پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هرگاه خداوند، خير بنده اى را بخواهد، قفلِ دل او را برايش مى گشايد و يقين و راستى را در آن مى نهد و دلش را براى راهى كه در آن قدم گذاشته است، آگاه مى سازد و دلش را پاك و زبانش را راستگو و اخلاقش را درست و گوشش را شنوا و چشمش را بينا مى گردانَد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هيچ بنده اى نيست، مگر آن كه دو چشم در صورتش دارد كه با آنها، امور دنيا را مى بيند و دو چشم در دلش كه با آنها، امور آخرت را مشاهده مى كند. پس هر گاه خدا، خير بنده اى را بخواهد، دو چشمى را كه در دل اوست، مى گشايد و او با آنها، آنچه را خداوند در عالم غيبْ به او وعده داده است، مى بيند و به وسيله غيب (دو چشم دل)، به غيبْ ايمان مى آورد (/ به غيبِ روى غيب، ايمان مى آورد).

امام زين العابدين عليه السلام:آگاه باشيد كه براى بنده، چهار چشم است: دو چشم [ـِ سَر]كه با آنها، امور دين و دنيايش را مى بيند، و دو چشم [ـِ دل] كه با آنها، امور آخرتش را مشاهده مى كند. پس هر گاه خداوند، خيرِ بنده اى را بخواهد، دو چشمى را كه در دلِ اوست، برايش مى گشايد و او با آنها، عالم غيب و امور آخرتش را مى بيند، و هر گاه جز خيرِ بنده اى را بخواهد، دلش را به حال خود، رها مى كند.

امام صادق عليه السلام:شيعيان ما، چهار چشم دارند: دو چشم در سر، و دو چشم در دل. البتّه همه مردمان، اين گونه اند. هان كه خداوند عز و جل، چشم هاى شما را باز كرده و چشم هاى آنان را كور كرده است!

امام على عليه السلام:هر بينايى جز خدا، از ديدن رنگ هاى پنهان و اجسام ريز [و نامرئى]، ناتوان است.

امام على عليه السلام:[خداوند،] بينا بوده، آن گاه كه هنوز آفريده اى نبود تا ديده شود.

امام على عليه السلام:[خداوند،] بيناست؛ امّا نه با ابزارى [براى ديدن، مانند چشم].

امام على عليه السلام:[خداوند،] بينايى است كه به داشتن حس [و ابزار بينايى]، وصف نمى شود.

امام صادق عليه السلام ـدر پاسخ به زنديقى كه پرسيد: نظرت در باره اين گفته خدا چيست كه: شنوا و بينا و داناست؟ ـ: خداوند ـ تبارك و تعالى ـ، به اين نام ها ناميده شده است؛ چون هيچ چيزى از آنچه چشم ها مى بينند، بر او پوشيده نيست، از شى ء كوچك گرفته تا بزرگ و ريز يا درشت، و اگر ما او را به بينايى وصف مى كنيم، به معناى آن نيست كه مانند مخلوقات، با چشم مى بيند.

امام صادق عليه السلام:خداى عز و جل، هميشه پروردگار ما بوده. و بينايى، ذاتىِ او بوده است، آن گاه كه هنوز چيزى براى ديدن وجود نداشت. و چون اشيا را آفريد. ديدن به شى ء ديدنى تعلّق گرفت.

امام كاظم عليه السلام ـدر دعا ـ: منزّهى تو ـ اى خدا! ـ و ستايش، تو راست. تو. بينايى هستى كه [در صحّت آنچه مى بيند] شك نمى كند.

امام رضا عليه السلام:گفتيم: او (خداوند) بيناست؛ امّا نه با چشمى؛ چرا كه او ردّ پاى مورچه سياه بر روى تخته سنگ سياه، در شب تار را مى بيند، حركت مور در شب تاريك را مى بيند و زيان و سود و اثر جفتگيرى و بچّه ها و نسل آن را مى بيند [و مى داند]. اين جاست كه مى گوييم: او بيناست؛ امّا نه مانند بينا بودن آفريدگانش.

امام جواد عليه السلام:همچنين او (خداوند) را بينا ناميده ايم؛ چون هر آنچه از رنگ و جسم و جز آن كه با چشم ها ديده مى شود، بر او پوشيده نيست و او را بينا به معناى نگريستن با نگاه چشم، وصف نمى كنيم.

امام على عليه السلام:اين آيه: «پس هر كه ديد، به سود خود اوست و هر كه كور بود، به زيان خود اوست»، ديدن چشم ها و ديدن دل ها هر دو را در بر مى گيرد.

امام على عليه السلام ـ در پاسخ به پرسشِ زيد بن صوحان عبدى، در باره زيرك ترينِ مردمان ـ:كسى كه راهش را از كژراهه، باز شناسد و به راه رشد خود گرايد.

امام صادق عليه السلام ـ در سفارش به عبداللّه بن جُندَب ـ:اى پسر جُندَب! عيسى بن مريم عليه السلام به يارانش فرمود: «. خوشا بر كسى كه بينايى اش در دلش قرار داده شده، نه [فقط] در چشمش!».

امام صادق عليه السلام:شما را چه به بيزارى جستن؟! اين يكى، از آن يكى، بيزارى مى جويد! همانا مؤمنان، برخى شان، برتر از برخى ديگرند. برخى شان، بيشتر از برخى ديگر، نماز مى خوانند. برخى شان، از بصيرتِ بيشترى برخوردارند. اينها درجات است. ۲

امام صادق عليه السلام:امير مؤمنان عليه السلام، اين خطابه را به ياران بزرگش مى نوشت و در آن، گفتارى از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله آمده است.: «امّا بعد، نورِ بصيرت، جان زندگى است و ايمان، سودى نمى بخشد، مگر با اين نور و با پيروى از كلمه خدا (كلمه توحيد) و تصديق آن. اين كلمه، از جان است و جان، از نور است و نور، نورِ آسمان ها و زمين است. پس در دستانِ شما، رشته اى است كه از ما به شما وصل شده است و اين رشته، نعمتى الهى است كه از عهده شُكر آن بر نمى آييد. خداوند، اين نعمت را به شما اختصاص داده و شما را براى آن، برگزيده است: «و اين مَثَل ها را براى مردم مى زنيم و آنها را جز دانايان، نمى فهمند»».

امام كاظم عليه السلام ـدر سفارش به هِشام بن حَكَم ـ: اى هِشام! از اين دنيا و مردم آن، بر حذر باش؛ زيرا مردم در دنيا چهار گروه اند: شخص افتاده در ورطه هلاكت و هماغوشِ هوس؛ طالب دانش و قرآن خوان كه هر چه دانشش افزون گردد، بر غرورش افزوده شود و قرآن دانىِ خويش و دانش خود را وسيله گردن فرازى بر فرودستان خود سازد؛ عابد نادانى كه هر كس را كه در عبادت، از او كمتر است، كوچك شمارد و دوست بدارد كه او را تعظيم و تكريم كنند؛ و صاحب بصيرتِ داناىِ آشنا به راه حق كه دوست دارد حق را بر پاى دارد؛ امّا يا ناتوان است يا مغلوب و فرومانده كه نمى تواند آنچه را مى داند، به كار ببندد و از اين رو، اندوهناك و غم زده است. پس او، بهترين فردِ روزگار خود و خِردمندترينِ آنان است.

امام رضا عليه السلام ـدر كتاب فقه منسوب به ايشان ـ: بدان كه عمل مداومِ اندك، امّا توأم با يقين و بصيرت، در نزد خداوند، برتر از عملِ بسيارِ توأم با غير يقين و جهل است.