هاشم بن سالم:ما گروهى از ياران امام صادق عليه السلام در كنارش بوديم كه مردى شامى آمد و اجازه ورود خواست و امام اذن داد. وقتى وارد شد، سلام كرد. امام دستور نشستن داد و آن گاه، خطاب به وى گفت: «با كه كار دارى؟». مرد گفت: شنيده ام هرچه از تو بپرسند، پاسخ آن را مى دانى. آمده ام با تو گفتگويى داشته باشم. امام صادق عليه السلام فرمود: «درباره چه چيزى؟». وى گفت: «درباره قرآن، [و حركت و سكون آن، چون:]قطع، سكون، كسره، فتحه و ضمّه آن. امام صادق عليه السلام فرمود: «يا حُمران! با وى گفتگو كن». مرد گفت: من مى خواهم با تو گفتگو داشته باشم، نه با حُمران. امام صادق عليه السلامفرمود: «اگر بر حمران پيروز شدى، بر من غالب شده اى». مرد شامى، روى بر حمران كرد و آن قدر پرسيد كه خسته شد و حمران، همچنان پاسخ مى

يونس بن يعقوب:نزد امام صادق عليه السلام بودم كه مردى شامى وارد شد و گفت: من به كلام، فقه و احكام واقفم و براى مناظره با ياران تو آمده ام. امام صادق عليه السلامفرمود: «سخن تو از رسول خداست يا از خودت؟». گفت: از پيامبر و از خودم. امام صادق عليه السلام فرمود: «بنابراين، تو شريك رسول خدا هستى؟». گفت: خير. فرمود: «پس از راه وحى از خداوند شنيدى و به تو خبر داد؟». گفت: نه. فرمود: «آيا پيروى از تو، همچون پيروى از رسول خدا واجب است؟». پاسخ داد: نه. [يونس گويد:] آن گاه، امام صادق عليه السلام رو به من كرد و فرمود: «اى يونس! وى پيش از آن كه سخن بگويد، خود را محكوم كرد». آن گاه، فرمود: «اى يونس! اگر بحث هاى كلامى را خوب مى دانستى با وى بحث مى كردى». يونس گويد: [پيش خود گفتم] اى واى! سپس به امام عرض

ابو مالك احْمَسى:مردى خارجى مذهب، هر سال وارد مدينه مى شد و به نزد امام صادق مى آمد و لوازم مورد نيازش را نزد امام به امانت مى سپرد. يكى از سال هايى كه نزد حضرت آمد، مؤمن الطاق هم نزد ايشان بود ومجلس، پُر از جمعيّت بود. مرد خارجى ۴ گفت: علاقه مند هستم كه يكى از يارانت را ببينم و با وى گفتگو كنم. امام صادق عليه السلام به مؤمن الطاق فرمود: «اى محمّد! با وى مناظره كن». وى با خارجى شروع به بحث كرد و در سؤال و جواب، امانش را بريد. خارجى به امام صادق عليه السلامگفت: «فكر نمى كردم در بين ياران تو كسى چنين نيكو مناظره كند. امام صادق عليه السلام فرمود: «در بين ياران من، قوى تر از اين هم هست». مؤمن الطاق خشنود شد و گفت: آقاى من! آيا شما را خوشحال كردم؟ امام صادق عليه السلام فرمود: «سوگند به خدا

امام على عليه السلام:دانشور، كسى است كه بداند آموخته هايش در بين ناآموخته هايش كم است و به همين دليل، خويش را نادان بشمارد تا از اين رهگذر، تلاشش در فراگيرى دانش، فزونى گيرد. [اگر چنين باشد،] همواره جوياى دانش خواهد بود و شيفته دانش؛ بهره گير از آن، و بر دانشيان، فروتن و اهتمام ورز خواهد بود؛ پايبند سكوت و بهوش از خطا و از دانش، زندگى جو خواهد گشت و چون خويش را نادان مى پندارد، اگر با چيزى رو در رو شود كه نمى داند، آن را انكار نخواهد كرد. نادان، كسى است كه به سبب نادانى نسبت به دانش، اندكِ خود را عالم مى شمارد و به نظر خود، بسنده مى كند؛ همواره از دانشوران دورى مى گزيند و آنان را پست مى داند و مخالفان خود را اشتباه كار مى شمارد و هر آنچه را نمى داند، گمراهى مى داند، و اگر با چيزى رو به رو