باب در بيان ثواب استغفار

على بن ابراهيم، از پدرش، از على بن حسّان، از بعضى از اصحابش، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«هر دعايى كه پيش از آن يا در آن تمجيد يا تحميدى نباشد، آن دعا دم بريده و ناتمام است. و جز اين نيست كه تمجيد يا تحميد است، و بعد از آن ثنا». عرض كردم كه: نمى دانم كه از تحميد و تمجيد، چه چيز مُجزى [كافى]است؟ فرمود كه: «مى گويى: اَللّهُمَّ أَنْتَ الْاَوَّلُ. وَأَنْتَ الْعَزيزُ الحَكيمُ: خداوندا! تويى اوّل، پس نيست پيش از تو چيزى و تويى آخر، پس نيست بعد از تو چيزى و تويى هويدا، پس نيست زبر تو چيزى و تويى داناى نهان، پس نيست نزديك تر از تو چيزى و تويى ارجمند درست كردار».

و به همين اسناد، مروى است كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از كمتر چيزى كه از تسبيح، مُجزى است؟ فرمود:«مى گويى: اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذى عَلا. وَهُوَ عَلى كُلِّ شَيْئٍ قَديرٌ: ستايش مر خدايى راست كه برترى جست، پس غالب شد. و ستايش مر خدايى راست كه مالك شد، پس توانا شد. و ستايش مر خدايى راست كه نهان را سرشت، پس مطلع شد. و ستايش مر خدايى راست كه زنده مى گرداند مرده ها را و مى ميراند زنده ها را، و او بر هر چيزى توانا است».

على بن ابراهيم، از پدرش، از نوفلى، از سكونى، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«رسول خدا فرمود كه: بهترين دعا استغفار است».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از حسين بن سيف، از ابوجميله، از عبيد بن زراره كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه:«چون بنده استغفار را بسيار كند، نامه عملش بلند مى شود و حال آنكه مى درخشد».

على بن ابراهيم، از پدرش، از ياسر، از امام رضا عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«داستان استغفار، چون داستان برگ است بر درخت كه آن را مى جنباند و فرو مى ريزد. و آنكه از گناهى استغفار مى كند و آن را به فعل مى آورد، چون كسى است كه به پروردگار خود ريشخند مى كند».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، از محمد بن سنان، از طلحة بن زيد، از امام جعفر صادق عليه السلام كه:«رسول خدا صلى الله عليه و آله از مجلسى برنمى خاست و هر چند كه سبك بود، تا آنكه بيست و پنج مرتبه استغفار مى فرمود و از خداى عز و جل آمرزش مى طلبيد».

على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از معاويه بن عمّار، از حارث بن مغيره، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله هر روز هفتاد مرتبه از خداى ـ تعالى ـ آمرزش مى طلبيد و هفتاد مرتبه به سوى خدا توبه مى فرمود». راوى گفت كه: عرض كردم كه: آيا مى فرمود كه: أَسْتَغْفِرُاللّهَ وَأَتُوبُ اِلَيْهِ؟ حضرت فرمود كه: «هفتاد مرتبه مى فرمود: أَسْتَغْفِرُ اللّهَ، أَسْتَغْفِرُ اللّهَ و هفتاد مرتبه مى فرمود: أَتُوبُ اِلَى اللّهِ، أَتُوبُ اِلَى اللّهِ» ۱.

ابوعلى اشعرى، از محمد بن عبدالجبّار، از صفوان بن يحيى، از حسين بن زيد، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه: استغفار و گفتن لا اله الّا اللّه، بهترين همه عبادت ها است. خداى عزيز جبّار فرموده است كه: «فَاعْلَم أَنَّهُ لا اِلهَ اِلّاَ هُوَ وَاسْتَغْفِر لِذَنْبِكَ» ۱؛ يعنى: پس بدان كه نيست هيچ خدايى به حق، مگر او ـ يعنى معبود مطلق ـ. و طلب آمرزش كن از براى گناه خود».