً، ويَقولُ: هذا تَمامُ الصَّلاةِ. ۱
عيون أخبار الرضا عليه السلامـ به نقل از رجاء بن ابى ضحّاك، در خبر عزيمت امام رضا عليه السلام به خراسان ـ: در راه، نمازهاى واجبش را دوركعتى (يعنى شكسته و به قصر) مى خواند، بجز نماز مغرب را. و بعد از هر نمازى كه شكسته مى خواند، سى مرتبه مى گفت: «پاكا خدا، و ستايشْ خداى را، و معبودى جز خدا نيست، و خدا بزرگ تر است» و مى فرمود: «اين، كامل كننده نماز است».
۱.عيون أخبار الرضا عليه السلام: ج 2 ص 182 ح 5، بحار الأنوار: ج 89 ص 59 ح 28.
امام عسكرى عليه السلام:بر مسافر است ۳ كه در پىِ هر نمازى كه شكسته مى خوانَد، براى آن كه نماز كامل شود، سى مرتبه بگويد: «پاكا خدا، و ستايشْ خداى را، و معبودى جز خدا نيست، و خدا، بزرگ تر است».