آنچه امام جماعت بايد رعايت كند
6 حدیث
الإمامُ الرِّضا عليه السلام:إنّما جُعِلَتِ الجَماعَةُ لِئَلاّ يكونَ الإخلاصُ و التَّوحيدُ و الإسلامُ و العِبادَةُ للّهِِ إلاّ ظاهِرا مَكشوفا مَشهورا؛ لأنَّ في إظهارِهِ حُجّةً على أهلِ الشَّرقِ و الغَربِ للّهِِ وَحدَهُ، و لِيَكونَ المُنافِقُ و المُستَخِفُّ مُؤَدِّيا لِما أقَرَّ بهِ يُظهِرُ الإسلامَ و المُراقَبَةَ، و لِيَكُونَ شَهاداتُ الناسِ بالإسلامِ بعضِهِم لِبَعضٍ جائزَةً مُمكِنَةً، مَع ما فيهِ مِنَ المُساعَدَةِ على البِرِّ و التَّقوى، و الزَّجرِ عن كثيرٍ مِن مَعاصِي اللّهِ عَزَّ و جلَّ ۱. ۲
امام رضا عليه السلام:نماز جماعت از آن رو وضع شده است تا اخلاص و توحيد و اسلام و عبادت خداوند آشكار و هويدا باشند و شهرت يابند؛ زيرا اظهار اين امور، حجّتى است براى خداى يگانه بر مردمان شرق و غرب عالم؛ و نيز، تا منافق و سبك شمارنده [نماز و دين]آنچه را اقرار كرده و پذيرفته است به جاى آورَد و اسلام [خود]را هويدا سازد و بر آن مواظبت نمايد، و نيز تا شهادت دادنهاى مردم به مسلمان بودن يكديگر، روا و ممكن باشد. علاوه بر اينها، نمازِ جماعت موجب كمك كردن به يكديگر در راه نيكى و تقوا و باز داشتن از بسيارى از معاصى خداوند عزّ و جلّ است.
لقمان عليه السلامـ در اندرز به فرزندش ـفرمود: نماز را با جماعت بخوان، گر چه روى نيزه باشد!
۱.المحاسن: 2/126/1348.
الإمامُ عليٌّ عليه السلامـ في وصيّتِهِ لِمحمّدِ بنِ أبي بكرٍ حينَ وَلاّهُ مِصرَ ـ: وَ انظُرْ إلى صلاتِكَ كيفَ هِي فإنّكَ إمامٌ لِقَومِكَ (يَنبَغِي لكَ) أن تُتِمَّها و لا تُخَفِّفَها، فَلَيسَ مِن إمامٍ يُصَلِّي بِقَومٍ يَكونُ في صلاتِهِم نُقصانٌ إلاّ كانَ علَيهِ، لا يَنقُصُ مِن صلاتِهِم شَيءٌ، و تَمِّمْها و تَحَفَّظْ فيها يَكُن لكَ مِثلَ اُجُورِهِم و لا يَنقُصُ ذلكَ مِن أجرِهِم شَيئا. ۱
امام على عليه السلامـ در سفارش به محمّد بن ابى بكر هنگام گماردن او به فرماندارى مصر ـنوشت: به نمازت بنگر كه چگونه است؛ زيرا تو امام [جماعت] مردم خود هستى.[سزاوار است] كه نماز را كامل به جاى آورى و سبك و ناقص برگزارش نكنى؛ زيرا هر پيشنمازى كه براى مردمى نماز گزارَد و در نماز آنها كم و كاستى باشد، گناهش به گردن اوست و از نماز آنها چيزى كم نمى شود. نماز را كامل به جاى آر و بر آن مراقبت نما، تا تو نيز همانند پاداش همه آنها را داشته باشى و اين [پاداش تو] چيزى از ثواب آنها نمى كاهد.
۱.الأمالي للطوسي: 29/31.
عنه عليه السلامـ مِن كتابِهِ لِلأشتَرِ ـ: و إذا قُمتَ في صلاتِكَ للناسِ فلا تَكُونَنَّ مُنَفِّرا و لا مُضَيِّعا؛ فإنّ في الناسِ مَن بهِ العِلَّةُ و لَهُ الحاجَةُ، و قد سَألتُ رسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله حينَ وَجَّهَني إلى اليَمَنِ: كيفَ اُصَلِّي بِهِم؟ فقالَ: صَلِّ بهم كَصلاةِ أضعَفِهِم و كُن بِالمُؤمِنِينَ رَحيما. ۱
امام على عليه السلامـ در نامه خود به اشتر ـنوشت: و چون براى مردم به امامت نماز ايستى، نه چندان با طول و تفصيل برگزار كن كه مردم از نماز جماعت خسته و گريزان شوند و نه [با فرو گذاردن واجبات و آدابش]آن را ضايع گردان؛ زيرا در ميان كسانى كه با تو نماز مى خوانند، افراد بيمار و گرفتار نيز هستند. هنگامى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله مرا به يمن فرستاد از ايشان پرسيدم كه چگونه با آنها نماز بگزارم؟ فرمود: همچون نا توان ترين آنان نماز بگزار، و با مؤمنان مهربان باش.
۱.نهج البلاغة: الكتاب 53.
عنه عليه السلامـ مِن كتابِهِ إلى اُمَراءِ البِلادِ ـ: صَلُّوا بِهِم صلاةَ أضعَفِهِم، و لا تَكُونُوا فَتّانِينَ. ۱
امام على عليه السلامـ در نامه خود به فرمانداران شهرها ـنوشت: با آنان همچون نمازِ ناتوان ترينشان نماز بگزاريد و فتنه جو مباشيد.
۱.نهج البلاغة: الكتاب 52.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:يُجزِيكَ إذا كنتَ وَحدَكَ ثلاثُ تَكبيراتٍ، و إذا كنتَ إماما أجزَأكَ تَكبيرَةٌ واحِدَةٌ؛ لأنَّ مَعكَ ذَا الحاجَةِ و الضَّعيفَ و الكبيرَ. ۱
امام صادق عليه السلام:وقتى تنها باشى سه تكبير كافى است و هرگاه پيشنماز باشى، يك تكبير كفايت مى كند؛ زيرا در ميان مأمومين افراد نيازمند (گرفتار) و ناتوان و سالخورده نيز وجود دارند.
۱.علل الشرائع: 333/1.