حدیث دربارهامامت اميرمؤمنان

الفتوحـ في ذِكرِ أحداثِ حَربِ صِفّينَ ـ: أرسَلَ عُبَيدُ اللّهِ بنُ عُمَرَ بنِ الخَطّابِ إلَى الحُسَينِ بنِ عَلِيٍّ عليه السلام أنَّ لي إلَيكَ حاجَةً، فَالقَني إذا شِئتَ حَتّى اُخبِرَكَ. قالَ: فَخَرَجَ إلَيهِ الحُسَينُ عليه السلام حَتّى واقَفَهُ وظَنَّ أنَّهُ يُريدُ حَربَهُ. فَقالَ لَهُ ابنُ عُمَرَ: إنّي لَم أدعُكَ إلَى الحَربِ، ولكِنِ اسمَع مِنّي فَإِنَّها نَصيحَةٌ لَكَ. فَقالَ الحُسَينُ عليه السلام: قُل ما تَشاءُ. فَقالَ: اِعلَم أنَّ أباكَ قَد وَتَرَ قُرَيشا، وقَد بَغَضَهُ النّاسُ وذَكَروا أنَّهُ هُوَ الَّذي قَتَلَ عُثمانَ، فَهَل لَكَ أن تَخلَعَهُ وتُخالِفَ عَلَيهِ حَتّى نُوَلِّيَكَ هذَا الأَمرَ؟ فَقالَ الحُسَينُ عليه السلام: كَلاّ وَاللّهِ، لا أكفُرُ بِاللّهِ وبِرَسولِهِ وبِوَصِيِّ رَسولِ اللّهِ، اِخسَ ۱ وَيلَكَ مِن شَيطانٍ مارِدٍ! فَلَقَد زَيَّنَ لَكَ الشَّيطانُ سوءَ عَمَلِكَ، فَخَدَعَكَ حَتّى أخرَجَكَ مِن دينِكَ بِاتِّباعِ القاسِطينَ ونُصرَةِ هذَا المارِقِ مِنَ الدّينِ، لَم يَزَل هُوَ وأبوهُ حَربِيَّينِ وعَدُوَّينِ للّهِِ ولِرَسولِهِ ولِلمُؤمِنينَ، فَوَاللّهِ ما أسلَما ولكِنَّهُمَا استَسلَما خَوفا وطَمَعا. فَأَنتَ اليَومَ تُقاتِلُ عَن غَيرِ مُتَذَمِّمٍ ۲، ثُمَّ تَخرُجُ إلَى الحَربِ مُتَخَلِّقا ۳ لِتُرائِيَ بِذلِكَ نِساءَ أهلِ الشّامِ، ارتَع ۴ قَليلاً، فَإِنّي أرجو أن يَقتُلَكَ اللّهُ عز و جلسَريعا. قالَ: فَضَحِكَ عُبَيدُ اللّهِ بنُ عُمَرَ، ثُمَّ رَجَعَ إلى مُعاوِيَةَ فَقالَ: إنّي أرَدتُ خَديعَةَ الحُسَينِ وقُلتُ لَهُ كَذا وكَذا، فَلَم أطمَع في خَديعَتِهِ. فَقالَ مُعاوِيَةُ: إنَّ الحُسَينَ بنَ عَلِيٍّ لا يُخدَعُ، وهُوَ ابنُ أبيهِ. ۵

الفتوحـ در ذكر حوادث پيكار صِفّين ـ: عبيد اللّه بن عمر بن خطّاب، به امام حسين عليه السلام پيام فرستاد كه: من با تو كارى دارم. هر گاه خواستى، به ديدارم بيا تا آگاهت كنم. امام حسين عليه السلام به سوى او روانه شد تا در برابرش ايستاد و گمان كرد كه [عبيد اللّه] مى خواهد با او بجنگد. ابن عمر به او گفت: من تو را به جنگ نخواندم؛ امّا نصيحتى به تو دارم كه از من بشنو. امام حسين عليه السلام فرمود: «آنچه مى خواهى، بگو». ابن عمر گفت: بدان كه پدرت، خون قريش را ريخته است و مردم، او را دشمن مى دارند و مى گويند كه او قاتل عثمان است. آيا مى توانى او را خلع كنى و با او مخالفت ورزى تا حكومت را به تو بسپاريم؟ امام حسين عليه السلام فرمود: «هرگز! به خدا سوگند، به خدا و پيامبرش و وصىّ پيامبر خدا كفر نمى ورزم. دور شو. واى بر تو از شيطان رانده شده! بى ترديد، شيطان، بدكارى ات را برايت آراسته و تو را فريب داده تا با پيروى از متجاوزان و يارىِ اين بيرون رفته از دين (معاويه)، تو را از دينت بيرون كند؛ معاويه اى كه خود و پدرش، همواره در ستيز و دشمنى با خدا و پيامبرش و مؤمنان بوده اند. به خدا سوگند، اسلام نياوردند؛ بلكه از سرِ هراس و طمع، تسليم شدند. و تو امروز براى نكوهيده نشدن مى جنگى و با بوى خوش براى جنگ بيرون مى آيى تا پيش زنان شام، خودنمايى كنى. اندكى خوش باش كه اميدوارم خداى عز و جل، تو را به زودى بكشد. عبيد اللّه بن عمر، خنديد و به سوى معاويه بازگشت و گفت: من مى خواستم حسين را فريب دهم و به او چنين و چنان گفتم؛ امّا اميدى به فريبش ندارم. معاويه گفت: حسين بن على، فريب نمى خورد. او پسر پدرش است.

