نشانه هاى خداترس
9 حدیث
لقمان عليه السلامـ در اندرز به فرزندش ـفرمود: فرزندم! داراى دو دل باش: با يك دل از خدا بترس، ترسى كه در آن تفريط راه نيابد و با دلى ديگر به خدا اميدوار باش، اميدى كه تو را غرّه نسازد.
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:مَن رَجا شَيئا طَلَبهُ، و مَن خافَ شَيئا هَربَ مِنهُ، ما أدْري ما خَوفُ رجُلٍ عَرضَتْ لَهُ شَهْوَةٌ فلَم يَدَعْها لِما خافَ مِنهُ! و ما أدْري ما رَجاءُ رجُلٍ نَزلَ بهِ بَلاءٌ فلَم يَصبِرْ علَيهِ لِما يَرْجو! ۱
امام على عليه السلام:كسى كه به چيزى اميدوار باشد، در طلب آن بر مى آيد و آن كه از چيزى بترسد، از آن مى گريزد. من نمى دانم ترس و بيمِ آن كسى كه با خواهشى نفسانى رو به رو شود، اما آن را، به سبب آنچه از آن مى ترسد (عذاب و كيفر الهى)، رها نمى كند، چه معنا دارد؟! و نمى دانم اميدوارى كسى كه به سختى و مصيبتى گرفتار مى شود، اما اميدش [به اجر و ثواب الهى] او را به شكيبايى در برابر آن وا نمى دارد، چه مفهومى دارد؟!
۱.بحار الأنوار: 78/51/82.
عنه عليه السلام:كُلُّ خَوفٍ مُحَقَّقٌ إلاّ خَوفَ اللّهِ فإنّهُ مَعلولٌ. إنْ هُـو خافَ عَبدا مِن عَبيدِهِ أعْطاهُ مِن خَوفِهِ ما لا يُعْطي رَبَّهُ، فجَعـلَ خَوفَهُ مِن العِبادِ نَقْدا، و خَوفَهُ مِن خالِقهِ ضِمارا و وَعْدا. ۱
امام على عليه السلام:هر ترسى حقيقى است، جز ترس از خدا كه بيمار است ۲. اگر كسى از بنده اى از بندگان خدا بترسد، از روى ترس، به گونه اى با او برخورد مى كند كه با پروردگار خود نمى كند. پس، او ترس از بندگان را نقد قرار داده و ترس از آفريدگارِ خويش را نسيه و وعده.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 160.
۲.مراد حضرت اين است كه: وقتى فردى از كسى بترسد، ترس او حقيقى است زيرا آثارش در اعمال و چهره آن ترسنده آشكار مى شود. اما كسانى كه مدّعى خدا ترسى هستند، ترسشان حقيقت ندارد، بلكه بيمار و آفت زده است؛ زيرا اگر واقعاً از خدا مى ترسيدند نشانه هاى آن در وجود و رفتارشان آشكار مى شد ـ م.
عنه عليه السلام:إنّ للّهِ عِبادا كَسَرَتْ قُلوبَهُم خَشْيَةُ اللّهِ، فاسْتَكْفَوا عنِ المَنْطِقِ، و إنّهُم لَفُصَحاءُ عُقَلاءُ ألِبّاءُ نُبَلاءُ، يَسْبِقونَ إلَيهِ بالأعْمالِ الزّاكِيَةِ، لا يَسْتَكثِرونَ لَهُ الكَثيرَ، و لا يَرْضَونَ لَهُ القَليلَ، يَرَونَ أنفُسَهُم أنّهُم شِرارٌ، و إنّهُمُ الأكْياسُ الأبْرارُ. ۱
امام على عليه السلام:همانا خداوند را بندگانى است كه ترس از خدا دلهايشان را شكسته است و از اين رو، زبان در كام كشيده اند در حالى كه مردمانى سخنور و خردمند و صاحب دل و نجيب هستند، با اعمال پاك به سوى خدا مى شتابند، اعمال زياد را در پيشگاه او زياد نمى شمارند و به عمل اندك خشنود نمى شوند، خود را بدترين مردمان مى دانند، در حالى كه مردمانى زيرك و نيكو كارند.
۱.. بحار الأنوار: 69/286/21.
عنه عليه السلام:العَجَبُ مِمَّن يَخافُ العِقابَ فلَم يَكُفَّ، و رَجا الثَّوابَ فلَم يَتُبْ و يَعْمَلْ! ۱
امام على عليه السلام:تعجب است از كسى كه از كيفر مى ترسد ولى از گناه باز نمى ايستد، و به پاداش اميد دارد، اما توبه و عمل نمى كند!
۱.بحار الأنوار: 77/237/1.
عنه عليه السلام:مَن خافَ رَبَّهُ كَفّ ظُلْمَهُ. ۱
امام على عليه السلام:كسى كه از پروردگار خويش بترسد از ستمكارى خود دارى كند.
۱.. بحار الأنوار: 75/309/3.
الإمامُ الباقرُ عليه السلام:لا خَوفَ كخَوفٍ حاجِزٍ، و لا رَجاءَ كرَجاءٍ مُعينٍ. ۱
امام باقر عليه السلام:هيچ ترسى چون ترسِ بازدارنده [از گناه و كيفر شدن] و هيچ اميدى چون اميدِ يارى كننده [بر كار نيك و رسيدن به ثواب الهى] نيست.
۱.بحار الأنوار: 78/164/1.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:لا يكونُ العَبدُ مؤمنا حتّى يكونَ خائفا راجِيا، و لا يكونُ خائفا راجِيا حتّى يكونَ عامِلاً لِما يَخافُ و يَرْجو. ۱
امام صادق عليه السلام:بنده، مؤمن نباشد مگر آن گاه كه بيمناك و اميدوار باشد و بيمناك و اميدوار نباشد مگر آن گاه كه بيم و اميد او را به عمل كشاند.
۱.. بحار الأنوار: 70/392/61.