معيار شناخت خير و شر

مسند ابن حنبلـ به نقل از ابو سعيد خُدرى، از پيامبر خدا ـ: موسى گفت: پروردگارا! بر بنده مؤمن خود در دنيا سخت مى گيرى. پس، درِ بهشت براى موسى گشوده شد و به آن نگريست. [خدا] فرمود: «اى موسى! اين، چيزى است كه براى او مهيّا ساخته ام». موسى گفت: پروردگارا! به عزّت و جلالت، سوگند، اگر او را [حتّى]بى دست و پا آفريده بودى و تا روز رستاخيز بر صورت كشيده مى شد، ولى اين (بهشت) سرنوشت او بود، چنان بود كه هرگز رنجى نديده است. سپس موسى گفت: پروردگارا! به بنده كافرت در دنيا فراوانى مى دهى. پس براى موسى درى از جهنّم، گشوده شد. و گفته شد: «اى موسى! اين، چيزى است كه براى او مهيّا ساخته ام». موسى گفت: پروردگارا! به عزّت و جلالت سوگند، اگر تا روز رستاخيز، همه دنيا براى او بود، ولى اين (جهنّم) سرنوشت او

صحيح البخارىـ به نقل از حذيفة بن يمان ـ: مردم درباره خير، از پيامبر خدا مى پرسيدند؛ ولى من از ايشان از ترس اين كه شر مرا دريابد، درباره شر مى پرسيدم. گفتم: اى پيامبر خدا! ما در نادانى و شر بوديم كه خداوند، اين خير (اسلام) را براى ما آورد. آيا پس از اين خير، شرّى هست؟ فرمود: «آرى». گفتم: آيا پس اين شر، خيرى هست؟ فرمود: «آرى، و در آن، بلوايى خواهد بود». گفتم: بلوايش چيست؟ فرمود: «گروهى، به راهى غير از راه هدايت من مى روند و تو، معروف و مُنكَرى از آنان مى بينى». گفتم: آيا پس از آن خير، شرّى خواهد بود؟ فرمود: «آرى؛ كسانى هستند كه به سوى درهاى جهنّم فرا مى خوانند. هر كس آنان را اجابت كند، او را در آن مى افكنند». گفتم: اى پيامبر خدا! آنان را براى ما توصيف كن. فرمود: «آنان شبيه مايند و

امام صادق عليه السلام:در زمان پيامبر خدا، مردى بود كه به او ذو النَّمِرَه (داراى لكه سياه و سفيد) ۳ گفته مى شد. او زشت ترينِ مردم بود و به همين جهت، ذو النَّمِره ناميده شده بود. وى به حضور پيامبر صلى الله عليه و آله رسيد و گفت: اى پيامبر خدا! مرا از آنچه خداوند عز و جل بر من واجب نموده، آگاه كن. پيامبر خدا به او فرمود: «خداوند بر تو، هفده ركعت نماز در شبانه روز و روزه ماه رمضان ـ اگر آن ماه را درك كردى ـ و حج ـ هر گاه كه توانش را داشتى ـ و زكات را واجب نموده است» و آنها را براى او توضيح داد. گفت: سوگند به آن كه به حق، تو را به پيامبرى برانگيخت، من چيزى [از مستحبّات]را به آنچه پروردگارم بر من واجب نموده، نمى افزايم». پيامبر صلى الله عليه و آله به او فرمود: «اى ذو النَّمِره! چرا؟». گفت:

الزهدـ به نقل از عطاء خراسانى ـ: يكى از پيامبران به ساحلى گذر كرد. ديد مردى كه ماهى صيد مى كرد، «به نام خدا» گفت و تورش را انداخت و حتّى يك ماهى هم از آن، بيرون نيامد. سپس به مرد ديگرى گذر كرد كه نام شيطان را بر زبان آورْد و ماهيان زيادى را از تورش بيرون آورد، به طورى كه آن مرد، از بسيارىِ آنها بر خود باليد. [آن پيامبر] گفت: پروردگارا! اين، تو را خوانْد و چيزى را با تو شريك نساخت؛ ولى تو او را اين گونه مبتلا كردى كه هيچ چيزى از تورش بيرون نيامد. آن ديگرى، غير تو را خوانْد؛ ولى تو او را به گونه اى مبتلا كردى كه از بسيارىِ ماهيان، بر خود باليد، در حالى كه مى دانم همه اينها به دست توست. اين، چگونه است؟ [خدا به فرشتگان] فرمود: «براى بنده ام، پرده از مقام آن دو، كنار بزنيد». وقتى [پرده را كنار