آداب دعا كردن

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دعايى كه با بسم اللّه الرحمن الرحيم آغاز گردد رد نمى شود.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر دعايى كه پيش از آن ستايش [خدا]نشود نا فرجام است.

بحار الأنوارـ به نقل از محمّد بن مسلم از امام صادق عليه السلام ـ: در كتاب امير المؤمنين عليه السلام آمده است: ستايش پيش از خواهش. پس، هرگاه خداوند عزّ و جلّ را خواندى [ابتدا]او را تمجيد كن. عرض كردم: چگونه تمجيدش كنم؟ حضرت فرمود: مى گويى: اى كسى كه از رگ گردن به من نزديكترى، اى كسى كه ميان انسان و دلش حائل مى شوى، اى كسى كه در بالاترين چشم اندازى، اى كسى كه مثل و مانندى ندارى.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:صلوات فرستادن شما بر من، دعاى شما را مستجاب مى گرداند و زكات (مايه پاكيزگى) اعمال شماست.

امام على عليه السلام:هر دعايى، تا در آن بر محمّد و آل محمّد، صلوات فرستاده نشود، از [ورود به]آسمان ممنوع است.

امام صادق عليه السلام:دعا پيوسته در حجاب است تا آن گاه كه بر محمّد و بر خاندان محمّد صلوات فرستاده شود.

امام صادق عليه السلام:هر كه مى خواهد از خداوند عزّ و جلّ حاجتى طلب كند، به صلوات فرستادن بر محمّد و خاندان او آغاز نمايد، سپس حاجتش را بخواهد و در پايان نيز بر محمّد و آل محمّد صلوات فرستد؛ زيرا خداوند عزّ و جلّ كريمتر از آن است كه آغاز و انجام دعا را بپذيرد و وسط را وا گذارد؛ چرا كه صلوات بر محمّد و آل محمّد از خداوند پوشيده نمى ماند.

امام صادق عليه السلام:همانا خداوند را فرستادگانى آشكار و فرستادگانى پنهان است. پس، هر گاه به حقِّ فرستادگانِ آشكار خدا از او چيزى خواستى به حقِّ فرستادگانِ پنهانش نيز بخواه.

امام كاظم عليه السلام:هرگاه خواستى از خداوند حاجتى طلب كنى، بگو: خدايا! به حقّ محمّد و على از تو مسئلت مى كنم؛ زيرا آن دو را نزد تو منزلتى است.

الدعوات:در دعاى معصومان عليهم السلام آمده است: خدايا! اگر گناهان من، آبروى مرا نزد تو برده و دعايم را از تو محجوب كرده است، پس، بر محمّد و خاندان محمّد صلوات فرست و به آبروى آنان، اى پروردگار من، دعايم را اجابت فرما.

امام صادق عليه السلام:[در دعا] ابتدا بايد خدا را ستود، سپس به گناه اعتراف نمود و آن گاه حاجت خواست.

بحار الأنوار:خداوند متعال به موسى عليه السلام وحى فرمود كه: اى موسى! هرگاه مرا مى خوانى، ترسان و هراسان و بيمناك باش و چهره بر خاك بگذار و با اعضاى شريف بدنت در برابرم سجده كن و در پيشگاه من با خوارى و فروتنى بِايست و هرگاه با من راز و نياز مى كنى، با دلى هراسان و ترسان، راز و نياز كن.

بحار الأنوار:از جمله اندرزهاى خداوند متعال به عيسى عليه السلام است كه: اى عيسى! مرا چون شخص اندوهگين و در حال غرق كه فريادرسى ندارد، بخوان. مرا جز با خوارى و زارى و خلوص مخوان، كه هر گاه با چنين حالى مرا بخوانى اجابتت كنم.

امام حسين عليه السلام:رسول خدا صلى الله عليه و آله در هنگام ابتهال و دعا مانند بينوايى كه غذا مى طلبد، دستانش را بالا مى برد.

امام صادق عليه السلام:مردى وارد مسجد شد و دو ركعت نماز خواند و سپس از خداوند عزّ و جلّ درخواست كرد. رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: اين بنده از پروردگارش زود خواهش كرد. مرد ديگرى آمد و دو ركعت نماز خواند و سپس خداوند عزّ و جلّ را ثنا گفت و بر پيامبر و خاندانش درود فرستاد. در اين هنگام رسول خدا صلى الله عليه و آله [به او]فرمود: [اكنون] بخواه، كه به تو داده مى شود.

