پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دانشمند، اگر با دانشش خشنودى خداوند عز و جل را بخواهد، همه چيز از او مى هراسد و اگر بخواهد با دانشش زر اندوزد، از همه چيز مى هراسد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عز و جل به هيچ دوستى از دوستان خود كه در فرمان بُردارى از پيشوايش و خيرخواهى ۲ نسبت به او جديّت نمايد، نظر نمى كند مگر اين كه در رَفيق اَعلى ۳ با ما باشد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:به شما توصيه مى كنم كه چيزى را شريك خدا نگردانيد و همگى به رشته فرمان بُردارى چنگ زنيد تا در اين حال، فرمان خدا شما را در رَسد، و نسبت به زمامدارانى كه شما را به فرمان خدا فرمان مى دهند، خيرخواهى داشته باشيد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آگاه باشيد! من، اين سخن را تكرار مى كنم: هان! نماز را به پاى داريد و زكات را بپردازيد و امر به معروف و نهى از منكر كنيد. بدانيد كه اساس امر به معروف و نهى از منكر، آن است كه به سخن من بينجامد و آن سخن را به كسى كه حاضر نيست، برسانيد و او را به پذيرش آن، فرمان دهيد و از مخالفتش باز داريد كه آن، فرمانى از جانب خداوند عز و جل و من است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به على عليه السلام، آن هنگام كه او را به سوى يمن فرستاد ـ: اى على! اگر خداوند به دستان تو انسانى را هدايت كند، از آنچه خورشيد بر آن تابيده و غروب كرده، براى تو بهتر است، و براى توست ولايت او، اى على!

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ زمانى كه دسته اى را گسيل مى داشت [به آنان] مى فرمودـ: با مردم، اُلفت بگيريد و به آنان فرصت دهيد و تا آنان را [به اسلام] فرا نخوانده ايد، بر آنان هجوم نياوريد كه بر روى زمين، هيچ خانواده روستانشين يا چادرنشينى نيست، مگر آن كه اگر آنان را مسلمان پيش من آوريد، برايم دوست داشتنى تر از آن است كه مردانشان را بكُشيد و زنانشان را نزد من آوريد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، شاد گردانَد آن كسى را كه سخنم را بشنود و آن را بفهمد و حفظ كند و به كسى كه آن را نشنيده، برسانَد!

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بهترينِ امّت من، كسى است كه به سوى خداوند متعال فرا خوانَد و بندگانش را با او دوست سازد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اى گروه قاريان قرآن! در آنچه خداوند در قرآن به شما آموخته، تقواى الهى پيشه كنيد كه من و شما، مسئوليم. از من از تبليغ رسالت سؤال خواهد شد؛ امّا از شما از آنچه از قرآن و سنّت من كه به شما ياد داده شده، سؤال خواهد شد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:سزاوار نيست عالم با داشتن علم، خاموشى گزيند و سزاوار نيست جاهل بر جهل خود، سكوت كند. خداوند متعال مى فرمايد: «پس اگر نمى دانيد، از اهل ذكر، جويا شويد» .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از هر كس يك حرف بياموزى، بنده اش شده اى.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آموزگاران، بهترينِ مردم اند كه هر گاه ياد خدا كهنه شود، احيايش مى كنند. به آنها [مال]عطا كنيد و اجيرشان نگيريد، كه مايه حَرَج [و سختى]آنان خواهد شد. وقتى معلّم به كودك بگويد: «بگو: بسم اللّه الرحمن الرحيم» و او [آن را]بر زبان جارى كند، خداوند، براى كودك و معلّم و پدر و مادر معلّم، برائت از آتش مى نويسد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خدا را براى مردم، محبوب سازيد تا خداوند، شما را دوست داشته باشد.

