کتابخانه حدیث شیعه

حدیث دربارهعروج پيامبر از سينه وصى

دانشنامه امیرالمؤمنین(ع) ج ۱، ص ۴۷۳، ح ۳۱۲
پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله
عروج پيامبر از سينه وصى
الطبقات الكبرى عن عبد اللّه بن الحارث:إنَّ عَلِيّا لَمّا قُبِضَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله قامَ فَأَرتَجَ ۱ البابَ. قالَ: فَجاءَ العَبّاسُ مَعَهُ بَنو عَبدِ المُطَّلِبِ فَقاموا عَلَى البابِ، وجَعَلَ عَلِيٌّ يَقولُ: بِأَبي أنتَ واُمّي طِبتَ حَيّا ومَيِّتا! قالَ: وسَطَعَت ريحٌ طَيِّبَةٌ لَم يَجِدوا مِثلَها قَطُّ. قالَ: فَقالَ العَبّاسُ لِعَليٍّ: دَع خَنينا ۲ كَخَنينِ المَرأَةِ وأقبِلوا عَلى صاحِبِكُم! فَقالَ عَلِيٌّ: اُدخُلوا عَلَى الفَضلِ. قالَ: وقالَتِ الأَنصارُ: نُناشِدُكُمُ اللّهَ في نَصيبِنا مِن رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله! فَأَدخَلوا رَجُلاً مِنهُم يُقالُ لَهُ أوسُ بنُ خَوْلِيٍّ يَحمِلُ جَرَّةً بِإِحدى يَدَيهِ. قالَ: فَغَسَّلَهُ عَلِيٌّ يُدخِلُ يَدَهُ تَحتَ القَميصِ، وَالفَضلُ يُمسِكُ الثَّوبَ عَلَيهِ، وَالأَنصارِيُّ يَنقُلُ الماءَ، وعَلى يَدِ عَلِيٍّ خِرقَةٌ تَدخُلُ يَدَهُ وعَلَيهِ القَميصُ. ۳
الطبقات الكبرىـ به نقل از عبد اللّه بن حارث ـ: چون پيامبر صلى الله عليه و آله قبض روح شد، على عليه السلام برخاست و در را محكم بست. پس عبّاس به همراه بنى عبد المطّلب آمدند و بر در ايستادند و على عليه السلام مى گفت: «پدر و مادرم فدايت باد! در زندگى و مرگ، خوش بو بودى» و بويى خوش كه تاكنون مانندش را نيافته بودند، در هوا پراكنده شده بود. عبّاس به على عليه السلام گفت: مانند زنان، گريه و زارى مكن و به كار پيامبر صلى الله عليه و آله بپرداز. على عليه السلام فرمود: «فضل را به نزد من بياوريد». انصار گفتند: شما را به خدا سوگند مى دهيم كه ما را در [غسل و كفن و نماز]پيامبر خدا، بى بهره مگذاريد. آنان، يكى از مردانشان را به نام اوس بن خَولى داخل نمودند و او با يك دستش كوزه اى آب مى آورد. على عليه السلام دستش را زير پيراهن پيامبر صلى الله عليه و آله مى برد و او را غسل مى داد. فضل هم لباس را نگه مى داشت و آن مرد انصارى، آب مى آورد و بر دست على عليه السلام پارچه اى بود كه دستش را در آن مى كرد و به زير پيراهن مى بُرد.
۱.أرْتَجَ البابَ: إذا أغلَقَهُ إغلاقا وثيقا (لسان العرب: ج2 ص279 «رتج»).
۲.الخَنِين: ضَرْبٌ من البكاء دُون الانتحاب (النهاية: ج2 ص85 «خنن»).
۳.الطبقات الكبرى: ج 2 ص 280 وراجع السيرة النبويّة لابن هشام: ج 4 ص 312 وتاريخ الطبري: ج 3 ص 211 والكامل في التاريخ: ج 2 ص 15.