امام صادق عليه السلام:هركه درست وضو بگيرد و دو ركعت نماز بگزارد و ركوع و سجود آنها را به طور كامل به جا آورد، سپس سلام گويد و خداوند عزّ و جلّ و رسول خدا را مدح كند و آن گاه حاجتش را بخواهد هر آينه آن را در جاى خود جسته است و هر كه خير را در جايگاهش بجويد ناكام برنگردد.

امام على عليه السلام:خداوند تبارك و تعالى. اجابت خود را در دل دعا پنهان كرده است. پس هيچ دعايى را كوچك مشمار؛ زيرا بسا كه اجابت شود و تو ندانى.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند مى فرمايد:. اگر دلهاى [همه] بندگانم آرزويى همچون آرزوى دل خوش بخت ترين بنده مرا بكنند [و من آرزوى آنان را برآورم]اين آرزوها همچون سوزنى است كه بنده اى از بندگان من، آن را در آب دريا فرو برد؛ زيرا عطاى من با يك كلام است و ابزار من نيز يك كلام و آن به اين است كه من به چيزى بگويم: «هست شو» هست مى شود (به محض اين كه هستى يافتنِ چيزى را اراده كنم هستى مى يابد).

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند متعال فرموده است: اگر اولين و آخرين و زنده و مرده و تر و خشكتان جمع شوند و هر يك هر چه خواهش دارد بخواهد و من آنها را برآورم در ملك من كمترين اثر نگذارد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند به يكى از پيامبرانش وحى فرمود:. اگر اهلِ هفت آسمان و زمين همگى از من خواهشى كنند و خواهش يكايك آنان را برآورم، به اندازه پَرِ پشه اى از ملك من كم نشود. چگونه كاستى يابد ملكى كه من سرپرست و خداوندگار آنم؟

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از خداوند بخواهيد؛ و زياد بخواهيد؛ زيرا هيچ چيز براى او زياد و بزرگ نيست.

امام باقر عليه السلام:هيچ خواسته اى را زياد مشماريد؛ زيرا آنچه نزد خداست بيش از آن است كه مى پنداريد.

بحار الأنوارـ به نقل از ربيعة بن كعب ـ: روزى رسول خدا صلى الله عليه و آله به من فرمود: اى ربيعه! هفت سال به من خدمت كردى، آيا از من حاجتى نمى خواهى؟ من عرض كردم: اى رسول خدا! مرا فرصتى ده تا بينديشم. صبح روز بعد كه خدمت پيامبر رسيدم، فرمود: اى ربيعه! حاجتت را بگو. عرض كردم: از خداوند بخواه كه مرا با تو به بهشت برد. حضرت فرمود: چه كسى اين را به تو ياد داد؟ عرض كردم: اى رسول خدا! هيچ كس به من ياد نداد، بلكه با خودم انديشيدم و گفتم: اگر از ايشان ثروت بخواهم، عاقبتش نابودى است و اگر عمر طولانى و اولاد بخواهم، عاقبت همه آنان مرگ است. آن حضرت لحظاتى سرش را پايين انداخت و سپس فرمود: اين كار را مى كنم. تو نيز با سجده زياد، مرا [در برآورده شدن اين خواهش از خدا] يارى رسان.

امام على عليه السلامـ در وصيت خود به فرزندش حسن عليه السلام ـفرمود: بايد براى خود، آن چيزى را [از خدا] بخواهى كه جمال و نيكى آن برايت بماند و وبال و آزارش از تو دور ماند. مال و ثروت براى تو نمى ماند و تو نيز براى آن نخواهى ماند.

امام صادق عليه السلام:مردى خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله آمد و سلام كرد و مسلمان شد و سپس عرض كرد: اى رسول خدا، مرا مى شناسى؟ حضرت فرمود: تو كيستى؟ عرض كرد: من صاحب همان منزلى هستم در طائف كه شما در فلان روز از دوره جاهليت بر من وارد شديد و من گرامى تان داشتم. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: خوش آمدى، حالا حاجتت را بخواه. آن مرد عرض كرد: دويست گوسفند با چوپانان آنها. رسول خدا صلى الله عليه و آله دستور داد به او بدهند، آن گاه به اصحابش فرمود: اين مرد آن همّتِ بلند را نداشت تا چيزى را از من بخواهد كه آن پير زن بنى اسرائيل از موسى عليه السلام خواست. ۲

امام صادق عليه السلامـ در پاسخ به اين سؤال كه درخواست پير زن بنى اسرائيلى از موسى عليه السلام در قبال نشان دادن قبر يوسف عليه السلام چه بود؟ ـفرمود: آن پير زن گفت: اين كار را نمى كنم مگر آن كه چند كار برايم بكنى: پايم را چابك گردانى، بينايى مرا به من بازگردانى، جوانى ام را به من برگردانى، و مرا با خودت در بهشت جاى دهى.