مشكاة الأنوار:پيامبر خدا فرمود: «آيا براى شما از اقوامى بگويم كه با آن كه پيامبر و يا شهيد نبودند، امّا در روز قيامت، پيامبران و شهيدان، به خاطر مقامى كه آنان نزد خداوند دارند و بر روى منبرهايى از نورند، به آنان غبطه مى خورند؟». گفته شد: اى پيامبر خدا! آنان كيان اند؟ فرمود: «آنان، كسانى هستند كه خدا را در نظر مردم و مردم را در نظر خداوند، محبوب مى سازند». گفتيم: اين كه خداوند را در نظر بندگان، محبوب مى سازند، روشن است؛ امّا چگونه بندگان خدا را در نظر خداوند، محبوب مى سازند؟ فرمود: «آنان را بدانچه خداوند دوست مى دارد، فرمان مى دهند و از آنچه خداوند ناپسند مى شمارد، نهى شان مى كنند. وقتى مردم از آنان اطاعت كنند، خداوند، ايشان را دوست خواهد داشت».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:شخصى روز قيامت مى آيد، در حالى كه حسنات او به سانِ ابر متراكم يا همچون كوه هاى استوار است. مى گويد: پروردگارا! چگونه اينها از من است، در حالى كه بدانها عمل نكرده ام؟! [خداوند] مى فرمايد: «اين، دانش توست كه به مردم آموختى و پس از تو بِدان، عمل شده است».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:راهنمايى كننده به خير، به سانِ انجام دهنده آن است.

مسند ابن حنبلـ به نقل از سَمَرة بن جُندب ـ: پيامبر خدا فرمود: «اى مردم! شما را به خدا سوگند مى دهم، اگر مى دانيد كه من در رساندن چيزى از رسالت هاى پروردگارم كوتاهى كرده ام، مرا از آن، باخبر سازيد تا رسالت هاى پروردگارم را چنان كه شايسته رساندن است، ابلاغ كنم و اگر مى دانيد كه من، رسالت هاى پروردگارم را رسانده ام، مرا از آن، باخبر كنيد». اشخاصى برخاستند و گفتند: گواهى مى دهيم كه تو، رسالت هاى پروردگارت را ابلاغ كرده اى و براى امّتت، خيرخواهى كرده اى و آنچه بر عهده داشته اى، ادا كرده اى.

المستدرك على الصحيحينـ به نقل از اَ نَس ـ: آخرين سخنى كه پيامبر خدا فرمود، اين جمله بود: «اى پروردگارِ باجلالت و بلندمرتبه! ابلاغ كردم» و آن گاه، جان به جان آفرين، تسليم كرد.

الإرشاد:پيامبر صلى الله عليه و آله در آغاز دعوت به اسلام، گروهى برگزيده از خانواده و تبار خود را گِرد آورد و ايمان را بر آنان، عرضه كرد. آن گاه فرمود.: «اى فرزندان عبد المطّلب! خداوند، مرا براى تمام مردم و بخصوص شما برانگيخته است و فرموده است: «و خاندان نزديكت را هشدار ده» . من شما را به دو كلمه كه بر زبانْ سبُك بار، امّا در ميزان [عمل]گران بارند، دعوت مى كنم. شما به كمك اين دو كلمه، عرب و عجم را مالك خواهيد شد و امّت ها به كمك اين دو، فرمان بُردار شما خواهند شد و با اين دو، وارد بهشت شده، از آتش، نجات خواهيد يافت. [آن دو كلمه اين است:]شهادت به اين كه خدايى جز اللّه نيست، و شهادت به رسالت من».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اى فرزندان عبد المطّلب! هيچ بَلَدى [و راهنمايى] به خانواده اش دروغ نمى گويد. سوگند به آن كه مرا به حق برانگيخته است، همان گونه كه مى خوابيد، خواهيد مُرد و همان گونه كه از خواب بر مى خيزيد، برانگيخته خواهيد شد. پس از مرگ، خانه اى جز بهشت يا آتش نيست و آفرينش و برانگيختنِ تمام آفريده ها براى خداوند عز و جل، به سانِ آفرينش و برانگيختن يك آفريده است. خداوند متعال مى فرمايد: «آفرينش و برانگيختن شما [در نزد ما]جز مانند [آفرينش]يك تن نيست» .