کلیدواژه‌ها درآمد1 دانش نامه امام حسین علیه السلام در یک نگاهفضیلت ها و ویژگی های امام حسین علیه السلامدانش نامه امیر المومنین در یک نگاه +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۸
الإرشاد:امير مؤمنان، در بيمارى پيامبر صلى الله عليه و آله هيچ گاه از او جدا نمى شد، جز به ضرورت. [يك بار]چون براى كارى بيرون رفت، پيامبر صلى الله عليه و آله اندكى بهبود يافت و على عليه السلام را نديد. پس در حالى كه همسرانش پيرامونش بودند، فرمود: «برادر و همراهم را به نزدم فرا بخوانيد» و دوباره بى حال گشته، ساكت شد. عايشه گفت: ابو بكر را نزدش بياوريد. او فرا خوانده شد و به نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و بالاى سر ايشان نشست. چون پيامبر صلى الله عليه و آله چشمانش را گشود و او را ديد، از او رو گردانيد. ابو بكر برخاست و گفت: اگر با من كارى داشت، مرا از آن آگاه مى كرد. هنگام بيرون رفتن ابو بكر، پيامبر صلى الله عليه و آله سخنش را تكرار كرد و فرمود: «برادر و همراهم را به نزدم فرا بخوانيد». حفصه گفت: عمر را برايش فرا بخوانيد. او را فرا خواندند. چون حاضر شد و پيامبر صلى الله عليه و آله او را ديد، از وى نيز رو گردانيد و او هم بازگشت. سپس پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «برادر و همراهم را به نزدم فرا بخوانيد». امّ سلمه گفت: على را برايش بياوريد كه جز او را نمى خواهد. امير مؤمنان، فرا خوانده شد و چون به او نزديك شد، پيامبر صلى الله عليه و آله، اشاره اى به او كرد. على عليه السلام خم شد و پيامبر صلى الله عليه و آله مدّت زيادى با او نجوا كرد. سپس برخاست و در كنارى نشست تا پيامبر صلى الله عليه و آله به خواب رفت. مردم به او گفتند: اى ابو الحسن! چه چيزى با تو در ميان نهاد؟ گفت: «هزار باب علم به من آموخت كه هر كدامش هزار باب را بر من گشود و مرا به چيزى وصيّت كرد كه اگر خدا بخواهد، بدان اقدام مى كنم». سپس پيامبر صلى الله عليه و آله سنگين شد و به حال احتضار افتاد و امير مؤمنان، نزدش بود. چون زمان آن رسيد كه جان از كالبدش به در رود، به على عليه السلام فرمود: «اى على! سرم را بر دامنت بگذار كه امر الهى رسيد و پس از بيرون رفتن جانم، آن را به دست گير و به صورتت بكش. سپس مرا رو به قبله كن محتضر بايد پيش از مرگ، رو به قبله باشد. از اين رو محتمل است در عبارت، تصحيفى رخ داده باشد و يا عبارت، تأكيد باشد. (م) و كار [غسل و كفن]مرا خود به عهده بگير و پيش از همه مردم بر من نماز بگزار و از من جدا مشو تا مرا در گور نهى و از خداى متعال يارى بخواه». على عليه السلام، سرِ پيامبر صلى الله عليه و آله را به دامن گرفت و ايشان از حال رفت. پس فاطمه عليها السلام خود را بر او افكند و به صورتش مى نگريست و ناله مى زد و مى گريست و مى گفت: سپيدرويى كه از ابرها با روى او باران مى طلبند فريادرس يتيمان، پناه بيوه زنان. پس پيامبر صلى الله عليه و آله چشمانش را گشود و با آواى ضعيفى گفت: «دخترم! اين گفته عمويت ابوطالب است. آن را مگو، بلكه بگو: «و محمّد، جز پيامبرى نيست كه پيش از او هم پيامبرانى بوده اند. آيا اگر او بميرد يا كشته شود، از عقيده خود باز مى گرديد؟» ». فاطمه عليها السلام زمانى دراز گريست و پيامبر صلى الله عليه و آله به او اشاره كرد كه نزديك آيد. فاطمه عليها السلام نزديك شد و پيامبر صلى الله عليه و آله رازى را به او گفت كه چهره اش شكفت. سپس در حالى كه دست راست امير مؤمنان در زير چانه پيامبر خدا بود، روحش پَر كشيد. پس آن (دست) را بالا آورد و بر صورت خود كشيد. سپس، او را رو به قبله نمود و چشمانش را بست و جامه اش را به رويش كشيد و به تدبير امور پيامبر صلى الله عليه و آله پرداخت.