امام كاظم عليه السلام:ابوذر از خوف خدا چندان گريست كه چشمش آسيب ديد؛ به او گفته شد: كاش دعا مى كردى كه خدا چشمت را شفا دهد؟! ابوذر گفت: از اين غافل شده ام و مهم ترين مشغله فكرى ام نيست. گفتند: چه چيز تو را از آن باز داشته است؟ گفت: دو امر بسيار بزرگ: بهشت و دوزخ.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر گاه يك نفر دعا مى كند، براى همه دعا كند؛ زيرا اين دعا به اجابت نزديكتر است. كسى كه پيش از دعا كردن براى خود براى چهل نفر از برادرانش دعا كند، آن دعا در حقّ آنان و در حقّ خودش مستجاب شود.

امام صادق عليه السلام:هر كس پيش از دعا كردن براى خودش، چهل مؤمن را دعا كند، دعايش مستجاب شود.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:يك دعاى پنهانى برابر است با هفتاد دعاى آشكار.

امام صادق عليه السلام:عظمتِ ثوابِ دعا و تسبيحى را كه بنده در خلوت خويش كند، جز خداوند تبارك و تعالى كسى نداند.

امام صادق عليه السلام:هيچ گاه چهار نفر گرد نيامدند و براى مطلبى به درگاه خدا دعا نكردند، مگر اين كه با اجابت آن دعا از هم پراكنده شدند.

امام صادق عليه السلام:هرگاه امر دشوار و ناگوارى براى پدرم پيش مى آمد، زنان و كودكان را گرد مى آورد و سپس دعا مى كرد و آنها آمين مى گفتند. ۳

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند را با حال يقين به اجابت بخوانيد.

امام صادق عليه السلام:هر گاه دعا مى كنى با دل [به خدا] روى آر و چنين پندار كه حاجت و خواسته تو بر در خانه است.

امام صادق عليه السلام:چون دعا مى كنى چنين خيال كن كه حاجتت بر در خانه است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كه نمازى واجب به جاى آورد، نزد خداوند دعايى مستجاب دارد.

امام صادق عليه السلام:در سه زمان دعا از خداوند پوشيده نمى ماند: بعد از اداى فريضه، هنگام بارش باران، و هنگام پديدار شدن نشانه اى از اعجاز خدا در زمين.

امام صادق عليه السلام:پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: بهترين زمان براى اين كه خداوند عزّ و جلّ را بخوانيد سحرگاهان است. سپس اين آيه را كه نقل سخن يعقوب عليه السلام است تلاوت كرد: «بزودى از پروردگار خود براى شما آمرزش مى خواهم». و فرمود: [دعا كردن براى] آنها را به وقت سحر موكول كرد.

امام صادق عليه السلام:هر كس براى خدا از بيمارى عيادت كند، هر دعايى كه آن بيمار براى او بكند، خداوند اجابت فرمايد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، حاجت خواه اصرار كننده را دوست دارد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خدا رحمت كند بنده اى را كه از خداوند عزّ و جلّ حاجتى بخواهد و در دعا [براى آن حاجت] پافشارى كند، خواه دعايش اجابت شود و يا نشود.

بحار الأنوار:از نجواهاى خداوند متعال با موسى است كه: اى موسى!. مانند آن كسى دعا كن كه به آنچه نزد من است طمع بسته و رغبت دارد و از كرده خويش پشيمان است.

بحار الأنوار:از نجواهاى خداوند متعال با موسى است كه: بنگر كه وقتى از من درخواست مى كنى، رغبت تو به آنچه نزد من است، چگونه مى باشد؟

بحار الأنوار:در تورات آمده است: در دعا پافشارى مى كنيد، تا با اجابتِ دعا، رحمت [خدا] شما را فراگيرد و عافيت به شما شاد باش گويد.