كسى كه خورشيد برايش بازگشت
7 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:غَزا نَبِيٌّ مِنَ الأَنبِياءِ فَقالَ لِقَومِهِ: لا يَتبَعني رَجُلٌ مَلَكَ بُضعَ امرَأَةٍ وهُو يُريدُ أن يَبنِيَ بِها ولَمَّا يَبنِ بِها، ولا أَحدٌ بَنى بُيوتا ولَم يَرفَع سُقوفَها، ولا أحَدٌ اشتَرى غَنَماً أو خَلِفاتٍ ۱ وهُوَ يَنتَظِرُ وِلادَها.
فَغَزا، فَدَنا مِنَ القَريَةِ صَلاةَ العَصرِ أو قَريبا مِن ذلِكَ، فَقالَ لِلشَّمسِ: إنَّكِ مَأمورَةٌ وأنَا مَأمورٌ؛ اللّهُمَّ احبِسها عَلَينا! فَحُبِسَت حَتّى فَتَحَ اللّهُ عَلَيهِ. ۲
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پيامبرى از پيامبران، [قصد]جنگى كرد و به قوم خود گفت: مردى كه زنى در اختيار دارد و مى خواهد با او نزديكى كند، ولى هنوز چنين نكرده است، وكسى كه اتاق هايى ساخته، ولى سقف آن را نزده است، و نيز آن كه گوسفند يا ماده شترِ باردارى خريده و اميد زاييدن آن را دارد، در پىِ من نيايد.
آن پيامبر جنگيد و هنگام نماز عصر و يا نزديك آن [هنگام] به آن شهر، نزديك شد. به خورشيد گفت: تو مأمورى و من هم مأمورم.خداوندا! آن را براى مانگه دار.
خورشيد، نگه داشته شد تا خداوند، آن شهر را براى او گشود.
عنه صلى الله عليه و آله:لَم تَحتَبِسِ الشَّمسُ عَلى أحَدٍ إلّا لِيوشَعَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خورشيد براى هيچ كس جز يوشع، نگه داشته نشد.
۱.مشكل الآثار: ج 2 ص 10، البداية والنهاية: ج 6 ص 282 كلاهما عن أبي هريرة.
الإمام الصادق عليه السلام:إنَّ سُلَيمانَ بنَ داوودَ عليه السلام عُرِضَ عَلَيهِ ذاتَ يَومٍ بِالعَشِيِّ الخيَلُ، فَاشتَغَلَ بِالنَّظَرِ إلَيها حَتّى تَوارَتِ الشَّمسُ بِالحِجابِ، فَقالَ لِلمَلائِكَةِ: رُدُّوا الشَّمسَ عَلَيَّ حَتّى اُصَلِّيَ صَلاتي في وَقتِها! فَرَدّوها، فَقامَ فَمَسَحَ ساقَيهِ وعُنُقَهُ، وأمَرَ أصحابَهُ الَّذينَ فاتَتهُم الصَّلاةُ مَعَهُ بِمِثلِ ذلِكَ ـ وكانَ ذلِكَ وُضوءَهُم لِلصَّلاةِ ـ ثُمَّ قامَ فَصَلّى، فَلَمّا فَرَغَ غابَتِ الشَّمسُ وطَلَعَتِ النُّجومُ. ذلِكَ قَولُ اللّهِ عَزَّ وجَلَّ: «وَ وَهَبْنَا لِدَاوُودَ سُلَيْمَـنَ نِعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ * إِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِىِّ الصَّـفِنَـتُ الْجِيَادُ * فَقَالَ إِنِّى أَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَيْرِ عَن ذِكْرِ
امام صادق عليه السلام:روزى به هنگام عصر، يك گلّه اسب بر سليمان بن داوود عليهماالسلام عرضه شدو وى به بررسى آنها پرداخت، تا آن كه خورشيد، ناپديد شد. به فرشتگان فرمود: خورشيد را براى من برگردانيد تا نمازم را در وقت آن، بگزارم.
آنان، خورشيد را برگرداندند. آن گاه، وى برخاست و پاها و گردنش را مسح كردـ كه اين شيوه وضوى آنان براى نماز بود ـ و به آن دسته از يارانش كه نمازشان قضا شده بود، فرمان داد چنين كنند.
سپس ايستاد و نماز گزارد. هنگامى كه از نمازْ فارغ شد، خورشيدْ پنهان شد وستاره ها طلوع كردند. اين، [همان]كلام خداى عز و جل است كه: «و سليمان را به داوود بخشيديم. چه نيكو بنده اى! به راستى، او توبه كار بود. هنگامى كه [طرف]غروب، اسب هاى اصيل را بر او عرضه كردند، [سليمان]گفت: به راستى كه من
فتح الباري عن ابن عبّاس:قالَ لي عَلِيٌّ: ما بَلَغَكَ في قَولِ اللّهِ تَعالى حِكايَةً عَن سُلَيمانَ عَلَيهِ الصَّلاةُ وَالسَّلامُ: «رُدُّوهَا عَلَىَّ» ؟
فَقُلتُ: قالَ لي كَعبٌ: كانَت أربَعَةَ عَشَرَ فَرَسا عَرَضها، فَغابَتِ الشَّمسُ قَبلَ أن يُصلِّيَ العَصرَ، فَأَمَرَ بِرَدِّها فَضَرَبَ سوقَها وأعناقَها بِالسَّيفِ فَقَتَلَها، فَسَلَبَهُ اللّهُ مُلكَهُ أربَعَةَ عَشَرَ يَوما؛ لِأَ نَّهُ ظَلَمَ الخَيلَ بِقَتلِها.
