حدیث دربارهعزّت نفس

تذكرة الخواصّ:ذَكَرَ جَدّي في كِتابِ التَّبصِرَةِ، وقالَ: إنَّما سارَ الحُسَينُ عليه السلام إلَى القَومِ لِأَنَّهُ رَأَى الشَّريعَةَ قَد دَثَرَت، فَجَدَّ في رَفعِ قَواعِدِ أصلِها، فَلَمّا حَصَروهُ فَقالوا لَهُ: اِنزِل عَلى حُكمِ ابنِ زِيادٍ، فَقالَ: لا أفعَلُ، وَاختارَ القَتلَ عَلَى الذُّلِّ، وهكَذَا النُّفوسُ الأَبِيَّةُ، ثُمَّ أنشَدَ جَدّي فَقالَ: ولَمّا رَأَوا بَعضَ الحَياةِ مَذَلَّةًعَلَيهِم وعِزَّ المَوتِ غَيرَ مُحَرَّمِ أبَوا أن يَذوقُوا العَيشَ وَالذُّلُّ واقِعٌعَلَيهِ وماتوا ميتَةً لَم تُذَمَّمِ ولا عُجبَ لِلاُسدِ إن ظَفِرَت بِهاكِلابُ الأَعادي مِن فَصيحٍ وأعجَمِ فَحَربَةُ وَحشِيٍّ سَقَت حَمزَةَ الرَّدىوحَتفُ عَلِيٍّ في حُسامِ ابنِ مُلجَمِ ۱
تذكرة الخواصّ:جدّم (ابن جوزى) در كتاب التبصرة چنين نوشته است: حسين عليه السلام به سوى مردم حركت كرد؛ زيرا مى ديد كه دين، نابود شده است. پس در برافراشتن بنيان و پايه هاى آن كوشيد. هنگامى هم كه او را محاصره كردند و به او گفتند: حُكم ابن زياد را [هر چه باشد]بپذير، فرمود: «چنين نمى كنم» و شهادت را بر ذلّت، ترجيح داد. جان هاى عزّتمند و غيرتمند، چنين هستند. سپس جدّم (مؤلّف التبصرة) سروده هاى زير را آورده است: و هنگامى كه بقيّه زندگى را همراه ذلّت ديدندو عزّت مرگ را دست يافتنى ديدند، از لذّت همراه با ذلّت زندگى، دست شُستندو چنان مُردند كه سرزنشى بر آنان نباشد. و شگفت نيست اگر بر شير، چيره شوندسگان دشمن، از عرب و عجم. كه سلاح «وحشى» به «حمزه» جام شهادت نوشاندو على را شمشير ابن ملجم، به شهادت رساند.
۱.
تذكرة الخواصّ: ص 273.

احادیث دیگر این موضوع

۸
الإرشاد:امام حسين عليه السلام حركت كرد و حُر نيز با يارانش با او حركت مى نمود. حُر به او گفت: اى حسين! من خدا را در باره خودت به يادت مى آورم (مواظب خودت باش) كه من، گواهى مى دهم اگر بجنگى، كشته مى شوى. امام حسين عليه السلام به او فرمود: «آيا مرا از مرگ مى ترسانى؟ و آيا بيش از كُشتن من، كارى از شما بر مى آيد؟ من برايتان همان سخنى را مى گويم كه برادر اوس به پسر عمويش گفت، در حالى كه قصد يارى كردن پيامبر خدا صلى الله عليه و آله را داشت و پسر عمويش او را ترساند و گفت: كجا مى روى كه كشته خواهى شد؟ و او پاسخ داد: من، به زودى مى روم و مرگ براى جوان مرد، ننگ نيستهنگامى كه نيّت حق دارد و بر اسلام مى جنگد و جان خود را فداى مردان نيك نمودهو از بدى جدا گشته و با خطاكار، ستيزيده است. اگر زنده بمانم، پشيمان نمى شوم و اگر بميرم، سرزنش نمى شومدر خوارى تو همين بس كه زنده، ولى ذليل باشى». اين شعر، بويژه بيت آخر آن، به گونه هايى متفاوت، هر چند نزديك به هم، نقل شده است.