۱.كذا في المصدر، والصواب: «اِخسَأ».

۲.الذِّمَّةُ والذِّمام: هما بمعنى العهد والأمان والضمان والحُرمة والحقّ (النهاية: ج 2 ص 168 «ذمم»).

۳.الخُلوقُ: وهو طيب معروف مركّب يتّخذ من الزعفران وغيره (النهاية: ج 2 ص 71 «خلق»).

۴.يقال: خرجنا نرتع ونلعب: أي ننعم ونلهو (الصحاح: ج 3 ص 1216 «رتع»).

۵.الفتوح: ج 3 ص 39.

کلیدواژه‌ها حکمت های عقیدتی و سیاسی امامت اهل بیت امامت امیرمومنان

احادیث دیگر این موضوع

عيون أخبار الرضا عليه السلامـ به سندش، از امام حسين عليه السلام ـ: بُرَيده به من گفت: پيامبر خدا به ما فرمان داد كه بر پدرت براى حكومت يافتن بر مؤمنان، سلام دهيم.

الأمالى، طوسىـ به سندش، از امام حسين عليه السلام ـ: اميرمؤمنان برايم چنين نقل كرد كه پيامبر صلى الله عليه و آله به من فرمود: «اى على! خداوند متعال، من و تو را به هنگام آفرينش آدم عليه السلام، از نور خود آفريد و در پشتِ آدم قرار داد تا به عبد المطّلب رسيد. سپس از عبد المطّلب، دو پاره شد. من در [پشتِ] عبد اللّه قرار گرفتم و تو در [پشتِ]ابو طالب. پيامبرى، جز براى من و وصايت، جز براى تو شايسته نيست. هر كه وصايت تو را انكار كند، پيامبرىِ مرا انكار كرده است و هر كه پيامبرىِ مرا انكار كند، خداوند، او را به رو، در آتش خواهد انداخت».

التوحيدـ به نقل از اصبغ بن نُباته ـ: هنگامى كه على عليه السلام به [مسند]خلافت نشست و مردم با او بيعت كردند، در حالى كه عمامه پيامبر خدا را بر سر نهاده و رداى او را پوشيده بود و كفش هاى او را به پا كرده و شمشيرش را حمايل ساخته بود، بر فراز منبر رفت و نشست. و به حسن عليه السلام فرمود: «اى حسن! برخيز و بر منبر شو و سخن بگو.». سپس به حسين عليه السلام فرمود: «برخيز و به منبر برو و سخنى بگو كه پس از من، قريش، تو را ناديده نگيرند و نگويند كه حسين بن على، چيزى نمى داند؛ امّا كلام تو بايد در جهت سخنان برادرت باشد». حسين عليه السلام بر فراز منبر شد و حمد و ثناى خدا را گفت و بر پيامبرش، درودى كوتاه فرستاد و آن گاه فرمود: اى مردم! از جدّم پيامبر خدا شنيدم كه مى فرمود: «على، شهر هدايت است. هركس به آن درآيد، رستگار مى گردد و هر كس از آن روى گردانَد، نابود مى گردد». اين جا بود كه على عليه السلام به سويش رفت و وى را به سينه چسباند و او را بوسيد و آن گاه فرمود: «اى مردم! گواهى دهيد كه اين دو، دُردانه هاى پيامبر خدا و امانت هاى اويند كه پيش من به امانت گذاشته بود و من، آن دو را نزد شما به امانت مى نهم. اى مردم! پيامبر خدا، درباره اين دو از شما خواهد پرسيد».

المناقب، كوفىـ به نقل از مردى هاشمى به نام عبد اللّه بن حسين ـ: مردى نزد امام حسين عليه السلام آمد و گفت: درباره على بن ابى طالب، برايم سخن بگو. امام عليه السلام فرمود: «واى بر تو! چه مى خواهى از على به تو بگويم، در حالى كه او پدر من است؟». مرد گفت: امّا برايم بگو. فرمود: «خداوند ـ تبارك و تعالى ـ همه آداب را به پيامبرش آموخت و چون آنها را استوار كرد، كار را به او وا نهاد و فرمود: «آنچه را پيامبر برايتان آورد، بگيريد و آنچه را از آن باز داشت، رها كنيد» . بى گمان، پيامبر خدا، همان آدابى را كه آموخته بود، به على عليه السلام ياد داد و چون على عليه السلام آنها را استوار كرد، كار را به او وا نهاد و فرمود: هر كه من مولاى اويم، پس على، مولاى اوست».