فَقالَ عَلِيٌّ: كَذَبَ كَعبٌ، وإنَّما أرادَ سُلَيمانُ جِهادَ عَدُوِّهِ فَتَشاغَلَ بِعَرضِ الخَيلِ حَتّى غابَتِ الشَّمسُ، فَقالَ لِلمَلائِكَةِ المُوَكّلَينِ بِالشَّمسِ بِإِذنِ اللّهِ لَهُم: «رُدُّوهَا عَلَىَّ» فَرَدّوها عَلَيهِ حَتّى صَلَّى العَصرَ في وَقتِها، وإنَّ أنبِياءَ اللّهِ
فتح البارىـ به نقل از ابن عبّاس ـ: على عليه السلام به من فرمود: «درباره كلام خداوند متعال در حكايت سليمان عليه السلام: «خورشيد را نزد من بازگردانيد» ، چه شنيده اى؟»
گفتم: كعب به من گفته است كه: چهارده اسب بودند كه [سليمان عليه السلام] به بررسى آنها مشغول شد [و]خورشيد، پيش از آن كه وى نماز عصرش را بخواند، غروب كرد. پس، دستور داد كه اسبان را برگردانند و با شمشير، بر گردن وپاى آنها زد و آنها را كشت و خداوند، چهارده روز پادشاهى اش را از او گرفت؛ چون با كشتن اسب ها، به آنها ستم كرده بود.
على عليه السلام فرمود: «كعب، دروغ گفته است. سليمان مى خواست با دشمنانش بجنگد كه سان ديدن از سواران، او را مشغول ساخت تا آن كه خورشيد، غروب كرد. به فرشتگان موكّل بر خورشيد، به اذن خدا گفت: آن را براى من
۱.فتح الباري: ج 6 ص 222.
المناقب لابن شهر آشوب:عَن ابنِ عَبّاسٍ بِطُرُقٍ كَثيرَةٍ أ نَّهُ لَم تُرَدِّ الشَّمسُ إلّا لِسُلَيمانَ وَصِيّ داووُدَ، ولِيوشَعَ وَصِيِّ موسى، ولِعَلِيِّ بنِ أبي طالِبٍ وَصِيِّ مُحَمَّدٍ صَلَواتُ اللّهِ عَلَيهِم أجمَعينَ. ۱
المناقب، ابن شهر آشوب:به طريق هاى فراوان، از ابن عبّاسْ نقل شده كه خورشيد، جز براى سليمان (وصىّ داوود)، يوشع (وصىّ موسى) و على بن ابى طالب (وصىّ محمّد) ـ كه درود خدا بر همه آنان باد ـ برنگشته است.
۱.المناقب لابن شهر آشوب: ج 2 ص 318، بحار الأنوار: ج 41 ص 175 ح 10.
الإمام الصادق عليه السلامـ في زِيارَةِ الإِمامِ عَلِيٍّ عليه السلام ـ: السَّلامُ عَلَيكَ يامَن رُدَّت لَهُ الشَّمسُ فَسامى شَمعونَ الصَّفاءَ. ۱
امام صادق عليه السلامـ در زيارت امام على عليه السلام ـ: سلام بر تو، اى آن كه خورشيد برايش برگشت و بر شمعون در خلوص، برترى يافت.
۱.المزار للشهيد الأوّل: ص 91، بحار الأنوار: ج 100 ص 374 ح 9.
فتح الباري عن عروة بن الزبير:إنَّ اللّهَ لَمّا أمَرَ موسى بِالمَسيرِ بِبَني إسرائيلَ أمَرَهُ أن يَحمِلَ تابوتَ يوسُفَ فَلَم يُدَلَّ عَلَيهِ حَتّى كادَ الفَجرُ أن يَطلُعَ، وكانَ وعَدَ بَني إسرائيلَ أن يَسيرَ بِهِم إذا طَلَعَ الفَجرُ، فَدَعا رَبَّهُ أن يُؤَخِّرَ الطُّلوعَ حَتّى يَفروغَ ۱ مِن أمرِ يوسُفَ، فَفَعَلَ. ۲
فتح البارىـ به نقل از عروة بن زبير ـ: هنگامى كه خداوند به موسى عليه السلام فرمان داد كه بنى اسرائيل را حركت دهد، دستور داد تا تابوت يوسف عليه السلام را هم ببرد؛ ولى تابوت، پيدا نشد تا اين كه طلوع خورشيد، نزديك شد و او به بنى اسرائيل، وعده داده بود، كه آنان را به هنگام طلوع فجر، حركت دهد. بنا بر اين، از خدا خواست كه طلوع را به تأخير اندازد تا از كار يوسف عليه السلام فارغ شود، وخداچنين كرد.