كنز العمّالـ به نقل از حذيفة بن يمان ـ: در بيمارى منجر به فوت پيامبر خدا به نزدش رفتم. او را ديدم كه به على عليه السلام تكيه زده بود. خواستم على عليه السلام را دور كنم و خود به جايش بنشينم. پس گفتم: اى ابوالحسن! مى بينم كه امشب خسته شده اى. كاش كنار مى رفتى تا يارى ات مى كردم! پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «او را واگذار. او از تو به جايش سزاوارتر است».
الطبقات الكبرىـ به نقل از عبد اللّه بن محمّد بن عمر بن على بن ابى طالب عليه السلام، از پدرش، از جدّش ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله در بيمارى اش فرمود: «برادرم را به نزدم فرا بخوانيد». على عليه السلام فراخوانده شد.پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «نزديك بيا!». [على عليه السلام فرمود:] من نزديك شدم و پيامبر صلى الله عليه و آله بر من تكيه زد و آن قدر به من تكيه داد و با من گفتگو كرد كه آب دهانش سرازير شد و به من رسيد. سپس سنگين شد و در دامنم فرو افتاد. من فرياد كشيدم: اى عبّاس، مرا درياب كه هلاك شدم! عبّاس آمد و تلاش هر دو اين بود كه پيامبر صلى الله عليه و آله را به پهلو بخوابانند.
مسند ابن حنبلـ به نقل از امّ موسى، از امّ سلمه ـ: سوگند به آن كه به او سوگند مى خورم، بى گمان، على عليه السلام آخرين هم صحبت پيامبر صلى الله عليه و آله بود. هر صبحگاه، پيامبر خدا را عيادت مى كرديم و مكرّر مى فرمود: «على آمد؟». گمان مى كنم او را در پى كارى فرستاده بود. پس از آن كه آمد، حدس زدم كه با او كارى دارد. از اتاق، بيرون آمديم و نزديك در نشستيم و من از بقيه به در نزديك تر بودم. على عليه السلام به روى [سينه]پيامبر صلى الله عليه و آله خم شد و پيامبر صلى الله عليه و آله با او راز مى گفت و نجوا مى كرد. سپس پيامبر خدا، همان روز، جان سپرد. پس على عليه السلام، آخرين كسى است كه با پيامبر صلى الله عليه و آله بوده است.
الإرشاد:پيامبر صلى الله عليه و آله به على عليه السلام رو كرد و فرمود: «اى برادر من! آيا وصيّت مرا مى پذيرى و وعده هاى مرا بر آورده مى كنى و بدهى هايم را مى پردازى و پس از من به امور خانواده ام رسيدگى مى كنى؟». على عليه السلام گفت: آرى، اى پيامبر خدا! سپس فرمود: «نزديك من بيا». على عليه السلام نزديك او شد. او را به خود چسبانْد و انگشترش را از دستش بيرون آورد و به على عليه السلام فرمود: «اين را بگير و به دستت كن». سپس شمشير و زره و همه ابزار جنگى اش را خواست و به او داد و دستارى را نيز كه هنگام مسلّح شدن و به جنگ رفتن به شكم خود مى بست، خواست وچون آوردند، آن را به امير مؤمنان داد و به او فرمود: «با نام خدا به خانه ات برو».
امام على عليه السلام:پيامبر خدا، قبض روح شد، در حالى كه سرش بر سينه من بود و جانش در كف دستم روان شد و آن را بر صورتم كشيدم و غسل او را عهده دار شدم و فرشتگان، ياورم بودند. در و ديوار خانه ضجّه مى زدند، فرشتگانى فرود مى آمدند و گروهى ديگر به آسمان مى رفتند. صداى همهمه آنان [لحظه اى] از گوشم قطع نشد كه بر او درود مى فرستادند تا آن كه او را در آرامگاهش به خاك سپرديم.
امام زين العابدين عليه السلام:پيامبر خدا، قبض روح شد، در حالى كه سرش در دامان على عليه السلام بود.
الطبقات الكبرىـ به نقل از شعبى ـ: پيامبر خدا وفات يافت، در حالى كه سرش در دامان على عليه السلام بود و على عليه السلام غسلش داد و فضل [بن عبّاس] نِگَهش داشته بود و اسامه به فضل، آب مى رساند.
حدیث 311 موضوع حدیث 313